Θλίψη. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η ζωή σταματά και η γή να γυρνά,
και πως δεν γευόμαστε και δεν χαιρόμαστε ποτέ. Η ζωή ατελεύτητη συνεχώς προχωρά.
Η λέξη θλίψη όμως….
Αγανακτώ. Το σύστημα το οποίο στήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, οι άνθρωποι που έθρεψε.

Η θλίψη, είναι επίσης η μηχανική ενέργεια που ασκείται σε ένα σώμα (που τείνει να περιορίσει το μήκος του και να αυξήσει το πλάτος του).
Σε αυτή την πίεση που ασκείται, ξεπηδούν κάποια υπέροχα πράγματα κάποιοι υπέροχοι άνθρωποι κάποιες όμορφες μουσικές.
Μα πολλοί αδυνατούν να πιάσουν πρώτη θέση,
και δεν θα είναι συχνά καλεσμένοι στα prime time.
Γι αυτό αγανακτώ.
Θα έπρεπε ή να αλλάξουν τα σαλόνια, ή εμείς να αναθεωρήσουμε τις επισκέψεις που κάνουμε, και πού δίνουμε σημασία. Η προσωπική μας συμμετοχή σε ένας γεγονός, η παρουσία μας,
η προσοχή μας δίδει στον οποιοδήποτε άλλο απέναντί μας τη δυνατότητα να μιλά και να τον ακούμε,
εμείς και άλλοι.
Και θα πρέπει να αναρωτηθούμε που δίδουμε την ελάχιστη ώρα, την προσοχή που έχουμε. Ο χρόνος μας, και που τον αφιερώνουμε και όχι το πορτοφόλι μας στη συγκεκριμένη, έχει γίνει πράξη πολίτου.
Μα είμαι αισιόδοξη, γιατί καινούργια όμορφα πράγματα, νέες μουσικές και νέα ποιήματα αρχίζουν να ξεπηδούν στον γκρίζο ελληνικό ορίζοντα. Γκρίζα καταρχήν, μα ειλικρινή και ουσιώδη.
Κι αφού φτάνουν ως εδώ, σημαίνει ότι μας κάνουνε τελικά και πιο ταπεινά σαλόνια.

*ίσως όμως αυτό θα πρέπει να σας κάνει έστω και ελάχιστα να αναρωτηθείτε σε ποιόν κόσμο ζείτε

The post Το σαλόνι το μέγα appeared first on .

φωτογραφία: Γιώργος Κορδέλλας

The post Χρωστάμε, χρωστάμε, χρωστάμε. Κι όλα τα ξεπουλάμε. appeared first on .

« Οι πολίτες, κουρασμένοι από τον εκφοβισμό της κυβέρνησης, με τη διεφθαρμένη διαχείριση των δημόσιων χώρων και την απερίσκεπτη κατάχρηση της γης, ενώνονται για να προστατεύσουν ένα δημόσιο πάρκο στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης το οποίο βρίσκεται υπό την απειλή της ισοπέδωσης για να κατασκευαστεί στη θέση του το 94ο εμπορικό κέντρο. Ο κόσμος παραμένει, παρά τις βίαιες επιθέσεις από την αστυνομία (να επισημάνω ότι η σημερινή επίθεση έγινε στις 5 π.μ. το πρωί! Η αστυνομία έριξε δακρυγόνα και έκαψε σκηνές και ένα άτομο τραυματίστηκε). Είναι η 3η ημέρα σήμερα και περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι έχουν συγκεντρωθεί στο πάρκο! »

Το παραπάνω είναι απόσπασμα από το μεταφρασμένο μήνυμα των παρόντων στην πλατεία Ταξίμ, όπως αυτό μεταφράστηκε και μεταφέρθηκε από bloggers (31.05.2013).

Η Τουρκία είναι σε πλήρη ανάπτυξη. Τόσο πολύ που ένα από τα τελευταία πάρκα που έχουν μείνει στην πόλη θέλουν να το ισοπεδώσουν για να κάνουν…περισσότερη ανάπτυξη, δλδ εμπορικό κέντρο. Αντίστοιχα, στην Ιερισσό στη Χαλκιδική, οι κάτοικοι αντιστέκονται στην εξόρυξη του χρυσού, ένα έργο που θα φέρει ανάπτυξη προκαλώντας καταστροφές στο δάσος στις Σκουριές και διαταράσσοντας το φυσικό περιβάλλον της περιοχή γενικότερα.

Εκ της πλατείας Tαξίμ « δεν πρόκειται όμως μόνο για το πάρκο, πρόκειται για τον νόμο για τις εκτρώσεις, για την απαγόρευση του ποτού, για τη φτώχεια… Ο κοινωνικό-πολιτικός χαρακτήρας του ξεσπάσματος είναι αντίστοιχος με αυτόν των κινημάτων Αγανακτισμένων, το (μη-)αίτημα για περισσότερη δημοκρατία και “ελευθερία” είναι αυτό που εκφράζει τα πλήθη που συρρέουν. »

Από τον Δεκέμβρη του 2008 και μετά, η νεολαία γύρω από τη Μεσόγειο δεν σταματά να αντιδρά στην καταπίεση είτε αυτή προέρχεται από αυταρχικά καθεστώτα είτε από αυταρχικές προσεγγίσεις με αφορμή την « κρίση ». Τα αποτελέσματα από όλη αυτή την αντίσταση δεν είναι πάντα τα πιο δημιουργικά. Η αραβική άνοιξη δεν άνοιξε απαραίτητα το δρόμο σε πιο δημοκρατικές κοινωνίες, όμως η κραυγή είναι συνολική και δεν σταματά.

Πόσο καιρό ακόμη οι λαμβάνοντες αποφάσεις θα κάνουν ότι δεν ακούν;

Τα κατά τόπους main stream ΜΜΕ προσπαθούν να μας πείσουν ότι οι άνθρωποι αυτοί που αντιστέκονται αποτελούν κίνδυνο για τη « δημοκρατική μας κοινωνία » και καλώς η αστυνομία καταλύει όποιες κινητοποιήσεις.

Η επόμενη γενιά που έρχεται στα πράγματα είναι η λεγόμενη γενιά Υ, γεννημένοι μετά το 1980 περίπου. Η γενιά Υ διαφέρει από την προηγούμενη όπως η μέρα με τη νύχτα κυρίως λόγω της φυσικής της επαφής με τη νέα τεχνολογία. Η γενιά Y δεν ενδιαφέρετε τόσο για το κοινωνικό στάτους και δεν είναι διατεθειμένη να χάσει της ζωής δουλεύοντας 15 ώρες τη μέρα. Την βρίσκουμε μπροστά στο σύνολο των διαδηλώσεων αυτών.

‘Όποιος προτάσσει ότι αυτό το κύμα αντίδρασης είναι κίνημα αναρχικών και ακρο-αριστερών οργανώσεων δεν έχει καμία επαφή με την πραγματικότητα.

‘Οσο οι ηγεσίες στην Ευρώπη και ευρύτερα συνεχίζουν να ομιλούν όπως το κάνουν, σε αυτή την γραμμή που ακολουθούν μετά την κρίση, το μόνο που θα γίνεται είναι να ξεγυμνώνεται ο αυταρχισμός και ο διεφθαρμένος ελιτισμός τους. Και να γίνεται αυτό όλο και πιο σαφές στο σύνολο των πολιτών της.

Τα γεγονότα στην πλατεία Ταξίμ πιθανώς δε σας είναι άγνωστα. Το τι συμβαίνει στις Σκουριές το γνωρίζετε;

The post Ποιος ακούει τον βαρκάρη; appeared first on .

Σήμερα όμως, με όλες τις δυσκολίες που ζει σήμερα η πλειοψηφία των Ελλήνων στη χώρα, μικρές αχτίδες δικαιοσύνης και οι φωνές αλήθειας εμφανίζονται.

Δεν θα έπρεπε όμως και η Ελλάδα της διασποράς να αρχίσει να κάνει την αυτοκριτική της;

Στα πάτρια εδάφη κυριάρχησε μια καθημερινότητα η οποία θεωρούσε δεδομένο ότι ο γιος του δημάρχου ή του προέδρου ή του υπουργού ή του διεφθαρμένου αρχισυνδικαλιστή θα ζούσε ζωή και κότα, μια καθημερινότητα όπου ο κάθε προύχοντας είχε την απόλυτη εξουσία στον υπόδουλο κατά τα άλλα κυρίαρχο λαό έχει αρχίσει να φθίνει.

Αυτή η Ελλάδα έσπειρε ότι σήμερα θερίζουμε εν τόπω. Και δεν έχει εντελώς συντριβεί.

Δεν είναι αυτή η Ελλάδα που θέλουμε.

Με τις ελάχιστες αχτίδες δικαιοσύνης να ανατέλλουν, ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας βρίσκει « καταφύγιο » στη πόρτα του ρατσισμού και του ακροδεξιού λαϊκισμού.

Ούτε αυτή είναι η Ελλάδα που θέλουμε.

Η Ελλάδα που θέλουμε δεν είναι η Ελλάδα όπου ο προύχοντας ή ο έχοντας κατακτήσει θεσμικά δικαιώματα διορίζει την οικογένειά του και όλο του το χωριό, δεν είναι ο πολιτικός ο οποίος κλέβει ή ψεύδεται για τα μικρο-προσωπικά του συμφέροντα απέναντι στους ανθρώπους τους οποίους τάχθηκε να ωφελεί. Η  Ελλάδα που θέλουμε δεν είναι η  Ελλάδα της κομματικής οικογένειας και του τηλεοπτικού παραθύρου. Δεν είναι η υποκρισία, είναι η αλήθεια και η λαμπρότητα του καθαρού. Αυτό είναι το ελληνικό γι αυτό και χαίρει τέτοιας ανυπέρβλητης εκτίμησης όσο συνεχίζει να πλέει μέσα στα νερά της ιστορίας.

Κάθε φορά που ένας θεσμικός εκπρόσωπος ή παράγοντας με τις πράξεις του βουτά μέσα στην ανομία και την αδικία, το λαμπρό αποκλείεται, το σκοτεινό κερδίζει, και η δύναμη της λαϊκίστικής άκρας δεξιάς (θα) αυξάνεται. Το ελληνικό κατακρεουργείται και στις δύο περιπτώσεις.

Όσο η υποκρισία διακατέχει τις πράξεις και τις επιλογές μας το αληθινό θα πληγώνεται, η δημοκρατία θα εμφανίζεται ως ουτοπία, η ειρήνη θα απειλείται και οι λέξεις θα χάνουν το νόημα τους προς όφελος της εκάστοτε κάστας.

Η ελληνική πραγματικότητα, εντός και εκτός των συνόρων, θα αλλάζει προς το καλύτερο κάθε φορά που έντιμοι και ικανοί άνθρωποι κατακτούν θεσμικά αξιώματα και νοούν ως λειτούργημα τη θέση τους, με σεβασμό απέναντι στους πολίτες και στους νόμους,  και όχι ως τρόπο τροφοδότησης της υπερφίαλης ματαιοδοξίας τους ή της προσωπικής τους τσέπης.

Η όποια θετική εξέλιξη, ανάπτυξη, αισιοδοξία θα επέλθει από τους πιο ικανούς όχι στα λόγια αλλά στις πράξεις. Στις πράξεις βράζει το νόημα των λέξεων για τον καθένα μας.

Οι φωνές που αποζητούν την καθαρότητα και τη δικαιοσύνη όλο και αυξάνονται. Και όσοι προσπαθούν να μας πείσουν ότι η ψευτιά και η ανομία είναι μονόδρομος και η μόνη πτυχή της ανθρώπινης φύσης για να τα έχουν καλύτερα με τη συνείδησή τους ας κάνουν στην άκρη, ένας νέος κόσμος καρδιοχτυπά, και μόλις που άρχισε να ομιλεί.

«Διακρίνουν ότι υπάρχει πόλεμος δύο κόσμων, αλλά δεν είναι αυτός που ισχυρίζονται μεταξύ της αριστεράς και του νεοφιλελευθερισμού, αφού και οι δύο ανήκουν στην ίδια πλευρά. Ο πόλεμος είναι μεταξύ των τέκνων του φωτός και των τέκνων του σκότους. Όπου υπάρχει φως διαλύεται το σκοτάδι και για τον λόγο αυτό, εάν κανείς θέλει να είναι αγωνιστής, ας αφήσει την αριστερά και το κεφάλαιο που στηρίζονται στην νοησιαρχία και ας συνταχθεί με την αλήθεια. Αυτό θα τον φέρει σε δύσκολη θέση και θα τον κάνει εχθρό του κόσμου, όχι διότι ο κόσμος θα έχει κάτι προσωπικό εναντίον του αλλά διότι ο κόσμος μισεί την αλήθεια. Όποιος την απαρνείται έχει διευκολύνσεις, τιμές και πλούτη αλλά δεν έχει αυτοσεβασμό και τον αναπληρώνει με βουλιμία που προάγει την απληστία. Τελικά τον εχθρό συνιστούν οι απαρνητές της αλήθειας όπου και αν λένε ότι ανήκουν.»*

Η Ελλάδα που θέλουμε είναι η Ελλάδα της δημοκρατίας και του σεβασμού των πολιτών, όχι η Ελλάδα της υποκρισίας και της ψευτιάς. Αυτή την Ελλάδα χρειάζεται η Ευρώπη για να ορθοποδήσει. Αυτήν την Ευρώπη της αλήθειας ζητούν οι νέοι – στην ηλικία και στη ψυχή- σε κάθε χώρα και με κάθε τρόπο σήμερα σε όλη την ήπειρο.

Η Ελλάδα είμαστε κι εμείς. Η Ευρώπη επίσης.

Ας αρχίσουμε να το κάνουμε πράξη λίγο λίγο μέσα στην καθημερινότητά μας ή τουλάχιστον ας σταματήσουμε να πιστεύουμε πως δικαιοσύνη κι εντιμότητα είναι λέξεις για παιδικά όνειρα. Αρκεί να πιστέψουμε πως έφτασε η στιγμή η ανθρωπότητα να αναμετρηθεί με τη ικανότητα που έχει να δημιουργεί και να λάμπει και να αφήσει στην άκρη το κόλλημα με την καταστροφή. Είναι καιρός. Η ιστορία θα μας ζητήσει τα ρέστα.

*« Δύο κόσμοι » Καθηγητής Ηλίας Σταμπολιάδης, απόσπασμα από το άρθρο όπως αυτό δημοσιεύθηκε στις 18.05.2013 στη στήλη Γνώμες της εφημερίδας το Βήμα. http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=513267

The post Η Ελλάδα που (δεν) θέλουμε appeared first on .

Ο θεατής παρασέρνεται μ’ένα εξαιρετικά καλοφτιαγμένο ντεκόρ, χωροχρόνος Ρωσσία 19^ου αιώνα η αριστοκρατική κοινωνία σε πρώτο πλάνο καταρχήν, ενώ σε μια γρήγορη σκηνή ο πριν μιας γενιάς σκλάβος και πλέον ελεύθερος εργάτης στα χωράφια αναρωτιέται για ποια ελευθερία τίθεται θέμα όταν πλέον ως ελεύθερος θα πρέπει να βρεί δουλειά. Η επίσκεψη σε μεγάλα παλαιότερα κείμενα δεν αναιρεί την επαφή με το τώρα, ίσα ίσα θα έλεγα, βρίσκει έναν ενδιαφέρον τρόπο να αναδείξει το τώρα.

« Η παρεξήγηση ετών που ήθελε την Καρένινα θύμα των ανδρών, της οικογένειας και της κοινωνίας, μια αναστενάζουσα που υποφέρει απο τη σχεδόν αστρική συνομωσία εναντίον της, διαλύεται με την καίρια τοποθέτηση της σε ένα επείγον, σαρκικό mood. Ποθεί τον Βρόνσκι, σοκάρεται απο την ορμή της, τραμπαλίζεται βίαια ανάμεσα στο πάθος για τον εραστή και τη διαφυγή απο τη μια, και απο τη αγάπη της για το γιο της απο την άλλη. Ο Καρένιν δεν κρατάει απλώς τα προσχήματα αλλά τη συμπονά. » *

Βλέπουμε πλάνα από μεγάλες πεδιάδες με χιόνι ή ανθισμένα λιβάδια, απέραντη φύση σε χαμηλά πλάνα.’Ισως φυσικά να υπάρχουν και απογοητευμένοι θεατές, κάποιες σκηνές με χορό και τραγούδι δεν αγαπιούνται από όλους κι όπως και να’χει ο καθένας τα γούστα του. Καταπληκτική η σκηνή του ερωτικού χορού με μια ενδιαφέρουσα χορογραφία που στηρίζει τόσο το στόρυ όσο και την ιδιαιτερότητα που ενώνει τους όμοιους παρευρισκόμενους οι οποίοι γνωρίζουν αυτόν τον χορό, μεταφέροντας μας μονομιάς μέσα και έξω από την ταινία.

Δεν είναι το απόλυτο έργο τέχνης και αν θα άφηνα μια κινηματογραφική ταινία ως παρακαταθήκη του ανθρώπινου γένους δεν θα άφηνα αυτήν, αλλά αξίζει να τη δει κανείς. Για τα χρώματα, τους εξαίρετους συνεργάτες φώτα, κοστούμια, χορογραφία, σκηνοθεσία.

Για την αίσθηση που αφήνει αξίζει να τη δει κανείς, κι άλλωστε η Ρωσία είναι τρέντυ αυτή την εποχή «στη Μόσχα αδερφές μου, στη Μόσχα».

* Anna Karenina, Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος κρίνει την ταινία της εβδομάδας

http://www.lifo.gr/mag/cinema/2131

http://www.lecho.be/actualite/economie_politique_europe/Depardieu_Mon_pere_etait_communiste_il_ecoutait_Radio_Moscou.9286538-3323.art?ckc=1

The post ‘Αννα Καρένινα (και άλλες παλιές ιστορίες) appeared first on .

Ιανουάριος 2013, η Ελλάδα ταξιδεύει και για τον έναν χρόνο παρουσίας στα ερτζιανά των Βρυξελλών, 12 μηνιαίες εκπομπές, γιορτάζει αυτή την Κυριακή 6 Ιανουαρίου και σας προσκαλεί την ημέρα των Φώτων στις 11 ώρα Βελγίου και 12 ώρα Ελλάδος σε ένα ταξίδι με ευχές και χαμόγελα για τη νέα χρονιά.

———————————————————-

Λίγη ιστορία

Σάββατο 4 Ιανουρίου 2012, με τη βοήθεια και συμπαράσταση της Τζέσικας Τενγκελίδου, η Ελλάδα ταξιδεύει βγαίνει για πρώτη φορά στον αέρα.

Ιανουάριος 2013 ένα χρόνο μετά, η Ελλάδα ταξιδεύει κάθε εβδομάδα, Κυριακή πλέον, στις 11 ώρα Βελγίου, από τον εναλακτικό ραδιοφωνικό σταθμό radiopanik 105,4FM.

Κάθε εβδομάδα εκπομπές με φωνές που κρίνουμε ενδιαφέρον να ακουστούν, παρουσίαση έργων μεγάλων Ελλήνων συνθετών, ραδιοφωνικά κείμενα για στοχασμό ή για διασκέδαση, καθώς και για τους μικρούς φίλους μας την εκπομπή Καραμέλλα FM κάθε τρίτη Κυριακή του μήνα.

Για τους πιστούς μας και απανταχού ακροατές προτείνουμε ακρόαση μέσω ίντερνετ http://www.radiopanik.org/spip/Ecoutez-radio-Panik

Για τον μήνα Ιανουάριο, 11 με 12 ώρα Βελγίου

Κυριακή 6 Ιανουαρίου «Η Ελλάδα ταξιδεύει» εορταστικό, με λίγο φως στο πριν με μια μικρή ανασκόπηση, λίγα για το μετά και το τι σχεδιάζουμε για το 2013, πολλές ευχές το όλο μέσα από ένα διασκεδαστικό ταξίδι στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο.

Κυριακή 13 Ιανουαρίου Η Ελλάδα ταξιδεύει με μεγάλους Έλληνες συνθέτες παρουσιάζει τον Μίμη Πλέσσα και ιδιαίτερα την δουλειά του Classics go bouzouki high (1973) ένα τολμηρό μουσικό «πείραμα» του Μίμη Πλέσσα με το συγκρότημα Κύκλωπες. Πρόκειται για δώδεκα κλασικά μουσικά θεματα « προσαρμοσμένα » στον ήχο του μπουζουκιού. Θα βρούμε τη Κάρμεν να κάνει βόλτες στον Πειραιά (Carmen in Piraeus), την Ελίζα στη Ρόδο (Εlise in Rhodes), το συρτάκι αλά Μπράμς κλπ..

Κυριακή 20 Ιανουαρίου η κα Καραμέλλα και η μικρή της συντροφιά σας προσκαλούν σε μία ακόμη εκπομπή. Η karamella fm παρουσιάζει τη συγγραφέα Χριστίνα Φραγκεσκάκη ,με αφορμή το βιβλίο της,» Η ορτανσία φυλάει τα μυστικά», εκδόσεις Κέδρος (2011). Το βιβλίο απέσπασε πριν λίγες μέρες το κρατικό βραβείο παιδικού βιβλίου 2012. Στο πρώτο μέρος της εκπομπής η παραμυθού μας Σάσα Βούλγαρη με κόκκινη φορεσιά στολισμένη σας καλεί με μαγική λαλιά να την ακολουθήσετε σε ανεξερεύνητες διαδρομές στο κόσμο του παραμυθιού.

Κυριακή 27 Ιανουαρίου Η Ελλάδα ταξιδεύει με έργα ελλήνων συγγραφέων και αυτή την Κυριακή τη γυναίκα της Ζάκυνθος του Διονύσιου Σολωμού. Ένα συνταρακτικό κείμενο του Διονυσίου Σολωμού που συντίθεται από δύο διαπλεκόμενα θέματα: την σκληρή και απαράδεκτη συμπεριφορά της Γυναίκας και την δεινή θέση των Μεσολογγιτισσών, που καταφεύγουν για βοήθεια στο νησί κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Μεσολογγίου. Η αιώνια πάλη του καλού με το κακό. Παραληρηματικό έργο με εξπρεσιονιστικές πινελιές, ένα από τα πιο σπουδαία έργα της Ελληνικής Γραμματείας. Διαβάζουν οι ηθοποιοί : Μάνος Κατράκης, Ελένη Χατζηαργύρη, Μαρία Σκούντζου, Φοίβος Ταξιάρχης.

The post Εορταστικό πρόγραμμα με άρωμα Ελλάδας. appeared first on .

«Η πέτρα, το σίδερο, το ατσάλι δεν αντέχουν. Ο άνθρωπος αντέχει. »
Νίκος Καζαντζάκης

Στα Πρακτικά Συνεδριάσεων Φιλοσοφικής Σχολής 1904-1914, τόμος 9, βρίσκονται καταγεγραμένα πρακτικά από της συνεδρίαση αυτής της ημερομηνίας. Ακριβώς 100 χρόνια πριν.

Ακριβώς 100 χρόνια πριν, αν ξέραμε, θα κλείναμε τις πόρτες στην επερχόμενη καταστροφή. 100 χρόνια πριν γνωρίζαμε μόνο το απύθμενο, δεν γνωρίζαμε τέλος, αρχίζαμε μόλις να μαθαίνουμε τη μεγάλη κλίμακα. 100 χρόνια πριν οι λεμονιές δίναν λεμόνια και τα ποτάμια νερό.

Σε 100 χρόνια από τώρα, εάν ο χρόνος συνεχίζει να υφίσταται, κι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που μπορούν να αποδικωποιήσουν τα γραμμένα της εποχή μας, ίσως θα σηματοδοτούν ετούτη την εποχή με βαριά ενοχή, ή περηφάνια.

Στις λέξεις κρύβεται μια μεγάλη δύναμη, στην άκρη των χεριών μας. Αυτό γίνεται κυρίως μέσα από τις πράξεις μας. Η λέξη ελευθερία δεν έχει νόημα, η λέξη δημοκρατία δεν έχει νόημα όταν επικρατεί δουλοπρέπεια. Οι πράξεις μας είναι που μετράνε, έτσι ανακαλύπτει η ανθρωπότητα κι επιλέγει το σύμπλεγμα των ήχων που θα εκφέρει.

Το καινούργιο που ανατέλλει, βαδίζοντας προς την δεύτερη δεκαετία του αιώνα μας, αντιμετωπίζει κυρίως τον φόβο της αλλαγής και της εξαφάνισης των προνομιών του όποιου κυριάρχου προυπάρχοντος συστήματος. Οι λέξεις δεν αντέχουν άλλο σκλαβιά. Κι έχουμε μείνει εκείνοι που αντιστέκονται στην εξέλιξή τους – που επιμένουν με νύχια και με δόντια να δίδουν στις λέξεις ένα ένδυμα παλαιό στο οποίο έχουν γαντζωθεί χάνοντας έτσι τη δυναμικότητα του νέου που παλεύει να κάνει τα πρώτα του βήματα- κι οι άλλοι που την τραγουδάμε.

Η εξέλιξη όμως είναι απαράβατος όρος της φύσης. Οι πληγωμένοι από τον παλαιολιθικό απάνθρωπο τρόπο του φαίνεσθαι, σταματήστε να το στηρίζετε, ποιός ο λόγος; Οι ευνοοημένοι φοβισμένοι σπαγκοραμένοι της εξουσίας και του κέρδους αφήστε μας ήσυχους. Η ιστορία της ανθρωπότητας πάντοτε κράτησε στην συλλογική της μνήμη την αλήθεια και τις υψηλές αξίες. Κι αυτή η συμπεριφορά δίδει την μόνη αθανασία που μπορούμε να διεκδικήσουμε όσα πρακτικά κι αν υπογράψουμε.

* http://pergamos.lib.uoa.gr/dl/object/uoadl:37802

The post 29 Δεκεμβρίου 1912 appeared first on .

Τικ, τακ,τακ τακ, τα πόδια μας σε κάποιους δρόμους των Βρυξελλών προχωράνε μαζί κι οι μέρες προς τα Χριστούγεννα. Αυτός ο Δεκέμβρης με το που μπήκε μας φέρνει – λίγο τα εμπορικά, λίγο τα στολίδια- με ταχύ αν γίνεται βήμα προς αυτό το όμορφο, το τόσο αναγκαίο εφέτος πνεύμα της γλύκας, της τρυφερότητας, της αγάπης, των Χριστουγέννων. ‘

Ενα από τα πράγματα που θα πούμε σίγουρα για τον χρόνο που κύλησε στις Βρυξέλλες, είναι το πλήθος των ελληνικών εκδηλώσεων και των προσκλήσεων από διάφορους φορείς. Ακόμη και αν αυτό πολλές φορές μας φέρνει σε δυσκολία να διαλέξουμε -πράγμα ανήκουστο χρόνια πριν- που θα αφιερώσουμε το λίγο ελεύθερο χρόνο που διαθέτουμε.

Η προσπάθεια από όλη την ομάδα του Newsville, νομίζω θα συμφωνήσετε, ανήκει στις νίκες μας, των Ελλήνων των Βρυξελών. Κι αυτή η φράση δεν είναι ούτε πληρωμένη ούτε κανονισμένη.Η δυνατότητα να μπορούμε να ενημερωνόμαστε για όλα αυτά χωρίς άγχος ότι θα χάσουμε κάποια πληροφορία, χωρίς να πρέπει να ανήκουμε σε συγκεκριμένη λίστα.

Κι έτσι μπορούμε να πούμε στη συνέχεια και να δούμε στ’αλήθεια, ποια είναι αυτά που εμείς οι Έλληνες των Βρυξελλών αγαπούμε, αυτά που μας κινούν το ενδιαφέρον και γεμίζουμε τις αίθουσες των εκδηλώσεων, κι αυτά που δεν μας ενδιαφέρουνε, αυτά που δεν θέλουμε να δούμε.

The post Αυτά που δεν ξέρουμε (και αυτά που δεν θέλουμε να δούμε). appeared first on .

———————————————————————————————————————————————-

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, του Δημήτρη Δημητριάδη

Ας κάνουμε μια υπόθεση, που μπορεί να φανεί απατηλή, εκκεντρική ή άτοπη υπό τις σημερινές συνθήκες εκτάκτου ανάγκης και αδιεξόδου, αλλά η οποία μπορεί να αποτελέσει καλή αφετηρία για ό,τι θα ακολουθήσει.

Ας υποθέσουμε ότι αυτή η κρίση, όπως κοινώς την ονομάζουμε χωρίς πολλή σκέψη μεταχειριζόμενοι μια λέξη που απαιτεί επιπρόσθετες διευκρινίσεις και μεγαλύτερη εμβάθυνση, ας υποθέσουμε λοιπόν ότι αυτή η κρίση τελειώνει πολύ σύντομα και ότι όλα τα προβλήματα που αφορούν τους μισθούς, τις συντάξεις, τα χρέη, τα επιτόκια, τις τράπεζες, τους πολίτες, τις κυβερνήσεις κ.ο.κ., εν συντομία όλα όσα συγκροτούν τις συνιστώσες της παρούσας οικονομικής κατάστασης και τα οποία την καθιστούν κρίσιμη, επικίνδυνη, καταστροφική (πλήθος παραδειγμάτων επιβεβαιώνουν ήδη την αύξηση προσωπικών, οικογενειακών και συλλογικών καταστροφών – αυτοκτονίες, αιφνίδιοι θάνατοι, χρεοκοπίες μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων κ.τ.λ.), ότι όλα αυτά βρίσκουν επιτέλους διέξοδο και ότι τα πράγματα ξαναπαίρνουν την αλλοτινή ροή τους, δηλαδή: όλα όσα ο λαός (ειδικά ο ελληνικός αλλά και άλλοι) απαιτούσε και διεκδικούσε, διαδηλώνοντας σε δρόμους και πλατείες, συγκρουόμενος με την αστυνομία, για μήνες ολόκληρους, τελικά τα κατακτά.

Ας υποθέσουμε ότι αυτό πραγματοποιείται και ότι η οικονομική και κοινωνική τάξη αποκαθίσταται, ότι όλος ο κόσμος, ιδίως οι λιγότερο προνομιούχες τάξεις, ικανοποιείται και ανακουφίζεται από αυτή την εξέλιξη εφόσον κανείς δεν αισθάνεται πλέον θύμα μιας αδικίας που θεωρούσε πως είχε γίνει εις βάρος του και πως δεν του άξιζε.

Γράφω ως άνθρωπος που ζει μια τέτοια οριακή κατάσταση από μέσα, αφού είμαι κι εγώ ο ίδιος εγκλωβισμένος στο σπασμωδικό ρεύμα αυτής της αδιέξοδης κατάστασης, και όχι ως αποστασιοποιημένος παρατηρητής με το προνόμιο της αμεροληψίας και μιας σχετικής άγνοιας.

Γράφω λοιπόν όντας άμεσα ενδιαφερόμενος και θεμελιωδώς απαλλαγμένος από αυταπάτες.

Όλα, όλα ανεξαιρέτως εδώ τελούν υπό το καθεστώς μιας γενικευμένης πτώσης, με πιο προφανή συμπτώματα την κατάρρευση των οργάνων της κυβέρνησης, την κατάχρηση εξουσίας, την απώλεια εμπιστοσύνης του λαού στις πολιτικές δυνάμεις, τις δυσλειτουργίες των δημόσιων υπηρεσιών, την απροκάλυπτη απειλή της εθνικής κυριαρχίας κι ανεξαρτησίας της χώρας, και σωρεία από άλλες αναπηρίες των οποίων το άθροισμα αποτελεί επιβεβαίωση μιας ήττας πολύ γενικότερης και πολύ βαθύτερης απ’ ό,τι δείχνει.

Δεν αισθάνομαι βέβαια ο πλέον ενδεδειγμένος να περιγράψω μια εξαιρετικά σύνθετη και αντιφατική κατάσταση, η οποία θα έλεγα πως συντίθεται από σκοτεινά σημεία, αποσιωπήσεις, ζώνες ολόκληρες της κοινωνικής και πολιτικής ζωής θαμμένες σ’ ένα γιγάντιο γρανάζι αποτελούμενο από ταμπού, μυστικά και εθνικά συμπλέγματα, ζώνες που έχουν κατακλύσει και καθορίζουν κατά προτεραιότητα μεγάλο μέρος της ιδιοσυγκρασίας και της ψυχολογίας του πληθυσμού, αγκυλωμένος καθώς είναι σ’ έναν πατρογονικό μηχανισμό από στερεότυπα ενός συστήματος αξιών και μιας ηθικής που υπαγορεύονται από την Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία αποτελεί την κατ’ εξοχήν τροχοπέδη εκ των έσω, για την πλειοψηφία των Ελλήνων, ανεξαρτήτως γενιάς, χωρίς δυστυχώς οι νεότερες να εξαιρούνται.

Αλλά από τη στιγμή που ανήκω σ’ αυτό τον λαό, εκθέτω όλα όσα αισθάνομαι ως κάποιος που υφίσταται ακούσια μια συγκεκριμένη πραγματικότητα και που τον πονάει στο πετσί του, άρα υπό αυστηρά προσωπική οπτική. Εξάλλου δεν θα μπορούσα και να μιλήσω διαφορετικά. Πάνε πάνω από τριάντα χρόνια (1978), από τότε που έγραψα το Πεθαίνω σαν χώρα, το οποίο θεωρήθηκε προφητικό της σημερινής κρίσης κι αυτό σημαίνει ότι οι βαθύτερες αλλά αφανείς και ανομολόγητες αιτίες αυτού που ζούμε σήμερα, έχουν τη ρίζα τους σ’ ένα μακρινό παρελθόν που, στην πραγματικότητα, ανάγεται στις αρχές του 19^ου αιώνα, στην ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους μετά την επανάσταση του 1821.

Ένα άλλο κείμενο, που έγραψα πάνω από δέκα χρόνια πριν (2000), μιλά πιο άμεσα αυτή τη φορά, για εκείνο που θεωρώ το κρισιμότερο πρόβλημα της νεότερης Ελλάδας: για το πώς μπορεί ένας λαός να γίνει σύγχρονος με την εποχή του. Να κάποια αποσπάσματα αυτού του κειμένου που ο τίτλος του «Εμείς και οι Έλληνες», παραπέμπει στο «Ο Χαίλντερλιν και οι Έλληνες» του Φιλίπ Λακού-Λαμπάρτ:

«Ο κληρονόμος αναλογίζεται την κληρονομιά του από τη στιγμή που απειλείται με την απώλειά της. Ο κίνδυνος να την χάσει ή να αποδεχτεί ότι δεν του ανήκει, κινητοποιεί τον μηχανισμό της ιδιοποίησης μέσα του. Ό,τι θεωρείται δεδομένο και εξασφαλισμένο αποκλείει την στοχαστική αναφορά σε αυτό. (…) Έτσι λοιπόν, η παραπάνω διαπίστωση μας εισάγει κατευθείαν στην ζώνη του κινδύνου. Περνούμε, σχεδόν συνειρμικά, στην ετερότητα. Η ετερότητα είναι, στην προκειμένη περίπτωση, η Ελλάδα. Η Ελλάδα αποκλείει την ταύτιση μαζί της. Αποκλείει την ταυτότητα. Και όλα τα παράγωγά της. Την οικειότητα, την συγγένεια, την κατοχή, την ασφάλεια. Εμείς, οι κάτοικοι αυτής της γεωγραφικής περιοχής, μόνον ως ξένοι δικαιούμαστε να αντιμετωπίζουμε τους Έλληνες. Να τους αντιμετωπίζουμε ως ξένους. Εμείς ως μη Έλληνες. Ως μη Έλληνες εμείς τι είμαστε; Κάτοικοι μιας γεωγραφικής περιοχής που κατοικήθηκε από ανθρώπους που προσπάθησαν να γίνουν κάτι. Η προσπάθεια αυτή και οι καρποί της τούς έκαναν Έλληνες. Εμείς δεν καταβάλλουμε καμία παρόμοια προσπάθεια. Επειδή πιστεύουμε ότι είμαστε Έλληνες. Δεν είμαστε Έλληνες. (…) Η καθησυχασμένη βεβαιότητα ότι η κληρονομιά μάς ανήκει αδιαφιλονίκητα, καθιερώνει την εθνική στειρότητα ως κυρίαρχη συμπεριφορά, την αγκίστρωση στα κεκτημένα ως άρχουσα νοοτροπία, τον μηρυκασμό των στερεοτύπων ως ασφάλεια συνέχειας. (…) Δεν παράγεται πολιτισμός με τον μηρυκασμό του εξασφαλισμένου. (…) Δεν είμαστε τίποτε. (…)».

Είναι ολοφάνερο ότι το κείμενο αυτό θέτει το εμβληματικό πρόβλημα της ταυτότητας αλλά και της δημιουργικότητας αφού η δημιουργικότητα συνδέεται κατά τη γνώμη μου οργανικά, γενεσιουργά με την ετερότητα που συνιστά, θεωρώ, τη μοναδική δυνατότητα αναγέννησης της ταυτότητας. Η ετερότητα αποτελεί ζωτική προϋπόθεση ώστε ένας λαός, όχι μόνο ο ελληνικός, να ξαναβρεί τη δημιουργική του ορμή κι αυτό σημαίνει ότι αναζητά και βρίσκει το πρόσωπό του πέρα από τις συμβάσεις του γνωστού και τις επαναλήψεις του ίδιου.

Με την υπόθεση που περιέγραψα στην αρχή, ήθελα να φτάσω στο εξής: αν η τωρινή κατάσταση, με τις οικονομικές παραμέτρους της, έβρισκε διέξοδο ευνοϊκή για όλες τις τάξεις του πληθυσμού, τι θα γινόταν στη συνέχεια; Ποιο θα ήταν το επόμενο στάδιο; Η κοινωνική και νομισματική τάξη θα είχε αποκατασταθεί, αλλά αν αυτό δεν ήταν παρά μια αποκατάσταση της παλαιάς τάξης; Αν στην πραγματικότητα ήταν μια επιστροφή στα παλιά; Μια επικράτηση εκ νέου της προηγούμενης κατάστασης της ψευδούς ευμάρειας, της απαστράπτουσας ελαφρότητας, της προκλητικής χυδαιότητας αλλά και του ιστορικού αδιεξόδου και μιας τρομακτικής στασιμότητας στο επίπεδο της ιδιοσυγκρασίας ενός λαού, που όπως ισχυρίζομαι στο παραπάνω κείμενο, δεν είναι τίποτε, αφού οι φραγμοί του παρελθόντος, όσο ένδοξο κι αν είναι, ή μάλλον εξαιτίας του ότι είναι ένδοξο, παρήγαγαν τέτοιες κοινοτοπίες, τέτοιες εμμονές, τέτοια αντανακλαστικά αυτοπροστασίας, προσωπικούς και συλλογικούς αυτοματισμούς τέτοιας εμβέλειας που αυτός ο λαός είναι σήμερα ατέρμονα καταδικασμένος να είναι το παθητικό φερέφωνο αυτών των στερεοτύπων, αυτοαποκλεισμένος από την προσπάθεια που οδηγεί έναν λαό να δημιουργήσει τον εαυτό του;

Αυτή η οπισθοδρόμηση, η αναζήτηση ασφάλειας και η καταφυγή στην προ κρίσης κατάσταση, αντιπροσωπεύει για μένα τον μεγαλύτερο κίνδυνο, την πιο καταστροφική απειλή και μου προκαλεί τον μεγαλύτερο φόβο, απόλυτη απόγνωση. Γιατί αν συνέβαινε αυτό, δεν θα σήμαινε μόνο επιστροφή στην πρότερη διανοητική νωθρότητα, στην ασυνειδησία μιας ευζωίας που το γιορτάζει σ’ ένα μονίμως τουριστικό κλίμα και στην απουσία κάθε αναφοράς που θα υπερέβαινε τα όρια της μετριότητας και της κοινοτοπίας, στον πιο στείρο μιμητισμό και αταβισμό, και στην πιο σκοτεινή και αντιδραστική διανοητική σύγχυση, σε μια αυτάρκεια κι ένα βύθισμα στην ασημαντότητα και τον συντηρητισμό – οι εξαιρέσεις βέβαια σ’ όλα αυτά δεν είναι προφανώς καθόλου ασήμαντες αριθμητικά αλλά πρόκειται για μια μειοψηφία που υποφέρει από την ευνουχιστική κυριαρχία της μεγάλης πλειοψηφίας· θα σήμαινε επίσης και πρωταρχικά μια οπισθοδρόμηση ηθελημένη, αξιωμένη με την ίδια θέρμη με την οποία αξιώνεται η βελτίωση του υλικού βιοτικού επιπέδου. Κι ακριβώς αυτό το βιοτικό επίπεδο ταυτίζεται με την πνευματική αυταρέσκεια και την υπαρξιακή μετριότητα, με την διανοητική παθητικότητα και με τη συναισθηματική ύπνωση, με τον θάνατο των αισθήσεων και του πνεύματος.

Πρέπει να το πω ειλικρινά: πίσω από τις φωνές – και πάλι υπάρχουν εξαιρέσεις αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιες – που υψώνονται σήμερα μαζικά για την αποκατάσταση, δικαιωματικά εξάλλου, μιας αρνητικής κοινωνικής και οικονομικής τροπής, προσωπικά ακούω ένα επίμονο κλαυθμό που λέει:«Ας επιστρέψουμε στα ήδη γνωστά, ας επιστρέψουμε στις διανοητικές και συναισθηματικές μας συνήθειες, ας ξανακερδίσουμε τα πόστα και τα συμφέροντα που χάσαμε, ας κρατήσουμε άθικτα τα κεκτημένα μας, δεν θέλουμε νέα πεδία διανοητικών και καλλιτεχνικών εμπειριών, ας κρατήσουμε ό,τι έχουμε μαθημένο, μας φτάνει, ας γίνουμε πάλι αυτό που ήμασταν δυο-τρία χρόνια πριν, δυο-τρεις αιώνες, δυο-τρεις χιλιετηρίδες, ας μείνουμε οι ίδιοι, το μόνο που επιθυμούμε είναι την υλική και ηθική μας βολή, θέλουμε ακριβώς αυτό που είχαμε πριν, χωρίς ν’ αλλάξει τίποτα, ιδίως σ’ εμάς τους ίδιους αλλά και μεταξύ μας και στους άλλους, να αποκατασταθεί η παλαιά τάξη, τίποτα άλλο δεν μας ενδιαφέρει, δεν επιθυμούμε παρά ένα πράγμα: να συνεχίσουμε να ζούμε χωρίς να χρειάζεται να παιδεύουμε ιδιαίτερα το μυαλό, μ’ αυτήν τη νοοτροπία απαιτούμε να συνεχίσουμε να ζούμε κι εμείς και τα παιδιά μας».

Και το Πεθαίνω σαν χώρα και το Εμείς και οι Έλληνες δεν μιλούσαν παρά για το τέλος ενός ιστορικού κύκλου και για τη συναίσθηση που έχουμε ή δεν έχουμε του τέλους αυτού. Η «χώρα πεθαίνει» γιατί δεν αποδέχεται τον άλλο, αυτόν που θεωρεί ξένο και εχθρό της αλλά που είναι στην πραγματικότητα το καινούριο της πρόσωπο, η νέα της ταυτότητα αφού η παλιά έχει πεθάνει·«πεθαίνει » γιατί δεν θέλει να δει και να επωμιστεί την ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης ιστορικής στιγμής και προτιμά να συνεχίζει τον δρόμο της σαν να μην είχε μεσολαβήσει τίποτα. Ζει μέσα στην ιστορική αυταπάτη μιας απαρασάλευτης αθανασίας και πεθαίνει εξαιτίας της.

Αυτή η τύφλωση, που αφορά και πολλές άλλες χώρες – η Ελλάδα υπό αυτή την έννοια θα μπορούσε να είναι πρωτοπόρος, εμπνεύστρια μιας άλλης εποχής στην ιστορία της ανθρωπότητας, αλλά θέλει; μπορεί; – αυτή η τύφλωση αποτελεί για μένα, την βαθύτερη και καθοριστική αιτία της κρίσης που είναι οικουμενική στην πραγματικότητα. Από τη στιγμή που ο οικονομικός γίνεται ο κυρίαρχος παράγοντας διαγράφει κάθε άλλη, ξένη διάσταση, καταρχάς την πολιτική διάσταση – και πολιτικό εννοούμε τον στοχασμό αναφορικά με την ανθρώπινη κοινότητα και τις επινοητικές προσπάθειες ώστε να γίνει αυτή πιο βιώσιμη, οι οποίες θέτουν πάντα τα πιο τολμηρά και τα πιο γόνιμα ερωτήματα, κινητοποιώντας άρα την αναζήτηση του αγνώστου.

Σ’ αυτά τα πλαίσια, η αναζήτηση της ταυτότητας δεν είναι δευτερεύουσα, ιδίως σήμερα που αυτή η ταυτότητα αποκτά αναγκαστικά πλανητικές διαστάσεις. Οι τοπικές παραδόσεις έχουν εξαντλήσει τα αποθέματά τους, ό,τι είχαν να δώσουν το έδωσαν. Η ταυτότητα που είναι θεμελιώδης συνιστώσα της ανθρώπινης προσωπικότητας, γίνεται ταυτότητα όταν η λέξη «ανθρώπινο» συλλαμβάνεται με την τολμηρότερη, τη βαθύτερη έννοιά της. Αυτή η αναζήτηση αφορά όλους τους λαούς σ’ ό,τι πιο ανεξάντλητο, σ’ ό,τι πιο ενδόμυχο έχουν και θα μπορούσε να γίνει ο πιο δυναμικός παράγοντας της αλληλεγγύης σε πλανητικό επίπεδο. Αλλά αυτό πρέπει να αξιωθεί από τους λαούς τους ίδιους και ειδικότερα από τα άτομα που τους συνθέτουν, δηλαδή από το κάθε ανθρώπινο ον ξεχωριστά.

Η συνειδητοποίηση ότι ένας ιστορικός κύκλος έχει τερματίσει την πορεία του και ότι στην πραγματικότητα είμαστε ήδη πέρα από αυτό το τερματικό σημείο είναι πρωταρχικής σημασίας. Θα προτιμούσα να μην είμαι αναγκασμένος να το πω αλλά δεν μπορώ να το αποφύγω: θεωρώ ότι αυτή η συνειδητοποίηση δεν είναι καθόλου αυτό που θέτουν οι πολίτες στην πλειονότητά τους, έλληνες ή μη, ως αφετηρία ή ως προτεραιότητα της σκέψης και των αναγκών τους. Πιστεύω ότι αυτή η ιστορική συνειδητοποίηση αποτελεί πιο πολύ δευτερεύον μέλημα για τη μεγάλη πλειοψηφία και ότι το πλέον πιεστικό και τελικά κυρίαρχο μέλημά τους είναι η διασφάλιση του βιοτικού τους επιπέδου, με άλλα λόγια πάντα το υλικό ευ ζειν, κάτι που φυσικά δεν είναι καθόλου ασήμαντο – πρέπει αναμφισβήτητα η ανθρωπότητα να ζει και μάλιστα καλά για να έχει κατόπιν άλλες αξιώσεις, αλλά είμαι βέβαιος ότι αυτές οι άλλες αξιώσεις είναι απειροελάχιστες ή μάλλον, ακόμα χειρότερα, ανύπαρκτες.

Έχουμε από παντού πειστικότατα μηνύματα ότι η πολιτική τάξη δεν μπορεί πια να προσφέρει ηγέτες ικανούς και άξιους να αρθούν στο κρίσιμο και εξαιρετικά δύσκολο επίπεδο της παρούσας κατάστασης. Κι είναι επίσης ανίκανη να εκφράσει και μια άλλη πλευρά της ανθρώπινης φύσης: Μόνο εκείνοι που δεν εξαρτώνται από την επανεκλογή τους, από τα προνόμιά τους, μόνο πρόσωπα ενός άλλου διαμετρήματος και ενός άλλου ανθρωπισμού θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν στους λαούς τους τον μηχανισμό μιας τέτοιας συνειδητοποίησης. Αλλά ακόμα και απέναντι σε μια τέτοια προοπτική πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί γιατί τα παραδείγματα του πρόσφατου παρελθόντος δεν επιβεβαιώνουν επαρκώς το νόημα τούτης της προσμονής και κάθε προσδοκία σ’ αυτήν την κατεύθυνση πρέπει υποβληθεί στον πιο αυστηρό έλεγχο: καλύτερα να μη μας κυβερνούν καλά παρά να μας κυβερνούν πρόσωπα που η χαρισματικότητά τους θα απέβαινε για τη διακυβέρνηση ολέθρια και απεχθής.

Επανέρχομαι λοιπόν, για να ολοκληρώσω, σ’ αυτό το ζήτημα της ταυτότητας για την οποία δεν βλέπω άλλη προοπτική, στην κατεύθυνση της ετερότητας, παρά την προοπτική της δημιουργίας, κυρίως της καλλιτεχνικής δημιουργίας, την προοπτική την πιο ανθρώπινη και την πιο διανθρώπινη κατ’ εξοχήν.

Δεν σκέφτομαι μόνο τη φράση του Τόμας Μαν σ’ ένα λόγο που εκφώνησε το 1949: «Εάν δεν είχα το καταφύγιο της φαντασίας, τα παιχνίδια και τις τέρψεις της μυθοπλασίας, της δημιουργίας, της τέχνης, που με κάνουν να γνωρίζω ακατάπαυστα νέες περιπέτειες και νέες ενθουσιαστικές απόπειρες οι οποίες μ’ ενθαρρύνουν να συνεχίζω και να προχωρώ – δεν θα ήξερα τι να την κάνω τη ζωή μου· όσο για να δώσω συμβουλές και μαθήματα στους άλλους, ούτε συζήτηση », παρότι εμπεριέχει τον μέγιστο βαθμό απομυθοποίησης και ωριμότητας. Σκέφτομαι επίσης εκείνο που προσπαθούσα να διατυπώσω στο Εμείς και οι Έλληνες: «Για να είναι ένας λαός δημιουργικός, οφείλει να ζήσει την έλλειψη εκείνου που τον έκαναν να πιστέψει πως είναι. Και να δημιουργήσει τους τρόπους με τους οποίους θα καλύψει την έλλειψη. Έτσι δημιουργούνται πολιτισμοί. Με την κάλυψη του κενού. Ανέφικτη κάλυψη. Όμως αυτό το ανέφικτο συνιστά την αληθινή προσπάθεια. Η ανέφικτη κάλυψη της έλλειψης και του κενού. Τα πάντα γύρω μας κραυγάζουν πως αυτό που έχουμε το έχουμε αναμφισβήτητα, πως αυτό που είμαστε το είμαστε αναμφισβήτητα. Ο ορισμός της γραφικότητας και της μικρόνοιας. Τίποτε δεν έχουμε και τίποτε δεν είμαστε.Στο τίποτε αυτό προσφέρεται η πιο χαρμόσυνη αγγελία, ο μόνος αληθινός ευαγγελισμός. Τι λέει; Λέει: Αυτή είναι η πραγματική αφετηρία, ξεκινήστε, μπορείτε τα πάντα, αποπαγιδευτείτε, σπάστε τις εμπλοκές, τολμήστε την απεμπλοκή από τα ψεύδη και τα προσωπεία, μη φοβάστε, υπάρχουν κι άλλα πρόσωπα κι άλλες αφηγήσεις, περάστε από τα στερεότυπα στην άπλαστη λάσπη, από το παγωμένο βλέμμα στο κοίταγμα της αβύσσου. Πλάστε τη φωτιά. Τρομερό το αίτημα. Ζητά δημιουργικότητα.Διακινδύνευση. Τόλμη. Ζητά ζωή.»

«Ζητά ζωή». Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της κρίσης.
Η ατομική και πυρηνική ουσία όσων είναι εν εξελίξει.

«Λιτότητα», στα αρχαία ελληνικά «λιτότης», σημαίνει αγνότητα, απλότητα, ειλικρίνεια, τιμιότητα, σαφήνεια, καθαρότητα. Με τα «μέτρα λιτότητας» που παίρνουν οι διορισμένες κυβερνήσεις ώστε να καταπολεμήσουν την καταστροφική κατάσταση, διαπιστώνουμε ότι αντί να γίνεται η λιτότητα το φάρμακο, ακόμα περισσότερο: ένας καθημερινός τρόπος ζωής, έχει αποβεί τιμωρία, ποινή, εκλογή που πρέπει κανείς να αποφεύγει, σε καμία περίπτωση να μην ακολουθεί, να μισεί, να απεχθάνεται, ασκώντας δηλαδή τον τρόπο ζωής που βασίλευε και βασιλεύει ακόμα εδώ και πάνω από τριάντα χρόνια για παράδειγμα στην Ελλάδα με μια ανεξέλεγκτη επιτάχυνση, εν μέσω ενός καθεστώτος αυτοαποκαλούμενου «σοσιαλιστικού» ‒ τίποτα πιο εγκληματικό από εκείνη την ψεύτικη πρόοδο που προωθήθηκε και εξιδανικεύτηκε από τις περιστροφές και τους πανηγυρικούς ενός λαϊκισμού που σ’ έκανε να ξερνάς ‒, με μια ανεξέλεγκτη και άλογη βουλιμία σ’ όλα τα επίπεδα προσωπικής και δημόσιας συμπεριφοράς.

Να ένα παράδειγμα, εδώ στο επίπεδο της γλώσσας, της τερατώδους παραμόρφωσης αυτού που ήταν κι εξακολουθεί να είναι η Ελλάδα. Οι πιο σαφείς αρχές, η ακεραιότητα της σημασίας των λέξεων, κάθε τι που άπτεται της εσωτερικότητας και της ανθρώπινης έκφρασης στο νεότερο κόσμο, η σκέψη, ο έρωτας, κάθε επαφή μεταξύ των ανθρώπων περιπαίχθηκε, αρπάχθηκε, γελοιοποιήθηκε, και πάνω απ’ όλα υποβιβάστηκε, παρεξηγήθηκε, παρερμηνεύτηκε·ευημερούσαν μόνο οι προκαταλήψεις και τα πιο σκοτεινά στερεότυπα, κυριαρχούσαν μόνο τελειωμένες ιδέες και απηρχαιωμένες αντιλήψεις, μόνο οι « αξίες» που συντηρούν και τροφοδοτούν τη μισαλλοδοξία, τον τυχοδιωκτισμό, τη βλακεία, τις αυτοματοποιημένες εμμονές σε μια παράδοση ανεπαρκώς αφομοιωμένη κι επιπλέον κακοερμηνευμένη, κι αυτό την έκανε, αντί για μέσο και πεδίο ανανέωσης, ένα τρομερό και τυραννικό εμπόδιο σε κάθε πρόοδο, σε κάθε σοβαρό στοχασμό, σε κάθε πραγματική συνειδητοποίηση του τι είμαστε ως λαός. Πάντα και ακατάπαυστα μια ηθική ασφυξία, ένας άγριος σκοταδισμός ανυποχώρητα μπροστά στην όποια κίνηση θα προμήνυε μια κάποια έξοδο απ’ αυτό το σπήλαιο όπου κυριαρχούν οι σκιές, οι σκιές των νεκρών.

Για πολύ καιρό, αλλά και σήμερα ακόμα, την Ελλάδα την κυβερνά ο Θάνατος. Αυτό πρέπει να το ανατρέψουμε ή καλύτερα: να το αντιστρέψουμε. Γιατί είναι περισσότερο από φανερό, τουλάχιστον για αρκετούς ανθρώπους, που είναι πολύ περισσότεροι απ’ ό,τι φανταζόμαστε, ότι αυτό είναι καταφανές. Καταφανές είναι το εξής: είναι σχεδόν μαθηματικά σίγουρο ότι όλα όσα συγκροτούν το πρόσωπο της σύγχρονης Ελλάδας αποτελούν, ένα προς ένα, λάθη μιας ιδιοσυγκρασίας παραμορφωμένης από αιώνες εσφαλμένων ερμηνειών της ανθρώπινης φύσης. Στην ανθρώπινη φύση βρήκε γόνιμο έδαφος αυτή η εγκληματική διαδικασία για να ασκήσει όλους τους χειρισμούς της. Και να πού βρισκόμαστε: μια χώρα που φοβάται την ίδια της την αλήθεια, ένας πληθυσμός που έχει εσωτερικεύσει όλους τους κανόνες και όλες τις προσφερόμενες επιλογές ενός ηθικού συστήματος που είναι εναντίον της ζωής, εναντίον του πολυσύνθετου χαρακτήρα, του ανεξιχνίαστου και του άπειρου της ζωής. Αυτή η εσωτερίκευση είναι κατά τη γνώμη μου το πιο κρίσιμο και το πιο δραματικό σημείο στο οποίο πρέπει να δοθεί προτεραιότητα για ό,τι αναλαμβάνουμε προκειμένου να εξηγήσουμε και κυρίως να υπερβούμε την κρίση.

Το ερώτημα που ακολουθεί τώρα είναι τόσο κρίσιμο και οδυνηρό όσο και η πραγματικότητα που το γεννά: μπορούμε να συνεχίσουμε τον δρόμο μας μ’ αυτήν την προτεραιότητα; Θέλουμε να προχωρήσουμε θέτοντάς την ως άξονα; Θέλουμε να μην συγκαλύψουμε, να μην αποκρύψουμε γι’ ακόμα μια φορά την απαίσια όψη της προ-κρίσης περιόδου, να μην τυφλωθούμε εκ νέου και να μην συμμορφωθούμε σε όσα αποτελούν πραγματικά στο βάθος τις αληθινές αιτίες της τωρινής εκμηδένισης; Θέλουμε να συνειδητοποιήσουμε την ιστορική αλήθεια και να μετατρέψουμε αυτή τη συνειδητοποίηση σε σκεπτόμενη πράξη ώστε να πάμε προς ένα αλλού που θα είναι προϊόν του ενσυνείδητου ανθρωπισμού μας;

Φυσικά, δεν μπορεί κανείς να μην λαμβάνει υπόψη τις ανθρώπινες αδυναμίες και τα ανθρώπινα όρια, τον φόβο της αρρώστιας και του θανάτου.

Αλλά αυτό που αξιώνεται εδώ, μόνο ανθρώπινα όντα μπορούν να το επωμιστούν και να το φέρουν σε πέρας.

Αν, παρόλα αυτά, κερδίσει τελικά η οπισθοδρόμηση, αν οι άνθρωποι βρουν γι’ ακόμα μια φορά καταφύγιο στις απαιτήσεις αυτής της ιστορικής στιγμής και δώσουν στον εαυτό τους άλλοθι για να τους επιτραπεί γι’ ακόμα μια φορά η επιλογή της δειλίας και της προδοσίας, δεν θα εκπλαγώ. Αλλά αν, ο μη γένοιτο, αυτό συμβεί, μπορώ να θεωρήσω από τώρα ότι όλα όσα έγραψα δεν απαντούν σε καμία αναγκαιότητα, δεν έχουν κανένα νόημα.

Δημήτρης Δημητριάδης

28.2-6.3.2012

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Hors Série απριλίου-ιουλίου 2012 του περιοδικού Théâtre de laVille Paris

– Μετάφραση από τα γαλλικά: Δήμητρα Κονδυλάκη

The post Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, του Δημήτρη Δημητριάδη appeared first on .

‘Ενα κείμενο που γράφτηκε την περίοδο 1974-1976 και πρωτοπαρουσιάστηκε το 1978. Το έργο αυτό συναντάει το μύθο της φυλής, το μύθο της χώρας, το σπαραγμό της, μιας και στη χώρα του έργου οι γυναίκες εκείνη τη χρονιά δεν μπορούν να πιάσουν παιδιά. Είχαμε την τύχη να δούμε αυτό το έργο και στις Βρυξέλλες το 2008 σε σκηνοθεσία Μιχάλη Μαρμαρινού.‘Οταν τελείωσε η παράσταση εκείνο το βράδυ στο Tour et Taxis είμασταν άλλοι άνθρωποι, διαφορετικοί από αυτούς τους έλληνες που τριγυρνούσαν μερικές ώρες πριν σχεδόν ανέμελοι στους δρόμους των Βρυξελλών και του κόσμου.

Ο Δ.Μαρωνίτης γράφει για τον Δημήτρη Δημητριάδη και το συγκεκριμένο έργο : «Αυτός ο άνθρωπος, ο Δημήτρης Δημητριάδης, έκλεισε συμβόλαιο με την Αριάδνη: μπαίνει και βγαίνει στο Λαβύρινθο, δίχως να χάνεται. Δρόμοι, σταθμοί, στενά, πτυχές της γης, η γη κουνιέται και στις ρωγμές της φυτρώνουν αποσιωπητικά. Έτσι,άναψε ένα βράδυ όλα τα φώτα του μυαλού του και έφτιαξε μιαν έκρηξη, που θα μπορούσε να είναι και δική μας, αν είχαμε περισσότερη τόλμη –δίχως εντόσθια στο κεφάλι και εγκεφαλικά κύτταρα στην κοιλιά–»

Σήμερα, οι νέοι άνθρωποι στην Ελλάδα που ασχολούνται με το θέατρο μαζεύουν με περίσσιο δέος τα βιβλία και δε ειδικότερα τα θεατρικά του Δημήτρη Δημητριάδη στη βιβλιοθήκη τους. Και πως να μην το κάνουν; Οι θεατρικές σκηνές της Αθήνας βρυχούν από τα λόγια του τα τελευταία χρόνια. Σύγχρονοι σκηνοθέτες γεννούν ιδιόμορφες σκηνοθεσίες συναντώντας τα κλασσικά του έργα. Μοιάζει ο Δημήτρης Δημητριάδης να είναι ο αγαπημένος της θεατρικής καλλιτεχνικής κραυγής και αγωνίας των ηρώων του δράματος που λέγεται Ελλάδα, Ελλάδα μέσα στον κόσμο και μέσα στην ιστορία.

Η λήθη ένα από τα σημαντικά του κείμενα επίσης, μονόλογος, σκηνοθετήθηκε από τον Δημήτρη Τάρλοου το 2011 με τον ηθοποιό Δημοσθένη Παπαδόπουλο ο οποίος και απέσπασε το βραβείο Κάρολος Κουν για την ερμηνεία του αυτή. Ο σκηνοθέτης λέει για τη λήθη «Ο Δημητριάδης γίνεται βέβηλα πρωτοπόρος γιατί αποδέχεται το τίποτα και παραδίδει σε μας το σώμα, ως μοναδική αξία.» Μετά την τεράστια επιτυχία και την καθολική αποδοχή της κριτικής, ο ίδιος σκηνοθέτης ανεβάζει την επόμενη χρονιά τη «Λήθη 2″, όπως θα μπορούσε να ονομαστεί η δεύτερη ανάγνωση του μονολόγου όπου τον ερμηνεύει μια νέα γυναίκα. Δυστυχώς όσοι δεν είχαμε τη δυνατότητα να «πεταχτούμε» σε μια από τις παραστάσεις αυτές στην Αθήνα, δεν μπορούμε να έχουμε προσωπική άποψη ή να γευτούμε αυτήν την εμπειρία.

Την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου ο κος Δημήτρης Δημητριάδης θα είναι μαζί μας εδώ στις Βρυξέλλες για μια ομιλία του με τίτλο «Τo απρόσβατο».

Ο Δημήτρης Δημητριάδης σπούδασε θέατρο και κινηματογράφο στις Βρυξέλλες με υποτροφία τού βελγικού κράτους από το 1963 μέχρι το 1968 στο Institut National des Arts du Spectacle, κι εδώ έγραψε εκείνη την εποχή το πρώτο θεατρικό του έργο, «Η τιμή της ανταρσίας στην μαύρη αγορά», το οποίο ανέβασε ο Patrice Chereau, το 1968, στο Théâtre de la Commune d’ Aubervilliers, στο Παρίσι. ‘Εκτοτε τα θεατρικά του παρουσιάζονται και χειροκροτούνται ανά την Ευρώπη. ‘Εργα του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, ιταλικά, ρουμανικά, ισπανικά, πορτογαλικά, γερμανικά ενώ ο ίδιος επιμελείται μοναδικά και μεταφράζει μεταξύ άλλων Μπατάιγ, Μπαλζάκ, Ευριπίδη, Τένεσι Γουίλλιαμς και Σαίξπηρ.

Σας παραθέτω ένα αναλυτικό βιογραφικό και περαιτέρω υλικό παρακάτω για όσους ενδιαφέρονται. Στο τελευταίο του έργο «Ο Ευαγγελισμός της Κασσάνδρας » που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν διαβάζουμε «Ο Δημήτρης Δημητριάδης γράφει (θέατρο, ποίηση, πεζογραφία, δοκίμιο) και ζει από αυτό ». Γιατί κυρίες και κύριοι είναι αρκετό.

Ο Δημήτρης Δημητριάδης είναι ένας από τους σύγχρονους έλληνες συγγραφείς ο οποίος θα σφραγίσει το στοχασμό των γενεών που θα έρθουν.

Ας τον καλωσορίσουμε μοναδικά όπως γνωρίζουμε οι Έλληνες των Βρυξελλών.

σταυρούλα α. γάτσου

The post 29 Νοεμβρίου : το βήμα στον Δημήτρη Δημητριάδη, Βρυξέλλες. appeared first on .