Αξίζει να γίνει ξεχωριστή αναφορά στους ηθοποιούς της παράστασης, όχι μόνο επειδή ο καθένας ξεχώρισε για την ερμηνεία του, αλλά και επειδή υπήρχε απόλυτη αντιστοιχία ανάμεσα στους ηθοποιούς και στους χαρακτήρες που ενσάρκωσαν. Άλλωστε, όπως ανέφερε και ο σκηνοθέτης, μια βασική συμβουλή που έχει δεχθεί από τους δασκάλους του είναι πως αρκεί να επιλέξει κανείς το σωστό έργο και να κάνει σωστή διανομή· μετά μπορεί «να κοιμηθεί ήσυχος».

Στον ρόλο του Τρουφαλντίνο, ο Χάρης Ξενογιάννης παρουσίασε έναν ακούραστο, πανούργο και μονίμως πεινασμένο λαϊκό υπηρέτη, που προσπαθεί να τα βγάλει πέρα υπηρετώντας ταυτόχρονα δύο αφεντικά. Κινήθηκε με ένστικτο, γρήγορα αντανακλαστικά και αδιάκοπη επινοητικότητα, προκαλώντας συνεχείς παρεξηγήσεις και σκηνές κωμικού χάους. Κάτω όμως από τη φαρσική επιφάνεια διακρινόταν μια βαθιά ανθρώπινη φυσιογνωμία, γεμάτη φόβους, ζωντάνια και δίψα για ζωή.

Η Μπεατρίτσε Ρασπόνι, όπως την απέδωσε η Μαρία Μερκούρη, εμφανίστηκε ως μια έξυπνη και αποφασιστική νέα γυναίκα, που μεταμφιεσμένη σε άνδρα φτάνει στη Βενετία αναζητώντας τον αγαπημένο της Φλορίντο. Ο χαρακτήρας της συνδύαζε θάρρος, αυτοκυριαρχία και έντονο συναίσθημα, ενώ πίσω από την ψυχραιμία της φανερωνόταν μια βαθιά ερωτική αγωνία. Μέσα στον κυκεώνα μεταμφιέσεων και παρεξηγήσεων, αποτέλεσε ίσως την πιο ώριμη και συνειδητοποιημένη παρουσία του έργου.

Ο Γιώργης Καταλαγαριανάκης απέδωσε ιδανικά τον Πανταλόνε, έναν ηλικιωμένο αλλά αεικίνητο άνθρωπο, με επιχειρηματικό ένστικτο, ένταση και επιβλητική παρουσία. Ο θεατής είχε την αίσθηση πως επρόκειτο για έναν άνθρωπο που επί δεκαετίες διοικούσε το σπίτι, το εμπόριο και την οικογένειά του. Η ερμηνεία του ισορροπούσε επιτυχημένα ανάμεσα στο κωμικό στοιχείο και τη βαθύτερη ανθρώπινη διάσταση του ρόλου.

Ο Βασίλης Μάγνης ενσάρκωσε με πειστικότητα τον Δόκτορα Λομπάρντι, τον νομικό με το μαύρο κοστούμι, τη ρητορική μεγαλοπρέπεια και τα λατινικά αποφθέγματα — στοιχεία που σπάνια συναντώνται σε άλλες σκηνικές προσεγγίσεις του έργου. Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, ο ίδιος ο Γκολντόνι, έχοντας υπάρξει ενεργός δικηγόρος για χρόνια, φαίνεται πως ενσωμάτωσε στον χαρακτήρα αυτό προσωπικά στοιχεία της δικής του εμπειρίας.

Ο Κωνσταντίνος Μανιάτης απέδωσε με απόλυτη πειστικότητα τον Σίλβιο, έναν νεαρό εραστή γεμάτο πάθος, ζήλια, ορμητικότητα αλλά και ευαισθησία.

Στον ρόλο της Κλαρίσας, η Ναταλία Καπετανάκη ανέδειξε ότι ο έρωτάς της για τον Σίλβιο ξεπερνούσε κατά πολύ ένα επιφανειακό φλερτ ή μια νεανική κοκεταρία. Για την ίδια, η προοπτική να ματαιωθεί ο γάμος της ισοδυναμούσε σχεδόν με προσωπική κατάρρευση. Οι έντονες συναισθηματικές εκρήξεις της, παρότι στιγμιαία υπερβολικές, δικαιολογούνταν από τη νεότητα και την αυθεντικότητα των αισθημάτων της.

Ο Κωστής Γεραρής, ως Φλορίντο Αρετούζι, δεν περιορίστηκε στον ρόλο του «δεύτερου ερωτευμένου» της υπόθεσης, αλλά ανέδειξε ίσως την πιο ρομαντική και εσωστρεφή ανδρική μορφή του έργου. Η ερμηνεία του διακρινόταν για τη λεπτότητα, την ευγένεια, τη συναισθηματική καλλιέργεια και έναν ιδιαίτερο λυρισμό.

Ο Γιώργος Μαγκλής έδωσε στον Μπριγκέλλα τη φυσιογνωμία ενός λαϊκού επαγγελματία της Βενετίας, που έχει μάθει να κινείται με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές τάξεις. Διατηρούσε χιούμορ, ζωντάνια και την ικανότητα να ισορροπεί καταστάσεις, γνωρίζοντας πώς να απευθύνεται τόσο στους άρχοντες όσο και στους υπηρέτες.

Η Άννα Ρωμάνου, ως Σμεραλντίνα, συνδύασε σκηνική ζωντάνια, πρακτική ευφυΐα και έντονη θεατρική παρουσία. Δεν εμφανίστηκε απλώς ως μια τυπική υπηρέτρια, αλλά ως ένας από τους πιο καθαρούς και λειτουργικούς νους της σκηνής.

Οι τρεις σερβιτόροι — Πάρις Κακλαμάνης, Τίνα Χατζηθωμά και Σάββας Καρακάσης — δημιούργησαν ιδιαίτερα έντονες εντυπώσεις μέσα από τις συντονισμένες κινήσεις τους, τη λειτουργικότητα και τη μεταξύ τους επικοινωνία, που πολλές φορές γινόταν χωρίς λόγια. Η χρήση πραγματικών φαγητών επί σκηνής και ιδιαίτερα οι σκηνές κατανάλωσής τους από τον Τρουφαλντίνο ενίσχυαν τον ρεαλισμό και προκαλούσαν αυθόρμητο γέλιο στο κοινό.

Ο Κώστας Δερβένης, στον ρόλο του Καμαριέρη, απέδωσε εύστοχα έναν άνθρωπο που πασχίζει να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και την επαγγελματική του τάξη, ενώ γύρω του επικρατεί κωμική αποδιοργάνωση.

Οι δύο Αχθοφόροι, ο Δήμος Αγγελούσης και ο Σάββας Καρακάσης, αποτέλεσαν μικρές αλλά ουσιαστικές παρουσίες που συμπλήρωσαν αρμονικά τη συνολική εικόνα της παράστασης. Υπενθύμιζαν ότι η δράση εκτυλίσσεται μέσα σε μια ζωντανή και καθημερινή πόλη, ενώ απέδιδαν παραστατικά τόσο τη σωματική κόπωση όσο και την ανάγκη της αμοιβής για τον κόπο τους.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στα λιτά αλλά λειτουργικά σκηνικά της Άντας Σωτηροπούλου, τα οποία δεν εμπόδιζαν ούτε στιγμή τη ροή της δράσης, καθώς και στην προσεγμένη επιλογή μουσικών κομματιών του 18ου αιώνα. Ξεχωριστή συμβολή είχαν επίσης τα κοστούμια, που ανέδειξαν με ακρίβεια κάθε χαρακτήρα και ομόρφυναν διαρκώς τη σκηνική εικόνα.

Από τους υπόλοιπους συντελεστές, αξίζει να σημειωθεί η συμβολή του Κώστα Δερβένη στη σκηνή της ξιφομαχίας, καθώς και της Κωνσταντίνας Σλακώνη στη σκηνική κίνηση και τον συντονισμό των σερβιτόρων, ενώ αίσθηση προκάλεσαν τα πολύ προσεγμένα μακιγιάζ της Όλγας Μοσχόβου, σύμφωνα με τον κάθε χαρακτήρα και το πνεύμα της εποχής τους.

Συγχαρητήρια σε όλους!

The post Σκέψεις μετά την αυλαία: Συλλογική δύναμη και συνοχή των ηθοποιών στον «Υπηρέτη δύο Αφεντάδων» appeared first on .

Οι τέσσερις παραστάσεις γνώρισαν θερμότατη ανταπόκριση, με πολλούς θεατές να κάνουν λόγο για μία από τις αρτιότερες παραγωγές που έχουν παιχτεί στις Βρυξέλλες και σίγουρα μία από τις σπουδαιότερες που έχει παρουσιάσει  ο ΘΕΣΠΙΣ στα 25 χρόνια πορείας του. Η σκηνοθετική προσέγγιση του Αριστείδη Λαυρέντζου απέδειξε πως το κλασικό ευρωπαϊκό θέατρο μπορεί να παραμένει απολύτως ζωντανό, απολαυστικό και συγκινητικό για το σημερινό κοινό. Τα αυθεντικά κοστούμια εποχής, η φιλολογικά τεκμηριωμένη νέα μετάφραση, οι άψογοι υπέρτιτλοι στα γαλλικά και αγγλικά και η υποδειγματική συνοχή του θιάσου δημιούργησαν μια παράσταση με διεθνή προσανατολισμό και σπάνια θεατρική ποιότητα.

Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που χαρακτήρισαν την παραγωγή ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της φετινής σεζόν για τον ελληνισμό των Βρυξελλών, επισημαίνοντας ότι ο ΘΕΣΠΙΣ κατάφερε να γεφυρώσει ιδανικά την παράδοση της commedia dell’ arte με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή θεατρική ματιά.

Η αυλαία έπεσε για τον «Υπηρέτη δύο αφεντάδων» του Κάρλο Γκολντόνι, που παρουσίασε στις Βρυξέλλες η θεατρική ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, αφήνοντας πίσω της έντονο αποτύπωμα στο ελληνικό θεατρικό τοπίο της διασποράς. Η παραγωγή, που πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη του Newsville.be ως χορηγού επικοινωνίας, συγκέντρωσε πολυάριθμο κοινό στις τέσσερις παραστάσεις της και απέσπασε ιδιαίτερα θερμές αντιδράσεις από θεατές και ανθρώπους του θεάτρου.

Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη της παράστασης Αριστείδη Λαυρέντζο, τα σχόλια που έλαβε η ομάδα ξεπέρασαν τον συνηθισμένο ενθουσιασμό που συνοδεύει μια επιτυχημένη παραγωγή, καθώς πολλοί θεατές έκαναν λόγο για μία από τις σημαντικότερες δουλειές στην ιστορία της θεατρικής ομάδας  ΘΕΣΠΙΣ. Όπως επισημαίνεται, η επιτυχία της παράστασης βασίστηκε σε έναν συνδυασμό πολυετούς θεατρικής εμπειρίας, φιλολογικής γνώσης, σκηνοθετικής πειθαρχίας και βαθιάς σύνδεσης με το ευρωπαϊκό και ελληνικό θεατρικό ρεπερτόριο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο γεγονός ότι κάθε παράσταση παρουσιαζόταν ακόμη πιο ώριμη και δυναμική από την προηγούμενη, στοιχείο που χαρακτηρίστηκε ως απόδειξη «ζωντανού θεάτρου».

Η επιτυχία αποκτά ξεχωριστή σημασία στις Βρυξέλλες, όπου το ελληνικό θέατρο της διασποράς διαθέτει μακρά και ενεργή παρουσία. Ο ΘΕΣΠΙΣ συμπληρώνει φέτος 25 χρόνια συνεχούς πολιτιστικής δραστηριότητας, με θεατρικές παραστάσεις που θα μείνουν έντονα στη μνήμη του θεατρόφιλου κοινού  της πόλης μας, όπως η Λυσιστράτη (2024), ο Καποδίστριας του Καζαντζάκη (2022), ο Ιδανικός σύζυγος του Όσκαρ Ουάιλντ το 2019, τον Ταρτούφο του Μολιέρου το 2018, τη Δωδέκατη Νύχτα του Σαίξπηρ (2017) και πολλές άλλες, αποτελώντας την ίδια στιγμή άξιο μέλος ενός ευρύτερου πυρήνα πολλών ελληνικών θεατρικών ομάδων που δραστηριοποιούνται στη βελγική πρωτεύουσα. Να σημειώσουμε πως εκπρόσωποι των περισσότερων από αυτές έδωσαν το «παρών» στις παραστάσεις, επιβεβαιώνοντας τη συνοχή και τη δυναμική της ελληνικής πολιτιστικής κοινότητας.

Η παραγωγή ξεχώρισε επίσης για τον ανοιχτό και πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα. Πέρα από το σταθερό ελληνόφωνο κοινό του ΘΕΣΠΙΣ, η χρήση προσεγμένων υπερτίτλων στα γαλλικά και αγγλικά επέτρεψε την προσέλευση θεατών διαφορετικών εθνικοτήτων. Ανάμεσα στους επίσημους προσκεκλημένους βρέθηκαν εκπρόσωποι της Ορθόδοξης Εκκλησίας των Βρυξελλών, με επικεφαλής τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Απολλωνιάδος κ. Ιωακείμ, καθώς και κληρικοί της ομογένειας, υπογραμμίζοντας τον ευρύτερο κοινωνικό και ενωτικό ρόλο της Εκκλησίας στην ελληνική διασπορά. Παρών σε μία από τις παραστάσεις ήταν και πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η δημόσια αναφορά του σκηνοθέτη στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε εργαλείο δημιουργικής συνεργασίας και όχι υποκατάστατο του ανθρώπου. Όπως σημείωσε, η συμβολή της υπήρξε σημαντική στον σχεδιασμό της αφίσας και στη διαχείριση μεταφραστικών ζητημάτων της παραγωγής. Η εικόνα ενός σκηνοθέτη ντυμένου ως Γκολντόνι να ευχαριστεί δημόσια την τεχνητή νοημοσύνη από τη σκηνή των Βρυξελλών χαρακτηρίστηκε ως μία συμβολική «γέφυρα» ανάμεσα στην παράδοση της commedia dell’ arte και στις νέες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας.

O σκηνοθέτης της παράστασης, Αριστείδης Λαυρέντζος

Ξεχωριστές ευχαριστίες απευθύνθηκαν επίσης προς τη Δρα Ειρήνη Μουντράκη, υπεύθυνη δραματολογίου του Εθνικού Θεάτρου και ειδική μελετήτρια του έργου του Γκολντόνι, για τη θεωρητική και επιστημονική υποστήριξη που παρείχε στην ομάδα από τον Μάρτιο μέχρι και την ολοκλήρωση της παραγωγής, μέσα από αναλύσεις και δημόσια διάλεξη στις Βρυξέλλες. Την ίδια στιγμή σε ερμηνευτικό επίπεδο όλοι οι ηθοποιοί έδωσαν τον καλύτερο τους εαυτό και χειροκροτήθηκαν ζεστά από το θεατρόφιλο κοινό! Ιδιαίτερη μνεία θα κάνουμε στον πρωταγωνιστικό ρόλο και τον Χάρη Ξενογιάννη καθώς και την Μαρία Μερκούρη στο ρόλο της Μπεατρίτσε.

Ο επίλογος της θεατρικής παραγωγής, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ακόμη μία επιτυχημένη παράσταση της ομάδας ΘΕΣΠΙΣ, αλλά ως μια θεατρική στιγμή με ιδιαίτερη καλλιτεχνική και συμβολική βαρύτητα για τον ελληνισμό της διασποράς και τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία στις Βρυξέλλες.

Photo credit: THESPIS, Social media

The post Ο «Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων»: Μία παράσταση με διεθνή προσανατολισμό και σπάνια θεατρική ποιότητα. appeared first on .

Από τον Μένανδρο στον Γκολντόνι: Η Σκυταλοδρομία της Ανθρώπινης Κωμωδίας
Του Γιώργου Μαγκλή

Η φετινή θεατρική μας περιοδεία μας μεταφέρει στη Βενετία του 18ου αιώνα. Το έργο μας «Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων» είναι το απόσταγμα μια εξέλιξης. Θα δούμε πώς τρεις κορυφαίοι δραματουργοί μετέτρεψαν τη σκηνή σε καθρέφτη της καθημερινότητας, μέσα από τα μάτια του πανούργου Μπριγκέλα.

Το θέατρο, στην πιο αυθεντική του έκφανση, δεν υπήρξε ποτέ ένας απλός μηχανισμός ψυχαγωγίας, αλλά ένας ζωντανός, παλλόμενος καθρέφτης της κοινωνίας. Όταν η αυλαία ανεβαίνει, ο θεατής δεν αντικρίζει απλώς επινοημένους μύθους, αλλά τις δικές του καθημερινές αγωνίες, τα πάθη, τις αντιφάσεις και τις αδυναμίες του. Αυτή η ανθρωποκεντρική στροφή της δραματουργίας δεν συνέβη τυχαία, · υπήρξε το
αποτέλεσμα μιας μακράς ιστορικής σκυταλοδρομίας, την οποία σφράγισαν τρεις κορυφαίοι αναμορφωτές του παγκόσμιου θεάτρου: ο Μένανδρος, ο Μολιέρος και ο Κάρλο Γκολντόνι.

Φέτος, η θεατρική μας περιοδεία με μεταφέρει στη γεμάτη φως και ίντριγκα Βενετία του 18ου αιώνα. Εκεί, καλούμαι να ανεβαίνω στη σκηνή με το κουστούμι ενός εμβληματικού ήρωα: του Μπριγκέλα. Μέσα από τον δικό μου ρόλο, θα προσπαθήσω, ταπεινά χωρίς καμιά πρόθεση ειδήμονα, μια αναδρομή στις ρίζες μιας θεατρικής παράδοσης που ξεκίνησε από την αρχαία Αθήνα για να κατακτήσει την ευρωπαϊκή σκηνή του 18ου αιώνα.

Οι τρεις σταθμοί της θεατρικής επανάστασης

Η γέννηση αυτού που σήμερα ονομάζουμε «κωμωδία χαρακτήρων» οφείλει τα θεμέλιά της στον Μένανδρο (περ. 342 π.Χ. – 291 π.Χ.). Στην Ελληνιστική περίοδο, ο Μένανδρος εισήγαγε τη «Νέα Κωμωδία», μετατοπίζοντας ριζικά το ενδιαφέρον από την οξεία πολιτική σάτιρα και το φανταστικό στοιχείο του Αριστοφάνη, στην ιδιωτική σφαίρα του απλού ανθρώπου, στις οικογενειακές σχέσεις και στα αδιέξοδα της καθημερινότητας.

Αιώνες αργότερα, υπό το φως του γαλλικού κλασικισμού του 17ου αιώνα, ο Μολιέρος (1622 – 1673) παρέλαβε αυτή την ψυχολογική κληρονομιά και τη μάζεψε με τη δυναμική της λαϊκής φάρσας. Το αποτέλεσμα ήταν η γέννηση της κλασικής κωμωδίας ηθών, μιας διεισδυτικής και συχνά αμείλικτης ανατομίας της κοινωνικής υποκρισίας της εποχής του.

Τον κύκλο αυτό κλείνει και να ανανεώνει ο Κάρλο Γκολντόνι (1707 – 1793) στον 18ο αιώνα, την εποχή του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Βλέποντας το ιταλικό θέατρο να βουλιάζει στην τυποποίηση, ο Γκολντόνι πραγματοποίησε μια ριζική μεταρρύθμιση: κατήργησε τις άκαμπτες μάσκες και τον πρόχειρο αυτοσχεδιασμό της Commedia dell” arte, επιβάλλοντας το ολοκληρωμένο γραμμένο κείμενο και την ψυχολογική αλήθεια των ηρώων του.

Ρεαλισμός, γλώσσα και το «διορθωτικό» γέλιο

Παρά τις τεράστιες χρονικές και πολιτισμικές αποστάσεις που τους χωρίζουν, οι τρεις δραματουργοί συνδέονται από μια κοινή καλλιτεχνική φιλοσοφία. Αντικατέστησαν τις μονοδιάστατες καρικατούρες με ολοκληρωμένες προσωπικότητες που διαθέτουν εσωτερικές συγκρούσεις, καθαρά κίνητρα και αναγνωρίσιμα ανθρώπινα πάθη.

Η δράση μεταφέρεται στο αστικό περιβάλλον. Οι γάμοι, οι κληρονομικές διαφορές, οι κοινωνικές συμβάσεις και οι παρεξηγήσεις της διπλανής πόρτας γίνονται ο κεντρικός δραματουργικός ιστός. Παράλληλα, εγκαταλείπεται ο εξεζητημένος, λόγιος λόγος για χάρη της καθομιλουμένης γλώσσας — από την ομιλούμενη αττική του Μενάνδρου μέχρι τα ζωντανά βενετσιάνικα του Γκολντόνι. Στόχος τους; Το χιούμορ να μην είναι ένας φτηνός αυτοσκοπός, αλλά εργαλείο κοινωνικής κριτικής, υπηρετώντας πιστά το κλασικό ρητό ridendo castigat mores (διορθώνει τα έθιμα μέσω του γέλιου).

Η αιώνια μάχη διάνοιας και ενστίκτου: Πώς γεννήθηκε ο χαρακτήρας μου;

Η πιο ανάγλυφη απόδειξη αυτής της θεατρικής συνέχειας αποτυπώνεται στην εξέλιξη των λαϊκών υπηρετών (Zanni), οι οποίοι ανέκαθεν εκπροσωπούσαν δύο αντίθετες δυνάμεις της ανθρώπινης φύσης: τη διάνοια και το ένστικτο. Ως Μπριγκέλα, έχω την τιμή να εκπροσωπώ την πρώτη: τη διάνοια.

Ο χαρακτήρας μου είναι πανούργος, κυνικός και προσαρμοστικός. Δεν γεννήθηκε όμως ξαφνικά στον 18ο αιώνα. Οι ρίζες μου ξεκινούν από τον δολοπλόκο δούλο (servus callidus) του Μενάνδρου, τον πρώτο χαρακτήρα στην ιστορία του παγκόσμιου θεάτρου που εμφανίζεται σαφώς πιο ευφυής από τα αφεντικά του, κινώντας τα νήματα της πλοκής. Αργότερα, ο Μολιέρος με μεταμορφώνει στον ιδιοφυή Σκαπίνο (Scapin) —έναν θρασύ στρατηγό της ίντριγκας με εκλεπτυσμένο λόγο.

Όταν πια φτάνω στα χέρια του Γκολντόνι, ο Βενετσιάνος μεταρρυθμιστής μού αφαιρεί τον παλιό, κακοποιό χαρακτήρα της παλιάς Commedia dell” arte. Μου δίνει κοινωνική αξιοπρέπεια, αναβαθμίζοντάς με σε έναν σοβαρό, υπεύθυνο και έμπιστο επαγγελματία ή ξενοδόχο της αστικής τάξης. Παραμένω πανέξυπνος, αλλά πλέον χρησιμοποιώ το μυαλό μου με ευθύνη.

Στον αντίποδα του δικού μου ρόλου βρίσκεται το καθαρό, πρωτόγονο ένστικτο ο Τρουφαλντίνο. Εκεί που ο Τρουφαλντίνο είναι το «σώμα» που αντιδρά αυθόρμητα, πεινάει, κάνει τούμπες και περιπλέκει την πλοκή με τις γκάφες του, ο Μπριγκέλα, παραμένει ο «εγκέφαλος». Σκέφτομαι, σχεδιάζω, διοικώ και προσπαθώ να συμμαζέψω το δημιουργικό χάος που εκείνος προκαλεί.

Ένα διαχρονικό κάλεσμα στη σκηνή

Η αστική κωμωδία χαρακτήρων που γεννήθηκε στην αρχαία Αθήνα, τελειοποιήθηκε στο Παρίσι και αναγεννήθηκε στη Βενετία, παραμένει έως σήμερα συγκλονιστικά επίκαιρη. Τα προβλήματα της καθημερινότητας μπορεί να άλλαξαν μορφή, αλλά η ανθρώπινη φύση, με τα ελαττώματα και τα μεγαλειώδη σφάλματά της, παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο ως πάντα επίκαιρη.

Το έργο του Κάρλο Γκολντόνι που σας παρουσιάζουμε φέτος συνεχίζει επάξια αυτή τη σπουδαιότερη θεατρική παράδοση. Μέσα από ήρωες με σάρκα και οστά, αυθεντική γλώσσα και ένα κριτικό χιούμορ γεμάτο ευαισθησία, η παράσταση μας προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία: να κοιτάξουμε κατάματα τον καθρέφτη της σκηνής, να γελάσουμε λυτρωτικά με τις αδυναμίες μας και, τελικά, να προβληματιστούμε μαζί.

Κάνοντας μια σύγκριση με το περυσινό μας έργο ‘’ Έρωτα, Έργα, Έωλα ‘’ διαπιστώνει κανείς διαφορές ως προς την πλοκή των δύο έργων. Ο Σαίξπηρ προσφέρει μια εγκεφαλική, ποιητική κωμωδία λόγου. Το έργο βασίζεται στο λεκτικό χιούμορ, στα λογοπαίγνια, στη ρητορική δεινότητα και στη σάτιρα της πνευματικής υπεροψίας. Η πλοκή του έργου είναι απλή. Ενώ στην περίπτωση του Γκολντόνι πρόκειται για μια καθαρή κωμωδία καταστάσεων και παρεξηγήσεων. Στηρίζεται στον καταιγιστικό, σωματικό ρυθμό, στις μεταμφιέσεις και στο σωματικό χιούμορ (lazzi). Εδώ η πλοκή είναι εξαιρετικά δαιδαλώδης και περίπλοκη. Η αντίθεση αυτή είναι φανερή στο επίπεδο των υπηρετών. Ο Κούτρας στον Σαίξπηρ, εκπροσωπεί τον απλοϊκό, γήινο υπηρέτη. Μπερδεύει τις ερωτικές επιστολές των ευγενών, λειτουργώντας ως ο καταλύτης που ξεσκεπάζει την υποκρισία των αφεντικών του. Το χιούμορ του είναι κυρίως γλωσσικό με παρερμηνείες λέξεων. Ο Τρουφαλντίνο στον Γκολντόνι είναι η μετεξέλιξη του Αρλεκίνου. Κινείται από πρωτόγονα ένστικτα (κυρίως την αστείρευτη πείνα του). Είναι ο απόλυτος ακροβάτης της σκηνής, που χρησιμοποιεί το ψέμα και την ευελιξία του για να επιβιώσει. Οι διαφορές παραμένουν και στο τέλος των δύο έργων το ένα διατηρεί την παράδοση του Happy End το άλλο την ανατρέπει.

Η επιτυχία του εγχειρήματος μας θα φανεί στο χειροκρότημα σας, στην ένταση του γέλιου σας και εάν στο τέλος της παράστασης θα είστε ποιο ξεκούραστοί απ΄όταν ήρθατε. Κακά τα ψέματα το θέατρο είναι γιατρικό και η συλλογική δημιουργία προς την παρουσίαση του έργου στο κοινό αποτελεί στήριγμα.

Σας καλούμε λοιπόν, να ταξιδέψουμε προς την Βενετία για να ψυχαγωγηθούμε και εκπαιδευτούμε μέσω του γέλιου. Εμείς προετοιμαστήκαμε επί μήνες, ντυθήκαμε το κοστούμι του ρόλου μας με τις στολές εποχής σας περιμένουμε διότι η αυλαία ανοίγει σε λίγο.

The post Από τον Μένανδρο στον Γκολντόνι: ο Γιώργος Μαγκλής κάνει μια ιστορική αναδρομή στην τέχνη του Θεάτρου appeared first on .

Σε μια εποχή όπου το κοινό αναζητά ολοένα και περισσότερο θεατρικές εμπειρίες που συνδυάζουν ποιότητα, ψυχαγωγία και αισθητική φροντίδα, η συγκεκριμένη παραγωγή επιχειρεί να προσφέρει ακριβώς αυτό: μια κωμωδία για όλη την οικογένεια, γεμάτη έρωτες, παρεξηγήσεις, αυθεντικά κοστούμια εποχής και έντονο ρυθμό. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Αριστείδης Λαυρέντζος παρουσιάζει τους δέκα λόγους για τους οποίους αξίζει να δει κανείς τον Υπηρέτη Δύο Αφεντάδων, σε μια παράσταση που υπόσχεται γέλιο, θεατρικό ταξίδι και μια ξεχωριστή εμπειρία για ελληνόφωνους και ξενόγλωσσους θεατές.

Γράφει ο Αριστείδης Λαυρέντζος

10 λόγοι για να δείτε την παράστασή μας:

1) Η ομάδα μου και εγώ δουλεύουμε ακούραστα επί 7 μήνες για να σας προσφέρουμε μια ευχάριστη και καλλιτεχνικά αξιόλογη παράσταση.

2) Θα έχετε την ευκαιρία να γνωρίσετε ή να ξαναδείτε ένα από τα κορυφαία κλασικά έργα της ιταλικής δραματουργίας και τον συγγραφέα του, Κάρλο Γκολντόνι, που συνέβαλε κατά πολύ στη αναμόρφωση του ιταλικού και κατά συνέπεια του ευρωπαϊκού θεάτρου.

3) Είναι μία κωμωδία για όλη την οικογένεια.

4) Θα μπορείτε να φέρετε και τους τυχόν ξενόγλωσσους φίλους ή παρτενέρ σας. Με τους άψογους υπερτίτλους μας που έχουμε αρχίσει να προβάλλουμε από το 2009, θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν άνετα και στα αγγλικά ή γαλλικά όλο το έργο.

5) Θα παρακολουθήσετε το έργο σε μία καινούργια μετάφραση, πιστή στο ιταλικό πρωτότυπο. Η μετάφραση είναι δική μου (προς τα ελληνικά για τους ηθοποιούς και προς τα γαλλικά/αγγλικά για τους υπέρτιτλους) και έχει την έγκριση της μεγαλύτερης ειδικού για τον Γκολντόνι Διδάκτορος Ειρήνης Μουντράκη, Υπεύθυνης Δραματολογίου και Διεθνών Σχέσεων στο Εθνικό Θέατρο. Κατατίθεται στις ελληνικές και ξένες βιβλιοθήκες του θεάτρου.

6) Θα γελάσετε με την καρδιά σας!

7) Ποιος λέει όχι σε ένα έργο που περιλαμβάνει τις διαδρομές τριών ερωτικών ζευγαριών από την αρχή ως το τέλος;

8) Θα έχετε την ευκαιρία να δείτε το έργο σε αυθεντικά κοστούμια εποχής.

9) Σας ταξιδεύουμε στην ονειρεμένη Βενετία με τους εμπόρους της, τα θέατρά της, τα πανδοχεία της, τους έρωτές της…

10) Παίζουμε σε ένα από τα ωραιότερα θέατρα της πόλης.

Στοιχεία παράστασης

COMÉDIE ROYALE CLAUDE VOLTER
avenue des Frères Legrain 98, 1150 Bruxelles

21, 22, 23 Μαΐου στις 20.00 / 24 Μαΐου στις 18:00

Σκηνοθεσία-μετάφραση: Αριστείδης Λαυρέντζος
Σκηνικά-κοστούμια: Άντα Σωτηροπούλου

Ηθοποιοί: Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Ναταλία Καπετανάκη, Βασίλης Μάγνης, Πάρις Κακλαμάνος, Μαρία Μερκούρη, Κωστής Γεραρής, Γιώργος Μαγκλής, Άννα Ρωμανού, Χάρης Ξενογιάννης, Κώστας Δερβένης, Κωνσταντίνος Μανιάτης, Δήμος Αγγελούσης, Τίνα Χατζηθωμά, Σάββας Καρακάσης. 

Εισιτήρια 20 € / 16 €: δείτε αφίσα ή σκανάρετε το QR ή κάνετε κλικ, εδώ.

The post Αριστείδης Λαυρέντζος: «Δέκα λόγοι για να δείτε την νέα θεατρική παράσταση του Θέσπι» appeared first on .

Ο Υπηρέτης δύο αφεντάδων του Carlo Goldoni είναι μια απολαυστική κωμωδία γεμάτη ρυθμό και ευρηματικότητα. Στη Βενετία του 18ου αιώνα, ο πονηρός και καλοκάγαθος Τρουφαλντίνο, κυνηγημένος από την πείνα, αποφασίζει να υπηρετήσει ταυτόχρονα δύο αφεντικά – χωρίς το ένα να γνωρίζει το άλλο. Η παράτολμη αυτή επιλογή γεννά μια καταιγίδα παρεξηγήσεων και απρόβλεπτων συναντήσεων.

Η Μπεατρίτσε, μεταμφιεσμένη σε άντρα, αναζητά τον αγαπημένο της Φλορίντο, ενώ γύρω τους εραστές, πατέρες και υπηρέτες μπλέκονται σε ένα παιχνίδι όπου η λογική υποχωρεί μπροστά στο πάθος.

Αναμορφωτής του ιταλικού δράματος και της commedia dell’arte ο Γκολντόνι στην κωμωδία αυτή δίνει ίσως τον καλύτερο εαυτό του.

COMÉDIE ROYALE CLAUDE VOLTER
avenue des Frères Legrain 98, 1150 Bruxelles

21, 22, 23 Μαΐου στις 20.00 / 24 Μαΐου στις 18:00

Κατάλληλο για όλη την οικογένεια.
Υπέρτιτλοι στα γαλλικά και αγγλικά
Νέα μετάφραση πιστή στο ιταλικό πρωτότυπο, κοστούμια εποχής.

Σκηνοθεσία-μετάφραση: Αριστείδης Λαυρέντζος
Σκηνικά-κοστούμια: Άντα Σωτηροπούλου

Ηθοποιοί: Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Ναταλία Καπετανάκη, Βασίλης Μάγνης, Πάρις Κακλαμάνος, Μαρία Μερκούρη, Κωστής Γεραρής, Γιώργος Μαγκλής, Άννα Ρωμανού, Χάρης Ξενογιάννης, Κώστας Δερβένης, Κωνσταντίνος Μανιάτης, Δήμος Αγγελούσης, Τίνα Χατζηθωμά. 

Εισιτήρια 20 € / 16 €: δείτε αφίσα ή σκανάρετε το QR ή κάνετε κλικ, εδώ.

La troupe de théâtre THESPIS de Bruxelles présente la délicieuse comédie de Carlo Goldoni, Le serviteur de deux maîtres

Le Serviteur de deux maîtres de Carlo Goldoni est une comédie vive, pleine de rythme et d’invention. Dans la Venise du XVIIIe siècle, Truffaldino, rusé et affamé, décide de servir deux maîtres à la fois – à l’insu l’un de l’autre.

Ce choix audacieux déclenche une cascade de quiproquos et de rencontres imprévues. Béatrice, déguisée en homme, cherche son bien-aimé Florindo, tandis qu’autour d’eux amants, pères et serviteurs se retrouvent pris dans un jeu où la raison cède au désir…
Réformateur du théâtre italien et de la commedia dell’arte, avec plus de 150 comédies et livrets à son actif (ainsi que 10 tragédies), Goldoni donne peut-être ici le meilleur de lui- même.

Convient à toute la famille. Surtitrage FR-EN.
Nouvelle traduction fidèle à l’original italien, costumes d’époque.

COMÉDIE ROYALE CLAUDE VOLTER
avenue des Frères Legrain 98, 1150 Bruxelles

21, 22, 23 mai 2026 20:00 & 24 mai 18:00. En grec +surtitres FR/EN
Mise en scène et traduction: Aristide Lavrentzos

Scénographie et costumes: Ada Sotiropoulou

Comédiens: Giorgis Katalagarianakis, Natalia Kapetanaki, Vasilis Magnis, Paris Kaklamanos, Maria Merkouri, Costis Yeraris, Giorgos Maglis, Anna Romanou, Charis Xenogiannis, Kostas Dervenis, Konstantinos Maniatis, Dimos Angeloussis, Tina Hatzithoma
Tickets: Voir affiche, ou scannez le code QR ou cliquez ici.
Prix: Entrée générale 20 €.
prix réduit 16 € pour étudiants et chômeurs

The post «Ο υπηρέτης δύο αφεντάδων» από την θεατρική ομάδα ΘΕΣΠΙΣ Βρυξελλών appeared first on .

Η εκδήλωση διοργανώνεται από τη θεατρική ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, η οποία υποδέχεται στις Βρυξέλλες μια προσωπικότητα με μακρά και ουσιαστική προσφορά στο Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας και ευρύτερα στον χώρο του θεάτρου.

Το θέμα της διάλεξης

Ο τίτλος της ομιλίας είναι:
«Βενετία – Αθήνα – Βρυξέλλες. Ο Κάρλο Γκολντόνι, το Εθνικό Θέατρο και ο Υπηρέτης στις Βρυξέλλες. Θεσμοί και πρόσωπα.»

Αφορμή για τη διάλεξη αποτελεί η επικείμενη παρουσίαση του έργου «Ο Υπηρέτης δύο αφεντάδων» του Carlo Goldoni από τον ΘΕΣΠΙΣ, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 21 έως τις 24 Μαΐου 2026 στο Comédie Royale Claude Volter.

Η κα Μουντράκη έχει ειδικευθεί στο έργο του Γκολντόνι, ωστόσο η διάλεξή της θα κινηθεί σε ευρύτερο πλαίσιο, αγγίζοντας ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και τη δράση του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδας, καθώς και το ρεπερτόριο των Ελλήνων συγγραφέων.

Μια προσωπικότητα με ουσιαστικό έργο

Η Ειρήνη Μουντράκη είναι προϊσταμένη του Δραματολογίου του Εθνικού Θεάτρου και έχει διακριθεί για τη συνολική συμβολή της στη μελέτη και ανάδειξη της ελληνικής θεατρικής γραμματείας.

Ιδιαίτερης σημασίας είναι η δημιουργία της βάσης δεδομένων The Greek Play Project, μιας ολοκληρωμένης ψηφιακής καταγραφής των έργων του ελληνικού θεάτρου. Η βάση περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για κάθε έργο — αριθμό ρόλων, σύνοψη, πληροφορίες παραγωγής — καθώς και θεωρητικά κείμενα και κριτικές. Η συμβολή της θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για ερευνητές, επαγγελματίες του θεάτρου και θεατρόφιλους.

Ανοιχτή πρόσκληση στους πολιτιστικούς φορείς

Η διοργάνωση απευθύνει κάλεσμα στους ελληνικούς θεατρικούς και πολιτιστικούς φορείς των Βρυξελλών να τιμήσουν με την παρουσία τους την εκδήλωση. Οι εκπρόσωποι των φορέων θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν κατά προτεραιότητα τον λόγο στο τέλος της διάλεξης, με επαρκή χρόνο για ερωτήσεις και τοποθετήσεις.

Η εκδήλωση αναμένεται να αποτελέσει σημείο συνάντησης της ελληνικής θεατρικής κοινότητας στις Βρυξέλλες, συνδέοντας δημιουργικά τη Βενετία του Γκολντόνι, την Αθήνα του Εθνικού Θεάτρου και τη σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα της ελληνικής διασποράς.

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα

Η Ειρήνη Μουντράκη είναι διακεκριμένη θεατρολόγος, δραματουργός και κριτικός θεάτρου, με πολυετή προσφορά στα ελληνικά γράμματα και τις παραστατικές τέχνες.

Επαγγελματική Δραστηριότητα

• Εθνικό Θέατρο: Από το 1999 εργάζεται ως ειδική καλλιτεχνική συνεργάτις. Σήμερα είναι η Προϊσταμένη Δραματολογίου, Βιβλιοθήκης, Αρχείου και Διεθνών Σχέσεων του Εθνικού Θεάτρου.
• Greek Play Project: Είναι η εμπνεύστρια και δημιουργός του Greek Play Project, μιας δίγλωσσης πλατφόρμας αφιερωμένης στη μελέτη και προώθηση του σύγχρονου ελληνικού έργου.
• Διεθνείς Ρόλοι: Τον Νοέμβριο του 2023 εξελέγη μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του European Theatre Convention (ETC). Είναι επίσης Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών και μέλος της Executive committee International Association of Theatre Critics

Σπουδές και Ακαδημαϊκό Έργο

• Είναι αριστούχος Διδάκτωρ του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ).
• Σπούδασε Ιταλική Τέχνη και Γλώσσα στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου ως υπότροφος.
• Διδάσκει Ιστορία Θεάτρου και Δραματολογία σε δραματικές σχολές (όπως ο «Ίασμος») και είναι επισκέπτρια καθηγήτρια σε μεταπτυχιακά προγράμματα των Πανεπιστημίων Αθηνών και Πελοποννήσου.

Συγγραφικό Έργο & Δραματουργία

Έχει συνεργαστεί ως δραματουργός με κορυφαίους σκηνοθέτες (π.χ. Robert Wilson) και έχει υπογράψει τη διασκευή σημαντικών έργων, όπως η «Λυγερή» του Α. Καρκαβίτσα (2024).

Σημαντικά βιβλία:

• Carlo Goldoni: Η ζωή, το έργο του και η πρόσληψή του στην Ελλάδα (2019).
• Εντός, Εκτός και Επί τα Αυτά: Κείμενα για τη νεοελληνική, την παγκόσμια δραματουργία και τη σκηνική πράξη (2020).

The post Σημαντική θεατρική διάλεξη στις Βρυξέλλες με την Ειρήνη Μουντράκη, του Εθνικού Θεάτρου appeared first on .

«Ήταν ένα δύσκολο έργο. Θέλει πολλή σκέψη, πολλή πειθαρχία, αλληλεπίδραση των ηθοποιών επί σκηνής, εγρήγορση»

Με μεγάλη επιτυχία και διθυραμβικά σχόλια ολοκληρώθηκαν οι τέσσερις παραστάσεις του έργου Έρωτος Έργα Έωλα του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, που παρουσίασε η ελληνόφωνη θεατρική ομάδα ΘΕΣΠΙΣ στις 22, 23, 24 και 25 Μαΐου 2025 στο θέατρο Comédie Royale Claude Volter στις Βρυξέλλες. Η πολυαναμενόμενη αυτή παραγωγή ξεχώρισε τόσο για την καλλιτεχνική της ποιότητα όσο και για τον έντονα συμβολικό της χαρακτήρα, καθώς συνέπεσε με τον εορτασμό των 40 χρόνων θεατρικής διαδρομής του θιασάρχη, σκηνοθέτη και μεταφραστή Αριστείδη Λαυρέντζου, ο οποίος και τιμήθηκε επί σκηνής από την Ελληνική Κοινότητα Βρυξελλών.

Η παρουσία της θεατρικής ομάδας ΘΕΣΠΙΣ στα πολιτιστικά δρώμενα της ελληνικής κοινότητας στις Βρυξέλλες αποτελεί μία σταθερή και πολύτιμη πολιτιστική συμβολή. Σε μία πόλη όπου η ελληνική διασπορά διατηρεί ζωντανή την πολιτιστική της ταυτότητα, το ελληνόφωνο θέατρο λειτουργεί ως γέφυρα με τη γλώσσα, την παράδοση και τη δημιουργική έκφραση. Οι παραστάσεις του ΘΕΣΠΙ, όπως η πρόσφατη με το έργο Έρωτος Έργα Έωλα του Σαίξπηρ, σε σκηνοθεσία, μετάφραση και υπέρτιτλους (αγγλικά και γαλλικά) του Αριστείδη Λαυρέντζου, ενισχύουν την καλλιτεχνική ζωή της κοινότητας και δημιουργούν ευκαιρίες για συμμετοχή, έκφραση και συνεύρεση. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε στο πρόσωπο του Αριστείδη Λαυρέντζου, τη δουλειά αυτών των συμπολιτών μας που, αν και βρίσκονται δεκαετίες μακριά από την Ελλάδα, διατηρούν τον ελληνικό λόγο και την καλλιτεχνική φλόγα ζωντανή.

«Η συμβολή του Αριστείδη Λαυρέντζου είναι τεράστια σε όλα τα πεδία ενασχόλησής του με την θεατρική τέχνη. Το σίγουρο είναι ότι κατανοεί βαθιά την ανθρώπινη φύση»

Σκηνοθεσία με βάθος και οργάνωση σε επαγγελματικό επίπεδο

Το έργο Love’s Labour’s Lost του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ αποτελεί πρόκληση ακόμη και για επαγγελματικές σκηνές, πόσο μάλλον για μία ερασιτεχνική ομάδα. Στο δια χειρός Αριστείδη Λαυρέντζου, Έρωτος Έργα Έωλα, ο σκηνοθέτης βασίστηκε σε δική του πρωτότυπη μετάφραση και κατάφερε να δημιουργήσει ένα σκηνικό σύμπαν γεμάτο ρυθμό, χιούμορ και συγκίνηση. Με υπομονή και καθοδήγηση, συντόνισε μία πολυμελή ομάδα 18 ερασιτεχνών ηθοποιών, ανθρώπων που συνδυάζουν την καλλιτεχνική τους αγάπη με τις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής. Το αποτέλεσμα; Μια παράσταση που ξεπέρασε κάθε προσδοκία και απέδειξε πως το πάθος και η συλλογικότητα μπορούν να σταθούν ισάξια δίπλα στην επαγγελματική παραγωγή.

Υπέρτιτλοι: γέφυρα με το πολυπολιτισμικό κοινό των Βρυξελλών

Η επιλογή να ενσωματωθούν υπέρτιτλοι, από τον πρωτοπόρο σε αυτόν τον τομέα, Αριστείδη Λαυρέντζο, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, στα αγγλικά και τα γαλλικά, αποτέλεσε μία εξαιρετική στρατηγική που άνοιξε την παράσταση σε ευρύτερο κοινό. Σε μία πόλη όπως οι Βρυξέλλες, με πολλαπλές γλώσσες και κουλτούρες, η ανάγκη για προσβασιμότητα είναι κρίσιμη. Η απαιτητική αυτή εργασία, που απαιτεί ακρίβεια, συγχρονισμό και κατανόηση του θεατρικού λόγου, επιτελέστηκε με εξαιρετικό επαγγελματισμό. Έτσι, η ελληνόφωνη παράσταση που απολαύσαμε από τον ΘΕΣΠΙ δεν λειτούργησε μόνο στα στενά όρια της ελληνικής κοινότητας, αλλά έφτασε και σε φιλότεχνους θεατές άλλων γλωσσών, ενισχύοντας τη διαπολιτισμική επικοινωνία και το διεθνές προφίλ της ομάδας.

«Εξαιρετικές ερμηνείες από όλους τους ηθοποιούς, ειδικά εάν αναλογιστούμε τον έμμετρο λόγο και το μέγεθος του έργου. Υπέροχα κοστούμια και σκηνικά.H σκηνοθεσία και η μετάφραση αποτελούν ένα εντυπωσιακό εγχείρημα, με εξαιρετική απόδοση του κειμένου»

Κοστούμια που υποστήριξαν τον δραματουργικό σχεδιασμό
Τα κοστούμια της παράστασης ξεχώρισαν για την αισθητική τους αρτιότητα και την εφευρετικότητα με την οποία υπηρέτησαν το όραμα της σκηνοθεσίας. Σε μια παράσταση που βασίστηκε σε ένα από τα πιο σύνθετα και «λεκτικά πυκνά» έργα του Σαίξπηρ, η οπτική ταυτότητα έπαιξε καταλυτικό ρόλο. Οι επιλογές ένδυσης ενίσχυσαν τη ρομαντική, ποιητική και χιουμοριστική ατμόσφαιρα, επιτρέποντας στους θεατές να μεταφερθούν σε μια άλλη εποχή, χωρίς να χάνεται η σύνδεση με το σήμερα. Η φροντίδα στη λεπτομέρεια ανέδειξε τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε κάθε στοιχείο της παράστασης.

Ένα διαγενεαλογικό εγχείρημα με ουσία και βάθος
Η παράσταση αποτέλεσε ένα εντυπωσιακό παράδειγμα διαγενεαλογικής καλλιτεχνικής συνεργασίας. Ηθοποιοί διαφορετικών ηλικιών συνυπήρξαν δημιουργικά, φέρνοντας στη σκηνή διαφορετικά βιώματα και ενέργειες. Αυτός ο διάλογος των γενεών εμπλούτισε τη συνολική εμπειρία, αναδεικνύοντας τη δύναμη του θεάτρου να ενώνει ανθρώπους. Πίσω από αυτήν την επιτυχία κρύβονται χρόνια προσωπικής δέσμευσης και θυσίας από μέλη της ελληνικής κοινότητας που στηρίζουν το θέατρο στις Βρυξέλλες αδιάκοπα. Το Love’s Labour’s Lost δεν ήταν απλώς μια ακόμα παράσταση, αλλά μια ζωντανή απόδειξη πως η ελληνική γλώσσα, η τέχνη και η κοινότητα μπορούν να ανθίσουν ακόμη και μακριά από την πατρίδα.

«Συγχαρητήρια από καρδιάς στους υπέροχους ηθοποιούς και στον ευρηματικό σκηνοθέτη Αριστείδη Λαυρέντζο για την ποιητική, ευαίσθητη και βαθιά ανθρώπινη παράσταση Έρωτα έργα έωλα. Μια παράσταση σαν ψίθυρος ψυχής, που ταξίδεψε το κοινό σε εύθραυστες αλλά αληθινές πτυχές του έρωτα με χιούμορ και ειλικρίνεια»

Στο τέλος της πρεμιέρας του θεατρικού έργου Έρωτος Έργα Έωλα, παρουσία του επικεφαλής της Μόνιμης Αντιπροσωπείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρέσβη κ. Ιωάννη Βράιλα, του Προξένου κ. Βελισσαρούλη και του εκτελούντα χρέη διευθυντή του θεάτρου Comédie Royale Claude Volter και διακεκριμένο Βέλγο ηθοποιό κύριο Bernard d’Oultremont μια ξεχωριστή συγκινητική στιγμή επισφράγισε την ήδη φορτισμένη θεατρική βραδιά: ο εορτασμός των 40 χρόνων θεατρικής πορείας του Αριστείδη Λαυρέντζου και η τιμητική βράβευσή του από την Ελληνική Κοινότητα Βρυξελλών. Από την πρώτη του σκηνική εμφάνιση στις 20 Ιουνίου 1985 με την ομάδα του Θεατρικού Εργαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, έως την ίδρυση του ΘΕΣΠΙ το 2002, ο Αριστείδης Λαυρέντζος έχει υπηρετήσει με πάθος, αφοσίωση και σπάνιο ήθος το ελληνόφωνο θέατρο της διασποράς. Σκηνοθέτης με έντονη θεατρική ματιά, πολυτάλαντος μεταφραστής και συγγραφέας, συνέβαλε με ανιδιοτελή αγάπη στην καλλιέργεια της ελληνικής γλώσσας και κουλτούρας μέσα από το σανίδι. Η απονομή της τιμητικής πλακέτας από τον πρόεδρο της Κοινότητας, κ. Φίλιππο Κοτσαρίδη, αναγνώρισε την ανεκτίμητη προσφορά του όχι μόνο ως καλλιτέχνη αλλά και ως εμπνευστή συλλογικής δημιουργίας. Σε μια εποχή που οι αξίες δοκιμάζονται, η σταθερή παρουσία του Αριστείδη στο θεατρικό γίγνεσθαι των Βρυξελλών αποτελεί παράδειγμα ελπίδας, επιμονής και δημιουργίας.

 Ευχαριστούμε την θεατρική ομάδα του ΘΕΣΠΙ για τις φωτογραφίες που μοιράστηκε μαζί μας, με τα χαρακτηριστικά επί σκηνής και παρασκηνιακά στιγμιότυπα, καθώς και τους φίλους από το κοινό οι οποίοι μοιράστηκαν τα θετικά τους σχόλια για την παράσταση που απολαύσαμε.

The post Συγκίνηση, χειροκρότημα και θετική θεατρική ενέργεια με την αυλαία του «Έρωτος Έργα Έωλα» appeared first on .

Ο λόγος στον Γ. Μαγκλή:

Μετά από τα «Τα Τέσσερα πόδια του τραπεζιού» του Καμπανέλλη το 2023 και τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη το 2024, η ομάδα μας φέτος, με την επιλογή του έργου «Έρωτος Έργα Έωλα» (τίτλος πρωτοτύπου Love’s Labour’s Lost), από τα λιγότερο γνωστά αλλά εξαιρετικά χαριτωμένο έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, ευελπιστεί να συνεχίσει και επιβεβαιώσει την επιτυχή ερμηνεία όλο και πιο απαιτητικών έργων του κλασικού παγκόσμιου θεατρικού ρεπερτορίου.

Το έργο μας ο Σαίξπηρ το έγραψε στις αρχές της εικοσιπεντάχρονης συγγραφικής πορείας του (και συγκεκριμένα το 1594, που ήταν 30 ετών) και κατατάσσεται στο είδος της κωμωδίας, με μεγάλη δόση χιούμορ και ποίησης. Η υπόθεση, σε 5 πράξεις, εκτός από τις ιστορικές και πολιτικές πτυχές που έμμεσα εμπεριέχει, καταπιάνεται με τις θεμελιώδεις ανάγκες, λαχτάρες και αισθήματα εκάστου ανθρώπου, ανεξαρτήτως αξιώματος, κοινωνικής τάξης και επιπέδου μόρφωσης.

Οι 19 χαρακτήρες του έργου χωρίζονται σε 4 ομάδες (με σειρά εμφάνισης):
– τους άρχοντες και αξιωματούχους (ο Βασιλιάς της Ναβάρρας και η Πριγκίπισσα της Γαλλίας) συνοδευόμενους από πρόσωπα της αυλής τους,
– τον διασκεδαστή απόστρατο Ισπανό Aρμάδο με τον υπηρέτη του Σπόρο,
– τους «απλούς θνητούς χωρικούς» (Κούτρας και Ζακνέτα)
– και τις αρχές της κοντινής κωμόπολης: χωροφύλακας, δασοφύλακας, πάστορας και δάσκαλος.

Η καθεμία απ’ αυτές τις ομάδες θα διατρέξει τα διάφορα στάδια και πτυχές του έρωτα: το φλερτ, την αθωότητα, την προσμονή, την διεκδίκηση, την ζήλια, την αμηχανία… Η αρχική διαλεκτική διαμάχη των αρχόντων περί τήρησης του όρκου αποχής από γυναίκες και δραστικό περιορισμό τροφής και ύπνου, από την οποία διαμάχη θα καταλήξουν όλοι ερωτευμένοι, θα κορυφωθεί με την μονομαχία του Αρμάδο και του Κούτρα για τα μάτια της Ζακνέτας πριν όλοι τους προσγειωθούν από έναν από μηχανής αγγελιαφόρο.

Η ελισαβετιανή γλώσσα σε έντεχνη πρωτότυπη μετάφραση του επί 40 έτη θεατράνθρωπου και βραβευμένου από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας, σκηνοθέτη και ηθοποιού αυτού του έργου Αριστείδη Λαυρέντζου, τα κοστούμια εποχής, συνάμα η μουσική και το τραγούδι θα μας συνοδέψουν στο ταξίδι και τον αγώνα αυτογνωσίας γύρω από τις διάφορες πτυχές και συνέπειες του έρωτα.

Ένα δείγμα το ακόλουθο απόσπασμα από τον μονόλογο του Μπιρόν στην 4η πράξη:

« Στ’ όνομα της σοφίας, λέξη που όλοι οι άνθρωποι αγαπούν,
στ’ όνομα του έρωτα, λέξη που όλους τους γεμίζει αγάπη,
… ας χάσουμε μια και καλή τους όρκους, για να βρούμε τους εαυτούς μας,
αλλιώς θα χάσουμε τους εαυτούς μας για να τηρήσουμε τους όρκους.
… και ποιος μπορεί τον έρωτα να τον χωρίσει απ’ την αγάπη;»

Μην σας ξεγελάσουν τα επιφαινόμενα: θα εκπλαγείτε από κάθε ξεχωριστό και ιδιαίτερο χαρακτήρα του έργου τον οποίο θα προσπαθήσουμε πιστά να ερμηνεύσουμε. Υπήρξαν δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίσαμε ομαδικά, αυξάνοντας τους δεσμούς μεταξύ μας. Εμπιστευθείτε μας την αποψινή σας ψυχαγωγία, διασκέδαση και εμείς σας εγγυόμαστε μια δίωρη διαφυγή από την καθημερινότητα και μια ξεχωριστή ανάμνηση στην θεατρική σας εμπειρία.

Σας ευχαριστούμε θερμά για την τιμή της παρουσίας σας, τον αυθορμητισμό σας και το θερμό σας χειροκρότημα, τα οποία αποτελούν την μοναδική μα τόσο σημαντική αμοιβή μας ως εραστών του θεάτρου.

Τέλος επειδή η πραγματική ζωή, πέρα από τις δυσκολίες της, έχει και τις χαρές της, εύχομαι στον Αλέξανδρο, τον Βασίλη και την Τίνα σύντομα να επανέλθουν οι χαρές και στα επόμενα ταξίδια να είναι ξανά μαζί μας!

Με τις δέουσες ευχαριστίες και εκτίμηση,

Γιώργος Μαγκλής – «Κούτρας»

Φωτογραφίες: Αλ. Μιχαηλίδης / Newsville.be

The post Γ. Μαγκλής: «Θα εκπλαγείτε από κάθε ξεχωριστό και ιδιαίτερο χαρακτήρα του έργου!» appeared first on .

Με αφορμή την επερχόμενη πρεμιέρα, συνομιλήσαμε με τους τρεις ηθοποιούς της θεατρικής παραγωγής, την Μαρία Μερκούρη τον Γιώργη Καταλαγαριανάκη και τον Αντώνη Καστρισσιανάκη, από τους οποίους ζητήσαμε να μοιραστούν τις σκέψεις τους γύρω από το έργο, τη σχέση τους με τον ρόλο που ενσαρκώνουν αλλά και την εμπειρία τους από τις πρόβες. Τι σημαίνει να ερμηνεύεις σήμερα έναν χαρακτήρα γραμμένο τον 16ο αιώνα; Ποια είναι η πρόκληση πίσω από τις στιλιστικές και εκφραστικές απαιτήσεις του Σαίξπηρ; Και πώς μεταφράζεται το πνεύμα του έργου στο σήμερα, σε μια εποχή όπου ο έρωτας, η δέσμευση και η αναβολή έχουν άλλη βαρύτητα;

Αυτές και άλλες ερωτήσεις αποτέλεσαν την αφετηρία για μια ουσιαστική, ανθρώπινη συζήτηση γεμάτη χιούμορ, σκέψη και θεατρική αγάπη.

Μαρία Μερκούρη: «Το να συνεργαστώ με τον θεατράνθρωπο Αριστείδη Λαυρέντζο είναι μια εμπειρία και ένα σχολείο από μόνο του»

Έχοντας υπηρετήσει και διαπρέψει στο άθλημα του ταε-κβον-ντο, αποφάσισα σε αυτή την καμπή της ζωής μου, ότι ήθελα μια καινούργια πρόκληση, έναν καινούργιο στόχο, κάτι που δεν θα μου περνούσε ποτέ από το μυαλό μου πριν ότι θα μπορούσα να κάνω, και ήταν τελείως έξω από τον χαρακτήρα και τις σκέψεις μου.

Η πρόσκληση να συμμετάσχω στη θεατρική ομάδα ΘΕΣΠΙΣ ήρθε από κοινούς φίλους, που τους είχα δει σε παλαιότερες παραστάσεις και τους είχα θαυμάσει, να μεταμορφώνονται μπροστά στα μάτια μου σε ηθοποιούς κλάσης…

Έτσι ξεκίνησα πέρυσι με τη «Λυσιστράτη», δειλά, με τον ρόλο της Σπαρτιάτισσας Λαμπιτώς, και στη συνέχεια προστέθηκαν κι άλλοι…

H Μαρία Μερκούρη από την παράσταση της Λυσιστράτης (2024)

Για έναν αθλητή, η δοκιμασία του να εκτίθεται έχει ξεπεραστεί από τα πρώτα στάδια του πρωταθλητισμού. Το να μπορώ να συγκεντρώνομαι και να εκτελώ είναι προνόμιο που σου χαρίζουν οι πολεμικές τέχνες, έτσι δεν βρήκα την πρόκληση του θεατρικού σανιδιού δύσκολη.

Επιπλέον, συνεργάστηκα με ανθρώπους με μεγάλη εμπειρία και γνώσεις στο αντικείμενο, με μεράκι, κέφι και θέληση να μοιραστούν αυτές τις γνώσεις και να μυήσουν εμάς τους νέους στον μαγικό αυτόν χώρο που λέγεται Θέατρο.

Το να συνεργαστώ με τον θεατράνθρωπο Αριστείδη Λαυρέντζο είναι μια εμπειρία και ένα σχολείο από μόνο του, αφού το ταλέντο του και οι γνώσεις του δεν περιορίζονται σε μία κατηγορία — αυτή του μεταφραστή ή του σκηνοθέτη — αλλά θεωρώ ότι, με όλη αυτή την εξαιρετική δουλειά που κάνει, είναι μια θεατρική κατηγορία από μόνος του.

Φέτος, έχω την ευθύνη του ρόλου της πριγκίπισσας στο θεατρικό έργο του Σαίξπηρ «Έρωτος Έργα Έωλα», ένα έργο όχι και τόσο γνωστό του συγγραφέα, αλλά που περιέχει όλο του το μεγαλείο.

Είναι ένα έργο εποχής, ένα παιχνίδι μεταξύ ανδρών και γυναικών, με όλον τον ρομαντισμό και την αθωότητα του φλερτ εκείνης της εποχής, με στίχους υπέροχους από την πένα του Σαίξπηρ και την καταπληκτική μετάφραση στα ελληνικά του κυρίου Λαυρέντζου.

Θα προσπαθήσουμε, οι συνάδελφοί μου και εγώ, να σας μεταφέρουμε το πνεύμα εκείνης της εποχής, να σας ταξιδέψουμε πίσω, εκεί στο 1590, να σας θαμπώσουμε με τα όμορφα σκηνικά και κουστούμια της κυρίας Άντας Σωτηροπούλου και, τέλος, να σας μεταδώσουμε όλη αυτή τη μαγική ενέργεια χαράς που μπορεί να προσφέρει μια ωραία παράσταση.

Γιώργης Καταλαγαριανάκης: «Η συνοχή της ομάδας, η προσπάθεια των ηθοποιών να ερμηνεύσουν ένα τόσο δύσκολο και πολυπρόσωπο έργο σε πίεση χρόνου, είναι αξιοθαύμαστες»

Η κωμωδία αυτή του Σαίξπηρ μας μεταφέρει στην Αγγλία του 1600. Η διεθνής διπλωματία της Ευρώπης παίζεται με όρους γάμων ηγεμόνων, με συνοικέσιο ή και έρωτα. Η επιστήμη και η γνώση αρχίζουν να εδραιώνουν τον ρόλο τους και η αυθεντία του ιερατείου αμφισβητείται.

Ο συγγραφέας αντλεί έμπνευση από γεγονότα και γνωστούς χαρακτήρες της αριστοκρατίας της εποχής χωρίς φυσικά να τους κατονομάζει. Ξεκινά με ένα ανόητο διάταγμα, όρκο, του βασιλιά Ναβάρα και των ανδρών της αυλής του να αφιερωθούν στην μελέτη απαγορεύοντας την παρουσία γυναικών. Η παρέμβαση λογικής του Μπιρόν αποτυγχάνει. Το έργο διακωμωδεί αριστοτεχνικά τον περίπλοκο, συχνά επικίνδυνο, έρωτα της ανώτερης τάξης, τον ανεπιτήδευτο έρωτα της λαϊκής, και τον στείρο έρωτα των λογίων, των στρατιωτικών και του ιερατείου, της άσκοπης γνώσης για την γνώση. Τα τρία αυτά επίπεδα εμπλέκονται, σε έναν ωκεανό ποίησης, έξυπνων αστειοτήτων, απρόσμενων λογοπαιγνίων, θεατρικών ανατροπών, ηθικών συγκρούσεων με ή χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, αλλά με αναπάντεχο τέλος.

Κλειδί στην υπόθεση, κινητήρας του έργου, είναι ο ρόλος του Μπουαγιέ. Έμπιστος του βασιλιά πατέρα της Πριγκίπισσας, κρατικός διπλωμάτης, εύστροφος, πανέξυπνος, προνοητικός, προξενητής, αγαπημένος συνοδός και φύλακας των γυναικών, αλλά και άξεστος, αδίστακτος όταν χρειαστεί, δεν αφήνει τίποτε να υποθηκεύσει το μέλλον καμιάς από τις γυναίκες που συνοδεύει. Οτιδήποτε συμβεί θα γίνει με τους δικούς του όρους. Κύριος βοηθός του η μοιραία μαυρομάτα Ροζαλίν, ο αντίστοιχος θηλυκός χαρακτήρας σε άψογο συναγωνισμό και συνεργασία. Μαζί θα κατατροπώσουν το βαρύ πυροβολικό του Ναβάρα, τον Μπιρόν, με τις γυναίκες να παίρνουν αποφασιστικά την θέση που τους αξίζει.

Η έμμετρη μετάφραση του σκηνοθέτη και η ήπια προσαρμογή στις δυνατότητες της ομάδας, τα κουστούμια και η μουσική, και η αντιμετώπιση αντιξοοτήτων αξίζουν τον έπαινο. Επίσης η συνοχή της ομάδας, η προσπάθεια των ηθοποιών να ερμηνεύσουν ένα τόσο δύσκολο και πολυπρόσωπο έργο σε πίεση χρόνου, είναι αξιοθαύμαστες.
Αντίστοιχη θα είναι η απόλαυση του θεατή κάτι που ισχύει για κάθε έργο του κλασσικού ρεπερτορίου.

Αντώνης Καστρισιανάκης: «Να παίζεις Shakespeare, μάλιστα το Love’s Labour’s Lost, είναι επικίνδυνη υπόθεση για ερασιτέχνες και ακόμη πιο επικίνδυνο σε μετάφραση στα ελληνικά.»

Ένας κίνδυνος είναι να μην αντιδράσει το κοινό όπως λέει η Πριγκίπισσα στην 5η πράξη: «Τα έργα αρέσουν πιο πολύ όταν δεν ξέρουν [οι ηθοποιοί] πώς να παίξουν.» Ελπίζουμε, ότι δε θα αποδειχτούμε υπερβολικά έωλοι, αίολοι και επιπόλαιοι, αναλαμβάνοντας το ρίσκο να ανεβάσουμε αυτό το έργο.

Τα υπονοούμενα και οι διφορούμενες εκφράσεις δίνουν και παίρνουν από την αρχή μέχρι το τέλος στη σαιξπηρική γλώσσα. Η μετάφρασή τους είναι συχνά εξαιρετικά δύσκολη. Αυτό ισχύει και για τη νέα απόδοση του αγγλικού τίτλου στα ελληνικά, «Έρωτα Έργα Έωλα», που επιχειρεί ο Αριστείδης Λαυρέντζος. Ταιριάζει, νομίζω, γιατί εκφράζει, επίσης διφορούμενα, την εξεζητημένη συχνά και πάντως άστατη, πλευρά των λόγων και έργων που εκτυλίσσονται και διακωμωδούνται.

Η κωμωδία, πέρα από τις πάμπολλες και διάσπαρτες κωμικές εκφράσεις, συνίσταται κυρίως στις αποκλίσεις που υπάρχουν ανάμεσα στα λόγια και στα έργα των κύριων ανδρικών χαρακτήρων. Η αποτυχία τους δεν είναι τόσο ότι γρήγορα υποχωρούν στο πάθος του έρωτα, από το οποίο υποτίθεται ότι επεδίωξαν ορκιζόμενοι να αποδεσμευτούν. Αποτυγχάνουν γιατί συστηματικά εξιδανικεύουν και έτσι υποσκάπτουν τον έρωτα. Προτιμούν – και στην πράξη – το θέατρο, την ερωτική παράσταση-κωμωδία. Οι ‘αγαπημένες’ τους είναι θεωρητικές υπάρξεις αντικείμενα του πόθου τους μάλλον παρά εντασσόμενες στην ύπαρξη και ζωή τους. Χωρίς οίκτο, τελικά, ο Σαίξπηρ τους προσγειώνει καλά όλους στην αδήριτη ανάγκη, δηλαδή στους όρους έμπρακτης αγάπης, που, αν δεν ακολουθήσουν, δε θα μπορούν να γνωρίζουν τον έρωτα, να τον μοιράζονται και να τον αναπτύσσουν.

Ο ρόλος του Σπόρου (Moth), του ανήλικου νεαρού χαρακτήρα που καλούμαι να μιμηθώ, εντάσσεται στη σαιξπηρική αυτή λογική. Ο Σπόρος είναι ένας συστηματικός αμφισβητίας. Παίζει με τις έννοιες των λέξεων. Γελοιοποιεί την έπαρση και την ύβρη. Αναγνωρίζει και δε διστάζει να φωνάξει τη γύμνια του Βασιλιά.»

 Πληροφορίες για την παράσταση, εδώ

Photos: Αλεξ. Μιχαηλίδης / Newsville.be

The post Μιλώντας με πρωταγωνιστές του «Έρωτος Έργα Έωλα» – Μια σπάνια Σαιξπηρική συνάντηση από τον ΘΕΣΠΙ appeared first on .

Η παράσταση «Έρωτος Έργα Έωλα» — η νέα ελληνική μετάφραση του σαιξπηρικού Love’s Labour’s Lost — δεν είναι απλώς ένα καλλιτεχνικό γεγονός, αλλά και μια πολιτιστική δήλωση: μια συνειδητή επιλογή να στραφεί το βλέμμα μας προς ένα λιγότερο γνωστό, αλλά εξαιρετικά πλούσιο έργο, το οποίο συνδυάζει ποίηση, λεκτικά παιχνίδια και φιλοσοφικό στοχασμό με την ανάλαφρη αύρα μιας κωμωδίας. Ο σκηνοθέτης μιλά για την πρόκληση της απόδοσης της σαιξπηρικής γλώσσας στα ελληνικά, για τον πειραματισμό με τη μετάφραση του τίτλου, για τις αισθητικές του επιλογές — όπως τα αυθεντικά κοστούμια εποχής — και για την απόφαση να τιμήσει το «θέατρο του λόγου» πάνω από τη σκηνική εντυπωσιοθηρία.

Μέσα από τις απαντήσεις του αναδεικνύονται πτυχές όχι μόνο της παράστασης, αλλά και της συνολικής στάσης του Αριστείδη Λαυρέντζου απέναντι στην τέχνη: η έμφαση στη συνεργασία, ο σεβασμός προς τον θεατή, η πίστη στη δύναμη του θεάτρου να μεταμορφώνει και να συγκινεί. Δεν λείπουν αναφορές στη διαχρονικότητα του έργου, στις γυναικείες παρουσίες που ενσαρκώνουν ανεξαρτησία και ευφυΐα, αλλά και στη μαγεία της θεατρικής δημιουργίας ως μιας ζωντανής διαδικασίας που ποτέ δεν σταματά.

Η συνέντευξη που ακολουθεί είναι περισσότερο από μια προβολή μιας επικείμενης θεατρικής βραδιάς. Είναι ένας ύμνος στην τέχνη του θεάτρου και στη δύναμή της να συνδέει χρόνους, τόπους και ανθρώπους.

Κύριε Λαυρέντζο, 40 χρόνια θεατρικής παρουσίας φέτος και αναμένουμε σε λίγες μέρες τον εορτασμό αυτού του σημαντικού προσωπικού ορόσημου την ίδια στιγμή με το ανέβασμα της νέας θεατρικής παράστασης της ομάδας ΘΕΣΠΙΣ. Μοιραστείτε μαζί μας, σκέψεις και συναισθήματα για την μεγάλη, πλούσια και παραγωγική αυτή περίοδο.

Αγαπητέ κύριε Δήμα, είναι τόσο πολλά αυτά που έχω ζήσει στο θέατρο τα 40 χρόνια από τις 20 Ιουνίου 1985 που πρωτοανέβηκα στη σκηνή μαζί με τους επίσης πρωτοανεβαίνοντες τότε στη σκηνή Απόστολο Ιωακειμίδη, Γιώργο Αλεξάκη, Ειρήνη Χαλκιά, Γιάννη Γαβρά, Γιώργο Στρογγύλη και άλλους (ελάχιστοι συνεχίζουμε ακόμα σήμερα), που μια εκτεταμένη απάντηση σε αυτή την ερώτησή σας θα αδικούσε τις υπόλοιπες σημαντικές και εύστοχες ερωτήσεις σας. Μέλος του Θεατρικού Εργαστηρίου Ευρωπαϊκών Οργάνων μέχρι το 1991 (το συνεχίζει άψογα ο Τάσος Νυχάς), βασικός ιδρυτής – μαζί με τους Γιάννη Οικονομίδη και Γιώργο Ανδρονίδη – του Ελληνικού Θεάτρου Βελγίου, που προκάλεσε δημιουργικό ανταγωνισμό με την προηγούμενη ομάδα (το έχει αναλάβει σήμερα η Ελένη Καξερή), στενή συνεργασία με τον Δημήτρη Αργυρόπουλο στο δεύτερο μισό της 10ετίας του 1990 για την τόνωση του θεάτρου της ομογένειας (το συνεχίζει σήμερα ο Δημήτρης Αργυρόπουλος), βασικός ιδρυτής του ΘΕΣΠΙ το 2002 με τη Δέσποινα Σαλτουρίδου που κοντά στα 90 της χρόνια την είδαμε επιτυχώς στη σκηνή το 2022 και το 2023. Κατόπιν, σκηνοθεσία έξι έργων με γαλλική θεατρική ομάδα εντός του ΘΕΣΠΙ (2003-2008), έναρξη της μεταφραστικής θεατρικής μου δραστηριότητας το 2005, την οποία δεν σταμάτησα ποτέ και είχα και μια πανελλήνια βράβευση το 2015. Σταθεροποίηση στο παγκόσμιο δραματολόγιο από το 2007, σπουδές θεάτρου αρχικά στην Αγγλία (online) και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο της Louvain-la-Neuve, σπουδή των υπερτίτλων με τους υπευθύνους υπερτιτλισμού του φεστιβάλ της Αβινιόν, ώθηση σε άξιους συναδέλφους να κάνουν το βήμα για να προχωρήσουν παραπέρα από τη συνεργασία μαζί μου (Κυπριανός Μουτεβελής, Δημήτρης Στασινόπουλος και όχι μόνο), ουσιαστική υποστήριξη από την πρώτη στιγμή (2018) της πρωτοβουλίας του Τ. Νυχά για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, συμμετοχή σε θεατρικά συνέδρια διαφόρων πανεπιστημίων στο Βέλγιο και κυρίως του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Ελλάδα με την ιδιότητα διδακτορικού φοιτητή. Τέλος, αρκετές θεατρικές δημοσιεύσεις σε διάφορους εκδοτικούς οίκους (Ταξιδευτής, Παπαζήσης κλπ.) Αυτά προς το παρόν και ζητώ συγγνώμη από τους συνεργάτες μου για τυχόν λάθη, αναπόφευκτα για τον καθένα, κατά τη διάρκεια μιας τόσο μακράς σταδιοδρομίας – αλλά πάντοτε με την προσπάθεια να επανορθώνουμε και να μας αγκαλιάζει όλους το θέατρο.

Άφησα τελευταία μια παράλληλη προς την εδώ ομάδα μου δραστηριότητα, την οποία ασκώ στην κωμόπολη της γέννησής μου, Μηλιανά Άρτας, από το 2001 αδιάκοπα μέχρι σήμερα, ανεβάζοντας εκεί κάθε χρόνο ένα έργο το καλοκαίρι (Αύγουστος). Σταθερή συνεργάτιδά μου στη διεύθυνση σκηνής, από την αρχή, η φιλόλογος Αγγελική Αρκουμάνη-Κούρτη. Με βοήθεια των δημοτικών αρχών για τα σκηνικά και τα ηχητικά-φωτισμούς, έχουμε κάνει με αρκετά από τα εκεί έργα μας μια μίνι τουρνέ σε όλα σχεδόν τα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου, περιλαμβανομένης βεβαίως της πρωτεύουσάς του, Άνω Καλεντίνη Άρτας. Έχουμε ανοιχτή πρόσκληση από τους γειτονικούς Δήμους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναγνωρίζοντας αυτή μου τη θεατρική δραστηριότητα, χρηματοδότησε την ίδρυση στα Μηλιανά υπαίθριου θεάτρου 600 θέσεων. Σε αυτό παίζουμε από το 2017. Η παιδική ομάδα (15 άτομα) Μηλιανών είχε την πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο επισκέφθηκε τον Οκτώβριο 2023 με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή Μανώλη Κεφαλογιάννη. Θα προσπαθήσω να γράψω ένα αναλυτικότερο βιογραφικό με την ευκαιρία των 40 ετών μου στο θέατρο και να σας το στείλω την κατάλληλη στιγμή.

Που οφείλεται η μικρή δημοφιλία του, ίσως, πιο αμφίρροπου και πιο δυσεξήγητου απ’ όλα τα σαιξπηρικά δημιουργήματα το οποίο γράφτηκε την ίδια περίοδο με άλλα όπως το «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» και το «Όνειρο θερινής νυκτός»;

Από τα 37 έργα που συγκροτούν το σύνολο του θεατρικού έργου του Σαίξπηρ, υπάρχουν πράγματι μερικά, όπως τα δύο που προαναφέρατε, και άλλα όπως π.χ. ο Άμλετ, ο Βασιλιάς Ληρ, η Δωδέκατη Νύχτα, ο Ριχάρδος ο 3ος , ο Οθέλλος, ο Έμπορος της Βενετίας, και ορισμένα άλλα, που μπορούν πράγματι να χαρακτηριστούν ως τα πιο δημοφιλή. Είναι όμως καλό για το θέατρο και τους ανθρώπους του, αλλά και για το θεατρόφιλο κοινό, να βγαίνουμε μερικές φορές από την «πεπατημένη» και να αναζητούμε κρυμμένους θησαυρούς και στα πιο «ταπεινά» έργα. Αυτό έκανα και εγώ για πρώτη φορά το 2006, όταν έπαιξα για πρώτη φορά έργο του Σαίξπηρ, και ήταν το πολύ λίγο γνωστό
Τέλος καλά όλα καλά. Η παράσταση έγινε στις Βρυξέλλες, στο θέατρο Résidence Palace, στα γαλλικά. Η παράσταση πήγε πολύ καλά και ο πλούτος που ανακαλύψαμε στο έργο ήταν τεράστιος. Πλοκή, κωμικότητα, ποίηση…
Όλα υπάρχουν σε αυτό το έργο, επίσης δε και μια ατάκα που πολλοί κριτικοί θεωρούν ως την ωραιότερη του όλου έργου του Σαίξπηρ (και την εκφωνεί ένας μεσαίος ρόλος και όχι ο πρώτος ρόλος – θα σας την πω μια άλλη φορά).
Το 2017, με τη Δωδέκατη Νύχτα, κάναμε μια επιλογή ενός πολύ δημοφιλούς έργου του, ίσως της ωραιότερης κωμωδίας όλων των εποχών, μαζί με τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη και ο Η σπουδαιότης να είσαι ο Έρνεστ – τα έχουμε παίξει και τα δύο, όπως γνωρίζετε.
Επιστρέφουμε λοιπόν τώρα σε ένα από τα «ταπεινά» έργα του Σαίξπηρ. Ελπίζουμε ότι το κοινό μας θα εκτιμήσει το γεγονός ότι τους βγάζουμε φέτος, με αυτό το έργο, από τις «λεωφόρους» και τους πηγαίνουμε στα κρυφά μονοπάτια του Σαίξπηρ. Για την ευχαρίστηση όλων μας, το κρυφό μονοπάτι του φετινού έργου περιέχει πρωτότυπους και αξιόλογους θησαυρούς:

α) Πολλή ποίηση. Είναι το έργο που περιέχει τον μεγαλύτερο αριθμό ομοιοκατάληκτων στίχων στο όλο έργο του Σαίξπηρ. Τους μεταφράσαμε με αντίστοιχες ελληνικές ομοιοκαταληξίες. Βεβαίως, οι φίλοι της ποίησης γνωρίζουν ότι η ομοιοκαταληξία δεν είναι το παν στην ποίηση – μερικές φορές δεν είναι καν ποίηση. Σημειώνουμε λοιπόν ότι η περίοδος συγγραφής του Έρωτα Έργα Έωλα (1594) είναι η ίδια με τα περισσότερα από τα ποιητικά έργα του Σαίξπηρ: Αφροδίτη και Άδωνις (1593), Ο βιασμός της Λουκρητίας (1594) και πολλά από τα Σονέτα του. Άλλωστε, 4 από τα σονέτα του αποτελούν κομμάτι του έργου – και θα τα ακούσετε στην παράσταση.
β) Η θεωρία του Σαίξπηρ για τον έρωτα περιλαμβάνεται σε αυτό το έργο. Θα την ακούσετε στην παράσταση.
γ) Η κωμωδία αυτή σατιρίζει και ταυτόχρονα απολαμβάνει τη λεκτική επίδειξη, οδηγώντας μεγάλους κριτικούς όπως ο Χάρολντ Μπλουμ να παρατηρήσουν ότι ξεπερνάει τον Μίλτον και τον Τζέιμς Τζόυς στη γλωσσική της πληθωρικότητα. Πρόκειται επίσης για μια κωμωδία που χτυπά τις τρέλες της νεολαίας και ιδίως την ανδρική ματαιοδοξία, χωρίς όμως να πέφτει σε τετριμμένη ηθικολογία. Το κέφι και η καλή διάθεση χρωματίζονται από την αίσθηση της παροδικότητας, του χρόνου και του θανάτου. Ο τελευταίος, σαν μια από τις πραγματικότητες της ζωής, εναλλάσσεται με την αρχή της ηδονής και κάνει να προκύπτει μια νέα ισορροπία, χωρίς να χάνεται ο έρωτας.
Ύστερα από την ανάλυση που προηγήθηκε, θα απαντήσω τηλεγραφικά στην ερώτησή σας: το έργο δεν είναι καθόλου αμφίρροπο. Δυσεξήγητο; Ναι. Απαιτεί εμβάθυνση; Ναι. Δυστυχώς πολλοί από μάς (περιλαμβάνω και τον εαυτό μου, όπως βλέπετε) παρασυρόμαστε μερικές φορές, άλλοι συχνότερα, άλλοι αραιότερα, από τις πιο εύκολες λύσεις και δεν κάνουμε τον κόπο να εμβαθύνουμε. Αυτή τη φορά αποφασίσαμε να εμβαθύνουμε, για το καλό του θεάτρου πιστεύουμε – αφού υπάρχουν και κορυφαίοι κριτικοί, όπως ο Χάζλιτ, που έγραψε ότι αν επρόκειτο να χαθούν όλες οι κωμωδίες του Σαίξπηρ και να διασωθεί μόνο μία, θα έπρεπε να είναι αυτή εδώ.
Θα αναφέρω και έναν τελευταίο παράγοντα ο οποίος συνέβαλε στην επιλογή μου: είναι η διαίσθηση, είναι η γοητεία που άσκησε το έργο επάνω μου από την πρώτη φορά που το διάβασα, εδώ και πολλά χρόνια, από τη μετάφραση του Στρατή Πασχάλη. Να λοιπόν που ήρθε η στιγμή να το ζωντανέψω, με την ομάδα μου και με τη νέα μου μετάφραση.

Το έργο φημίζεται για τη λεκτική του πολυπλοκότητα και τα λόγια παιχνίδια. Πώς αντιμετωπίσατε αυτή την πρόκληση στη σκηνική απόδοση, ώστε να παραμείνει κατανοητό και ζωντανό για το σύγχρονο κοινό;

Αυτό που ορθά ονομάζετε «λόγια παιγνίδια» – μερικές φορές απλά λογοπαίγνια – αρχίζουν από την πρώτη ατάκα του έργου. Ο Βασιλιάς της
Ναβάρρας (που δεν είναι άλλος από τον σύγχρονο του Σαίξπηρ μεγάλο Βασιλιά της Γαλλίας Ερρίκο 4ο , 1553-1610) απευθύνεται σε τρεις αυλικούς του, τους οποίους καλεί να κλειστούν μαζί στο παλάτι, μακριά από κάθε γυναικεία παρουσία, και με αυστηρή νηστεία και στέρηση ύπνου να αφοσιωθούν στη μελέτη της τέχνης της ζωής. Γιατί όλα αυτά; Ας πάρουμε μια γεύση από το πρωτότυπο:

Let fame, that all hunt after their lives,
live register’d upon our brazen tombs,
and then grace us in the disgrace of the death.

Υπογράμμισα τις λέξεις του λογοπαιγνίου: grace, disgrace. Θα πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος να αποδοθεί το λογοπαίγνιο στα ελληνικά. Ο σημαντικότατος Βασίλης Ρώτας, χαλκέντερος μεταφραστής του συνόλου του έργου του Σαίξπηρ πριν και μετά από τα μισά του 20 ου αιώνα, μεταφράζει:

Η δόξα που όλοι ενόσω ζουν την κυνηγάν,
ας ζήσει μπρουντζοχάραχτη στα μνήματά μας,
χαρά υστερνή στα χέρια του άχαρου θανάτου.

Έχει το «χαρά» και το «άχαρος». Όμως, πρώτον η χαρά που ζητά ο Βασιλιάς δεν είναι «υστερνή», αλλά διαρκείας – για μια αιωνιότητα, το λέει αυτολεξεί παρακάτω. Δεύτερον, σχετικά με την πολύ ποιητική λέξη «μπρουντζοχάραχτη», παρατηρούμε ότι δεν είναι η δόξα που ζητά ο Βασιλιάς να είναι «μπρουντζοχάραχτη», αλλά τα ίδια τα μνήματα να είναι από μπρούντζο, ήτοι τα πιο ασάλευτα και απρόσβλητα από τον χρόνο που είναι δυνατόν να υπάρξουν. Τρίτον, ο θάνατος είναι άχαρος όχι διότι δεν περιέχει «χαρά» αλλά διότι δεν περιέχει καμμία χάρη. Με αυτές τις σκέψεις, και πάντοτε ευγνώμονες προς τον Βασίλη Ρώτα που μας άνοιξε τον δρόμο και σε πολλά σημεία παραμένει αξεπέραστος, μεταφράζουμε:

Η φήμη που όλοι στη ζωή την κυνηγούν
ας χαραχτεί στα μπρούτζινά μας μνήματα,
να μας γεμίζει χάρη στο άχαρο του θανάτου.

Η «χάρη» και το «άχαρο». Με τον ίδιο τρόπο σκύψαμε σε κάθε λόγιο παιγνίδι του συγγραφέα στο έργο και στηριζόμενοι στον τεράστιο πλούτο της ελληνικής γλώσσας, αναζητήσαμε τις πιο κατάλληλες αναλογίες που μπορέσαμε να βρούμε.

Μια ματιά και στον μεταφραστή του έργου του 2001-2002, και ποιητή Στρατή Πασχάλη, που η μετάφρασή του παίχθηκε την ίδια χρονιά από την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου:

Η φήμη που όλοι μια ζωή την κυνηγούν,
ας μείνει χαραγμένη στα μπρούτζινά μας μνήματα,
κι ας μας λαμπρύνει μες στη νύχτα του θανάτου.

Δύο μόνο παρατηρήσεις: Υπάρχει μια ασσυμετρία μεταξύ πρώτου στίχου. Που περιέχει 12 συλλαβές, και δεύτερου που περιέχει 15 συλλαβές, στον δε τρίτο στίχο λείπει το λογοπαίγνιο «grace-disgrace».

Αλήθεια ποια ήταν η διεργασία που ακολουθήσατε από τον πρωτότυπο τίτλο του έργου μέχρι την τελική μορφή που του αποδώσατε, Έρωτος Έργα Έωλα; Πως λειτούργησε η μεταφραστική σας ικανότητα σε αυτό το έργο;

Στον τίτλο έπρεπε να έχουμε κάτι ποιητικό, εύηχο, περίτεχνο και όσο το δυνατόν πιο κοντά στην έννοια του πρωτοτύπου. Οι προηγούμενοι Έλληνες μεταφραστές αρκέστηκαν να παραμείνουν, από σεβασμό – όπως ελέχθη, στον τίτλο του Ρώτα: Αγάπης Αγώνας Άγονος. Ευρηματικό, πράγματι, αφού έχει τρία αρχικά Α, όπως ο Σαίξπηρ τρία αρχικά Λ: Love’s Labour’s Lost. Και μάλιστα ο Ρώτας επιτυγχάνει τρία όμοια αρχικά όχι μόνο το πρώτο γράμμα αλλά και το δεύτερο: «Αγ». Έγιναν τεράστιες συζητήσεις στην ομάδα: Αφού οι Γάλλοι δεν επέμειναν σε αυτό – δεν το κατάφεραν, θα πω εγώ – και έβαλαν Peines d’amour perdues / Χαμένοι κόποι του έρωτα, γιατί εμείς να επιμένουμε και να χάνουμε και χρόνο ψάχνοντας λύση; Κάναμε λοιπόν μια πρώτη στάση στο «Έρωτος Έργα Ατελέσφορα». Το «Έρωτος» το θεωρήσαμε, και εξακολουθούμε να το θεωρούμε, σίγουρο: η λέξη με την οποία μιλάει η σύγχρονη γλώσσα μας για το αγγλικό love είναι κατά πολύ περισσότερο έρωτας και κατά πολύ λιγότερο αγάπη. Το «Έργα» επίσης είναι σωστό για να αποδώσει το «Labour», και μένει το «Ατελέσφορα» (=χωρίς αποτέλεσμα),το οποίο αποδίδει το νόημα του έργου αλλά δεν αρχίζει από Ε! Ακολουθούν τα «Έρωτος Έργα Επιπόλαια» το οποίο στείλαμε και στο newsville, και πράγματι τα «έργα έρωτος» των τεσσάρων ερωτευμένων ανδρών του έργου (και θα έλεγα και των αντίστοιχων γυναικών) χαρακτηρίζονται από επιπολαιότητα.
Βρήκαμε μάλιστα και μια αρχαία αναφορά στον Λουκιανό ο οποίος μιλάει για «επιπόλαιο έρωτα». Παρ’ όλα αυτά, η λέξη «επιπόλαια» δεν μας ικανοποίησε απόλυτα, και προσπαθήσαμε να την αλλάξουμε με το «Έρωτος Έργα Ατελείωτα» – με τη διπλή έννοια της λέξης ατελείωτα, ήτοι αυτά που δεν έχουν ολοκληρωθεί, που είναι μισοτελειωμένα, αλλά και αυτά που δεν τελειώνουν ποτέ. Ξεφεύγαμε όμως αρκετά από το «Lost» του Σαίξπηρ. Και ξαφνικά ήρθε το «Έωλα» (χωρίς θεμέλια, φευγαλέα όπως ο αέρας – το «έωλα» και το «αίολον» του θεού του αέρα Αιόλου έχουν την ίδια ρίζα), το οποίο μας ικανοποίησε περισσότερο από όλα τα προηγούμενα. Θα επικρατήσει αυτός ο τίτλος έναντι του μέχρι τώρα Αγάπης Αγώνας Άγονος; Έχουμε ένα προηγούμενο από τη Δωδέκατη Νύχτα ή Αυτό που Επιθυμείτε – με το οποίο, το 2017, αλλάξαμε για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα το μέχρι τότε Δωδέκατη Νύχτα ή Αυτό που Θέλετε (Προτιμάτε, Προαιρείσθε κλπ.). Το Θέατρο Τέχνης έπαιξε το έργο αυτό το 2023 με το δικό μας «Επιθυμείτε» και όχι με τα προηγούμενα. Ασφαλώς δεν πρόκειται για σύμπτωση.

Το «Έρωτος Έργα Έωλα» έχει γνωρίσει διάφορες μοντέρνες προσεγγίσεις – από μουσικές διασκευές μέχρι κινηματογραφικά ύφη. Επηρεαστήκατε από κάποια προηγούμενη ανάγνωση του έργου ή επιλέξατε να κινηθείτε σε έναν εντελώς δικό σας σκηνικό και αισθητικό κόσμο;

Όλες αυτές οι διασκευές και ερμηνείες είναι πολύ ενδιαφέρουσες και είδα αρκετές από αυτές. Τις σέβομαι, καθώς και τους δημιουργούς τους. Σε ένα τέτοιο έργο όμως που είναι κατ’ εξοχήν «θέατρο λόγου» και όχι θέατρο μουσικής ή σκηνικών εφφέ, εγώ αποφάσισα να υποστηρίξω με τις μικρές μου δυνάμεις και με τους 18 ενθουσιώδεις ηθοποιούς της ομάδας μου, καθώς και με την καταξιωμένη σκηνογράφο μας Άντα Σωτηροπούλου, τη μορφή του έργου όπως το πρωτοπαρουσίασε ο Σαίξπηρ, ήτοι ως θέατρο λόγου. Εκεί που υπάρχει τραγούδι, θα το έχουμε, και είναι ιδιαίτερης σημασίας. Αλλά η τέχνη που πρυτανεύει στο έργο είναι η ποίηση και όχι η μουσική. Άλλωστε, για να το πλησιάσουμε στην εποχή του Σαίξπηρ, επιλέξαμε – με πρωτοπόρο την Άντα – πανάκριβα κοστούμια της εποχής του Σαίξπηρ και όχι μεταγενέστερα, και όχι βέβαια σημερινά. Πολλοί παίζουν Σαίξπηρ με σημερινά κοστούμια και σε ορισμένα έργα αυτό γίνεται πιο εύκολα από άλλα, με σκοπό υποθέτω να φέρουν τον Σαίξπηρ πιο κοντά μας. Εμείς θα ταξιδέψουμε τον θεατή κοντά στην εποχή του Σαίξπηρ, κάνοντάς τον όμως να νιώσει ότι τα προβλήματα που θέτει το έργο είναι τα ίδια και σήμερα.

Υπήρξαν δυσκολίες κατά τη διάρκεια των προβών; Ποιος ο ρόλος της επικοινωνίας των μελών της θεατρικής ομάδας στη διάρκεια των προβών στο τελικό αποτέλεσμα που θα απολαύσουμε στο θέατρο Comédie Royale Claude Volter;

Αν κατάλαβα καλά το ερώτημά σας, δεν είχαμε προβλήματα επικοινωνίας που να δυσκολεύουν το ανέβασμα του έργου αλλά μόνο κάποιους γόνιμους διαλόγους που εμπλούτισαν την εργασία μας. Το μόνο σημαντικό πρόβλημα ήταν η αποχώρηση πολύ σημαντικού ηθοποιού για λόγους τελείως ξένους προς το θέατρο. Είμαστε πάντοτε σε επικοινωνία μαζί του αλλά μας ζήτησε ο ίδιος να γίνει αντικατάσταση, η οποία ευτυχώς έγινε με λύση που βρέθηκε στο εσωτερικό της ομάδας.

Το έργο εστιάζει στη σύγκρουση ανάμεσα στη γνώση και τον έρωτα. Πώς μεταφέρατε αυτόν τον θεματικό άξονα επί σκηνής; Αναδείξατε με κάποιο τρόπο τον στοχαστικό του χαρακτήρα;

Το ίδιο το έργο αναδεικνύει από μόνο του τον στοχαστικό του χαρακτήρα, κυρίως στη μεγαλύτερη ατάκα του έργου, η οποία περιλαμβάνεται στην 4η πράξη και είναι η μεγαλύτερη ατάκα στο σύνολο του έργου του Σαίξπηρ. Έχω τη μεγάλη τιμή να παίζω ο ίδιος αυτή την ατάκα (ρόλος Μπιρόν). Και υπάρχουν και άλλα σημαντικά κομμάτια του έργου προς αυτή την κατεύθυνση. Για εμένα που είμαι ένας άνθρωπος του βιβλίου (με τις χιλιάδες τόμους που έχω μαζέψει στο σπίτι μου σε σημείο που να δυσκολεύομαι να κυκλοφορώ), το έργο αυτό με χτυπά κατακέφαλα. Πράγματι στο έργο βλέπουμε τον έρωτα και τη γνώση να αντιμάχονται. Εγώ θα έλεγα να θυμηθούμε τον δικό μας Ηράκλειτο, που είπε να μην ανησυχούμε για τα τεντωμένα δύο άκρα των χορδών της λύρας, διότι μόνο με αυτό το «τέντωμα» μπορεί να υπάρξει αρμονία.

Σκηνοθεσία και ερμηνεία: Για ακόμα μία φορά θα σας δούμε σε διπλό ρόλο, αυτό του σκηνοθέτη και ηθοποιού. Ιστορικά αλλά και πρακτικά μιλώντας πόσο ρίσκο μπορεί να βάλει αυτό το γεγονός στο τελικό θεατρικό αποτέλεσμα;

Δεν σας κρύβω ότι μου έλειψε η σκηνή, από το 2018 που ερμήνευσα τον Ταρτούφο. Όχι, δεν υπάρχει ασυμβίβαστο για κάποιον – εμένα στην
προκειμένη περίπτωση, να είναι σκηνοθέτης σε μια παράσταση και ταυτόχρονα ηθοποιός. Το μόνο που του λείπει είναι να βλέπει τους ηθοποιούς από τη μεριά της πλατείας – από το κέντρο, που είναι η θέση του σκηνοθέτη. Θα προτιμούσα να ρωτήσετε τους συνεργάτες μου αν τους δημιουργεί πρόβλημα το να με έχουν ως συνηθοποιό και ταυτόχρονα ως σκηνοθέτη. Δεν έχω αισθανθεί κάτι τέτοιο. Από την ιστορία του θεάτρου υπάρχουν πολλά παραδείγματα που συνηγορούν υπέρ της άποψής μου, και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μάλιστα, μερικές φορές είναι και πλεονέκτημα να έχουν οι ηθοποιοί τον σκηνοθέτη δίπλα τους επί σκηνής, όταν ιδίως γνωρίζουν ότι ο ίδιος προέρχεται από τον χώρο της ηθοποιίας – όπως εγώ. Βεβαίως, χρειάζεται από την πλευρά του σκηνοθέτη η διακριτικότητα να μην προβάλλει προς τους ηθοποιούς επί σκηνής το βάρος του ρόλου του ως σκηνοθέτη, αλλά να φέρεται ως ένας απόλυτα ίσος με αυτούς.

Δεδομένου ότι οι γυναικείοι χαρακτήρες δείχνουν εξυπνάδα, αυτονομία και στρατηγική υπεροχή, επιλέξατε να δώσετε έμφαση σε κάποιον φεμινιστικό ή σύγχρονο κοινωνικό τόνο στη σκηνοθεσία σας; Αλήθεια πως έγινε η κατανομή των γυναικείων ρόλων σε αυτή τη θεατρική σας προσπάθεια;

Από τις πιο μοντέρνες πλευρές του έργου είναι ακριβώς το γεγονός ότι οι γυναίκες συμπεριφέρονται προς τους άνδρες ως ίσες προς ίσους – μπορεί και με «στρατηγική υπεροχή» – πού τη βρήκατε αυτή την επιτυχημένη λέξη; Οι σκηνικές μου οδηγίες είναι λίγες και γίνονται εύκολα αντιληπτές από γυναίκες του σήμερα: «δεν θα είστε γυναικούλες, αλλά γυναικείες προσωπικότητες».
Από αυτή την πλευρά το έργο μοιάζει με την περυσινή μας Λυσιστράτη και σίγουρα το παίξιμο της Λυσιστράτης βοήθησε. Μόνο που στο φετινό έργο ΟΛΕΣ οι γυναίκες είναι χειραφετημένες και όχι μόνο η Λυσιστράτη. Δεν έκανα κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια για το μοίρασμα των γυναικείων ρόλων – ούτε και των ανδρικών. Εσείς θα τους δείτε όλους και θα μας πείτε αν κάναμε λάθη στη διανομή.

Τι συναισθήματα πιστεύτε πως θα πάρει ο θεατής μετά το πέσιμο της αυλαίας;

Είναι από τα έργα που ο θεατής νιώθει την ώθηση να γίνει καλύτερος. Επίσης παίρνει αρκετή ομορφιά και αυτή η ομορφιά είναι ωραίο εφόδιο ζωής. Το ότι θα περάσει μια ευχάριστη βραδιά, δεν το συζητούμε. Τέλος, κάναμε ό,τι μπορούσαμε και θα εξακολουθούμε να κάνουμε μέχρι το έργο (διότι μέχρι το άνοιγμα της αυλαίας της πρεμιέρας συνεχίζει να φτιάχνεται το έργο) για να μην κουράσουμε τον θεατή που οι χρονικές αντοχές του στη σημερινή εποχή είναι μικρότερες από ό,τι στην baroque εποχή του Σαίξπηρ.
Εάν τέλος ο θεατής φύγει με την ευγνωμοσύνη προς την ομάδα μας διότι του γνώρισε ένα έργο που άξιζε να γνωρίσει («πού ήταν αυτό το έργο μέχρι τώρα;»), τότε θα έχουμε σίγουρα πετύχει το σκοπό μας.

Πληροφορίες για τις παραστάσεις

Φωτογραφίες: Αλ.Μιχαηλίδης/Newsville.be

The post «Έρωτος Έργα Έωλα»: Μια συνομιλία με τον σκηνοθέτη Αριστείδη Λαυρέντζο για την τέχνη, τον Σαίξπηρ και τα 40 χρόνια θεάτρου appeared first on .