Πιστεύω βαθιά πως οι καλύτεροι δάσκαλοι που είχα στα χρόνια που εργάζομαι ως εκπαιδευτικός, ήταν όσοι μαθητές ΑΜΕΑ έτυχε να έχω. Τους σκέφτομαι πολλές φορές και τους ευχαριστώ γιατί μέσα απ” τη σχέση που ουσιαστικά μας επιβλήθηκε λόγω της εργασίας μου, έκαναν την καρδιά μου πιο μαλακή, με βοήθησαν να μη νιώθω αμήχανα κοντά τους, με κάλεσαν να ανακαλύψω τον δικό τους κόσμο, έναν κόσμο ουσιαστικά ΑΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΟ.

Πιστεύω βαθιά πως η πιο δύσκολη, ή μάλλον η πιο ανέφικτη μορφή αποδοχής διαφορετικότητας δεν αφορά το χρώμα, το ύψος, τα κιλά, τη σεξουαλική προτίμηση κάποιου ανθρώπου αλλά καθαρά και μόνο το επίπεδο της πνευματικής του αντίληψης. Σε μια κοινωνία που επικρατεί το fast education του διαδικτύου, «εκπαιδεύουμε» τον πισινό μας, για το πώς θα γίνουμε πιο όμορφοι, πιο έξυπνοι, πιο πετυχημένοι, διαβάζουμε quotes και memes, παρακολουθούμε συμβουλές αυτοβελτίωσης ειδικών στο instagram, καλλιεργούμε δεξιότητες που θα μας φέρουν πιο κοντά στον τέλειο ιδανικό εαυτό μας, φροντίζουμε να έχουμε δίπλα μας εξίσου τέλειους και ιδανικούς συνοδοιπόρους, ξεφορτωνόμαστε τους τοξικούς, τους χαζούς, τους losers, κρατάμε ανθρώπους που έχουν να μας δώσουν, ή αλλιώς ανθρώπους από τους οποίους έχουμε να πάρουμε, που θα μας ωθήσουν στην κορυφή, θεωρώντας πως με αυτούς τους ανθρώπους μπορούμε να συνδεθούμε, να συνεννοηθούμε, μας αξίζουν και τους αξίζουμε, γινόμαστε ακόμα καλύτεροι.

Πιστεύω βαθιά πως είναι τεράστια η αμηχανία που αισθάνεται η πλειοψηφία των ανθρώπων απέναντι σε ανθρώπους μη επαρκούς νοημοσύνης, τόσο τεράστια που πρέπει να πασχίσεις να τους καλλιεργήσεις μια συμπεριφορά έστω επίπλαστης ευγένειας. Και λέω να πασχίσεις γιατί αν δεν έχει καλλιεργηθεί από την οικογένεια πρέπει να ιδρώσεις ως εκπαιδευτικός να αποδεχτούν και να εντάξουν στη σχολική ζωή τους τον Αντώνη, και κάθε Αντώνη, όλα τα υπόλοιπα παιδάκια. Να κουραστείς για να καλλιεργήσεις ΕΣΤΩ μια επιφανειακή επίπλαστη ευγένεια ώστε να μην ξεράσει κάποιος την νοητική του «υπεροχή» πετώντας έναν άνθρωπο στη θάλασσα, ΔΟΛΟΦΟΝΩΝΤΑΣ έναν άνθρωπο κι έπειτα να συνεχίσει το ταξίδι ανέγγιχτος συναισθηματικά.

(θα τρελαθώ)

The post Για τον Αντώνη. appeared first on .

Η ώρα ήταν γύρω στις δέκα το πρωί, αυτή ήταν γαλήνια, περίμενε ήσυχη τους επισκέπτες της, ο ήλιος από πάνω της σχεδίαζε διάσπαρτες ασημένιες πιτσιλιές. Ένα ιστιοπλοϊκό είχε δέσει κοντά στην ακτή. Ένα-δυο αραγμένα πλεούμενα προσθέτουν πάντα μια παραπάνω πινελιά γοητείας στη χάρη της και μια παραπάνω νότα αισθητικής στην εικόνα μνήμης σου. Έμεινα λίγο έξω να απολαύσω την ομορφιά κι έπειτα βούτηξα, χάθηκα, ξεχάστηκα, κολύμπησα μετρώντας ανάσες, κολύμπησα χωρίς να μετράω ανάσες, με γυαλάκια κολύμβησης και χωρίς αυτά, μέχρι που έγιναν τα δάχτυλα μου γκοφρέ κι αποφάσισα να βγω.

Ένα θερινό ασυγκράτητο ζευγαράκι εμφανίστηκε ύστερα από λίγο πιασμένο χεράκι-χεράκι, μπουτάκι-μπουτάκι, φιλάκι-φιλάκι, πιασμένο γενικά. Κι έτσι πιασμένο βούτηξε τις ορμές του στη θάλασσα. Συνέχισε ερωτόπληκτο και θαλασσολουσμένο. Από το ιστιοπλοϊκό φάνηκε να ασημίζουν δύο φιγούρες, ώσπου μπροστά στα μάτια μου εκτυλίχτηκε κινηματογραφικό σκηνικό που θα ζήλευε κι ο Παπακαλιάτης. Ήχος από σαξόφωνο κύλησε στ’αυτιά μου, η μια ασημένια φιγούρα κρατούσε ένα σαξόφωνο κι οι νότες του Perhaps, perhaps, perhaps κυλούσαν σαν ελαφρύς κυματισμός στο πέπλο της θάλασσας, στα χείλη των ερωτόπληκτων, στ’αυτιά μου, στην καρδιά μου.

Αυτή, λοιπόν, έχει χάδια για όλους. Δεν απορρίπτει κανέναν. Μπορείς να βουτήξεις μέσα της και να βρεις τον πρώτο σου απείραχτο εαυτό. Μπορείς να βουτήξεις το κλάμα σου, το γέλιο σου, την αγωνία σου, τη χαρά σου, την ελπίδα σου, την απώλεια σου, το μοίρασμα σου, τη φτώχια σου, τα πλούτη σου, την πίκρα σου, την προσμονή σου, τους έρωτες σου.

Τα καλοκαίρια επιβάλλεται να μετράς τα παγωτά που έφαγες και τα μπάνια που έκανες. Επιβάλλεται να νιώθεις όπως θες. Θαλασσοκράτορας, θαλασσοπλαγκτός, θαλασσεργάτης, θαλασσολουσμένος. Επιβάλλεται να επιλέξεις την πιο όμορφη μέρα κοντά στη θάλασσα, να τη σηματοδοτήσεις με ένα τραγούδι, με ένα πρόσωπο, με ένα αρμυρίκι, με ένα ηλιοβασίλεμα, με τον αχινό που πάτησες και κάποιος άλλος σου έβγαλε ένα-ένα τα αγκάθια. Επιβάλλεται εθιμοτυπικά να δημιουργείς άμμο-άμμο, βότσαλο-βότσαλο, το προσωπικό άλμπουμ από θαλασσομνήμες, το σύνολο των αλμυρών αναμνήσεων που καλύπτουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Αυτή είναι το αποθετήριο των θερινών σου αναμνήσεων. Μέχρι να βρεθείς κοντά της ξανά. Κι αυτό είναι ένα άρθρο άναρθρο, χωρίς πηγές, με μοναδική πηγή την αίσθηση που έχει το σώμα όταν το χαϊδεύει η θάλασσα.

The post «Μέρες στη θάλασσα» appeared first on .

Το 2016 κυκλοφορεί το an analog guy in a digital world του Martin Roth, ένα κομμάτι ηλεκτρονικής μελαγχολίας. Ως ερμηνεία της λέξης αναλογικό, ορίζεται αυτό που στηρίζεται στην αναλογία, που σχηματίζεται ή που υπολογίζεται σε αναλογία με κάτι άλλο ή αυτό που σχηματίζεται από την επίδραση άλλου¹. Ως απλουστευμένη προσπάθεια κατανόησης της συγκεκριμένης λέξης, το βιβλίο Πληροφορικής Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης παραθέτει ως παράδειγμα τη μέτρηση της θερμοκρασίας του σώματος μας με ένα υδραργυρικό θερμόμετρο, εξηγώντας πως η στάθμη του υδραργύρου που βρίσκεται μέσα στο θερμόμετρο, παίρνει όλες τις ενδιάμεσες τιμές, για να απεικονίσει τελικά την τρέχουσα θερμοκρασία μας².

Ανήκοντας στον δημογραφικό γαλαξία της γενιάς Χ κατανοώ τη λέξη αναλογικό, βιώνοντας την απώλειά της μέσα από μία σειρά σταδιακών μεταρρυθμίσεων στον τρόπο ζωής μου. Οι φωτογραφίες μου χωρίζονται σε προ φιλμ και μετά φιλμ εποχή. Οι φωτογραφίες της μισής μου ζωής είναι εκτυπωμένες σε σκοτεινό θάλαμο και αποθηκευμένες σε άλμπουμ, οι άλλες μισές αποθηκευμένες στον υπολογιστή μου. Οι μισές φωτογραφίες της ζωής μου κουβαλούν πάνω τους τα χρόνια μου, τις κοιτώ και μου μιλούν, είναι χλωμές, λένε πως έχω μεγαλώσει, οι άλλες μισές παραμένουν αστραφτερές και ολοζώντανες, τις κοιτώ και παραμένω άθικτη στον χρόνο. Στη δουλειά μου η κιμωλία έγινε μαρκαδόρος, το σύννεφο από την κιμωλία έγινε σταξιά από μελάνι στα χέρια, ο μαυροπίνακας έγινε ασπροπίνακας για βιντεοπροβολέα, τις απουσίες και τους βαθμούς των μαθητών μου τα περνώ ηλεκτρονικά μέσω του υπολογιστή που βρίσκεται εντός της σχολικής αίθουσας. Την εποχή της πανδημίας ήμουν μια αναλογική δασκάλα σε μια ψηφιακή αίθουσα, διδάσκοντας από το σαλόνι του σπιτιού μου. Υπήρξε, λοιπόν, για τον καθένα που ανήκει στην ίδια γενιά, ένα ζέσταμα ετών που, αν είχε τη μορφή κλαμπ, θα ήταν πολυχώρος διασκέδασης. Κοινωνική δικτύωση, επαγγελματική δικτύωση, εμπορική δικτύωση, σεξουαλική δικτύωση, δικτύωση παντός είδους. Εκπαιδευτήκαμε σιγά-σιγά ˙ κατά βάση ευχάριστα και κυρίως αυτοδίδακτα. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να έχουμε δάχτυλα, ένα πληκτρολόγιο και χρόνο για χάσιμο. Η βασική εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε ασυναίσθητα μέσα από πλατφόρμες διαδικτυακής επικοινωνίας, βάζοντας μας να κάνουμε ψηφιακή προθέρμανση για το επόμενο στάδιο, αυτό του πρωταθλητισμού ή αλλιώς, της τεχνητής νοημοσύνης.

Τεχνητή νοημοσύνη και εκπαίδευση

Οι συζητήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη και τη συμβίωσή μας μαζί της γίνονται όλο και πιο έντονες. Ο ψίθυρος γίνεται φωνή και αποκτά όλο και μεγαλύτερη δυναμική. Δυναμική που ξεπερνά τα όρια ενός νοικοκυριού που απέκτησε σκούπα ρομπότ και νιώθει χαρούμενο στην τοποθεσία σπίτι του.

Ήδη το 2021, σε άρθρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τονίζεται πως η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ταχεία εξέλιξή της ήδη επηρεάζει την καθημερινότητά των ανθρώπων και αναμένεται να επιφέρει ακόμα τεράστιες αλλαγές και να παίξει κεντρικό ρόλο στη ψηφιακή μεταμόρφωση της κοινωνίας.ᵌ

Το 2022, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει σχέδιο για την ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και τον μετασχηματισμό των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, με τίτλο Ψηφιακή Δεκαετία (Digital Decade), πάντα με επίκεντρο τον άνθρωπο και στόχο να ενισχύσει τις επιχειρήσεις και τους πολίτες σε ένα βιώσιμο ψηφιακό μέλλον. Κρίνοντας δεδομένη τη συνεχώς αυξανόμενη αλληλοεξάρτηση από την τεχνολογία, στοχεύει σε ενίσχυση των ψηφιακών ικανοτήτων και δεξιοτήτων των πολιτών. Θέτοντας χρονικό όριο το 2030, επισημαίνει πως το 80 % των ευρωπαίων πολιτών θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων. Παράλληλα, η πορεία προς την «Ψηφιακή δεκαετία» είναι αλληλένδετη τόσο με το Σχέδιο Δράσης για τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, όσο και το Σχέδιο Δράσης για την Ψηφιακή Εκπαίδευση. Γίνεται σαφές πως η ψηφιακή κατάρτιση και εκπαίδευση θα πρέπει να προετοιμάζουν ένα εργατικό δυναμικό με εξειδικευμένες ψηφιακές δεξιότητες ώστε να
απασχολείται σε ποιοτικές θέσεις εργασίας και να επιβραβεύεται με αξιόλογη σταδιοδρομία.⁴

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, η Επιτροπή, προκειμένου να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευτές να κατανοήσουν τις δυνατότητες που έχουν οι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης και η χρήση δεδομένων στην εκπαίδευση και να αυξήσει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους, εξέδωσε κατευθυντήριες γραμμές δεοντολογίας για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δεδομένων στο πλαίσιο της διδασκαλίας και της μάθησης για τους εκπαιδευτικούς.

Το ίδιο περίπου διάστημα η UNESCO εκδίδει μελέτη με τίτλο «Τεχνητή νοημοσύνη και εκπαίδευση: Κατευθυντήριες γραμμές για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής». Στόχος η προώθηση των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τομέα της εκπαίδευσης. ⁵ Οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν σκοπό να παρέχουν πρακτική υποστήριξη και καθοδήγηση κυρίως σε εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, είτε έχουν κάποια προηγούμενη εμπειρία όσον αφορά τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης είτε όχι. Στόχος των κατευθυντήριων γραμμών είναι να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία, να βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς να διδάξουν και τους μαθητές και τις μαθήτριες να μάθουν, να στηρίξουν συστήματα και διοικητικές διαδικασίες σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, να παρουσιάσουν τις δεοντολογικές παραμέτρους και απαιτήσεις στις οποίες βασίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές.

Συμπερασματικά και αδιαμφισβήτητα, πρωτοστάτης της «ψηφιακής μας μεταμόρφωσης», παγκοσμίως και τοπικώς, χρήζεται ο τομέας της εκπαίδευσης. Η Καθημερινή σε άρθρο της αναφέρει πως το υπουργείο Παιδείας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) προχώρησαν στην εκπόνηση νέων προγραμμάτων σπουδών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια, γενική και επαγγελματική εκπαίδευση, με έμφαση στα μαθησιακά αποτελέσματα και στην παράλληλη ανάπτυξη ψηφιακού περιεχομένου/εργαλείων συνολικού κόστους 178 εκατ. ⁶ Στο όνομα του ψηφιακού μετασχηματισμού η βιωματική απόκτηση γνώσης και η ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων των παιδιών κρίνεται απαραίτητη. Η γενιά Αlpha, η οποία που θα μπορούσε ίσως να θεωρηθεί μια ούτως ή άλλως γενιά ‘ψηφιακών παιδιών’ θα αναλάβει τον ρόλο του εκπαιδευόμενου και μετέπειτα του μέντορα ψηφιακής βελτιστοποίησης της κοινωνίας. ⁷

Τεχνητή νοημοσύνη και ζωή

Πέρα από το παίνεμα γύρω από το οποίο γίνεται η πρώτη γνωριμία μας με την τεχνητή νοημοσύνη υπάρχει και μια επικείμενη ειρωνεία ως προς το ποιος θα είναι στην υπηρεσία ποιου. Η τεχνητή νοημοσύνη θα υπηρετεί τον άνθρωπό ή ο άνθρωπος θα γίνει υποχείριό της; Οφείλουμε να δούμε με σοβαρότητα κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι να υποδεχτούμε την τεχνητή νοημοσύνη εκεί που ενδέχεται να μη μας εξυπηρετεί, εκεί που ισχύουσες θέσεις εργασίας θα εξανεμιστούν, εκεί που το ανθρώπινο συναίσθημα θα μεταλλαχτεί σε γλώσσα προγραμματισμού και λογισμικών συστημάτων.

Οφείλουμε, επίσης, να εξετάσουμε με ειλικρίνεια την πρότερη σχέση που αναπτύξαμε με το ξαδερφάκι της το διαδίκτυο. Όσες ευκολίες κι αν έδωσε στις ζωές μας, δεν παύει να έχει δημιουργήσει ένα συναισθηματικό κενό ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, δημιουργώντας πλήθη εξαρτημένων χρηστών. Η χρήση του διαδικτύου και τα πλεονεκτήματά του είναι πάρα πολλά για να μας κάνουν χρήστες μιας ψηφιακής ουσίας που πλέον δεν μπορούμε να αντέξουμε χωρίς συγκεκριμένη δοσολογία. Ακόμα και άνθρωποι που αυτοαποκαλούνται τεχνοφοβικοί χρησιμοποιούν το διαδίκτυο και τις τάσεις του για επαγγελματικούς ή προσωπικούς λόγους. Στο μεταξύ, όσο εμείς πειραματιζόμασταν και εκπαιδευόμασταν, κοινωνικοί επιστήμονες και ψυχολόγοι έκαναν έρευνες οι οποίες εκθέτουν με σαφήνεια τους κινδύνους που προκύπτουν από την κακή χρήση του διαδικτύου.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη κάνει την είσοδό της και σίγουρα είναι αρκετά εντυπωσιακή για να μην υποκύψουμε στη γοητεία της. Σίγουρα, επίσης, εισβάλλει χωρίς σαφές πλαίσιο ως προς τη χρήση της, τουλάχιστον προς το παρόν. Είμαστε άραγε έτοιμοι και αρκετά ώριμοι να θέσουμε όρια από μόνοι μας; Θα τεθούν άνωθεν ή θα πειραματιστούμε εκ νέου και θα ακολουθήσουν οι έρευνες για τις συνέπειες της κακής χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης;

Στο βιβλίο του Κάφκα «Μεταμόρφωση» ο ήρωας ξυπνάει μια μέρα και είναι έντομο. Οδεύοντας ολοταχώς προς την ψηφιακή μεταμόρφωση μιας ολόκληρης κοινωνίας, και συνειδητοποιώντας πως το τέλος μιας εξέλιξης είναι η αρχή της επόμενης, το δυστοπικό μέρος της έμφυτης νοημοσύνης του εγκεφάλου μου, αναρωτιέται αν θα ξυπνήσουμε μια μέρα και θα είμαστε ρομπότ. Ή αν θα μας βρει κάποιο ρομαντικό πρωινό αγκαλιά με ένα ρομπότ. Σε χθεσινά νέα, μια 36χρονη γυναίκα από το Μπρονξ δημιούργησε το «άλλο της μισό» με ψηφιακό τρόπο, πληρώνοντας 300 δολάρια στο «Replika», ένα γνωστό AI chatbot που ειδικεύεται στη δημιουργία ψηφιακών ατόμων για σχέση. Ένα χρόνο και αρκετές διαδικτυακές υποσχέσεις παντοτινής αγάπης μετά, η «σχέση» οδηγήθηκε σε γάμο. ⁸

Αφού πλέκουμε το εγκώμιο, μήπως θα ήταν καλό να αρχίσουμε να μιλάμε και για το τίμημα;

¹ αναλογικός
² Ψηφιακός κόσμος Φωτόδεντρο Διαδραστικά βιβλία Γυμνασίου
ᵌ Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη και πώς χρησιμοποιείται ΕΕ
⁴ Σχέδιο Δράσης για την Ψηφιακή εκπαίδευση Δράση 6

⁵ Τεχνητή Νοημοσύνη και Εκπαίδευση: Κατευθυντήριες γραμμές για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής
⁶ 178 εκατ. για ψηφιακούς πίνακες και ρομποτική στα σχολεία
⁷ Η γενιά Α στο επίκεντρο της βιομηχανίας του μάρκετινγκ
⁸ The future woman marries virtual AI powered partner

The post «Είμαστε τα ρομπότ του μέλλοντός μας;» appeared first on .

Γράφει η Όλγα Κουρνιώτη

Η πρώτη σελίδα κάθε βιβλίου είναι κενή για να μπορέσει να χωρέσει λέξεις αγάπης κάποιου που αποφάσισε να σου κάνει δώρο ένα πνευματικό ταξίδι. Στην επόμενη ακολουθεί η αφιέρωση των συγγραφέων προς κάποιο αγαπημένο πρόσωπο. Οι δύο πρώτες σελίδες των βιβλίων είναι αναμνηστικά τρυφερότητας.

Τη μέρα που μου χαρίστηκε το βιβλίο «Φιλέλληνες» του Jimmy Jamar ήταν μια λαχταριστή ηλιόλουστη μέρα. Το φως του ήλιου που έκανε τις κόρες των ματιών να μικραίνουν, η απαλότητα στην ένταση του αέρα που κρατούσε τα σώματα στη σωστή θερμοκρασία, οι λευκές νιφάδες γύρης που χόρευαν βαλς πάνω απ’ τα κεφάλια και πάνω απ’ τα ποτήρια των θαμώνων, σκηνοθετούσαν ένα αντιπροσωπευτικό ανοιξιάτικο πρωινό. Το βιβλίο με περίμενε ακουμπισμένο ανάσκελα πάνω σε μια μεταλλική ροτόντα.

14 ονόματα. 14 εμβληματικές προσωπικότητες των γραμμάτων. 14 άνθρωποι με ένα κοινό αίσθημα. Αυτό της βαθιάς αγάπης τους για την Ελλάδα. Με οδηγό τον Jimmy Jamar και με πυξίδα την απύθμενη αγάπη του ίδιου του συγγραφέα για την Ελλάδα, ανακαλύπτουμε τι ήταν αυτό που συγκλόνισε τις καρδιές αυτών των ανθρώπων και με ποιο τρόπο ο κάθε ένας από αυτούς εκδήλωσε αυτό το συναίσθημα μετατρέποντας το σε λέξεις ή πράξεις ανεξίτηλες. Μελετώντας το βιβλίο οι «Φιλέλληνες» περπατάμε στα μονοπάτια από τα οποία πέρασε η κάθε προσωπικότητα. Μαθαίνουμε πως τα μονοπάτια της προσωπικής τους αφύπνισης δεν ήταν κοινά για όλους. Κάποιοι από αυτούς βίωσαν την αισθητηριακή αγάπη, είχαν κάποιο ερέθισμα των αισθήσεων, μια συνάντηση με τη χώρα. Κάποιοι βίωσαν την πλατωνική μορφή του έρωτα ανακαλύπτοντας τον έρωτά τους μέσω της μάθησης, μέσω του πνεύματος. Κάποιοι παρέμειναν ρομαντικοί παρατηρητές της χώρας, κάποιοι βούτηξαν στο απέραντό της. Αμφότεροι διεκδίκησαν τον έρωτα για αυτήν τη χώρα, την αγάπη στην ολότητά του, με άξονα την κατανόηση της Ελλάδας εις βάθος.

Με γλώσσα απλή, κατανοητή, ουσιαστική κι ευαίσθητη ο συγγραφέας μας προσφέρει διαρκώς πηγές που μας βοηθούν να κατανοήσουμε ξεχωριστά κάθε έναν από τους «Φιλέλληνες», όχι μόνο ως αναγνωρισμένους συγγραφείς αλλά κυρίως ως ανθρώπους ευάλωτους. Αντιλαμβανόμαστε πως όλοι, ανεξάρτητα το διαφορετικό ερέθισμα που τους δόθηκε, συνεπάρθηκαν από το φως. Το φως με την κυριολεκτική του σημασία, το φως με τη μεταφορική του σημασία. Το φως ως καθαρότητα, ως δημιουργικότητα και το φως ως σωτηρία για τους ίδιους. Το φως ως μια διαρκή αναζήτηση του εαυτού, της ουσιαστικής επικοινωνίας και της εις βάθος κατανόησης μιας άλλης γλώσσας, μιας άλλης χώρας όχι μόνο μέσα από τα επιτεύγματά της αλλά και μέσα από τα ελαττώματα και τα τρωτά της σημεία. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, οι Φιλέλληνες που μας συντροφεύουν σε αυτό το βιβλίο μας μαθαίνουν τη σπουδαιότητα της υπομονής και επιμονής ως στόχο για καλύτερη κατανόηση του Άλλου. Όπου Άλλο, μπορεί να είναι ένας άνθρωπος, μια χώρα, μια ιδέα.

Ακολουθώντας τον οδηγό μας, τον Jimmy Jamar, γινόμαστε συνταξιδιώτες της προσωπικής πορείας της κάθε μιας προσωπικότητας. Αν και λίγοι από αυτούς συνέπεσαν χρονικά και είχαν την ευτυχία να συναντηθούν μεταξύ τους δημιουργώντας ισχυρούς δεσμούς φιλίας, ο συγγραφέας καταφέρνει να φτιάξει έναν κόσμο στον οποίο οι «Φιλέλληνες» είναι σαν να ζουν την ίδια εποχή, σαν να τρώνε στο ίδιο τραπέζι, σαν να διοργανώνουν φιλοσοφικές βραδιές και σουαρέ οινοποσίας σε μια ταράτσα ένα βράδυ καλοκαιριού. Είναι τόσο σωστή η ακολουθία της πορείας καθώς και ο συσχετισμός ιδεών μεταξύ τους που αναπόφευκτα ο αναγνώστης από ένα σημείο κι έπειτα αρχίζει να τους φαντάζεται σαν μια παρέα. Σαν μια δικιά του παρέα.

Με λίγα λόγια, θα μπορούσαμε να πούμε πως το βιβλίο οι « Φιλέλληνες» του Jimmy Jamar είναι ένας κύκλος αγάπης. Είναι γραμμένο με αγάπη από έναν άνθρωπο που κεραυνοβολήθηκε από το φως της χώρας και παρουσιάζει το ολόγραμμα σπουδαίων ανθρώπων που λούστηκαν από το ίδιο φως, το αγάπησαν, το εμπιστεύτηκαν και του έδωσαν πραγματική διάσταση μέσα από το συγγραφικό τους έργο.

J.D. Salinger «Ο φύλακας στη σίκαλη»

«[…] Αυτό που μου τη δίνει στ’ αλήθεια είναι ένα βιβλίο, που, άμα τελειώσεις να το διαβάζεις, θα ‘θελες να ‘χεις φιλαράκο σου το συγγραφέα που το ‘γραψε, και να μπορείς να τον παίρνεις τηλέφωνο όποτε σου κάνει όρεξη… […]»

Jimmy Jamar – «ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ, 14 ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ» (PHILHELLENES – 14 PORTRAITS)

Πρόλογος:JEAN-CLAUDE JUNCKER 
Μετάφραση: ΜΠΟΥΡΛΟΓΙΑΝΝΗ-ΒΡΑΙΛΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑ

Εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ, Αθήνα, Μάρτιος 2022

The post «Φιλέλληνες»: Συνταξιδιώτες με την πορεία αγάπης για την Ελλάδα appeared first on .

Στον κόσμο των αρχαίων, οι άνθρωποι δημιουργούσαν μύθους, είτε για να εξηγήσουν τα έως τότε ανεξήγητα, ελλείψει σπουδαίων ανακαλύψεων των νόμων της φυσικής, είτε για να αποτυπώσουν, μέσω αυτών, γεγονότα της εποχής. Πιο συγκεκριμένα, κατά τα προϊστορικά – μινωικά χρόνια, η μυθολογική ‘γέννηση’ του χάλκινου ήρωα Τάλω συμβολίζει την τεχνολογική εξέλιξη στον τομέα της μεταλλουργίας. Ο χάλκινος ‘υπερήρωας’ Τάλως δημιουργήθηκε στη φαντασία των ανθρώπων για να προστατεύει τη μινωική Κρήτη από κάθε επίδοξο εχθρό. Σύμφωνα με τον μύθο, ο θεόρατος γίγαντας έμοιαζε με άντρα που το σώμα του ήταν κατασκευασμένο από χαλκό. Μια και μοναδική φλέβα μέσα στην οποία κυλούσε λιωμένο μέταλλο, αποτελούσε τον πυρήνα της ύπαρξής του, καθώς διέτρεχε το κορμί του από τον αυχένα ως τους αστραγάλους. Εκεί, βρισκόταν σφηνωμένο ένα χάλκινο καρφί που δεν άφηνε να χυθεί το υγρό που του έδινε ‘ζωή’. Ο Τάλως, ήρωας συμπεριφορών που θα άρμοζαν σε sci-fi ταινία της σημερινής εποχής, βουτούσε στη φωτιά και έπειτα σφιχταγκάλιαζε – και κατά συνέπεια έλιωνε – τους εχθρούς με το πυρακτωμένο του σώμα. Το πρώτο σενάριο ενός ρομπότ πολέμου αλλά ταυτόχρονα αρωγού του ανθρώπου. ¹

Στον κόσμο του Charlie Brooker και περίπου πέντε εκατομμύρια χρόνια μετά, ο Ash και η Martha είναι ζευγάρι, αγαπιούνται και αποφασίζουν να μετακομίσουν στο σπίτι που μεγάλωσε εκείνος κάπου στο πουθενά στην αγγλική εξοχή. Με την έλευσή τους κι έχοντας να ‘συνεφέρουν’ ένα παρατημένο σπίτι ο Ash πετάγεται σε κάποια δουλειά και δεν επιστρέφει ποτέ, όχι γιατί πήγε για τσιγάρα και δεν ξαναγύρισε, αλλά γιατί σκοτώνεται σε τροχαίο. Ο κινηματογραφικός χρόνος απόδοσης της ευτοπίας που αποδίδεται μέσω μιας οικείας σε όλους μας φυσιολογικότητας, κρατάει μόλις έξι λεπτά και τριάντα δευτερόλεπτα. Στη συνέχεια, η Martha προσπαθεί ανεπιτυχώς να διαχειριστεί την ξαφνική απώλεια του συντρόφου της με έναν ασυνήθιστο τρόπο. Μια εταιρεία Τεχνητής Νοημοσύνης της προσφέρει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει ξανά με τον αγαπημένο της, μέσω συγκεκριμένης εφαρμογής. Όλα τα διαδικτυακά ‘αποτυπώματα’ που έχει αφήσει ο Ash στο διαδικτυακό του πέρασμα του, έχουν συλλεχθεί και έχουν δημιουργήσει μια ψηφιακή εφαρμογή του εαυτού του, μια ψηφιακή απομίμηση ανθρώπου που σκέφτεται και απαντά, όπως ακριβώς θα έκανε ο κανονικός. Για τα επόμενα δεκαοχτώ λεπτά, η Μάρθα παθαίνει το σύνδρομο ‘υπάρχει ζωή και μετά θάνατον’, απολαμβάνει την ουτοπία της πετώντας σε διαδικτυακά ‘σύννεφα’ (Cloud) και αποφασίζει να περάσει και στο επόμενο στάδιο που της προσφέρει η εταιρεία. Να δώσει σώμα στο ψηφιακό υποκατάστατο του συντρόφου της. Για τα υπόλοιπα είκοσι δύο λεπτά γινόμαστε θεατές της απόλυτης δυστοπίας καθώς ο Ash εμφανίζεται πλέον ως ανθρωποειδές ρομπότ, είναι ο ‘παραλίγο απόλυτος’ κλώνος του πρώην ζήσαντος. Τα έχει όλα εκτός από καρδιά, γεγονός που δεν μπορεί να διαχειριστεί τελικά η καρδιά της Martha.

Αυτά συμβαίνουν στο ‘Be right back’ ² , το πρώτο επεισόδιο της δεύτερης χρονιάς της σειράς Black Mirror που κυκλοφόρησε στις 11 Φεβρουαρίου 2013. Αν οι ορισμοί ευτοπία-ουτοπία-δυστοπία, μπορούν να αποδοθούν ως στάδια ανθρώπινης συμβίωσης, θα μπορούσαμε να πούμε πως το μεγαλοφυές μυαλό του σεναριογράφου Charlie Brooker, τα ξετυλίγει αρμονικά, δίνοντας πάντα έμφαση στο τρίτο εξ αυτών. Το Black Mirror είναι μια βρετανική σειρά αυτοτελών επεισοδίων που πραγματεύεται την επίδραση της τεχνολογίας στην κοινωνία και την ψυχολογία μας. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The Guardian, ο Charlie δηλώνει: «Χρησιμοποιούμε στο μέγιστο αυτές τις θαυμαστές ανακαλύψεις αλλά δεν αφιερώνουμε χρόνο στο να σκεφτούμε τις φοβερές επιπτώσεις. Το περισκόπιο ανακαλύφθηκε αλλά λίγο αργότερα κάποιος πυροβόλησε κάποιον άλλο»ᵌ.

Στον κόσμο της Microsoft, η λειτουργία προγραμμάτων που εκτελούν αυτοματοποιημένες εργασίες στο διαδίκτυο, και δη με την νεκρανάσταση θανόντων, συντελείται ήδη ⁴. Μέσω εικόνων και πληροφοριών βάθους ή δεδομένων βίντεο μπορούν να δημιουργηθούν μοντέλα 2D ή 3D συγκεκριμένων ατόμων. Η ιδέα ότι θα μπορούσαμε στο μέλλον, να μιλήσουμε σε μια προσομοίωση κάποιου που έχει εκλείψει, ανήκει στο παρόν. Τον Οκτώβριο του 2020, o Kanye West έκανε δώρο γενεθλίων στην Kim Kardashian ένα ολόγραμμα του αείμνηστου πατέρα της, Robert Kardashian. Το ολόγραμμα μίλησε για περίπου τρία λεπτά, απευθυνόμενο άμεσα στην Kardashian, επιβεβαιώνοντας εν μέρει τον δυστοπικά ευφυή Charlie Brooker και ενισχύοντας παράλληλα την ιδέα των ψηφιακών αναπαραστάσεων των νεκρών που μπορούν να επικοινωνήσουν πιο αυθεντικά με τους ζωντανούς.

Στον κόσμο του Καζούο Ισιγκούρο, και πιο συγκεκριμένα στο καινούριο βιβλίο του ‘Η Κλάρα και ο Ήλιος’ ⁵, η Κλάρα είναι ένα ανθρωποειδές ρομπότ προς πώληση, το οποίο παρατηρεί με ευαισθησία τον κόσμο μέσα από το κατάστημα στο οποίο βρίσκεται, καρτερώντας τη στιγμή που κάποιος άνθρωπος θα τη διαλέξει, ώστε να βιώσει και να απολαύσει τον ρόλο της ως Τεχνητή Φίλη. «Η Κλάρα και ο Ήλιος λαμβάνει χώρα στο εγγύς μέλλον, πρόκειται για μια «κοντινή δυστοπία». Οι ελίτ εργαζόμενοι έχουν «αντικατασταθεί» από μηχανές, η αριστεία επικρατεί, τα σπίτια και η ενδυμασία πολυτελή μα ομοιόμορφα. Η «Κλάρα και ο Ήλιος» αναφέρεται, επίσης, σε έναν πανδημικό κόσμο, στον οποίο τα εμβόλια διατηρούν την υπόσχεση για σωτηρία, αλλά η πραγματικότητα χιλιάδων θανάτων την ημέρα επιμένει και ένα σημαντικό μέρος του αμερικανικού πληθυσμού παραπλανιέται στο να πιστεύει ότι όλο αυτό δεν συμβαίνει» ⁶.

Στον δικό μας κόσμο, στο δικό μας παρόν, στο σήμερα και στο τώρα του καθένα, όπου όλοι θα έπρεπε να έχουμε έναν κοινό σκοπό, αυτό της μη αλλοιωμένης καρδιάς, συμβαίνει το εξής παράδοξο. Ζώντας ακόμα στη δίνη του ΠΑΕ (Παγκόσμιος Αόρατος Εχθρός) και βιώνοντας τα συνεπακόλουθα της ανθρωποφοβίας που έχει επιφέρει αυτή η κατάσταση, πολλοί άνθρωποι βιώνουν ανελέητη μοναξιά. Στην προσπάθεια τους να παραμείνουν υγιείς παραμένουν αποστασιοποιημένοι από άλλη φυσική παρουσία, ενοχοποιούν την αίσθηση της αφής επιλέγοντας ως εναλλακτική μορφή της φυσικής επαφής και της δια ζώσης επικοινωνίας, την επικοινωνία μέσω διαδικτύου, μιλώντας με ζωντανά ολογράμματα σε ποικίλες εφαρμογές, εξασκούν τα ακροδάχτυλά τους στο πάτημα κουμπιών σε μια εποχή που ένα screen shot και μια φωνητική καταγραφή μπορεί να μετατραπεί σε ψηφιακή ταυτότητα. Σκιαγραφούμε ψηφιακά το μέγιστο του εαυτού μας ή ακόμα πιο εύστοχα δημιουργούμε άθελά μας (;) ένα δυνητικό ρομπότ του εαυτού τους.

Κατά τα λεγόμενα του Casey Phillips, ανώτερου διευθυντή εμπειριών που βασίζονται στο AI (Artificial Intelligence) στο Intuit «ζούμε σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από εποπτεία του καπιταλισμού, όπου το αντικείμενο προς πώληση είναι τα προσωπικά μας δεδομένα. Ζούμε, επίσης, την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης που ξεκλειδώνει νέους τρόπους αναπαραγωγής ανθρώπων και οι εταιρείες αγωνίζονται να αναπτύξουν κλώνους που εξυπηρετούν πλήθος σκοπών. Με τα άτομα να συνεχίζουν να μοιράζονται περισσότερο τον εαυτό τους στο διαδίκτυο, είναι δυνατό να δημιουργηθεί ένα αρκετά ακριβές chatbot βασισμένο κυρίως στα ψηφιακά ίχνη των ανθρώπων» ⁷.

Όλα αυτά που έρχονται, είναι ήδη εδώ. Το μόνο που μένει είναι να αναρωτηθούμε πόσο μακριά απέχουμε τελικά από το μέλλον;

¹ Τάλως, το πρώτο ρομπότ στην ιστορία
² Be right back – Black Mirror Season 2 E01
ᵌ Charlie Brooker The Guardian
⁴ Microsoft chatbot – Independent.co.uk
⁵ Η Κλάρα και ο Ήλιος, Πολιτεία
⁶ Η Κλάρα κι ο Ήλιος in.gr
⁷ Chatbots – reincarnation – Washington post

The post «Θέλω να γίνω το ρομπότ σου;» appeared first on .

Σύμφωνα με τον Marc Creamer¹, διευθυντή και καθηγητή στο Αυστραλιανό Κέντρο Υγείας Μετατραυματικού Στρες «Η διαταραχή μετατραυματικού στρες προκαλείται από ένα ψυχολογικά τραυματικό γεγονός, που περιλαμβάνει είτε έναν πραγματικό ή απειλούμενο θάνατο είτε έναν σοβαρό τραυματισμό του πάσχοντος ή άλλων. Αυτού του είδους τα γεγονότα καλούνται “κρίσεις” και τα βιώνει κάποιος μόνος ή σε ομάδα. Ένα βίαιο προσωπικό συμβάν όπως ο βιασμός, η ληστεία, το τροχαίο ατύχημα, ο πόλεμος, ένα εργατικό ατύχημα, οι φυσικές καταστροφές όπως ένας σεισμός ή μία πλημμύρα, αποτελούν “κρίσεις” που μπορεί να προκαλέσουν διαταραχή μετατραυματικού στρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το να δεις κάποιον να πληγώνεται ή να πεθαίνει ή να πληροφορείσαι ότι ένας στενός φίλος ή ένα μέλος της οικογένειας βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο μπορεί να προκαλέσει τη διαταραχή Μετατραυματικού στρες.»²

Στις ήδη υπάρχουσες ‘κρίσεις’ οι επιστήμονες ερευνούν, αν μπορεί πλέον να προστεθεί και η πανδημία COVID-19 ως μια νέα ‘κρίση’ που μπορεί να προκαλέσει μετρατραυματικό στρες. Με βάση τη μελέτη ψυχολόγων του Πανεπιστημίου Φλίντερς στην Αυστραλία η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «PLoS ONE»ᵌ και βασίστηκε στις online απαντήσεις 1.040 ατόμων από πέντε χώρες του δυτικού κόσμου (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Καναδάς, ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο), έδειξε ότι ένα ποσοστό των συμμετεχόντων, άνω του 13%, εμφάνιζε συμπτώματα διαταραχής μετατραυματικού στρες, σε επίπεδα που έκριναν απαραίτητη την κλινική διάγνωση. Παράλληλα, άλλοι επιστήμονες ερευνούν ήδη αν μπορούν να οριστούν ως νέες ψυχικές διαταραχές οι ‘Covid Stress Syndrome’⁴ και ‘Covid Phobia’ ⁵ .

Στη δική μου κουρασμένη φαντασία – που βρίσκεται κάπου μεταξύ τριτοτέταρτης βαθυκόκκινης καραντίνας και εγγαστρίμυθου μετατραυματικού στρες που βιώνει παγκόσμια ο πληθυσμός εξαιτίας μιας παρατεταμένης πανδημίας που όλα δείχνουν να μην έχει τέλος – οι κυβερνήτες των χωρών σε συνεργασία με την Google, με στόχο να αποσυμφορήσουν ψυχικά τους πολίτες τους, προσφέρουν δωρεάν διακοπές διαρκείας σε ιδανικούς προορισμούς που έχουν επιλεγεί για τον καθένα χωριστά με βάση τις αναζητήσεις τους στο διαδίκτυο.

Και μετά δεν χρειάζεται να ξυπνήσω. Απλά να ακούσω έναν ήχο ειδοποίησης στο κινητό, να δω στην οθόνη το mail που έχει στείλει ο εργοδότης μου εκτός ωραρίου, να ακούσω τα νέα ημίμετρα επιμήκυνσης της καραντίνας στο δελτίο ειδήσεων, να στείλω μήνυμα στο ΓΓΠΠ (Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας), να φορέσω τη μάσκα μου, να βγω την ιδρυματοποιημένη βόλτα μου σε ακτίνα δύο χιλιομέτρων.

Κάπως έτσι, και ζώντας ακόμα σε συνθήκες περιορισμένης ελευθερίας – ίσης με τα τετραγωνικά του σπιτιού που κατοικεί ο καθένας και τις επιλογές περιπάτου που προσφέρει η εκάστοτε γειτονιά – « η κυβέρνηση φιλοδοξεί, εφόσον το επιτρέψουν τα επιδημιολογικά δεδομένα, να ανοίξει τις τουριστικές πύλες της χώρας στις 14 Μαΐου» ⁶ προβάλλοντας και ένα άκρως δελεαστικό, απελευθερωτικό και συνάμα δροσιστικό διαφημιστικό σποτ, μια μοντέρνα Σειρήνα που σε καλεί να την ακολουθήσεις φωνάζοντάς σου « All you want is Greece»⁷.

Στον φανταστικό κόσμο της διαφήμισης που κάνει επίκληση στο συναίσθημα κανείς από τους ήρωες δεν φοράει μάσκα, δεν χρησιμοποιεί αντισηπτικό, δεν στέλνει μήνυμα μετακίνησης, είναι ένα καλοκαίρι σαν μαλακό φρέσκο παγωτό μηχανής, ανάλαφρο και στριφογυριστό, όλα δείχνουν ξέγνοιαστα, όπως ήταν πριν την πανδημία, είναι όλοι χαρούμενοι, χορεύουν αγκαλιασμένοι, τρώνε από τα ίδια πιάτα και μου μιλάνε στον ενικό.

Με προσκαλεί με τη δύναμη της εικόνας σε συνδυασμό με τη χρήση προστακτικής σε δεύτερο ενικό πρόσωπο, χρησιμοποιεί άμεσο λόγο, μου προκαλεί οικειότητα, τα πρόσωπα που βλέπω γίνονται φίλοι μου, έχω ήδη πάει διακοπές, ακούω τον ήχο των κυμάτων, βουτάω σε γάργαρα νερά και σε χωριάτικες σαλάτες, πίνω ούζο, καίω τις πατούσες μου στη φλεγόμενη άμμο, πασαλείβω το σώμα μου με ενυδατική κρέμα για να ξεγελάσω το πρώτο κάψιμο.

Στον ρεαλιστικό κόσμο του marketing « η συναισθηματική αντίδραση που προκαλεί μια διαφήμιση είναι πολύ σημαντικότερη από αυτό καθαυτό το περιεχόμενο της διαφήμισης»⁸. Σύμφωνα με την Ψυχολογία της Διαφήμισης ⁹ ορίζονται δύο μορφές συναισθηματικής ανταπόκρισης. «Η πρώτη βασίζεται στην ενσυναίσθηση και παρατηρείται όταν ένα άτομο αισθάνεται οικειότητα με ένα εμπορικό σήμα, αφότου έρθει σε επαφή με μία διαφήμιση [..] και η δεύτερη μορφή σχετίζεται με τη δημιουργικότητα κάτι που επιτυγχάνεται όταν μία διαφήμιση προσδίδει στο brand τα στοιχεία του ευφάνταστου και του διασκεδαστικού», χρησιμοποιώντας στο βέλτιστο τα απαραίτητα «καρότα», αυτά του ήχου, της εικόνας, της ποιότητας και της αφήγησης.

Στην πραγματική ζωή, στο άκρως ορθολογικό σποτ στο οποίο πρωταγωνιστούν εκατομμύρια άνθρωποι σχεδόν έναν χρόνο τώρα, και που η πλειοψηφία αυτών είτε «ζει» για να δουλεύει είτε «ζει» για να πληρώνει πάγια έξοδα καθώς βρίσκεται σε αναστολή εργασίας είτε δεν εργάζεται, μια τέτοια διαφήμιση ενδεχομένως να προκαλέσει αμηχανία και ματαίωση. Στην καλύτερη των περιπτώσεων μπορεί να προκαλέσει αναμνηστικά συναισθήματα μιας πρότερης ζωής που δεν χρειαζόταν να μπει σε εισαγωγικά και στη χειρότερη περίπτωση να δημιουργήσει ένα νέο είδος τουρισμού… αυτό του τηλετουρισμού.

¹ Mark Creamer
² Διαταραχή μετατραυματικού στρες
ᵌ Why the COVID-19 pandemic is a traumatic stressor?
⁴ Covid Stress Syndrome
⁵ Covid Phobia
⁶ Το στοίχημα του τουρισμού ξεκινάει τον Μάιο CNN
⁷ All you want is Greece official ad
⁸ Πώς χρησιμοποιούν οι εταιρείες τα συναισθήματα
⁹ Ψυχολογία της διαφήμισης
⁹ Sensory Marketing

The post «Εσύ (πού) θα κάνεις διακοπές φέτος;» appeared first on .

Γράφει η Όλγα Κουρνιώτη

Όποιος έχει βιώσει την πανδημία ως εκπαιδευτικός στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στην Αττική, έχει νιώσει τον χρόνο να πιέζει τις φλέβες του, τα δευτερόλεπτα να κάνουν βόλτες στα κύτταρά του, έχει διατυπώσει την ερώτηση ‘με ακούτε;’ εκατοντάδες φορές και έχει απαντήσει στην ίδια ερώτηση, διατυπωμένη από τους μαθητές, χιλιάδες φορές, όσες, δηλαδή, αντιστοιχούν, αν πολλαπλασιαστούν με τις μέρες τηλεκπαίδευσης. Και πράγματι, δεν έχει υπάρξει καμία διαδικτυακή ώρα χαμένη. Στον αντίποδα, όμως, αυτής της θετικής – κατά τα λεχθέντα- έκβασης, θα μπορούσε κάποιος να ομολογήσει πως έχουν υπάρξει πολλές χαμένες ώρες προσωπικής γαλήνης, χαμένες ώρες ιδιωτικότητας, χαμένες ώρες παιδικής δημιουργικότητας, χαμένες ώρες κοινωνικών δεξιοτήτων.

Αποσαφηνίζοντας λίγο τα ανωτέρω, θα χρειαστεί αρχικά να αναφερθούμε σε ένα γενικότερο συνεπακόλουθο της πανδημίας, αυτό του καλωσορίσματος της τηλεργασίας. Η τηλεργασία είναι η μετατροπή των προσωπικών μας χώρων σε χώρους εργασίας. Τα σπίτια από εστίες ηρεμίας, προσωπικών στιγμών, χαλάρωσης, διασκέδασης έγιναν τα προσωπικά μας γραφεία. Η πλειοψηφία των ανθρώπων, είτε για μεγαλύτερο είτε για μικρότερο διάστημα, αναγκάστηκε να εργαστεί διαδικτυακά μετατρέποντας κάποιο δωμάτιο (ή δωμάτια του σπιτιού, ανάλογα με τον αριθμό των ατόμων που συμβιώνουν και τις εργασιακές τους απαιτήσεις) σε επαγγελματικούς χώρους, σε σχολικές αίθουσες, σε αίθουσες συνεδριάσεων. Τα σπίτια μετατρέπονται σε μικρά ή μεγαλύτερα παρατηρητήρια από πίξελ που καταγράφουν την ασφυξία των προσωπικών στιγμών.

Και κάπως έτσι, η εξ αποστάσεως διδασκαλία με όλες τις μορφές της, σύγχρονη και ασύγχρονη, έκλεισε χτες ένα χρόνο ‘λειτουργίας’. Πέρυσι τέτοιο καιρό και έχοντας ένα περιθώριο δύο εβδομάδων, οι εκπαιδευτικοί όλης της χώρας κλήθηκαν να αποδείξουν ότι είναι πιο έτοιμοι κι απ’ τον Σούπερμαν. Επιπλέον, σε μια χώρα που δεν παραχωρεί υποχρεωτικά μαθήματα ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνίας) στους εκπαιδευτικούς της, αλλά δίνει τη δυνατότητα παρακολούθησης και πιστοποίησης μόνο κατόπιν κλήρωσης (συμμετέχουν στην ηλεκτρονική κλήρωση αλλά κατά απόλυτη προτεραιότητα )², θεωρήθηκε δεδομένο ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί θα είχαν τις κατάλληλες γνώσεις και θα διέθεταν τον κατάλληλο τεχνολογικό εξοπλισμό στο σπίτι τους, ώστε να μπορέσουν να υποστηρίξουν αβίαστα τον νέο τρόπο διδασκαλίας. Αξίζει σε αυτό το σημείο να σημειωθεί πως, η βοήθεια που προσέφεραν οικειοθελώς, είτε μέσω μαραθώνιων διαδικτυακών συλλόγων, είτε σε κλειστό διαδικτυακό κύκλο, οι συνάδελφοι που είχαν τις απαραίτητες γνώσεις, έγινε η ηλιακή ενέργεια σε βενζινοκίνητο αυτοκίνητο που ο ιδιοκτήτης είχε ξεχάσει να βάλει καύσιμα.

Σε προσωπικό επίπεδο, έχω ‘γράψει’ στο διαδικτυακό κοντέρ μου έξι απελπισμένους μήνες τηλεκπαίδευσης ενώ κρατάω ακόμα το τιμόνι και συνεχίζω πορεία χωρίς όμως να ξέρω τον τερματισμό. Από τις 13 Μαρτίου 2020 τηλεπαρουσιάζω και τηλεπαρουσιάζομαι τόσο αδιάκοπα, που νιώθω κατάκοπη. Τα σπασμωδικά μικρά διαλείμματα δια ζώσης εκπαίδευσης που μεσολάβησαν κατά περιόδους είχαν το στυλ διαφημιστικού σποτ και μαζί με την επιβάρυνση όλων των αντίξοων συνθηκών (χρήση μάσκας σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, μάθημα με ανοιχτά παράθυρα τον Ιανουάριο) το μόνο που κατάφεραν ήταν να αποκαθηλώσουν την επιτυχία της εξ αποστάσεως διδασκαλίας και εν τέλει να ενισχύσουν το αίσθημα ματαιότητας.

Έξι μήνες τηλεκ-παιδεύω και τηλεκ-παιδεύομαι. Έξι μήνες παρακολουθώ το κουρασμένο είδωλό μου στην οθόνη του υπολογιστή. Δεν έχω κοιταχτεί στον καθρέφτη, όσο έχω ‘κοιταχτεί’ στο Webex. Κλωνοποιούμαι διαδικτυακά, είμαι στο σαλόνι του Γιώργου, στην κουζίνα της Έλλης, στο παιδικό δωμάτιο της Σοφίας και πάει λέγοντας. Είμαι μονοδιάστατη, δεν έχω αύρα, οι μόνες κινήσεις μου είναι οι σπασμοί που κάνει το πρόσωπό μου στα διάφορα διαδικτυακά ερεθίσματα που δέχομαι. Αν, για παράδειγμα, η εφαρμογή νιώσει μια ‘κόπωση’ και ξάφνου αποφασίσει να ‘ξεκουραστεί’ γουρλώνω τα μάτια και στραβώνω το στόμα. Αν κολλήσει για τα καλά, μπορεί να μείνω έτσι, βαλσαμωμένη στο διαδικτυακό
σύμπαν, έχοντας τουλάχιστον διασκεδάσει πρόσκαιρα τους μαθητές μου. Έχω κοινό, έχω θεατές τους γονείς των παιδιών, κάποιος θα περάσει και θα χαιρετήσει στο φόντο, κάποιος άλλος από την οικογένεια θα θελήσει να βάλει ηλεκτρική σκούπα, και κάποιος να μιλήσει στο τηλέφωνο. Τα μικρόφωνα των παιδιών ανοίγουν και ‘οικόσιτοι’ ήχοι ταξιδεύουν μέσα από τα καλώδια των ακουστικών μου και προσγειώνονται στα αυτιά μου. Απορροφητήρες, ηλεκτρικές σκούπες, ψυχαγωγικές εκπομπές της μεσημεριανής ζώνης, τηλεφωνικές συνομιλίες.

Δε θα φανταζόμουν ποτέ, όταν στα late 8Os, όντας εντυπωσιασμένη από τις τηλεπαρουσιάστριες των κρατικών καναλιών που εκφωνούσαν το τηλεοπτικό πρόγραμμα της ημέρας κι εγώ δήλωνα όλο ενθουσιασμό «αυτό θέλω να γίνω όταν μεγαλώσω», ότι θα ερχόταν μια πανδημία και θα μου άνοιγε νέους επαγγελματικούς ορίζοντες. Τηλεπαρουσιάστρια κι εγώ, λοιπόν! Σε απευθείας σύνδεση από το σαλόνι μου. Δηλαδή, τηλεπαρουσιάστρια από τη μέση και πάνω, έγκλειστη από τη μέση και κάτω.

Δεν θα φανταζόμουν ποτέ ότι, θα χρειαζόταν μια πανδημία, σε συνδυασμό με την εξέλιξη της τεχνολογίας, για να μου επιτρέψει να διδάξω κάθετο πολλαπλασιασμό διψήφιων αριθμών φορώντας φόρμα και παντόφλες.

Δε θα φανταζόμουν ποτέ πως, το να είμαι παραγωγική και να εκτελώ το μάθημα όπως πρέπει, θα ήταν απολύτως εξαρτημένο από τον πάροχο ίντερνετ και τη συνδεσιμότητα της ειδικής πλατφόρμας, όταν το μόνο που χρειαζόμουν ως τώρα ήταν ο εαυτός μου, η καλή μου διάθεση, ένας πίνακας και φυσικά οι μαθητές μου.

Οι μαθητές μου… που πλέον στην τρίτη φάση τηλεκπαίδευσης κρατάνε τα μάγουλά τους στα χέρια τους και τα μάγουλά τους λιώνουν από πλήξη. Οι μαθητές μου και οι έγκλειστες παιδικές τσιρίδες τους, ονειρεύονται τη σχολική αυλή. Οι μαθητές μου και οι έγκλειστες παιδικές τσιρίδες τους ονειρεύονται να ζουν χωρίς φόβο. Να παίζουν και να τρέχουν αμέριμνοι κατά μήκος και πλάτος ολόκληρης της σχολικής αυλής και όχι περιορισμένοι στον κατανεμημένο χώρο 50 τ.μ. που έχει δοθεί για κάθε τμήμα χωριστά (σύμφωνα με την εγκύκλιο των μέτρων πρόληψης που εστάλη από το Υπουργείο Παιδείας).

Ο Σούνιλ Μπόμπαλ, πρόεδρος της Διεθνούς Ομάδας για την Παιδική Υγεία, θεωρεί πως, «υπερβολικά πολύς κόσμος υποτιμά τις επιπτώσεις της πανδημίας στα παιδιά θεωρώντας ότι τα παιδιά είναι ανθεκτικά και θα ανακάμψουν». Ο ίδιος όμως πιστεύει ότι αυτό είναι παραπλανητικό και ότι, αντίθετα, τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα κόσμο όπου ακόμη «και το παιχνίδι με τους φίλους είναι παράνομο» και αυτό απειλεί να αφήσει μακροπρόθεσμα τραύματα σε πολλά από αυτά’. «Δεν νομίζω ότι είναι υπερβολή να πούμε ότι τα παιδιά και οι οικογένειές τους εγκαταλείφθηκαν»³, καταλήγει.

Σύμφωνα με τη δική μου εμπειρία στον χώρο της εκπαίδευσης τα παιδιά λαχταρούν να μοιραστούν το φαγητό τους, τα σχολικά τους είδη, να παίξουν εκτός ορίων, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Τα παιδιά έχουν στερηθεί τον εαυτό τους στον φυσικό τους χώρο και οι σχολικές αυλές πενθούν γιατί τους λείπουν τα ποδοβολητά των παιδιών.

Αγνοώ πλέον πόσος ‘τηλεοπτικός’ χρόνος μας απομένει. Το μόνο που λαχταρώ είναι το τέλος αυτής της κατάστασης, να επαναφέρει τα ανθρώπινα όντα στις πρότερες ‘εργοστασιακές τους ρυθμίσεις’, αυτές της ‘φυσική αλληλεπίδρασης’ με έναν άλλο άνθρωπο.

Photo:Newsville.be

1 Καμία ώρα χαμένη
2 Εκπαιδευτικοί και ΤΠΕ
ɜ Παιδί και πανδημία

The post «Μη βάλεις σκούπα τώρα!»: Τρεις φάσεις τηλεκπαίδευσης και μια πανδημία appeared first on .