Video: Όλη η παρουσίαση

Το απόγευμα της Παρασκευής 8 Ιουνίου, στο κατάμεστο χώρο του Περίπλου έγινε η παρουσίαση-εισαγωγή στο θεατρικό έργο « Η Μεγάλη Χίμαιρα » του Μ. Καραγάτση σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τάρλοου από τους Γιάννη Οικονομίδη, Μαρία Καραχάλιου και Ηλία Κοντέα.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης οι τρεις ομιλητές παρουσίασαν με τρόπο αναλυτικό την διαχρονική αξία του συνολικού λογοτεχνικού έργου του Μ. Καραγάτση και συνέδεσαν με στοιχεία ιστορικά την ζωή του μεγάλου Έλληνα πεζογράφου με το θεατρικό έργο « Η Μεγάλη Χίμαιρα ».

Φωτογραφίες, βίντεο: Αλεξ. Μιχαηλίδης / Newsville.be

The post ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ της εκδήλωσης «Η Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση: από τις σελίδες του βιβλίου στο σανίδι της σκηνής» appeared first on .

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Δεν ξέραμε τι να πρωτοθαυμάσουμε: Τη σκηνοθεσία που θαυματουργούσε σε τρία ξεχωριστά και αρμονικά αλληλοσυμπληρούμενα πλάνα: το πλάνο της κυρίως σκηνής, το δεύτερο επίπεδο των μπαλκονιών αριστερά και δεξιά, και το πλάνο του βάθους όπου ένα καλοδουλεμένο βίντεο αγκάλιαζε τους ηθοποιούς, έπαιζε μαζί τους και μας ταξίδευε στις θάλασσες που διέσχιζε η «Χίμαιρα» και η «Μαρίνα», που κολυμπούσαν τα καλλίγραμμα κορμιά και που έγιναν τελικά ο υγρός τους τάφος. Τη σκηνοθεσία που αγκάλιαζε τρεις γενεές: την κεντρική γενεά με τη Μαρίνα, το Γιάννη, το Μηνά και άλλους, την ηλικιωμένη γενεά με τη Ρεΐζαινα και τη χαροκαμένη γειτόνισσά της, και τέλος την εκκολαπτόμενη γενεά της παιδικής ηλικίας με την αγγελική παρουσία της Μανιώς. Κατ’αυτόν τον τρόπο δεν υπήρχε θεατής που να μη βρει κάποιο πρόσωπο, ανάμεσα στους εφτά της σκηνής, για να κάνει την ταύτιση. Τη σκηνοθεσία όπου ο Δημήτρης Τάρλοου πήρε στα πανάξια χέρια του το λογοτέχνημα ενός από τους μεγάλους της γενιάς του ’30 και έχοντας και στο ίδιο του το αίμα την κληρονομιά του Καραγάτση το ερμήνευσε όχι μόνο πιστά αλλά και «υψηλά», με την πιο ευγενή έννοια του όρου, αναδεικνύοντάς το σε θεατρική τραγωδία ισότιμη με τις αρχαίες μας και με τις μεγαλύτερες διεθνείς που έχει γνωρίσει το θέατρο. Ιδιαίτερα σημαντική βεβαίως η συμβολή του ταλαντούχου και επιδέξιου στο λόγο Στρατή Πασχάλη που μετέτρεψε με την καλλιτεχνική πένα του το λογοτέχνημα σε τέλειο θεατρικό έργο.

Και έρχομαι στην ηθοποιία. Έχω πει και άλλη φορά σε αυτή τη στήλη ότι δεν διεκδικώ ιδιότητα θεατρικού κριτικού. Όπως όμως έλεγαν, μεταξύ άλλων, και οι μεγάλοι του κλασικού γαλλικού αιώνα, ο Μολιέρος στα προλεγόμενα του Ταρτούφου του και ο Ζαν Ρασίν (Ρακίνας) στον πρόλογό του στη Βερενίκη, ο κύριος σκοπός του θεάτρου είναι να αρέσει και να αγγίζει: αυτά τα δύο στοιχεία μας τα έδωσαν στον ύψιστο βαθμό οι ηθοποιοί της Μεγάλης Χίμαιρας και έχουμε ως θεατές το δικαίωμα να μιλήσουμε γι’αυτά. Η Αλεξάνδρα Αϊδίνη στον κεντρικό ρόλο της Μαρίνας, με τον πλούσιο συγκινησιακό κόσμο της που έβγαζε κάθε στιγμή, με την καλοδουλεμένη αρτιότητα της εκφοράς του λόγου της ιδιαίτερα απαιτητικής προφοράς, με την τελειότητα και χάρη σε όλες τις κινήσεις της – περιλαμβανομένης και της εσκεμμένης ακινησίας σε κάποιες κρίσιμες στιγμές, έφτασε το κατακόρυφο. Κοντά της ιδιαίτερα εντυπωσιακή η Σοφία Σεϊρλή στο ρόλο της πεθεράς: θα την παρομοίαζα με την εικόνα ενός βράχου του Αιγαίου που πάνω του σπάζουν τα θεριεμένα κύματα αλλά ο βράχος μένει. Ο Δημήτρης Μοθωναίος -Μηνάς του έργου- είχε την ξεχωριστή ευθύνη να ενσαρκώσει το ρόλο που εικόνιζε κατά τη γνώμη μου το συγγραφέα[1], στο μέτρο που το έργο θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί αυτοβιογραφία ή «αυτο-μυθιστόρημα»[2]. Ο συνδυασμός της ευρυμάθειας με την έξαρση του ερωτικού πάθους πέτυχε άψογα στην ερμηνεία του Δημήτρη Μοθωναίου. Εξίσου πειστικός ο Μάξιμος Μουμούρης ως ο Γιάννης, ο μεγάλος καλός αδελφός και σύζυγος που μάχεται αδιάλλακτα με το πεπρωμένο – ένας σύγχρονος Οδυσσέας; ‒ δείχνοντας και την «αδύνατη» πλευρά του ή καλύτερα μια άλλη ανθρώπινη πλευρά, στη σκηνή της βιετναμέζας πόρνης. Ακόμη, η Αννεζιώ (Ράσμη Τσόπελα) μας καθήλωσε κυριολεκτικά στη σκηνή της χαροκαμένης μάνας, η Λιλή (Ειρήνη Φαναριώτη) έπαιξε άψογα, ως κόρη από το νησί, το κοντράστ με την πληθωρική ξενόφερτη Μαρίνα, καθώς και τους άλλους δύο ρόλους της, της Καλλιόπης και της Βιετναμέζας πόρνης. Τέλος, ξέχωρη επαινετική μνεία πρέπει να γίνει στο κοριτσάκι της αφίσας, τη μικρή Μανιώ – κόρη του ευτυχούς σκηνοθέτη-πατέρα – που από μόνη της εκπροσωπούσε τη γενιά της αθωότητας, της χαμένης μας αθωότητας, και τα δάκρυα δεν ήσαν αρκετά για να δείξουν πόσο βαθιά άγγιξε την ψυχή μας.

Μια ειδική μνεία, όσον αφορά την παράσταση, στον εξαιρετικό φωτισμό που μας έφερε στις ακρογιαλιές των Κυκλάδων και στα κοστούμια που ταίριαζαν στους ρόλους και στην εκάστοτε ψυχική κατάσταση του κάθε προσώπου στο ρόλο του.

Ο ΛΟΓΟΣ

Εν αρχή ην ο λόγος – και στην περίπτωση της Μεγάλης Χίμαιρας ο λόγος ήταν μαγικός και μεγαλειώδης. Η νεοελληνική μας γλώσσα του Καραγάτση στην πλήρη ωριμότητα και ομορφιά της ‒ ένα μεγάλο μπράβο και στον καλλιτέχνη της διασκευής και επίσης αυτόφωτο τεχνίτη του λόγου Στρατή Πασχάλη ‒ μας κέντρισαν δε ιδιαίτερα και οι εναλλαγές του νεοελληνικού ποιητικού λόγου, π.χ. από τις μεταφράσεις αρχαίας τραγωδίας του Γρυπάρη, με τα αυτούσια αποσπάσματα αρχαίας τραγωδίας που ακούστηκαν, επίσης δε και οι λέξεις ξένων γλωσσών που αποδείχθηκε ακόμα μια φορά ότι δεν είναι και τόσο ξένες προς την ελληνική, και όχι μόνο αυτές που έχουν ελληνική ετυμολογία. Ένιωσα με αυτόν το έργο να μας αγκαλιάζει ολόκληρος ο ευρωπαϊκός πολιτισμός και αναρωτιέμαι, πού πηγαίνουν τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον πολιτισμό αν δεν είναι να ενισχύουν τέτοια έργα που εμπλουτίζουν υποδειγματικά τον ευρωπαϊκό πολιτισμό; Όντως, ο σκηνοθέτης εξέφρασε την επιθυμία να παιχθεί το έργο αυτό, όπως και του αξίζει, σε όλες τις ευρωπαϊκές μεγάλες πόλεις, κυρίως όπου υπάρχει σημαντική ελληνική παρουσία (αλλά όχι μόνο, θα έλεγα). Οι αγγλικοί υπέρτιτλοι βοήθησαν πολλούς χθες να παρακολουθήσουν το έργο, αν δεν καταλάβαιναν ελληνικά. Αν χρειασθεί να προστεθούν γαλλικοί υπέρτιτλοι, προτίθεμαι να τους φτιάξω ο ίδιος, όπως κάνω στις παραστάσεις μου στις Βρυξέλλες, με δίγλωσσους υπέρτιτλους, τα τελευταία χρόνια.

ΤΟ ΧΙΜΑΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΚΑΙ Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ

Τέλος, μια αναφορά στη λέξη «χίμαιρα». Τα λεξικά της αρχαίας ελληνικής, που ασφαλώς γνώριζε ο Καραγάτσης, δίνουν ως βασικές έννοιες της λέξης, (α) νεαρό ζώο που προοριζόταν για θυσία στην Άρτεμη και (β) θηρίο που εξέπνεε φωτιά («πύρπνοον»)[3]. Με τη δεύτερη έννοια θα παρομοιάζαμε το καράβι του Γιάννη. Υπάρχει και η τρίτη έννοια, που είναι μεταγενέστερη στη γλώσσα μας και πέρασε και σε αρκετές ευρωπαϊκές (chimère, chimera / chimaera), ήτοι ένα γοητευτικό αλλά μη ρεαλιστικό όνειρο. Αυτή η έννοια διατρέχει όλο το έργο. Τι πιο ωραίο από αυτά τα μαγευτικά όνειρα; και όπως λέει ο Καβάφης στην Ιθάκη του, η οποία θα μπορούσε να παρομοιασθεί επίσης με ένα χιμαιρικό όνειρο, όλη η ομορφιά βρίσκεται στο ταξίδι, στη διαδρομή:

Η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξείδι.

Χωρίς αυτήν δεν θάβγαινες στον δρόμο.

Άλλα δεν έχει να σε δώσει πια.

Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.

Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,

ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν.

Από αυτή τη πλευρά, το ταξίδι της Μεγάλης Χίμαιρας, για τη Μαρίνα και τους άλλους ήρωες, είναι υπέροχο. Εγώ όμως θα σταθώ στην πρώτη έννοια της λέξης χίμαιρα στην αρχαία ελληνική γλώσσα, διότι μας αποκαλύπτει ένα τεράστιο μυστικό: νεαρό ζώο που προοριζόταν για θυσία στην Άρτεμη, ιδιαίτερα πριν από μια μάχη. ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΜΙΑ ΝΕΑΡΗ ΥΠΑΡΞΗ ΠΟΥ ΟΔΗΓΕΙΤΑΙ ΣΤΗ ΘΥΣΙΑ: ΕΙΝΑΙ Η ΜΙΚΡΗ ΑΝΝΟΥΛΑ. Η ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΑΝΑΧΩΡΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ, ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΙΣΩ ΜΕ ΤΗ ΦΛΟΓΙΣΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ.

Αυτή η παρατήρηση δίνει μια άλλη διάσταση στο θεατρικό έργο Η Μεγάλη Χίμαιρα. Του δίνει τη διάσταση της τραγωδίας με την αριστοτελική έννοια. Εις πείσμα όσων υποστήριξαν ότι η αρχαία τραγωδία έχει πεθάνει[4], κολοσσοί του παγκόσμιου θεάτρου όπως ο Άρθουρ Μίλλερ, ο Χένρικ Ίψεν, ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ και άλλοι, έγραψαν σύγχρονες τραγωδίες στις οποίες υπάρχουν όλα τα χαρακτηριστικά του περίφημου ορισμού της τραγωδίας από τον Αριστοτέλη[5], με μόνη τη διαφορά ότι πράξεις που στην αρχαιότητα δεν χαρακτηρίζονταν ως ανταποκρινόμενες στην έννοια «πράξεως σπουδαίας και τελείας», και μόνο οι πράξεις των βασιλέων και των οίκων τους χαρακτηρίζονταν ως τέτοιες, στην εποχή μας οι πράξεις του Εμποράκου στο Θάνατο του Εμποράκου, της Χέντβιχ στην Αγριόπαπια κλπ. είναι εξίσου σημαντικές όσο και οι πράξεις του Κρέοντα και της Ιφιγένειας.

Υπό αυτό το πρίσμα, Η Μεγάλη Χίμαιρα των Καραγάτση-Τάρλοου-Πασχάλη είναι μια τραγωδία ισάξια των γιγάντων που προαναφέραμε. Υπάρχει το «έλεος» (το συμπάσχειν με τους ήρωες του έργου), υπάρχει ο «φόβος» (το δέος που μας πάγωσε πολλές φορές στο έργο), υπάρχει «η των τοιούτων παθημάτων κάθαρσις» (η λυτρωτική επίδραση του έργου σε ανάλογα δικά μας «τοιαύτα παθήματα»).

Κι αν τυχόν κάποιοι διερωτηθούν, γιατί τόσος πόνος και πίκρα στο έργο, την καλύτερη απάντηση τη δίνει ο Άγγλος ποιητής John Keats[6]: Στα μεγάλα ποιητικά έργα, η έννοια της Ομορφιάς υπερισχύει έναντι κάθε άλλης κριτικής άποψης, ή μάλλον την εκμηδενίζει.

Δημήτρη, Μαρίνα και όλοι οι συν-δημιουργοί σας, υποκλινόμαστε μπροστά σας για την ομορφιά και την ευαισθησία που προσθέσατε απόψε στην ψυχή μας. Με τα τρία χρόνια της Μεγάλης Χίμαιρας και με τις χθεσινές δύο παραστάσεις σας εδώ την αναδείξατε σε τραγωδία ισάξια των προγόνων μας, εξυψώνοντας μοναδικά το νεοελληνικό θέατρο.  Ευχαριστούμε όλους εσάς, καθώς και τον Χρήστο Παναγιωτακόπουλο που σας έφερε κοντά μας.

Αριστείδης Λαυρέντζος

M.A. Θεάτρου του Πανεπιστημίου της Λουβαίν

Μεταφραστής, σκηνοθέτης
Φωτογραφίες άρθρου: Βάσια Αναγνωστοπούλου

[1] Παρόλο που εν μέρει το συγγραφέα ενσάρκωσε καθαρά η παρουσία του «αγνώστου» κυρίου Ροδόπουλου στη σκηνή του χορού.

[2] Με τον όρο αυτό προσπαθώ να αποδώσω το αγγλικό και γαλλικό «autofiction» που αντικαθιστά το «autobiography/ -ie» όταν ο συγγραφέας ενός αυτοβιογραφικού έργου προσθέτει και ορισμένα ξένα προς τη ζωή του στοιχεία.

[3] Βλ.αρχαίο ελληνικό/αγγλικό λεξικό Liddell-Scott, λήμμα «χίμαιρα», και αρχαίο ελληνικό/γαλλικό λεξικό A. Bailly, ίδιο λήμμα.

[4] Π.χ. George Steiner, The Death of Tragedy, 1961 – και σε ελληνική έκδοση, Ο θάνατος της τραγωδίας, εκδόσεις Δωδώνη, 1988.

[5] Ποιητική, 1449 b.

[6] Λονδίνο 1795-Ρώμη 1821.

The post Η Μεγάλη Χίμαιρα των Καραγάτση-Τάρλοου μέσα από την θεατρική ματιά του Αριστείδη Λαυρέντζου appeared first on .

Γράφει ο Γιάννης Οικονομίδης

Σε λίγες μέρες οι ομογενείς των Βρυξελλών, μαζί με φιλέλληνες και ελληνόφωνους φίλους τους θα υποδεχτούν μια θεατρική παράσταση που έγραψε ιστορία στη θεατρική ζωή των Αθηνών. Μια παράσταση που παιζόταν για τρεις συνεχόμενες χρονιές, την είδαν πάνω από 100.000 θεατρόφιλοι, έκανε μια επιτυχημένη περιοδεία σε όλη την Ελλάδα και που βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα, σταθμό της ελληνικής λογοτεχνίας· ένα μυθιστόρημα που έχει κάνει μέχρι τώρα 30 εκδόσεις από τότε που είδε τις προθήκες των βιβλιοπωλείων το 1953. Πρόκειται για τη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση που διασκευάστηκε για τη σκηνή από τον ποιητή και μεταφραστή Στρατή Πασχάλη και μεταφέρθηκε αρχικά στο Φεστιβάλ Αθηνών τον Ιούλιο του 2014 και κατόπιν,μέχρι το τέλος του 2017,στο θέατρο «Πορεία» από τον ηθοποιό, σκηνοθέτη, ιδιοκτήτη του ιστορικού θεάτρου των Αθηνών «ΠΟΡΕΙΑ» και εγγονό του Μ. Καραγάτση, κ. Δημήτρη Τάρλοου.

Αυτή η επιτυχημένη παράσταση έρχεται στις Βρυξέλλες. Μετά από την επιβράβευση του Αθηναϊκού κοινού και το χειροκρότημα της ελληνικής επαρχίας «Η Μεγάλη Χίμαιρα» ταξιδεύει στις Βρυξέλλες. Ένα μεγάλο ελληνικό πολιτιστικό γεγονός αλλά και μια κίνηση συμβολισμού να παρουσιαστεί ένα σημαντικό δείγμα του νεοελληνικού λόγου και της θεατρικής πράξης στην «καρδιά» της Ευρώπης, στο κέντρο των πολιτικών αποφάσεων. Ελπίζω, αυτοί που θ΄ απολαύσουν την παράσταση, να αντιληφθούν πως αυτή η «Ευρωπαϊκή» θητεία της «Μεγάλης Χίμαιρας» είναι κι αυτή μια πολιτική πράξη. Ένας «αντίλογος» στην παραφιλολογία των χρεών και των μνημονίων …

Να θυμίοσυμε στο σημείο αυτό πως ο πολυχώρος Περίπλους, η Θεατρική Ομάδα του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών και το Θέατρο Πορεία συνδιοργανώνουν εκδήλωση με τίτλο «Η Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση: από τις σελίδες του βιβλίου στο σανίδι της σκηνής», την Παρασκευή 8 Ιουνίου 2018 στις 6.30μμ. με την ευκαιρία της  θεατρικής παράστασης στο θέατρο BOZAR.

Το Newsville επικοινώνησε με τον σκηνοθέτη της παράστασης, κ. Δημήτρη Τάρλοου και του έθεσε κάποιες ερωτήσεις για τις παραστάσεις του Σαββάτου 9 Ιουνίου, στις Βρυξέλλες.

Κύριε Τάρλοου, είναι μεγάλη χαρά για το Newsville, το ηλεκτρονικό μέσο ενημέρωσης της ομογένειας των Βρυξελλών, να επικοινωνεί μαζί σας.

Η παρουσίαση της «Μεγάλης Χίμαιρας» στις Βρυξέλλες αποτελεί ένα μεγάλο πολιτιστικό γεγονός για τους ομογενείς, για τους φιλέλληνες και για τους ελληνομαθείς φίλους τους. Θα τολμούσα να ρωτήσω πώς πήρατε την απόφαση να κάνετε αυτή την περιοδεία στο εξωτερικό;Αυτό που ήταν κάποτε συνήθεια κάποιων θιάσων, πριν από πολλές δεκαετίες, δυστυχώς έχει εκλείψει και, πού και πού, έχουμε επισκέψεις κάποιων μονολόγων με λίγες έως ανύπαρκτες τεχνικές απαιτήσεις.Δεδομένου του δύσκολου εγχειρήματος, μπορώ να σας ρωτήσω αν έχετε κάποιας μορφής χορηγία από κρατικό ή ιδιωτικό φορέα;

Παρότι η «Μεγάλη Χίμαιρα» αποτελεί στην πραγματικότητα ένα πολιτιστικό προϊόν απολύτως εξαγώγιμο, καθότι πρόκειται για την επιτυχημένη θεατρική μεταφορά ενός από τα γνωστότερα μυθιστορήματα της Ελληνικής λογοτεχνίας της γενιάς του 30’, δυστυχώς δεν υπάρχει η παραμικρή χορηγία οποιασδήποτε μορφής. Σωστά αντιλαμβάνεστε τις τεχνικές δυσκολίες αλλά και τις οικονομικές απαιτήσεις που έχει ένα τέτοιο εγχείρημα.Ο λόγος που επιμείναμε να έρθουμε στις Βρυξέλλες είναι διότι θέλαμε να γίνει μια αρχή ακόμα κι αν ήταν οικονομικά για μας ζημιογόνο, με την ελπίδα πως θα βρεθεί ο τρόπος να μπορέσουμε στο μέλλον να ταξιδέψουμε και σε άλλες πόλεις. Το κέντρο των Ευρωπαϊκών αποφάσεων μου φάνηκε ως απόλυτα ταιριαστό μέρος για ένα τέτοιο ξεκίνημα.

Ας πάρουμε την περίπτωση της παράστασης σας της «Μεγάλης Χίμαιρας», πόσο δύσκολο είναι να μεταφέρουμε μια φιλοσοφία του 1953 στη σκηνή ενός θεάτρου του εξωτερικού το 2018. Πιστεύετε πως το αρχικό κείμενο και η μεταφορά έχει διαχρονικότητες που μπορεί ν΄ αγγίξει κάποιον που ζει σήμερα στις Βρυξέλλες;

Η Μεγάλη Χίμαιρα είναι ένα μυθιστόρημα κλασικό. Κι αυτό γιατί εξετάζει ένα διαχρονικό και φλέγον ζήτημα: το θέμα της προσαρμογής και ενσωμάτωσης του ξένου σε ένα τόπο. Σήμερα λοιπόν που όλο και περισσότερο νιώθουμε ξένοι στον ίδιο μας τον τόπο, αλλά και που τόσοι νέοι αποχωρούν από τον τόπο που γεννήθηκαν, διότι οι συνθήκες (οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές) γίνονται όλο πιο ασφυκτικές δεν είναι δύσκολο να γίνουν οι ανάλογες αναγωγές. Επίσης το θέμα της μόνιμης αμφιθυμίας της «Ανατολίτικης» Ελλάδας απέναντι στη Δύση αλλά και των δυτικών φαντασιώσεων σε σχέση με το τι σημαίνει Ελλάδα είναι για έναν σκηνοθέτη μεγάλη πρόκληση. Ο Καραγάτσης τέλος, εισάγει στη νέα ελληνική λογοτεχνία έναν κοσμοπολιτισμό που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον σημερινό θλιβερό απομονωτισμό όχι μόνον της Ελλάδας, αλλά κι όλο και περισσότερων χωρών που στρέφονται σ’ έναν παρωχημένο όσο και επικίνδυνο εθνικισμό.

Πιστεύετε πως το ίδιο αγγίζει όλες τις ηλικίες;

Τη «Μεγάλη Χίμαιρα» έχουν μέχρι σήμερα παρακολουθήσει 110.000 περίπου θεατές όλων των ηλικιών, τάξεων, μορφωτικού επιπέδου. Αυτό σημαίνει πως ο καθένας μπορεί να βρει ταυτίσεις, ακόμα κι αν πρόκειται για διαφορετικού επιπέδου ή βάθους ταυτίσεις. Τούτη είναι κατά τη γνώμη μου η επιτυχία της «Χίμαιρας»: όλοι κάτι βρίσκουν σ’ αυτήν.

Χωρίς να είναι ρητορική η ερώτηση, ο Καραγάτσης αγγίζει τους σημερινούς νέους της παγκοσμιοποίησης, της ανεργίας, της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και της…εικονικής πραγματικότητας;

Το θέατρο έχει επιβιώσει σε πολύ πιο δύσκολες από τις σημερινές συνθήκες. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Αποτελεί παρηγοριά στις συνθήκες που αναφέρετε για τον απλούστατο λόγο ότι η ζωντανή επικοινωνία δεν μπορεί να αντικατασταθεί απ’ οτιδήποτε άλλο. Ακόμα και οι άνθρωποι που είναι εθισμένοι στην τεχνολογία, εγκαταλείπουν το κινητό τους όταν τους έλκει κάτι ζωντανό. Αυτό ακριβώς μας δίνει τη δύναμη να συνεχίσουμε να αναζητάμε την αλήθεια μέσα από τη θεατρική πράξη.

Γνωρίζω ότι είστε εγγονός του Μ. Καραγάτση και εκτός από τη«Μεγάλη Χίμαιρα» ανεβάσατε το «Ευχαριστημένο», βασισμένο στο γνωστό βιβλίο της μητέρας σας Μαρίνας Καραγάτση, και ετοιμάζετε τον «Γιούγκερμαν» από το γνωστό μυθιστόρημα. Δεν φοβάστε μη χαρακτηριστείτε πώς έχετε παγιδευτεί σ΄ ένα οικογενειακό ή έστω Καραγατσικό πλέγμα;

Η ερώτηση εμπεριέχει ίχνη εμπρηστικότητας οπότε θα σας απαντήσω χαριτωμένα: Φοβάμαι τόσο ώστε να μην παραλύω. Και για να γίνω πιο σαφής, τίποτα δεν φοβάμαι περισσότερο από την πλήξη. Όλα τα υπόλοιπα, δηλαδή οι συγγενικές σχέσεις με τον Καραγάτση ή την Καραγάτση, ή το πως θα χαρακτηριστώ εξαιτίας της ενασχόλησης μου με το έργο τους με φοβίζουν πολύ λιγότερο. Μην ξεχνάτε άλλωστε ότι έχω σκηνοθετήσει προσφάτως πολλά άλλα έργα, όπως τις «Τρεις Αδερφές», την «Αγριόπαπια» ή τον «Θερισμό» του Δημήτρη Δημητριάδη.

Τι σημαίνει για εσάς να σκηνοθετείτε ένα έργο το οποίο έγραψε ο παππούς σας; Πού σταματάει ο θαυμασμός για τον Καραγάτση; Λόγω της συγγενικής σας σχέσης χρειάστηκε χρόνος για να επεξεργαστείτε το έργο συναισθηματικά και για να δείτε πως θα το προσεγγίσετε;

Ο θαυμασμός μου για τον συγγραφέα Καραγάτση σταματά τη στιγμή που ξεκινώ την πρόβα. Τότε το μόνο που υπάρχει, είναι οι ηθοποιοί και το υλικό. Εγώ ως φυσιοδίφης εξερευνώ τους ψυχισμούς των χαρακτήρων αλλά και των ηθοποιών και μαζί ανακαλύπτουμε τις κρυφές δράσεις του κειμένου. Τίποτα λοιπόν δεν είναι διαφορετικό απ’ οποιαδήποτε άλλη πρόβα. Για να μη σας πω ότι απέναντι στα έργα οικείων μου στέκω ακόμα πιο ψυχρός απ’ ότι συνήθως είμαι.

«Η Μεγάλη Χίμαιρα» ανήκει στην τριλογία «Εγκλιματισμός κάτω απ΄τον Φοίβο»… η σχέση, ας πούμε, του ξένου με την Ελληνική πραγματικότητα. Ελπίζετε, εδώ στον χώρο μας, όπου υπάρχουν πολλές μικτές σχέσεις και όλοι αυτοί οι ξένοι επισκέπτονται την Ελλάδα, να ταυτιστούν με την ηρωίδα;

Λόγω του ότι είμαι και εγώ παιδί μικτής οικογένειας με πατέρα Αμερικάνο, πιστεύω πως σίγουρα θα υπάρξουν πολλοί στις Βρυξέλλες που θα βρουν κοινά θέματα με εκείνα της Μαρίνας Μπαρέ. Πρόσφατα είδε την παράστασή μου μια Νορμανδή με πατέρα Κερκυραίο. Η ζωή της άλλαξε από εκείνη την ημέρα! Δε θα σας αποκαλύψω περισσότερα επ’ αυτού, διότι επιθυμώ η παράσταση να λειτουργήσει δίχως να προκαταλαμβάνω αντιδράσεις. Άλλωστε ο καθένας είναι μια απολύτως ξεχωριστή περίπτωση.

Ποιες είναι εν γένει οι δυσκολίες που παρουσιάζει η μεταφορά ενός μυθιστορήματος στη σκηνή έτσι που να μην προδοθεί το κείμενο, εννοώ η λογοτεχνικότητα του κειμένου αλλά από την άλλη να έχει την αμεσότητα για τον θεατή της πλατείας;

Η μεταφορά της λογοτεχνίας στο θέατρο είναι μια υπόθεση δυσκολότατη. Κι’ αυτό γιατί η λειτουργία ενός λογοτεχνήματος είναι τελείως διαφορετική από εκείνη του θεάτρου όπως και ο ίδιος ο λόγος. Στο θέατρο πρέπει οπωσδήποτε να χτιστούν σχέσεις προσώπων που μιλούν με λόγο προφορικό και να υπάρχει σωστή εξέλιξη. Όλες οι λογοτεχνικές περιγραφές τοπίων δεν έχουν λόγο ύπαρξης και αντικαθίστανται από ατμόσφαιρες άλλου είδους. Και αυτές είναι λίγες μόνο από τις διαφορές. Ο τρόπος της αφήγησης είναι λοιπόν ένα αίνιγμα που κάθε φορά ζητά τη λύση του. Στην προκειμένη περίπτωση το σμίξιμο του θεάτρου με τον κινηματογράφο προσέδωσε τις απαιτούμενες ατμόσφαιρες και ήχους, εμβολίασε με έναν παραισθητικό τόνο την παράσταση, βάθυνε την ιστορία προσθέτοντας κι άλλα πρόσωπα. Αυτό όμως δεν είναι κάτι που μπορώ να πω ότι δίνει μια μόνιμη λύση για άλλες απόπειρες. Πρέπει κάθε φορά να βρίσκεις το σωστό κλειδί.

Και μία «κατόπιν εορτής» ερώτηση που περιμένουμε την απάντηση όταν με το καλό επιστρέψετε στην Αθήνα: ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από την ανταπόκριση του κοινού των Βρυξελλών; Θα ξανακάνατε αυτό το μεγάλης πολιτιστικής σημασίας εγχείρημα;

Στην τελευταία ερώτηση θα σας απαντήσω με χαρά αμέσως μόλις επιστρέψουμε.

Σας ευχαριστούμε και να σας ευχηθούμε να έχετε μια υπέροχη παράσταση. Να ευχηθούμε και στους αναγνώστες του Newsville καλή απόλαυση.

Photo: Ανδρέας Σιμόπουλος

Φωτογραφίες: Βάσια Αναγνωστοπούλου

Η παράσταση «Η Μεγάλη Χίμαιρα» παρουσιάζεται στο Bozar στις 15.00 και 20.00 το Σάββατο 9 Ιουνίου. (εισιτήρια, όσα έχουν απομείνει, μπορείτε να προμηθευτείτε από το website του Bozar)

Θυμίζουμε επίσης ότι η παράσταση και οι συντελεστές της επιβραβεύτηκαν από τους θεατρικούς κύκλους των Αθηνών:

Βραβείο σκηνοθεσίας Κάρολος Κουν 2016 στον Δημήτρη Τάρλοου,

Θεατρικά βραβεία κοινού Αθηνοράματος 2015 (1o βραβείο καλύτερης παράστασης 2015, 1ο βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας στον Δημήτρη Τάρλοου, 1ο βραβείο γυναικείου ρόλου στην Αλεξάνδρα Αϊδίνη, 1ο βραβείο μουσικής στην Κατερίνα Πολέμη, 1ο βραβείο σχεδιασμού φώτων στον Αλέκο Αναστασίου, 2ο βραβείο κουστουμιών στην Ελένη Μανωλοπούλου)

Τα βραβεία Μελίνα Μερκούρη και Ελευθερία Σαπουντζή 2015 στην Αλεξάνδρα Αϊδίνη.

Πληροφορίες Παράστασης

Σάββατο 9 Ιουνίου, στις 15:00 και 20:00

Τιμές Εισιτηρίων:  30 €

Διάρκεια: 150 λεπτά, με διάλειμμα.

Με αγγλικούς υπέρτιτλους (with English surtitles)

The post Πόσο μεγάλη χίμαιρα είναι η παρουσίαση της «Μεγάλης Χίμαιρας» στις Βρυξέλλες appeared first on .

Τον συγγραφέα, το έργο του και τον σκηνοθέτη Δημήτρη Τάρλοου θα παρουσιάσουν ο Γιάννης Οικονομίδης, η Μαρία Καραχάλιου και ο Ηλίας Κοντέας.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης Δημήτρης Τάρλοου θα συνομιλήσει με το κοινό.

Οργάνωση παραγωγής και επικοινωνίας: Χρήστος Παναγιωτακόπουλος

Παρασκευή 8 Ιουνίου 2018
Ώρα 18.30
Périple – Arts & Lettres Helléniques
Rue Froissart 115, 1040 Bruxelles

The post Η Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση: από τις σελίδες του βιβλίου, στον πολυχώρο «Περίπλους» appeared first on .