40+ χρόνια STIJL: Ένα ζωντανό κεφάλαιο της βελγικής μόδας

Λίγες μόλις ημέρες απομένουν για να επισκεφθεί κανείς την έκθεση «40+ years of STIJL» στο Musée Mode & Dentelle των Βρυξελλών, μια έκθεση που δεν αφηγείται απλώς την ιστορία μιας μπουτίκ, αλλά φωτίζει τέσσερις δεκαετίες βελγικής μόδας, δημιουργικότητας και αστικής ταυτότητας.

Η ιστορία ξεκινά στο quartier Dansaert, στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Εκεί, η Sonja Noël ιδρύει τη μπουτίκ STIJL, η οποία εξελίσσεται σε σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη βελγική μόδα. Για περισσότερα από 40 χρόνια, η STIJL λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στη ριζοσπαστική δημιουργία και την καθημερινή ένδυση, στηρίζοντας νέους σχεδιαστές και μεταφέροντας τη μόδα από τον χώρο του concept στη ζωή της πόλης.

Η έκθεση παρουσιάζει 68 ολοκληρωμένες σιλουέτες, δημιουργημένες από 46 σχεδιαστές και σχεδιάστριες, αναδεικνύοντας τον κεντρικό ρόλο της Sonja Noël ως επιμελήτριας, διαμεσολαβήτριας και εμπνεύστριας. Μέσα από τα εκθέματα αποτυπώνεται το ιδιαίτερο δίκτυο σχέσεων που διαμορφώθηκε ανάμεσα στους δημιουργούς, στους πελάτες και στο ίδιο το quartier Dansaert, το οποίο εξελίχθηκε παράλληλα με τη μπουτίκ.

Σε αντίθεση με μια κλασική χρονολογική αφήγηση, η έκθεση δομείται γύρω από τις αξίες της STIJL: την αυθεντικότητα, την πρωτοτυπία και την «ψυχή» της δημιουργίας. Οι τρεις βασικοί θεματικοί άξονες — οι Πρωτοπόροι, οι Μυημένοι και οι Διαχρονικοί — δεν κατηγοριοποιούν αυστηρά τους δημιουργούς, αλλά αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο η STIJL λειτούργησε ως χώρος ανάδειξης και συνάντησης διαφορετικών αισθητικών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον ρόλο της μπουτίκ ως καταλύτη της βελγικής avant-garde. Στην εποχή της ανάδυσης των Έξι της Αμβέρσας, η STIJL υπήρξε από τα πρώτα σημεία όπου το έργο σχεδιαστών όπως η Marina Yee και άλλοι πρωτοπόροι βρήκε θέση εκτός πασαρέλας, μέσα στην καθημερινή γκαρνταρόμπα.

Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει η Aya Noël, δημοσιογράφος μόδας, έμπειρη επιμελήτρια και κόρη της Sonja Noël, η οποία αντλεί από οικογενειακά αρχεία και προσωπικές μνήμες, μετατρέποντάς τα σε μια συλλογική αφήγηση για τη μόδα, την πόλη και τη δημιουργία.

Με τη συμμετοχή εμβληματικών ονομάτων όπως οι Dries Van Noten, Ann Demeulemeester, Martin Margiela, Raf Simons, Rick Owens, Walter Van Beirendonck, αλλά και νεότερων δημιουργών, η έκθεση αποτελεί μια σπάνια ευκαιρία να δει κανείς συγκεντρωμένο το αποτύπωμα της βελγικής μόδας — λίγο πριν πέσει η αυλαία.

STIJL, plus de quarante ans d’influence sur la mode belge

(Musée Mode & Dentelle, Bruxelles – jusqu’au 11 janvier 2026)

Il ne reste plus que quelques jours pour découvrir « 40+ years of STIJL », une exposition qui dépasse largement le récit d’une boutique de mode pour explorer l’émergence d’une scène créative bruxelloise et belge sur plus de quatre décennies.

Ancrée dans le quartier Dansaert depuis les années 1980, la boutique STIJL, fondée par Sonja Noël, a joué un rôle déterminant dans la diffusion de la mode belge contemporaine. Elle a permis à des créations audacieuses, souvent issues de démarches avant-gardistes, de trouver leur place dans le quotidien, bien au-delà des podiums et des cercles spécialisés.

À travers une sélection de 68 silhouettes signées par 46 créateurs et créatrices, l’exposition met en lumière cette fonction de médiation unique : relier la création expérimentale au vécu de celles et ceux qui la portent. STIJL apparaît ainsi comme un espace de dialogue constant entre designers, clients et territoire urbain.

Plutôt que de suivre une chronologie stricte, le parcours est structuré autour des principes qui ont façonné l’identité de la boutique. Originalité, exigence, intuition et engagement artistique se déclinent en trois grandes thématiques — les pionniers, les initiés et les intemporels — qui traduisent l’esprit STIJL plus qu’elles ne classent les œuvres.

L’exposition rappelle également le contexte bouillonnant dans lequel la boutique a vu le jour, à une époque où la Belgique devenait un foyer majeur de la création de mode, notamment avec l’émergence des Six d’Anvers. Très tôt, STIJL a accompagné ces mouvements, offrant une visibilité concrète à des designers aujourd’hui incontournables.

La commissaire de l’exposition, Aya Noël, propose une lecture sensible et réfléchie de cet héritage. En s’appuyant sur des archives personnelles et des témoignages, elle transforme une histoire familiale en un récit collectif, révélateur d’une dynamique culturelle plus large.

Présentant des créations de figures majeures telles que Dries Van Noten, Ann Demeulemeester, Martin Margiela, Raf Simons ou encore Rick Owens, cette exposition constitue une dernière occasion, à l’approche de sa clôture le 11 janvier, de mesurer l’empreinte durable de STIJL sur la mode belge et internationale.