Θέατρο που ενώνει: Διήμερο δημιουργίας και συνεργασίας για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου

Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι

Τάσος Νυχάς – Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι: «Η ομορφιά, η δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα ηθοποιών και θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή»

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι είδε με ικανοποίηση τον Κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου να πραγματοποιείται για μια ακόμη φορά μετά από δική του πρόταση το 2018. Μια πρωτοβουλία που αγκαλιάστηκε από τις θεατρικές ομάδες των Βρυξελλών αλλά και από το κοινό και τους φίλους που ως θεατές συμμετέχουν κάθε χρόνο. Πραγματικά η αρχική σκέψη να υπάρχει μια κοινή θεατρική εκδήλωση για να τιμηθεί η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου βρήκε στέγη και εφέτος στη φιλόξενη σκηνή του θεάτρου de Lijsterbes, στο Kraainem στην περιφέρεια των Βρυξελλών. Οι ομάδες που συμμετείχαν, η κάθε μια με τη δική της χαρακτηριστική ταυτότητα, αισθητική και καλλιτεχνική ευαισθησία, ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην παρουσίαση ενός θεάματος που είχε ως κοινό θέμα τη σύγκρουση των γενεών. Στη σκηνή αλλά και στα καμαρίνια του θεάτρου, οι τόσο διαφορετικές ομάδες συναντήθηκαν, γνωρίστηκαν καλύτερα και ένιωσαν από κοινού με τους θεατές την ομορφιά, τη δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου και της σκηνικής παράστασης που δεν επαναλαμβάνεται, αφήνει πίσω της μόνο αναμνήσεις, εικόνες και συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των ηθοποιών και των θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή. Ας ευχηθούμε λοιπόν «και του χρόνου».

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι- Atelier Théâtral Grec-δραστήριο στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών συνεχώς από το 1984 που ιδρύθηκε, συμμετείχε και φέτος στον κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, με ένα μονόπρακτο μικρής φόρμας του Δημήτρη Ρέπα, συμπολίτη μας των Βρυξελλών, το οποίο είχε ήδη παρουσιάσει σε πρωτόλεια μορφή ως θεατρικό Αναλόγιο, σε ανάλογη εκδήλωση της ομάδας στις Βρυξέλλες, τον Οκτώβριο του 2025. Ο τίτλος του έργου είναι Οικογένεια και παρουσιάζει με χαριτωμένο και εύθυμο τρόπο τις σχέσεις παιδιών και γονέων, σε μια σημερινή τυπική Ελληνική οικογένεια. Ο πατέρας και η μητέρα αγωνίζονται σε μια ασφυκτική καθημερινότητα ενώ τα δύο αγόρια της οικογένειας, ένας φοιτητής και ένα μαθητής ακόμη, ακολουθούν του δικούς τους κώδικες συμπεριφοράς σπρωγμένα από τις ορμές και τα νέα ήθη της νεολαίας. Η σκηνοθεσία ήταν του Τάσου Νυχά, στο ρόλο του πατέρα ο Νίκος Χατζούδης, της μητέρας η Σόνια Καρασσαβίδου, του γιου φοιτητή ο Γιάννης Κρητικός, του γιου μαθητή ο Ιάσων Κρητικός και σε χαρακτηριστικό ρόλο-έκπληξη ενός call girl, η Λίλα Φωτίδου. Ο ίδιος ο συγγραφέας μάλιστα βρισκόταν στην αίθουσα και παρακολούθησε με ανάλογη συγκίνηση το ζωντάνεμα στη σκηνή των χαρακτήρων που είχε σχεδιάσει στο χαρτί.

Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ (Κυπριανός Μουτεβελής, Χρύσα Μπαλτζάκη)

Χρύσα Μπαλτζάκη – Κυπριανός Μουτεβελής – Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ: «Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του EΘΕ έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη»

Άλλος ένας εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου ολοκληρώθηκε με επιτυχία, με τη συμμετοχή έξι ομάδων επί σκηνής, και ακόμα δύο, που είχαν αναλάβει την παρουσίαση της εκδήλωσης και του μηνύματος της ημέρας. Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του Ελληνικού Θεατρικού Εργαστηρίου έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη, που αποτελούν έτσι κι αλλιώς εγγενή συστατικά του θεάτρου. Από τα πιο θετικά στοιχεία της εκδήλωσης ήταν η αύρα ανανέωσης που έφεραν τόσο η παρουσία μιας νέας θεατρικής ομάδας, των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών, όσο και, χάρη και στη θεματική που είχε επιλεγεί φέτος (Σύγκρουση γενεών), η ύπαρξη στη σκηνή και αρκετών παιδιών-ηθοποιών, που γέμισαν με φρεσκάδα την αίθουσα του de Lijsterbes.

Η ομάδα ΑλΜΑ επέλεξε φέτος να μην παρουσιάσει κάποιο θεατρικό δρώμενο, καθώς την παρούσα περίοδο προετοιμάζεται πυρετωδώς για την προσεχή της παράσταση «Το κλάμα βγήκε απ’ τον παράδεισο» των Ρέππα-Παπαθανασίου. Ωστόσο, είχαμε την τιμή να διαβάσουμε στο ξεκίνημα της εκδήλωσης το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2026, που γράφτηκε από τον σπουδαίο Αμερικανό ηθοποιό Willem Dafoe. Ένα μήνυμα για την συχνά δύσκολη καθημερινότητα των ανθρώπων που ασχολούνται με το θέατρο, αλλά και την αξία και σημασία του θεάτρου στη σημερινή εποχή, που κυριαρχείται από τα κοινωνικά δίκτυα  και τις νέες τεχνολογίες, που έχουν οδηγήσει στην όλο και μεγαλύτερη απομάκρυνση και απομόνωση των ανθρώπων. Ο Willem Dafoe κλείνει το μήνυμά του υπενθυμίζοντάς μας ότι «…το θέατρο ως ολοκληρωμένη μορφή τέχνης μπορεί να μας κάνει να δούμε τι ήταν, τι είναι και τι θα μπορούσε να είναι ο κόσμος μας.» (ολόκληρο το μήνυμα στα ελληνικά, εδώ).

Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών

Μαρία Καραχάλιου – Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών: «Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση»

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στις Βρυξέλλες φέτος είχε ως θεματικό άξονα τη «Σύγκρουση γενεών», ένα θέμα διαχρονικό και βαθιά ανθρώπινο, που αγγίζει την κοινωνία, την οικογένεια, τη μνήμη, την εξέλιξη και την ανάγκη κάθε γενιάς να βρει τη δική της φωνή χωρίς να χάσει τη σύνδεση με την προηγούμενη. Οι θεατρικές ομάδες που συμμετείχαν προσέγγισαν το θέμα μέσα από διαφορετικά έργα, αισθητικές και σκηνοθετικές γραμμές, δημιουργώντας ένα πολυφωνικό θεατρικό τοπίο, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να δει πολλές και διαφορετικές οπτικές πάνω στο ίδιο ανθρώπινο ζήτημα.

Το εορταστικό διήμερο δεν ήταν απλώς μια σειρά παραστάσεων, αλλά μια ζωντανή συνάντηση ανθρώπων που πιστεύουν στη δύναμη της θεατρικής πράξης. Για δύο ημέρες, η σκηνή έγινε τόπος συνάντησης, επικοινωνίας, μνήμης και συγκίνησης. Ηθοποιοί και θεατές βρέθηκαν στον ίδιο χώρο όχι μόνο για να παρακολουθήσουν παραστάσεις, αλλά για να μοιραστούν εμπειρίες, σκέψεις και συναισθήματα. Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία γίνεται συχνά μέσα από οθόνες και αποστάσεις, το θέατρο μάς θύμισε τη δύναμη της ζωντανής παρουσίας, της ανάσας, της σιωπής, του βλέμματος και του χειροκροτήματος που ενώνει άγνωστους ανθρώπους σε ένα κοινό συναίσθημα.

Σε μια πόλη πολυπολιτισμική όπως οι Βρυξέλλες, τέτοιες θεατρικές συναντήσεις αποκτούν ίσως ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Το θέατρο γίνεται τόπος μνήμης, γλώσσας και πολιτισμού, αλλά και νέων συναντήσεων και συνεργασιών. Για λίγο, όλοι, ηθοποιοί και θεατές, γινόμαστε μια μικρή κοινότητα που μοιράζεται ιστορίες, συναισθήματα και σιωπές. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο βαθύ νόημα του θεάτρου: να μας θυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι, ότι οι ιστορίες των ανθρώπων μοιάζουν και ότι μέσα από την τέχνη μπορούμε να συναντηθούμε πραγματικά.

Η θεατρική ομάδα του ΛΕΒ συμμετείχε στον εορτασμό παρουσιάζοντας δύο θεατρικούς μονολόγους από σύγχρονο ελληνικό έργο, τις «ΒΑΣΕΙΣ» και «ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ» του Γ. Μανιώτη, με ζωντανή μουσική συνοδεία με βιολί και μια λιτή, ατμοσφαιρική σκηνοθετική προσέγγιση που στόχο είχε να αναδείξει κυρίως τον λόγο, την ερμηνεία και την εσωτερικότητα των χαρακτήρων. Η συμμετοχή αυτή ήταν αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς και δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τους εξαιρετικούς συνεργάτες και συντελεστές της ομάδας, τους ηθοποιούς, τον μουσικό, αλλά και τους ανθρώπους που στήριξαν την παράσταση πάνω και πίσω από τη σκηνή. Το θέατρο είναι από τη φύση του ομαδική τέχνη και κάθε αποτέλεσμα είναι πάντα το άθροισμα πολλών ανθρώπων, κόπου, εμπιστοσύνης και κοινής πίστης σε κάτι όμορφο.

Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση ότι το θέατρο εξακολουθεί να συγκινεί, να ενώνει και να δημιουργεί κοινότητα ανθρώπων. Από αυτή τη συμμετοχή κρατάμε τη διαδρομή, τη συνεργασία, τη συγκίνηση και την αίσθηση ότι για λίγο όλοι μαζί δημιουργήσαμε κάτι ζωντανό και αληθινό.

Ένα μεγάλο και βαθιά αληθινό ευχαριστώ στους συνεργάτες μου, στους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα σε αυτή την προσπάθεια με αγάπη, υπομονή, ευαισθησία και πίστη. Στον Βασίλη Πούλο (ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ), την Άννα Μαρία Λυμπεροπούλου (ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ), τον Χρήστο Κωσταντινίδη (BΙΟΛΙ) και την Γεωργία Μανδέκη (BACKSTAGE). Και, φυσικά, στα μέλη του ΔΣ του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών για τη σταθερή στήριξη, την εμπιστοσύνη και την παρουσία τους δίπλα στη θεατρική μας ομάδα. Η υποστήριξη όλων μάς δίνει δύναμη να συνεχίζουμε να δημιουργούμε και να προσπαθούμε για όμορφα και ποιοτικά πράγματα.

Το θέατρο δεν γίνεται ποτέ από έναν άνθρωπο μόνο του. Γίνεται από ανθρώπους που εμπιστεύονται, που μοιράζονται, που εκτίθενται, που κουράζονται, που αμφιβάλλουν και συνεχίζουν μαζί μέχρι να ανάψουν τα φώτα της σκηνής.

Αν κάτι καταφέραμε, το καταφέραμε μαζί. Και αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό από όλα.

Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών

Ηλίας Κοντέας – Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών: «Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας»

Το εορταστικό διήμερο για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου αποτέλεσε μια ουσιαστική και βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, από αυτές που μόνο το θέατρο μπορεί να προσφέρει. Δεν ήταν απλώς μια σειρά θεατρικών παρουσιών, αλλά μια αληθινή συνάντηση ανθρώπων, ομάδων, συναισθημάτων και ιστοριών. Μέσα σε αυτές τις δύο ημέρες αναδείχθηκε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η δύναμη του θεάτρου να ενώνει, να συγκινεί και να δημιουργεί μια κοινότητα έκφρασης και συλλογικής μνήμης.

Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας. Η συνεργασία πραγματοποιήθηκε με σεβασμό, ευαισθησία και κοινή διάθεση προσφοράς, στοιχεία που ανέδειξαν τη σημασία της συνδημιουργίας και της κοινής παρουσίας σε μια τόσο ιδιαίτερη γιορτή. Αξίζουν συγχαρητήρια και ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Τάσο Νυχά, που εμπνεύστηκε αυτή τη γιορτή και συνεχίζει να αποτελεί την ψυχή της.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η ανταπόκριση του κοινού, το οποίο αγκάλιασε συναισθηματικά και ουσιαστικά το διήμερό μας, παρά τον «ανταγωνισμό» από άλλες παράλληλες εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν την ίδια περίοδο, μάλλον χωρίς να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη μια πολιτιστική παράδοση της κοινότητάς μας που μετρά ήδη αρκετά χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το κοινό απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι γνωρίζει να ξεχωρίζει και να στηρίζει τις προσπάθειες που γεννιούνται μέσα από την ίδια την κοινότητα και βασίζονται στη συνέπεια, τη συνεργασία και την αυθεντική αγάπη για το θέατρο.

Η αληθινή θεατρική εμπειρία, άλλωστε, δεν ολοκληρώνεται με το χειροκρότημα, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα μας για μέρες και εβδομάδες μετά και αυτή είναι πάντα η πιο ουσιαστική και βαθιά ικανοποίηση για όλους μας.

Η ομάδα μας, οι Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών, συμμετείχε στον εορτασμό για πρώτη φορά με την παρουσίαση του έργου μικρής φόρμας «Η Καρέκλα», μιας θεατρικής πρότασης που γράφτηκε από εμένα ειδικά για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.

Η «Καρέκλα» δεν παρουσιάστηκε ως ένα απλό αντικείμενο, αλλά ως ένα ισχυρό σύμβολο: ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα σε αυτούς που έμειναν και σε αυτούς που έφυγαν, μια θέση γεμάτη απουσία αλλά και παρουσία, βάρος αλλά και αγκαλιά. Κάθε θεατής μπόρεσε να προβάλλει πάνω της τη δική του εμπειρία και να αναγνωρίσει κάτι προσωπικό: την απώλεια, τη σιωπή, τη μνήμη ή την αίσθηση μιας θέσης που ίσως δεν θα γεμίσει ποτέ ξανά.

Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε ιδιαίτερα συγκινητική και αυτό μας γεμίζει βαθιά ικανοποίηση. Σε επίπεδο ομάδας, η συμμετοχή μας υπήρξε ουσιαστική και πολυεπίπεδη. Η δημιουργική διαδικασία που οδήγησε στη γέννηση της «Καρέκλας» ξεκίνησε από μια συζήτηση με μέλος της ομάδας, τη Λίλα Φωτίδου. Βγαίνοντας από το ταξίδι των «Κόκκινων Φαναριών», της πρώτης μας μεγάλης θεατρικής δουλειάς, νιώσαμε την ανάγκη να δημιουργήσουμε ένα έργο πιο σύγχρονο και άμεσο, με έντονες συναισθηματικές εναλλαγές, με το οποίο θα μπορούσαμε όλοι να ταυτιστούμε.

Ευχαριστώ ιδιαίτερα τη Στέλλα Ανδρουλάκη, τη Ρίτα Ντιναπόγια και τον Νίκο Σαχά, που μαζί με τη Λίλα συνέβαλαν στη διαμόρφωση του θεατρικού σύμπαντος της «Καρέκλας». Αν και ο ρόλος του Νίκου δεν υπήρχε στην αρχική σύλληψη του έργου, πλέον δεν μπορώ να φανταστώ την παράσταση χωρίς την παρουσία του. Σημαντική ήταν και η παρουσία των υπόλοιπων μελών της ομάδας, που ήρθαν και μας στήριξαν.

Ο απολογισμός της συμμετοχής μας είναι βαθιά θετικός. Νιώθουμε ευγνωμοσύνη για την αποδοχή και την αγκαλιά που προσφέρθηκε στις Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών μέσα σε αυτή την ξεχωριστή γιορτή, αλλά και για τη δυνατότητα να συνυπάρξουμε δημιουργικά με άλλες θεατρικές ομάδες σε ένα κοινό πλαίσιο έκφρασης και προσφοράς. Για εμάς, το θέατρο δεν είναι μόνο παράσταση· είναι συνάντηση, μοίρασμα και συναίσθημα.

Μετά από τη συμμετοχή μας στην Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, ανοίγουμε ήδη το επόμενο κεφάλαιο της δημιουργικής μας πορείας. Ξεκινάμε την προετοιμασία της επόμενης θεατρικής μας πρότασης: μιας μαύρης μεταθεατρικής κωμωδίας, την οποία έχω γράψει ο ίδιος και η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει το επόμενο τολμηρό βήμα των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών.

ΘΕΣΠΙΣ

Αριστείδης Λαυρέντζος / ΘΕΣΠΙΣ: «Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο»

Εκ μέρους της θεατρικής ομάδας ΘΕΣΠΙΣ, της οποίας είμαι καλλιτεχνικός διευθυντής από την ίδρυσή της το 2002, ευχαριστώ το newsville.be και τον χαρισματικό διευθυντή του Γιάννη Δήμα, που μου δίνει την ευκαιρία να εκφράσω τις σκέψεις μου για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες στις 27 και 28 Μαρτίου 2026, με συμμετοχή των ελληνικών θεατρικών ομάδων των Βρυξελλών. Ο ΘΕΣΠΙΣ αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή αυτή την πρωτοβουλία, που άρχισε το 2018 με πρόταση του Τάσου Νυχά. Ως βασικός ιδρυτής εγώ ο ίδιος δύο εδώ ελληνικών θεατρικών ομάδων (1992, 2002), και με τον ΘΕΣΠΙ να είναι η ρίζα από την οποία βλάστησαν τουλάχιστον άλλες τρεις – και έχουν απλώσει δικούς τους ωραίους κλώνους, φρονώ ότι συνετέλεσα αποφασιστικά στη διεύρυνση της θεατρικής δημιουργίας από άποψη κοινού, από άποψη ρεπερτορίου, από άποψη σκηνοθετών και από άποψη ηθοποιών. Όντως, μέχρι το 1992 υπήρχε ουσιαστικά μία μόνο σταθερή ελληνική θεατρική ομάδα στις Βρυξέλλες αλλά δεν χωρούσαμε όλοι μέσα σε ένα μόνο σχήμα!

Όταν όμως φτάσαμε να είμαστε εδώ δέκα ελληνικές θεατρικές ομάδες, αφενός μεν αυτό αποτελεί ρεκόρ για το ελληνικό ερασιτεχνικό θέατρο σε οποιαδήποτε πόλη του κόσμου όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο, και είναι ασφαλώς καλόδεχτες όλες οι ομάδες με τις δικές της καλλιτεχνικές αναζητήσεις η καθεμία, αφετέρου όμως η πολυδιάσπαση άρχισε να δημιουργεί κάποια προβλήματα. Στην υπερβολική ίσως αυτή φάση του φυγοκεντρισμού ήρθε η πρόταση του Τάσου, για συνδημιουργία κάθε χρόνο, να διορθώσει τα περισσότερα από τα μειονεκτήματα της πολυδιάσπασης: οι ομάδες μας μια φορά το χρόνο συνδημιουργούν μια παράσταση δύο ημερών στα τέλη Μαρτίου, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου. Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο, ανταλλάσσουμε απόψεις, λειαίνουμε τις αντιθέσεις μας και φέρνουμε επίσης στα ίδια καμαρίνια ηθοποιούς και συντελεστές από όλες τις ομάδες, και επιτυγχάνεται μια επιθυμητή κινητικότητα και συνεργασία.

Σε κάθε ετήσια κοινή παράσταση επιλέγουμε συνήθως ένα κοινό θέμα: εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών – που μπορεί και να είναι διαδοχή γενεών, διάλογος, συνάντηση γενεών. Τεράστιο θέμα στην παγκόσμια δραματουργία, καθώς επιτρέπει στους συγγραφείς και στους σκηνοθέτες να εξερευνήσουν τη ρήξη ανάμεσα στο παλιό και στο νέο, την παράδοση και την αμφισβήτηση. Εκτός αυτού, ύστερα από τη βιολογική ηλικία που έχουμε φτάσει οι παλαιότεροι (75 και άνω) και τη θεατρική ηλικία ορισμένων από εμάς (40 και άνω), η διαδοχή των γενεών εφαρμόζεται και στις ομάδες μας: υπάρχουν καλλιτεχνικοί διευθυντές ή σκηνοθέτες ομάδων μας κατά πολύ νεότεροι, και το θεατρικό τοπίο ανανεώνεται, χωρίς βέβαια να αποκλείει τη συνέχιση από τους παλαιότερους, όσο το επιτρέπουν οι δυνάμεις τους. Είχαμε και συναδέλφους 80 ετών (Γιάννης Οικονομίδης) και έναν άνω των 90 (Γιώργος Ανδρονίδης) που έφυγαν χωρίς να έχουν εγκαταλείψει «το σανίδι» ούτε στους τελευταίους τους μήνες! Αιωνία τους η μνήμη!

Στον φετινό εορτασμό η ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, που χωρίς να παραμερίζει το ελληνικό ρεπερτόριο παίζει κατά προτίμηση έργα από το παγκόσμιο θέατρο, επέλεξε και έπαιξε μια ωραιότατη σκηνή από το έργο «Ο Αρχιμάστορας Σόλνες» του Ίψεν. Στο αυτοβιογραφικό αυτό έργο, γραμμένο το 1892 και πάντοτε επίκαιρο, ο Αρχιμάστορας (στην παράστασή μας ήταν ο Κώστας Δερβένης) εκφράζει στο γιατρό του (Γιώργη Καταλαγαριανάκη) τους φόβους του έναντι της νεότητας, η οποία θα διεκδικήσει να πάρει τα ηνία. Η νεότητα εκπροσωπείται στη σκηνή αυτή από την εντυπωσιακή 22χρονη Χίλντε (Σοφία Κασσελάκη) η οποία θα έρθει από το παρελθόν, με αέρινο ερωτικό τρόπο, να δώσει απάντηση στους φόβους του Αρχιμάστορα. Το τέταρτο πρόσωπο της σκηνής είναι η Αλίνε (Λαμπρινή Γαρμπή), η σύζυγος του Αρχιμάστορα, προσωποποίηση της αξιοπρέπειας και του καθήκοντος, η οποία – δεδομένου του αυτοβιογραφικού χαρακτήρα του έργου – είναι προσωποποίηση της συζύγου του ίδιου του Ίψεν, της Σουζάνα Τόρεσεν, η οποία παρέμεινε μαζί του 48 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του, ενώ οι ερωμένες, «αέρινες» ή μη, έρχονταν και παρέρχονταν…

Ευχαριστώ θερμά τους τέσσερις ως άνω ηθοποιούς, την επί 20 χρόνια σκηνογράφο του ΘΕΣΠΙ Άντα Σωτηροπούλου και τη βοηθό κινησιολογίας Κωνσταντίνα Σλακώνη. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους ηθοποιούς – αυτό είναι σε κάθε παράσταση δουλειά των θεατών και όχι δική μου. Ειπώθηκαν τα καλύτερα αλλά και μόνο το γεγονός ότι ακούστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά στις Βρυξέλλες ο λόγος του Ίψεν ήταν υπέροχο. Θα υπογραμμίσω όμως την ιδιαίτερα επιτυχημένη προσπάθεια της νεόφερτης στις Βρυξέλλες, 22χρονης στη σκηνή και στη ζωή, Σοφίας Κασσελάκη, η οποία κανείς δεν θα πίστευε ότι ήταν πρωτόπειρη: η πειθαρχία της, η συστηματική εργασία της σε όλες τις πρόβες, η άμεση ενσωμάτωση κάθε σκηνοθετικής μου οδηγίας, η εξυπνάδα και το ταλέντο της την έκαναν να ανταποκριθεί πολύ σωστά στις μεγάλες απαιτήσεις του ρόλου.

Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή

Γιώργος Μαγκλής – Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή: «Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα»

O εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες αποτελεί πλέον θεσμό, ξεκίνησε από το 2018 με μονοήμερη εκδήλωση, φτάνοντας στην 6η έκδοση του, το 2020-22 λόγω πανδημίας, με διήμερη παρουσίαση. Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση και σε άλλους τομείς της επί των κοινών ενασχόλησης, πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα. Είναι θα λέγαμε η υγιής πλευρά της ενασχόλησης με τα ‘’κοινά’’ όπου το εγώ, θέλοντας και μη, παραχωρεί την θέση του στο εμείς.

Επί της ουσίας το Ελληνικό Κοινοτικό ή Ομογενειακό, όπως καταγράφτηκε στο 1ο Παγκόσμιο Συνέδριο στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών, στις 24 και 25 Νοεμβρίου 2023, στις Βρυξέλλες διανύει περίοδο ακμής και μεταλαμπάδευσης. Λαμβάνοντας υπόψη πως οι πρώτες θεατρικές εντόπιες θεατρικές δραστηριότητες και παραστάσεις, έστω και σποραδικές, χρονολογούνται στα μέσα της δεκαετίας του 1970 έχουμε να κάνουμε με έναν υγιέστατο οργανισμό άνω τον πενήντα ετών που αριθμεί οχτώ καθιερωμένες θεατρικές ομάδες, τρεις πιο πρόσφατες, ενώ -όπως μαθαίνουμε- ετοιμάζεται και άλλη μία που θα εμφανιστεί επί σκηνής τον φθινόπωρο. Επί το σύνολο
τους οι σημερινές ένδεκα ομάδες καλύπτουν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου και ελληνικού θεατρικού ρεπερτορίου, είναι όμως και χώρος παρουσίασης έργων συμπολιτών μας. Κοντολογίς, σχηματίζεται ένας μικρόκοσμος που αριθμεί μεταξύ 500 και 1000 ατόμων που κινητοποιούνται για κάθε έργο που παρουσιάζεται στο θεατρόφιλο κοινό. Το μέλλον του οποίου έχει θετικό πρόσημο διότι σιγά σιγά η δεύτερη γενιά αναλαμβάνει τα ηνία στην στελέχωση των ομάδων, επιτρέποντας έτσι μια ομαλή ανανέωση και μετάβαση. Παρομοίως κι από την πλευρά των ηθοποιών καινούργια πρόσωπα εμφανίζονται με ζήλο και υγιή περιέργεια. Κλείνοντας θα ευχηθώ υγεία, έμπνευση και δημιουργικότητα σε όλες τις ομάδες, καλή μας επιτυχία στο διήμερο της εφετινής Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου όπως και για ό,τι θα κάνουν το 2026 και δίνουμε ραντεβού για την 7 η έκδοση. Επίσης προκαταβολικά ένα ευχαριστώ στο κοινό που θα έρθει να ψυχαγωγηθεί, να εκ-παιδευτεί και να μας χειροκροτήσει, διότι αυτό αποτελεί την μοναδική αμοιβή μας είτε είμαστε επί ή πίσω από την σκηνή.

Φέτος η Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή παρουσίασε, για δεύτερη φορά στο σύνολο των έξι συμμετοχών της, έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, δυο σημαντικές σκηνές από την κλασσική τραγωδία Αντιγόνη του Σοφοκλή. Έργο στυλοβάτης της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας και μεταξύ των περισσότερο παρουσιασμένων θεατρικών έργων παγκοσμίως.

Οι σκηνές εκφράζουν διαχρονικά ερωτήματα για τη δύναμη του νόμου, της εξουσίας, την ισότητα των φύλων. Σημαντικό στοιχείο που ενυπάρχει είναι η σύγκρουση των γενεών. Η Αντιγόνη, η νέα γενιά, με την ορμή της, την τόλμη και τη δύναμή της συγκρούεται με την παλιά γενιά και την εξουσία της στο πρόσωπο του Κρέοντα. Το ίδιο συμβαίνει μεταξύ του αδιάλλακτου Κρέοντα και του σοφού Τειρεσία.

Ποιο συγκεκριμένα έχουμε -μεταξύ άλλων- τις ακόλουθες κυρίες συγκρούσεις, αντιθέσεις στις δύο σκηνές που παρουσιάζουμε:
Ο Κρέοντας κατέχει την εξουσία, υπερασπίζεται αδιάλλακτος τους νόμους των ανθρώπων. Η εξουσία είναι γένος αρσενικού ενώ η Δικαιοσύνη είναι “τυφλή” και δεν έχει “αισθήματα”.
Η Αντιγόνη, αν και νεότερη, επιμένει στις θέσεις της βασιζόμενη στους νόμους των Θεών, έναντι αυτούς των ανθρώπων, πρέπει να θάψει και τα δύο της αδέρφια, δεν κάνει διάκριση μεταξύ τους («Δεν γεννήθηκα για να μισώ, αλλά για να αγαπώ !», «Ο Άδης όμως ακόμα έχει την αξίωση να εφαρμόζονται εξίσου οι νόμοι για όλους»).
Ο Τειρεσίας, παρότι γέρος, έχει το χάρισμα της σοφίας από τους θεούς, και ως σοφός που είναι, ζητάει από τον Κρέοντα να επιτρέψει την ταφή του Πολυνείκη, και να συμφωνήσει έτσι με την απόφαση της νεότερης του Αντιγόνης. Συγκεκριμένα, του ζητάει να μην είναι ισχυρογνώμων επιμένοντας στο σφάλμα του αλλά να το διορθώσει, γιατί όπως του λέει η Αντιγόνη: «ο νεκρός δεν δικάζεται» : «ο αποθανών δεδικαίωται».
Εμφανίζονται οι διαχρονικές έννοιες της αγάπης, της συγχώρεσης έναντι της αδιαλλαξίας, της ισχυρογνωμίας (εγωισμός).

Εν κατακλείδι, θα μπορούσε να τεθεί το ακόλουθο ερώτημα στο κοινό : “Πως κρίνετε την νεαρή κοπέλα, την Αντιγόνη, που αποφάσισε να συγκρουστεί με τον ανθρώπινο νόμο του βασιλιά Κρέοντα και να ακολουθήσει τις θεϊκές προσταγές, γνωρίζοντας τις συνέπειες που θα είχε η πράξη της αυτή;
Οι δύο σκηνές ήταν διασκευή και σκηνοθεσία του Δημήτρη Αργυρόπουλου (ο παλαιότερος εν ζωή σκηνοθέτης) και τις παρουσίασαν επί σκηνής με αλφαβητική σειρά οι: Αναστάσιος (Τάσος) Φιλιππίδης, Αγγελίνα Μαγκλή (πρωτοεμφανιζόμενη στο θέατρο), Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Γιώργος Μαγκλής.

Νόta Théâtrale

Βούλα Καγιάσα – Νόta Théâtrale: «Η συμμετοχή αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη»

Η συμμετοχή μου στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, μια πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά η οποία έχει γίνει θεσμός από το 2018, αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη.

Η μικρή διάρκεια των περίπου 15 λεπτών που έχει κάθε ομάδα για να παρουσιάσει έργο της τα στην εκδήλωση λειτουργεί για μένα ως δημιουργικός περιορισμός, ανοίγοντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες και δίνοντάς μου την ελευθερία να πειραματιστώ με διαφορετικές, σύντομες φόρμες, αλλά και να παρουσιάσω δικά μου θεατρικά κείμενα, δοκιμάζοντας έναν πιο άμεσο και προσωπικό τρόπο έκφρασης. Συνήθως επιλέγω αυτοτελή κομμάτια, με εξαίρεση τον μονόλογο της Σάρα Κέην που ανεβάσαμε την πρώτη χρονιά, από το «Λαχταρώ», ο οποίος, παρότι απόσπασμα, μπορούσε να σταθεί και αυτόνομα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόκληση μετατρέπεται σε ευκαιρία εξέλιξης, σε ένα πλέον ασφαλές περιβάλλον, το οποίο έχει διαμορφωθεί μέσα από 13 χρόνια παρουσίας της ομάδας μας Νόta Théâtrale στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών και συνεχίζει να στηρίζει τη δημιουργία και να ενθαρρύνει το ρίσκο.

Φέτος είχα τη χαρά και την πρόκληση να αναλάβω τη θεατρική απόδοση κειμένων ενός ταλαντούχου δημιουργού, του Ευθύμη Κάλφα, τον οποίο σκέφτηκα αμέσως όταν ξεκίνησα να αναζητώ υλικό που να συνδέεται με το θέμα μας, τη «Σύγκρουση γενεών». Τον ευχαριστώ θερμά για τη συνεργασία και για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε από την πρώτη στιγμή, παραχωρώντας μου τα κείμενά του. Το έργο που παρουσιάσαμε σε θεατρική stand-up μορφή, αποτελεί μια κωμική και σατιρική αντιπαραβολή ανάμεσα στη δεκαετία του ’90 και στο σήμερα, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση των γενεών μέσα από τις διαφορετικές αντιλήψεις των γονιών και γενικότερα της κοινωνίας, όσον αφορά στην ανατροφή των παιδιών.

Μια επιπλέον πρόκληση ήταν ότι δούλεψα με μια ομάδα όπου οι δύο από τους τρεις βασικούς συμμετέχοντες, η Ιωάννα Τσότσου και ο Κωνσταντίνος Γάτζιος – ο οποίος είχε το μεγαλύτερο μέρος του έργου επάνω του – ανέβαιναν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή. Παράλληλα επέλεξα να εντάξω και παιδιά στην παράσταση, κάτι που αποτέλεσε μια μοναδική εμπειρία καθ΄όλη τη διάρκεια των προβών! Αυτή η συνθήκη απαιτούσε βέβαια λεπτή ισορροπία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και μια πιο προσαρμοσμένη προσέγγιση στην σκηνοθετική καθοδήγηση, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε μια ιδιαίτερη αμεσότητα και ισχυρή δέσμευση από όλους, ιδίως δεδομένου του ότι το εγχείρημα έπρεπε να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από δύο μήνες.

Ο Ιωακείμ Δρόσος, ο τρίτος της παρέας μας, αποτελεί πλέον μια σταθερή εγγύηση καθώς συνεργαζόμαστε σχεδόν σε όλα τα έργα, ενώ με τη συμβολή για δεύτερη χρονιά της Βασιλίνας Σπύρου, η οποία στηρίζει ουσιαστικά όλη τη διαδικασία, καταφέρνουμε να φτάνουμε σε ένα αποτέλεσμα που επικοινωνεί με επιτυχία με το κοινό. Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση του κοινού μας τροφοδοτεί με ενθουσιασμό ενώ η εσωτερική μας ανάγκη για δημιουργία παραμένει ανίκητο κίνητρο που μας ωθεί να συνεχίσουμε δυναμικά και στα επόμενα!

Ελληνικό Θέατρο Βελγίου

Ελένη Καξερή – Ελληνικό Θέατρο Βελγίου: «το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών»

Το Ελληνικό Θέατρο Βελγίου (ΕΘΒ) συμμετείχε και φέτος στην εκδήλωση που οργανώνεται τα τελευταία έξι χρόνια στις Βρυξέλλες, από τις ελληνικές θεατρικές ομάδες της πόλης, για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου.
Αυτή τη φορά η συμμετοχή μας ήταν διαφορετική: συμμετείχαμε «τεχνικο-διαδικαστικά» και όχι στο θεατρικό μέρος.
Εννοώ ότι ένα μέλος της ομάδας (η Γεωργία Νομικού) δημιούργησε την αφίσα της εκδήλωσης και εγώ ανέλαβα την παρουσίασή της. Είχα δηλαδή το «ρόλο» της παρουσιάστριας, οπότε κάτι έπαιξα κι εγώ!

Το θέμα της εκδήλωσης εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών, ένα θέμα πάντα επίκαιρο μια και όπως είπα στην έναρξη της εκδήλωσης το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών: οι συγγραφείς του παρελθόντος συνομιλούν με τους δημιουργούς του παρόντος, οι ηθοποιοί μεταφέρουν μνήμες και οι θεατές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους είτε στην ανυπομονησία της νιότης είτε στη στοχαστικότητα της ωριμότητας.
Οι θεατές μας τίμησαν με την παρουσία τους, ειδικά το Σάββατο που το θέατρο ήταν γεμάτο, γεγονός που ικανοποίησε ιδιαίτερα όλους τους συμμετέχοντες.
Θέλω να πιστεύω πως οι θεατές έμειναν ικανοποιημένοι από την ποικιλία, γιατί τα αποσπάσματα που παρουσιάστηκαν «κάλυπταν όλα τα γούστα». Η σύγκρουση των γενεών παρουσιάστηκε χιουμοριστικά, δραματικά, με τρυφερότητα…
Τα στιγμιότυπα που παρουσιάστηκαν μας συγκίνησαν ή μας έκαναν να σκεφτούμε αν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε κάποια από αυτά. Μήπως κι εμείς αντιδράσαμε παρόμοια σε κάποια από τις συγκρούσεις που είχαμε με τους γονείς μας ή με τα παιδιά μας;

Ελπίζω να είμαστε όλοι καλά και να συναντηθούμε πάλι του χρόνου στον εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου!
Να μην ξεχνάμε πως το θέατρο είναι πολύ σημαντικό γιατί συμβάλει στην αμοιβαία κατανόηση ατόμων και λαών!

Φωτογραφίες: Νίκος Νυχάς