Σκέψεις μετά την αυλαία: Συλλογική δύναμη και συνοχή των ηθοποιών στον «Υπηρέτη δύο Αφεντάδων»

Η παράσταση «Ο Υπηρέτης δύο Αφεντάδων» του Κάρλο Γκολντόνι, που παρουσίασε στις Βρυξέλλες ο θίασος ΘΕΣΠΙΣ, ανέδειξε πάνω απ’ όλα τη συλλογική δύναμη και τη συνοχή των ηθοποιών.Ήταν εμφανές ότι είχε προηγηθεί πολύμηνη και ουσιαστική δουλειά, όχι μόνο στην ατομική επεξεργασία των ρόλων αλλά και στη δημιουργία μιας πραγματικής σκηνικής χημείας ανάμεσα στους συντελεστές. Οι ηθοποιοί λειτουργούσαν ως ενιαίο σύνολο, αλληλοσυμπληρώνονταν με φυσικότητα και στήριζαν διαρκώς ο ένας τον άλλον πάνω στη σκηνή, δημιουργώντας έναν ζωντανό θεατρικό μηχανισμό με ρυθμό, ακρίβεια και αίσθηση ομαδικότητας. Οι χαρακτήρες ήταν δουλεμένοι σε βάθος, με σαφή προσωπικότητα και συνέπεια, ενώ η σκηνοθετική καθοδήγηση φαινόταν να έχει αξιοποιήσει ιδανικά τις δυνατότητες κάθε ηθοποιού. Την ίδια στιγμή, τα πάντα κλοδουλεμένα αλλά και λειτουργικά σκηνικά και οι προσεγμένες ενδυματολογικές επιλογές δεν λειτούργησαν απλώς υποστηρικτικά, αλλά συνέβαλαν ουσιαστικά στη δημιουργία της ατμόσφαιρας και στην ανάδειξη των χαρακτήρων, ολοκληρώνοντας μια παράσταση με αισθητική φροντίδα, θεατρική ισορροπία και έντονη σκηνική ζωντάνια.

Αξίζει να γίνει ξεχωριστή αναφορά στους ηθοποιούς της παράστασης, όχι μόνο επειδή ο καθένας ξεχώρισε για την ερμηνεία του, αλλά και επειδή υπήρχε απόλυτη αντιστοιχία ανάμεσα στους ηθοποιούς και στους χαρακτήρες που ενσάρκωσαν. Άλλωστε, όπως ανέφερε και ο σκηνοθέτης, μια βασική συμβουλή που έχει δεχθεί από τους δασκάλους του είναι πως αρκεί να επιλέξει κανείς το σωστό έργο και να κάνει σωστή διανομή· μετά μπορεί «να κοιμηθεί ήσυχος».

Στον ρόλο του Τρουφαλντίνο, ο Χάρης Ξενογιάννης παρουσίασε έναν ακούραστο, πανούργο και μονίμως πεινασμένο λαϊκό υπηρέτη, που προσπαθεί να τα βγάλει πέρα υπηρετώντας ταυτόχρονα δύο αφεντικά. Κινήθηκε με ένστικτο, γρήγορα αντανακλαστικά και αδιάκοπη επινοητικότητα, προκαλώντας συνεχείς παρεξηγήσεις και σκηνές κωμικού χάους. Κάτω όμως από τη φαρσική επιφάνεια διακρινόταν μια βαθιά ανθρώπινη φυσιογνωμία, γεμάτη φόβους, ζωντάνια και δίψα για ζωή.

Η Μπεατρίτσε Ρασπόνι, όπως την απέδωσε η Μαρία Μερκούρη, εμφανίστηκε ως μια έξυπνη και αποφασιστική νέα γυναίκα, που μεταμφιεσμένη σε άνδρα φτάνει στη Βενετία αναζητώντας τον αγαπημένο της Φλορίντο. Ο χαρακτήρας της συνδύαζε θάρρος, αυτοκυριαρχία και έντονο συναίσθημα, ενώ πίσω από την ψυχραιμία της φανερωνόταν μια βαθιά ερωτική αγωνία. Μέσα στον κυκεώνα μεταμφιέσεων και παρεξηγήσεων, αποτέλεσε ίσως την πιο ώριμη και συνειδητοποιημένη παρουσία του έργου.

Ο Γιώργης Καταλαγαριανάκης απέδωσε ιδανικά τον Πανταλόνε, έναν ηλικιωμένο αλλά αεικίνητο άνθρωπο, με επιχειρηματικό ένστικτο, ένταση και επιβλητική παρουσία. Ο θεατής είχε την αίσθηση πως επρόκειτο για έναν άνθρωπο που επί δεκαετίες διοικούσε το σπίτι, το εμπόριο και την οικογένειά του. Η ερμηνεία του ισορροπούσε επιτυχημένα ανάμεσα στο κωμικό στοιχείο και τη βαθύτερη ανθρώπινη διάσταση του ρόλου.

Ο Βασίλης Μάγνης ενσάρκωσε με πειστικότητα τον Δόκτορα Λομπάρντι, τον νομικό με το μαύρο κοστούμι, τη ρητορική μεγαλοπρέπεια και τα λατινικά αποφθέγματα — στοιχεία που σπάνια συναντώνται σε άλλες σκηνικές προσεγγίσεις του έργου. Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, ο ίδιος ο Γκολντόνι, έχοντας υπάρξει ενεργός δικηγόρος για χρόνια, φαίνεται πως ενσωμάτωσε στον χαρακτήρα αυτό προσωπικά στοιχεία της δικής του εμπειρίας.

Ο Κωνσταντίνος Μανιάτης απέδωσε με απόλυτη πειστικότητα τον Σίλβιο, έναν νεαρό εραστή γεμάτο πάθος, ζήλια, ορμητικότητα αλλά και ευαισθησία.

Στον ρόλο της Κλαρίσας, η Ναταλία Καπετανάκη ανέδειξε ότι ο έρωτάς της για τον Σίλβιο ξεπερνούσε κατά πολύ ένα επιφανειακό φλερτ ή μια νεανική κοκεταρία. Για την ίδια, η προοπτική να ματαιωθεί ο γάμος της ισοδυναμούσε σχεδόν με προσωπική κατάρρευση. Οι έντονες συναισθηματικές εκρήξεις της, παρότι στιγμιαία υπερβολικές, δικαιολογούνταν από τη νεότητα και την αυθεντικότητα των αισθημάτων της.

Ο Κωστής Γεραρής, ως Φλορίντο Αρετούζι, δεν περιορίστηκε στον ρόλο του «δεύτερου ερωτευμένου» της υπόθεσης, αλλά ανέδειξε ίσως την πιο ρομαντική και εσωστρεφή ανδρική μορφή του έργου. Η ερμηνεία του διακρινόταν για τη λεπτότητα, την ευγένεια, τη συναισθηματική καλλιέργεια και έναν ιδιαίτερο λυρισμό.

Ο Γιώργος Μαγκλής έδωσε στον Μπριγκέλλα τη φυσιογνωμία ενός λαϊκού επαγγελματία της Βενετίας, που έχει μάθει να κινείται με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές τάξεις. Διατηρούσε χιούμορ, ζωντάνια και την ικανότητα να ισορροπεί καταστάσεις, γνωρίζοντας πώς να απευθύνεται τόσο στους άρχοντες όσο και στους υπηρέτες.

Η Άννα Ρωμάνου, ως Σμεραλντίνα, συνδύασε σκηνική ζωντάνια, πρακτική ευφυΐα και έντονη θεατρική παρουσία. Δεν εμφανίστηκε απλώς ως μια τυπική υπηρέτρια, αλλά ως ένας από τους πιο καθαρούς και λειτουργικούς νους της σκηνής.

Οι τρεις σερβιτόροι — Πάρις Κακλαμάνης, Τίνα Χατζηθωμά και Σάββας Καρακάσης — δημιούργησαν ιδιαίτερα έντονες εντυπώσεις μέσα από τις συντονισμένες κινήσεις τους, τη λειτουργικότητα και τη μεταξύ τους επικοινωνία, που πολλές φορές γινόταν χωρίς λόγια. Η χρήση πραγματικών φαγητών επί σκηνής και ιδιαίτερα οι σκηνές κατανάλωσής τους από τον Τρουφαλντίνο ενίσχυαν τον ρεαλισμό και προκαλούσαν αυθόρμητο γέλιο στο κοινό.

Ο Κώστας Δερβένης, στον ρόλο του Καμαριέρη, απέδωσε εύστοχα έναν άνθρωπο που πασχίζει να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και την επαγγελματική του τάξη, ενώ γύρω του επικρατεί κωμική αποδιοργάνωση.

Οι δύο Αχθοφόροι, ο Δήμος Αγγελούσης και ο Σάββας Καρακάσης, αποτέλεσαν μικρές αλλά ουσιαστικές παρουσίες που συμπλήρωσαν αρμονικά τη συνολική εικόνα της παράστασης. Υπενθύμιζαν ότι η δράση εκτυλίσσεται μέσα σε μια ζωντανή και καθημερινή πόλη, ενώ απέδιδαν παραστατικά τόσο τη σωματική κόπωση όσο και την ανάγκη της αμοιβής για τον κόπο τους.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στα λιτά αλλά λειτουργικά σκηνικά της Άντας Σωτηροπούλου, τα οποία δεν εμπόδιζαν ούτε στιγμή τη ροή της δράσης, καθώς και στην προσεγμένη επιλογή μουσικών κομματιών του 18ου αιώνα. Ξεχωριστή συμβολή είχαν επίσης τα κοστούμια, που ανέδειξαν με ακρίβεια κάθε χαρακτήρα και ομόρφυναν διαρκώς τη σκηνική εικόνα.

Από τους υπόλοιπους συντελεστές, αξίζει να σημειωθεί η συμβολή του Κώστα Δερβένη στη σκηνή της ξιφομαχίας, καθώς και της Κωνσταντίνας Σλακώνη στη σκηνική κίνηση και τον συντονισμό των σερβιτόρων.

Συγχαρητήρια σε όλους!