Η Αμαλία Καψάλα με την Υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη και την Πρέσβη της Ελλάδας στο Βέλγιο, Σοφία Γραμματά.

Κυρία Καψάλα καλημέρα σας και σας ευχαριστούμε θερμά για τη σημερινή συζήτηση. Πριν περάσουμε στα τεχνικά θέματα της ελληνόφωνης εκπαίδευσης του εξωτερικού, μπορείτε να μας πείτε ποια είναι τα βασικά καθήκοντα και οι προτεραιότητές σας ως Συντονίστρια Εκπαίδευσης Δυτικής Ευρώπης;

Καλησπέρα σας. Σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία στην ιστοσελίδα σας, την οποία, θέλω να τονίσω, πως παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον. Και απαντάω αμέσως στο ερώτημά σας. Το έργο της Συντονίστριας Εκπαίδευσης Εξωτερικού είναι τρισδιάστατο, καθώς είναι και συμβουλευτικό-επιστημονικό και διοικητικό-κοινωνικό-μορφωτικό αλλά και εποπτικό. Πιο συγκεκριμένα, προΐσταται των αποσπασμένων εκπαιδευτικών και διοικητικών υπαλλήλων στο εξωτερικό, ασκεί όλες τις σχετικές αρμοδιότητες (τοποθετήσεις, άδειες, εποπτεία, αξιολόγηση κ.λπ.) και συνεργάζεται με πρόσωπα και φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την εφαρμογή της ελληνικής εκπαιδευτικής πολιτικής. Παράλληλα, συμβάλλει στη διαμόρφωση πλαισίου λειτουργίας των μονάδων ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης που να είναι συμβατό με το νομικό καθεστώς των χωρών υποδοχής. Είναι προφανές ότι ο συντονισμός της λειτουργίας των εκπαιδευτικών μονάδων του εξωτερικού με την κάλυψη των αναγκών σε εκπαιδευτικό προσωπικό αποτελεί επίσης κύριο μέλημα του Σ.Γ.Ε. Βρυξελλών.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε στη διαχείριση ενός τόσο εκτεταμένου και πολυπολιτισμικού εκπαιδευτικού δικτύου;

Η μεγαλύτερη πρόκληση έγκειται στην αντικειμενική δυσκολία για in situ επισκέψεις σε όλα τα αναγνωρισμένα ΤΕΓ που στελεχώνονται με
αποσπασμένους εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα. Ωστόσο, χάρη στις συχνές διαδικτυακές συναντήσεις, φροντίζουμε να καλύπτουμε ως ένα βαθμό αυτό το κενό. Μια άλλη πρόκληση είναι η ιδιαίτερη ανομοιογένεια και οι ξεχωριστές εκπαιδευτικές ανάγκες που παρουσιάζει κάθε μια χώρα ξεχωριστά. Όπως λ.χ. η Ιταλία με τα ελληνόφωνα χωριά.

Πόσα ΤΕΓ λειτουργούν σήμερα στη Δυτική Ευρώπη και ποια είναι η εικόνα της συμμετοχής των μαθητών; Ποιες είναι οι κυριότερες ανάγκες των ΤΕΓ σε προσωπικό, υλικό και υποδομές;

Συνολικά στις 9 χώρες ευθύνης του ΣΓΕ Βρυξελλών κατά το τρέχον σχολικό έτος λειτουργούν 53 αναγνωρισμένα ΤΕΓ, ενώ άλλα 2 έχουν υποβάλει αίτηση αναγνώρισης. Στη ζώνη δράσης του γραφείου μας φοιτούν κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά 5.535 μαθητές και απασχολούνται 101 αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί. Το κυριότερο πρόβλημα εντοπίζεται στην εξεύρεση αιθουσών διδασκαλίας, αφού ελάχιστα ΤΕΓ διαθέτουν ιδιόκτητες υποδομές, ενώ τα περισσότερα φιλοξενούνται σε αίθουσες ξένων σχολείων επί πληρωμή. Πρόβλημα σε εκπαιδευτικό προσωπικό δεν αντιμετωπίζουμε, αφού οι αποσπάσεις τα τελευταία χρόνια πραγματοποιούνται έγκαιρα.

Πώς ανταποκρίνονται τα ΤΕΓ στις ανάγκες των παιδιών δεύτερης και τρίτης γενιάς, που συχνά έχουν διαφορετικό γλωσσικό προφίλ;

Με ευελιξία, διότι αναγνωρίζουμε πως το γλωσσικό προφίλ των μαθητών των Τ.Ε.Γ. είναι ποικίλο και απαιτεί προσαρμογή των διδακτικών στόχων, περιεχομένων και μεθοδολογιών ανάλογα με την ηλικία, το γλωσσικό επίπεδο, τις κοινωνιογλωσσικές συνθήκες.

Η Συντονίστρια Εκπαίδευσης κατά τη διάρκεια του 31ου Συνεδρίου Εκπαιδευτικών Ευρώπης

Ποιος είναι ο ρόλος των γονέων στη λειτουργία των Τ.Ε.Γ. και των σχολείων και πώς συνεργάζεστε με τις ελληνικές κοινότητες, συλλόγους γονέων και πολιτιστικούς φορείς;

Ως επί το πλείστον ο ρόλος τους είναι υποστηρικτικός και συνεργατικός, αφού οι σύλλογοι γονέων και οι ελληνικές κοινότητες δραστηριοποιούνται ενεργά για την διευθέτηση πολλών ζητημάτων που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς καθώς και για την υλοποίηση ποικίλων πολιτιστικών δράσεων. Η δε συνεργασία μας είναι σε γενικές γραμμές εξαιρετική, γεγονός που με γεμίζει με αισιοδοξία για ακόμη πιο δυναμική υποστήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης των ομογενών.

Πώς ανταποκρίνεται η ελληνική εκπαίδευση στις ανάγκες μιας διασποράς που αλλάζει συνεχώς;

Οι ανάγκες της ελληνόφωνης εκπαίδευσης στο εξωτερικό είναι πολύ μεγάλες και διαρκώς διογκώνονται. Σας ανέφερα λόγου χάριν προηγουμένως για τα 2 Τ.Ε.Γ., ένα στη Γαλλία και ένα στην Ιταλία, που είναι υπό αναγνώριση. Το Υπουργείο το γνωρίζει καλά αυτό και αντιλαμβάνεται πως υπάρχουν ακόμη πολλά ανοιχτά ζητήματα. Γι’ αυτό και προσπαθεί να καλύψει όλες τις ανάγκες, παρά το πολύ υψηλό κόστος που αυτό συνεπάγεται.

Υπάρχουν πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ελληνικής ταυτότητας και του πολιτισμού στις νεότερες γενιές;

Σε επίπεδο Γραφείου Συντονιστή Εκπαίδευσης Βρυξελλών (Γ.Σ.Ε.Β.) καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια να είμαστε παρόντες όχι μόνο στα Τ.Ε.Γ. αλλά και σε ξενόγλωσσα σχολεία όπου φοιτούν μαθητές ελληνικής καταγωγής, ώστε να παρέχουμε και σε αυτά τα παιδιά μαθήματα ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού. Αναφέρω χαρακτηριστικά στο Βέλγιο τα τμήματα OLC (Ouverture Langues et Cultures) του γαλλόφωνου Υπουργείου Παιδείας.

Υπάρχουν προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για μαθητές που ζουν σε περιοχές χωρίς Τ.Ε.Γ.;

Κατά το σχολικό έτος 2025-2026 σε πόλεις όπου λειτουργούσαν μέχρι πρότινος Τ.Ε.Γ., αλλά δεν συγκεντρώνονταν ο απαιτούμενος αριθμός των μαθητών για να γίνονται διά ζώσης τμήματα, δημιουργήθηκαν διαδικτυακά τμήματα ελληνικής γλώσσας. Παράλληλα, για πρώτη φορά λειτουργήσαμε διαδικτυακό τμήμα προετοιμασίας μαθητών για τις εξετάσεις των ομογενών σε Γαλλία, Βέλγιο και Ολλανδία, το οποίο ευελπιστούμε ότι θα έχει περισσότερες συμμετοχές την επόμενη σχολική χρονιά. Για το 2026-2027 έχουμε προβλέψει τη λειτουργία νέων διαδικτυακών τμημάτων που αφορούν στην ελληνική μυθολογία για νήπια, ελληνική ιστορία για παιδιά δημοτικού και ελληνική εφηβική λογοτεχνία για τους μαθητές γυμνασίου και λυκείου. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με όλα τα διαδικτυακά τμήματα οι ενδιαφερόμενοι γονείς μπορούν να επισκέπτονται την ιστοσελίδα ή το Facebook του Γ.Σ.Ε.Β. τα οποία ανανεώνονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα.

Ας περάσουμε τώρα στα αμιγή σχολεία. Ποια είναι η εικόνα των αμιγών ελληνικών σχολείων στη Δυτική Ευρώπη σήμερα και ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν;

Στις χώρες ευθύνης του Γ.Σ.Ε.Β. λειτουργούν 2 αμιγή σχολεία σε Βρυξέλλες και Νάπολη Ιταλίας. Την παρούσα χρονική περίοδο τα σχολεία είναι πλήρως στελεχωμένα χωρίς να υπάρχουν ζητήματα χρηματοδότησης, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια για αναβάθμιση του κτιρίου του Κεστεκιδείου και την ενίσχυση των υφιστάμενων υποδομών.

Πώς διασφαλίζεται η ισορροπία ανάμεσα στο ελληνικό πρόγραμμα σπουδών και τις απαιτήσεις των χωρών υποδοχής;

Τα παιδιά που φοιτούν στα Τ.Ε.Γ., και ειδικά αυτά που προέρχονται από μικτούς γάμους, καταβάλλουν τεράστια προσπάθεια για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες δύο σχολείων και αυτό το αναγνωρίζουμε. Για το λόγο αυτό προσπαθούμε να προσφέρουμε όσο το δυνατόν περισσότερο ευέλικτα προγράμματα. Για να παραμένουν οι μαθητές όσο το δυνατόν περισσότερα χρόνια στο ελληνικό σχολείο και ο μέσος όρος φοίτησής τους να ανέβει από τα 6 χρόνια που είναι τώρα.

Κατά τη διάρκεια επίσκεψης της Υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, στις Βρυξέλλες

Ας μιλήσουμε τώρα για τα πανεπιστημιακά τμήματα. Ποια είναι η σημερινή κατάσταση των ελληνικών σπουδών στα πανεπιστήμια της Δυτικής Ευρώπης και πώς στηρίζετε τις έδρες ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού;

Από μία πρόσφατη καταγραφή σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Μάλτα, σε 9 Πανεπιστήμια αυτών των χωρών, λειτουργούν έδρες Νεοελληνικών Σπουδών τις οποίες ενισχύουμε με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς, όταν μας ζητηθεί και βάσει της διαθεσιμότητας. Στόχος μας είναι, μετά και την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, να συμβάλλουμε στην προβολή των τμημάτων αυτών με απώτερο σκοπό την αύξηση των φοιτητών που παρακολουθούν τα προσφερόμενα μαθήματα. Ήδη είμαστε σε στενή συνεργασία με την Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού, η οποία συνδράμει ενεργά προς αυτήν την κατεύθυνση.

Υπάρχει ενδιαφέρον από ξένους φοιτητές για τη νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία;

Μολονότι η ελληνική γλώσσα δεν κατατάσσεται στις πιο εμπορικές ούτε στις πιο χρηστικές γλώσσες του κόσμου, παρατηρούμε ένα μικρό αλλά σταθερό ενδιαφέρον για την εκμάθησή της από μέρους της φοιτητικής-ακαδημαϊκής κοινότητας. Και δεν αναφέρομαι σε φοιτητές ελληνικής καταγωγής, αλλά σε ξένους που θέλουν να μάθουν τη γλώσσα μας και να γνωρίσουν τη λογοτεχνία μας.

Ποιο είναι το όραμά σας για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Δυτική Ευρώπη την επόμενη δεκαετία; Ποιες μεταρρυθμίσεις θεωρείτε πιο αναγκαίες;

Το διακύβευμα είναι να καταφέρουμε να διατηρήσουμε ζωντανή και αναλλοίωτη την ελληνική γλώσσα καθώς και τους δεσμούς με την Ελλάδα στα παιδιά των ομογενών, ο αριθμός των οποίων παρουσιάζει σταθερά αυξητική τάση. Για να πάμε ένα βήμα παραπέρα, το στοίχημα που θα πρέπει να κερδηθεί στα σχολεία του εξωτερικού είναι να ελαχιστοποιήσουμε τις μαθητικές διαρροές, οι οποίες είναι πιο έντονες στους εφήβους, και να οδηγηθούμε σταδιακά από το brain drain στο brain regain. Για το λόγο αυτό και πάντα σε συνεργασία με το ελληνικό υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων αλλά και των ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού, διευρύνουμε το πλαίσιο της παρεχόμενης ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης.

Μέσω διαδικτυακών μαθημάτων- συναντήσεων, προκειμένου ωφελούμενοι να είναι και όσοι μαθητές δεν δύνανται να προσέλθουν στα ΤΕΓ με φυσική παρουσία είτε λόγω απόστασης είτε λόγω των απαιτήσεων των πρωινών σχολείων στα οποία φοιτούν.

Ποια είναι η μεγαλύτερη επιτυχία της θητείας σας μέχρι σήμερα και ποια η μεγαλύτερη εκκρεμότητα;

Θεωρώ ότι στη διετή θητεία μου στο Σ.Γ.Ε. Βρυξελλών καταφέραμε να ενδυναμώσουμε και να συσφίξουμε τις σχέσεις μας με τους αποσπασμένους εκπαιδευτικούς κυρίως του Βελγίου λόγω της δυνατότητας φυσικής παρουσίας τους στις επιμορφωτικές συναντήσεις μας και να δουλέψουμε ομαδοσυνεργατικά. Επιπλέον, χάρη στην “Πρωτοβουλία των Ελλήνων Εκπαιδευτικών του Εξωτερικού”, εξακολουθεί να υλοποιείται με επιτυχία εδώ και 31 χρόνια το Συνέδριο των Ελλήνων Εκπαιδευτικών του Εξωτερικού με επίκαιρη κάθε φορά θεματολογία, συγκεντρώνοντας συμμετοχές τόσο εκπαιδευτικών που υπηρετούν με απόσπαση στο εξωτερικό όσο και εκπαιδευτικών που υπηρετούν σε εκπαιδευτικές δομές της Ελλάδος και επιθυμούν να μοιραστούν μαζί μας τις εμπειρίες τους και τους προβληματισμούς τους.

Όσον αφορά τη μεγαλύτερη εκκρεμότητα, θα εστίαζα στο γεγονός ότι δεν έχουμε καταφέρει έως τώρα να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο συλλόγων γονέων και κηδεμόνων και ελληνικών κοινοτήτων στις χώρες ευθύνης του Γραφείου Βρυξελλών λόγω του γεγονότος ότι ανανεώνονται συχνά οι εκπρόσωποι αυτών των φορέων. Πάντα υπάρχει χώρος για βελτίωση και υιοθέτηση καλών πρακτικών των οποίων η προστιθέμενη αξία είναι αδιαμφισβήτητη.

Κυρία Συντονίστρια, σας ευχαριστούμε θερμά για την πολύ ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη και σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο τόσο σημαντικό έργο που επιτελείτε για όλον τον ελληνισμό.

Εγώ σας ευχαριστώ για τον χρόνο και το χώρο που μας διαθέσατε. Πριν κλείσω θα ήθελα να αναφέρω ότι τόσο εγώ όσο και το προσωπικό του Σ.Γ.Ε.Β. είμαστε στη διάθεσή σας όποτε χρειαστεί για την περαιτέρω προώθηση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης και, ειδικά αυτήν την περίοδο, για την ταχεία διεκπεραίωση των αιτημάτων ισοτιμίας απολυτηρίων και αντιστοίχισης τάξεων όσων επαναπατρίζονται. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχηθώ καλό καλοκαίρι στους αναγνώστες και τις αναγνώστριες της ιστοσελίδας σας και να υπενθυμίσω στους γονείς των μαθητών να μην λησμονήσουν να κάνουν τις εγγραφές των παιδιών τους στα Τ.Ε.Γ. πριν τις καλοκαιρινές διακοπές, ώστε έγκαιρα να μπορέσουμε να προγραμματίσουμε τον σχεδιασμό των τμημάτων για την ερχόμενη σχολική χρονιά.

The post Αμαλία Καψάλα: «Να κρατήσουμε ζωντανή και αναλλοίωτη την ελληνική γλώσσα στα παιδιά της ομογένειας» appeared first on .

Αξίζει να γίνει ξεχωριστή αναφορά στους ηθοποιούς της παράστασης, όχι μόνο επειδή ο καθένας ξεχώρισε για την ερμηνεία του, αλλά και επειδή υπήρχε απόλυτη αντιστοιχία ανάμεσα στους ηθοποιούς και στους χαρακτήρες που ενσάρκωσαν. Άλλωστε, όπως ανέφερε και ο σκηνοθέτης, μια βασική συμβουλή που έχει δεχθεί από τους δασκάλους του είναι πως αρκεί να επιλέξει κανείς το σωστό έργο και να κάνει σωστή διανομή· μετά μπορεί «να κοιμηθεί ήσυχος».

Στον ρόλο του Τρουφαλντίνο, ο Χάρης Ξενογιάννης παρουσίασε έναν ακούραστο, πανούργο και μονίμως πεινασμένο λαϊκό υπηρέτη, που προσπαθεί να τα βγάλει πέρα υπηρετώντας ταυτόχρονα δύο αφεντικά. Κινήθηκε με ένστικτο, γρήγορα αντανακλαστικά και αδιάκοπη επινοητικότητα, προκαλώντας συνεχείς παρεξηγήσεις και σκηνές κωμικού χάους. Κάτω όμως από τη φαρσική επιφάνεια διακρινόταν μια βαθιά ανθρώπινη φυσιογνωμία, γεμάτη φόβους, ζωντάνια και δίψα για ζωή.

Η Μπεατρίτσε Ρασπόνι, όπως την απέδωσε η Μαρία Μερκούρη, εμφανίστηκε ως μια έξυπνη και αποφασιστική νέα γυναίκα, που μεταμφιεσμένη σε άνδρα φτάνει στη Βενετία αναζητώντας τον αγαπημένο της Φλορίντο. Ο χαρακτήρας της συνδύαζε θάρρος, αυτοκυριαρχία και έντονο συναίσθημα, ενώ πίσω από την ψυχραιμία της φανερωνόταν μια βαθιά ερωτική αγωνία. Μέσα στον κυκεώνα μεταμφιέσεων και παρεξηγήσεων, αποτέλεσε ίσως την πιο ώριμη και συνειδητοποιημένη παρουσία του έργου.

Ο Γιώργης Καταλαγαριανάκης απέδωσε ιδανικά τον Πανταλόνε, έναν ηλικιωμένο αλλά αεικίνητο άνθρωπο, με επιχειρηματικό ένστικτο, ένταση και επιβλητική παρουσία. Ο θεατής είχε την αίσθηση πως επρόκειτο για έναν άνθρωπο που επί δεκαετίες διοικούσε το σπίτι, το εμπόριο και την οικογένειά του. Η ερμηνεία του ισορροπούσε επιτυχημένα ανάμεσα στο κωμικό στοιχείο και τη βαθύτερη ανθρώπινη διάσταση του ρόλου.

Ο Βασίλης Μάγνης ενσάρκωσε με πειστικότητα τον Δόκτορα Λομπάρντι, τον νομικό με το μαύρο κοστούμι, τη ρητορική μεγαλοπρέπεια και τα λατινικά αποφθέγματα — στοιχεία που σπάνια συναντώνται σε άλλες σκηνικές προσεγγίσεις του έργου. Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη, ο ίδιος ο Γκολντόνι, έχοντας υπάρξει ενεργός δικηγόρος για χρόνια, φαίνεται πως ενσωμάτωσε στον χαρακτήρα αυτό προσωπικά στοιχεία της δικής του εμπειρίας.

Ο Κωνσταντίνος Μανιάτης απέδωσε με απόλυτη πειστικότητα τον Σίλβιο, έναν νεαρό εραστή γεμάτο πάθος, ζήλια, ορμητικότητα αλλά και ευαισθησία.

Στον ρόλο της Κλαρίσας, η Ναταλία Καπετανάκη ανέδειξε ότι ο έρωτάς της για τον Σίλβιο ξεπερνούσε κατά πολύ ένα επιφανειακό φλερτ ή μια νεανική κοκεταρία. Για την ίδια, η προοπτική να ματαιωθεί ο γάμος της ισοδυναμούσε σχεδόν με προσωπική κατάρρευση. Οι έντονες συναισθηματικές εκρήξεις της, παρότι στιγμιαία υπερβολικές, δικαιολογούνταν από τη νεότητα και την αυθεντικότητα των αισθημάτων της.

Ο Κωστής Γεραρής, ως Φλορίντο Αρετούζι, δεν περιορίστηκε στον ρόλο του «δεύτερου ερωτευμένου» της υπόθεσης, αλλά ανέδειξε ίσως την πιο ρομαντική και εσωστρεφή ανδρική μορφή του έργου. Η ερμηνεία του διακρινόταν για τη λεπτότητα, την ευγένεια, τη συναισθηματική καλλιέργεια και έναν ιδιαίτερο λυρισμό.

Ο Γιώργος Μαγκλής έδωσε στον Μπριγκέλλα τη φυσιογνωμία ενός λαϊκού επαγγελματία της Βενετίας, που έχει μάθει να κινείται με άνεση ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές τάξεις. Διατηρούσε χιούμορ, ζωντάνια και την ικανότητα να ισορροπεί καταστάσεις, γνωρίζοντας πώς να απευθύνεται τόσο στους άρχοντες όσο και στους υπηρέτες.

Η Άννα Ρωμάνου, ως Σμεραλντίνα, συνδύασε σκηνική ζωντάνια, πρακτική ευφυΐα και έντονη θεατρική παρουσία. Δεν εμφανίστηκε απλώς ως μια τυπική υπηρέτρια, αλλά ως ένας από τους πιο καθαρούς και λειτουργικούς νους της σκηνής.

Οι τρεις σερβιτόροι — Πάρις Κακλαμάνης, Τίνα Χατζηθωμά και Σάββας Καρακάσης — δημιούργησαν ιδιαίτερα έντονες εντυπώσεις μέσα από τις συντονισμένες κινήσεις τους, τη λειτουργικότητα και τη μεταξύ τους επικοινωνία, που πολλές φορές γινόταν χωρίς λόγια. Η χρήση πραγματικών φαγητών επί σκηνής και ιδιαίτερα οι σκηνές κατανάλωσής τους από τον Τρουφαλντίνο ενίσχυαν τον ρεαλισμό και προκαλούσαν αυθόρμητο γέλιο στο κοινό.

Ο Κώστας Δερβένης, στον ρόλο του Καμαριέρη, απέδωσε εύστοχα έναν άνθρωπο που πασχίζει να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και την επαγγελματική του τάξη, ενώ γύρω του επικρατεί κωμική αποδιοργάνωση.

Οι δύο Αχθοφόροι, ο Δήμος Αγγελούσης και ο Σάββας Καρακάσης, αποτέλεσαν μικρές αλλά ουσιαστικές παρουσίες που συμπλήρωσαν αρμονικά τη συνολική εικόνα της παράστασης. Υπενθύμιζαν ότι η δράση εκτυλίσσεται μέσα σε μια ζωντανή και καθημερινή πόλη, ενώ απέδιδαν παραστατικά τόσο τη σωματική κόπωση όσο και την ανάγκη της αμοιβής για τον κόπο τους.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στα λιτά αλλά λειτουργικά σκηνικά της Άντας Σωτηροπούλου, τα οποία δεν εμπόδιζαν ούτε στιγμή τη ροή της δράσης, καθώς και στην προσεγμένη επιλογή μουσικών κομματιών του 18ου αιώνα. Ξεχωριστή συμβολή είχαν επίσης τα κοστούμια, που ανέδειξαν με ακρίβεια κάθε χαρακτήρα και ομόρφυναν διαρκώς τη σκηνική εικόνα.

Από τους υπόλοιπους συντελεστές, αξίζει να σημειωθεί η συμβολή του Κώστα Δερβένη στη σκηνή της ξιφομαχίας, καθώς και της Κωνσταντίνας Σλακώνη στη σκηνική κίνηση και τον συντονισμό των σερβιτόρων, ενώ αίσθηση προκάλεσαν τα πολύ προσεγμένα μακιγιάζ της Όλγας Μοσχόβου, σύμφωνα με τον κάθε χαρακτήρα και το πνεύμα της εποχής τους.

Συγχαρητήρια σε όλους!

The post Σκέψεις μετά την αυλαία: Συλλογική δύναμη και συνοχή των ηθοποιών στον «Υπηρέτη δύο Αφεντάδων» appeared first on .

Οι τέσσερις παραστάσεις γνώρισαν θερμότατη ανταπόκριση, με πολλούς θεατές να κάνουν λόγο για μία από τις αρτιότερες παραγωγές που έχουν παιχτεί στις Βρυξέλλες και σίγουρα μία από τις σπουδαιότερες που έχει παρουσιάσει  ο ΘΕΣΠΙΣ στα 25 χρόνια πορείας του. Η σκηνοθετική προσέγγιση του Αριστείδη Λαυρέντζου απέδειξε πως το κλασικό ευρωπαϊκό θέατρο μπορεί να παραμένει απολύτως ζωντανό, απολαυστικό και συγκινητικό για το σημερινό κοινό. Τα αυθεντικά κοστούμια εποχής, η φιλολογικά τεκμηριωμένη νέα μετάφραση, οι άψογοι υπέρτιτλοι στα γαλλικά και αγγλικά και η υποδειγματική συνοχή του θιάσου δημιούργησαν μια παράσταση με διεθνή προσανατολισμό και σπάνια θεατρική ποιότητα.

Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που χαρακτήρισαν την παραγωγή ως ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της φετινής σεζόν για τον ελληνισμό των Βρυξελλών, επισημαίνοντας ότι ο ΘΕΣΠΙΣ κατάφερε να γεφυρώσει ιδανικά την παράδοση της commedia dell’ arte με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή θεατρική ματιά.

Η αυλαία έπεσε για τον «Υπηρέτη δύο αφεντάδων» του Κάρλο Γκολντόνι, που παρουσίασε στις Βρυξέλλες η θεατρική ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, αφήνοντας πίσω της έντονο αποτύπωμα στο ελληνικό θεατρικό τοπίο της διασποράς. Η παραγωγή, που πραγματοποιήθηκε με τη στήριξη του Newsville.be ως χορηγού επικοινωνίας, συγκέντρωσε πολυάριθμο κοινό στις τέσσερις παραστάσεις της και απέσπασε ιδιαίτερα θερμές αντιδράσεις από θεατές και ανθρώπους του θεάτρου.

Σύμφωνα με τον σκηνοθέτη της παράστασης Αριστείδη Λαυρέντζο, τα σχόλια που έλαβε η ομάδα ξεπέρασαν τον συνηθισμένο ενθουσιασμό που συνοδεύει μια επιτυχημένη παραγωγή, καθώς πολλοί θεατές έκαναν λόγο για μία από τις σημαντικότερες δουλειές στην ιστορία της θεατρικής ομάδας  ΘΕΣΠΙΣ. Όπως επισημαίνεται, η επιτυχία της παράστασης βασίστηκε σε έναν συνδυασμό πολυετούς θεατρικής εμπειρίας, φιλολογικής γνώσης, σκηνοθετικής πειθαρχίας και βαθιάς σύνδεσης με το ευρωπαϊκό και ελληνικό θεατρικό ρεπερτόριο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο γεγονός ότι κάθε παράσταση παρουσιαζόταν ακόμη πιο ώριμη και δυναμική από την προηγούμενη, στοιχείο που χαρακτηρίστηκε ως απόδειξη «ζωντανού θεάτρου».

Η επιτυχία αποκτά ξεχωριστή σημασία στις Βρυξέλλες, όπου το ελληνικό θέατρο της διασποράς διαθέτει μακρά και ενεργή παρουσία. Ο ΘΕΣΠΙΣ συμπληρώνει φέτος 25 χρόνια συνεχούς πολιτιστικής δραστηριότητας, με θεατρικές παραστάσεις που θα μείνουν έντονα στη μνήμη του θεατρόφιλου κοινού  της πόλης μας, όπως η Λυσιστράτη (2024), ο Καποδίστριας του Καζαντζάκη (2022), ο Ιδανικός σύζυγος του Όσκαρ Ουάιλντ το 2019, τον Ταρτούφο του Μολιέρου το 2018, τη Δωδέκατη Νύχτα του Σαίξπηρ (2017) και πολλές άλλες, αποτελώντας την ίδια στιγμή άξιο μέλος ενός ευρύτερου πυρήνα πολλών ελληνικών θεατρικών ομάδων που δραστηριοποιούνται στη βελγική πρωτεύουσα. Να σημειώσουμε πως εκπρόσωποι των περισσότερων από αυτές έδωσαν το «παρών» στις παραστάσεις, επιβεβαιώνοντας τη συνοχή και τη δυναμική της ελληνικής πολιτιστικής κοινότητας.

Η παραγωγή ξεχώρισε επίσης για τον ανοιχτό και πολυπολιτισμικό της χαρακτήρα. Πέρα από το σταθερό ελληνόφωνο κοινό του ΘΕΣΠΙΣ, η χρήση προσεγμένων υπερτίτλων στα γαλλικά και αγγλικά επέτρεψε την προσέλευση θεατών διαφορετικών εθνικοτήτων. Ανάμεσα στους επίσημους προσκεκλημένους βρέθηκαν εκπρόσωποι της Ορθόδοξης Εκκλησίας των Βρυξελλών, με επικεφαλής τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Απολλωνιάδος κ. Ιωακείμ, καθώς και κληρικοί της ομογένειας, υπογραμμίζοντας τον ευρύτερο κοινωνικό και ενωτικό ρόλο της Εκκλησίας στην ελληνική διασπορά. Παρών σε μία από τις παραστάσεις ήταν και πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η δημόσια αναφορά του σκηνοθέτη στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε εργαλείο δημιουργικής συνεργασίας και όχι υποκατάστατο του ανθρώπου. Όπως σημείωσε, η συμβολή της υπήρξε σημαντική στον σχεδιασμό της αφίσας και στη διαχείριση μεταφραστικών ζητημάτων της παραγωγής. Η εικόνα ενός σκηνοθέτη ντυμένου ως Γκολντόνι να ευχαριστεί δημόσια την τεχνητή νοημοσύνη από τη σκηνή των Βρυξελλών χαρακτηρίστηκε ως μία συμβολική «γέφυρα» ανάμεσα στην παράδοση της commedia dell’ arte και στις νέες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας.

O σκηνοθέτης της παράστασης, Αριστείδης Λαυρέντζος

Ξεχωριστές ευχαριστίες απευθύνθηκαν επίσης προς τη Δρα Ειρήνη Μουντράκη, υπεύθυνη δραματολογίου του Εθνικού Θεάτρου και ειδική μελετήτρια του έργου του Γκολντόνι, για τη θεωρητική και επιστημονική υποστήριξη που παρείχε στην ομάδα από τον Μάρτιο μέχρι και την ολοκλήρωση της παραγωγής, μέσα από αναλύσεις και δημόσια διάλεξη στις Βρυξέλλες. Την ίδια στιγμή σε ερμηνευτικό επίπεδο όλοι οι ηθοποιοί έδωσαν τον καλύτερο τους εαυτό και χειροκροτήθηκαν ζεστά από το θεατρόφιλο κοινό! Ιδιαίτερη μνεία θα κάνουμε στον πρωταγωνιστικό ρόλο και τον Χάρη Ξενογιάννη καθώς και την Μαρία Μερκούρη στο ρόλο της Μπεατρίτσε.

Ο επίλογος της θεατρικής παραγωγής, δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ακόμη μία επιτυχημένη παράσταση της ομάδας ΘΕΣΠΙΣ, αλλά ως μια θεατρική στιγμή με ιδιαίτερη καλλιτεχνική και συμβολική βαρύτητα για τον ελληνισμό της διασποράς και τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία στις Βρυξέλλες.

Photo credit: THESPIS, Social media

The post Ο «Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων»: Μία παράσταση με διεθνή προσανατολισμό και σπάνια θεατρική ποιότητα. appeared first on .

Στον ρόλο του Δικηγόρου συναντάμε τον Δημήτρη Μαλαφέκα, έναν ηθοποιό με πολυετή παρουσία και ιδιαίτερα σημαντική καλλιτεχνική πορεία στο κοινοτικό θέατρο, ο οποίος έχει ξεχωρίσει μέσα από ώριμες και απαιτητικές θεατρικές επιλογές. Με συνέπεια απέναντι σε έργα που διαθέτουν έντονο κοινωνικό και υπαρξιακό αποτύπωμα, ο Δημήτρης Μαλαφέκας προσεγγίζει τους Πιγκουίνους ως ένα έργο «αιχμηρό, ξεβολευτικό και αμείλικτο», αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη ευθραυστότητα που διαπερνά όλους τους χαρακτήρες του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά στο Newsville.be και τον Γιάννη Δήμα για τη μακρά και απαιτητική διαδικασία των προβών, τη συνεργασία του με τον Δημήτρη Στασινόπουλο και τη βαθιά αλήθεια ενός έργου που, όσο παράξενο κι αν μοιάζει, αντανακλά με ανησυχητική ακρίβεια τη δική μας πραγματικότητα.

Κύριε Μαλαφέκα, τελική ευθεία για την πρεμιέρα του θεατρικού έργου Πιγκουίνοι. Πείτε μας δυο λόγια για το πώς προετοιμάζεστε για τις παραστάσεις με το Απόπειρα Project;
Μετά από 12 μήνες προβών, έχω την αίσθηση ότι έχουμε χτίσει ένα δικό μας σύμπαν, το σύμπαν των πιγκουίνων, και είμαστε έτοιμοι να το παρουσιάσουμε στο κοινό. Ήταν ( και είναι ακόμα) μια διαδικασία επίπονη αλλά και εξαιρετικά δημιουργική σε ένα πλαίσιο σχεδόν απόλυτης ελευθερίας όπως αυτά που ξέρει να δημιουργεί ο Δημήτρης Στασινόπουλος στις πρόβες του. Πολύς αυτοσχεδιασμός, συζητήσεις, πίτσες και σουβλάκια, και τελικά η συναρμολόγηση μιας παρέας όπου βασιλεύει η άνεση και η συνενοχή. Ανυπομονούμε νομίζω όλοι για την πρεμιέρα.

Τι σας κέντρισε στο κείμενο του Δημήτρη Στασινόπουλου και γιατί αποδεχθήκατε τον ρόλο του Δικηγόρου στους Πιγκουίνους;
Ο Δημήτρης ως συγγραφέας (αλλά και ως σκηνοθέτης) έχει μια αρετή την οποία εκτιμώ απεριόριστα: δεν φοβάται να εκτεθεί και να εκθέσει, να τσαλακωθεί και να τσαλακώσει. Οι Πιγκουΐνοι είναι ένα κείμενο αιχμηρό, ξεβολευτικό, έως και αμείλικτο, αλλά και πολύ αστείο και γενναιόδωρο ταυτόχρονα. Όσο για τον ρόλο μου, μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά από την στιγμή που το έργο μου αρέσει έχει πολύ μικρή σημασία για μένα ποιόν ρόλο θα παίξω. Εφόσον ο Δημήτρης με φαντάστηκε ως δικηγόρο, αυτό θα παίξω. Είναι θέμα εμπιστοσύνης στο κριτήριο του σκηνοθέτη.

Ο χαρακτήρας σας βρίσκεται μέσα σε μια κοινωνία που άλλοτε αγνοεί και άλλοτε εξοντώνει το «διαφορετικό». Πώς προσεγγίσατε υποκριτικά αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρωπιά και την κοινωνική απάθεια;
Το ενδιαφέρον με τους Πιγκουΐνους είναι ότι σχεδόν όλοι οι χαρακτήρες, άλλος λίγο άλλος πολύ, είναι «διαφορετικοί», κάτι σαν πινακοθήκη κοινωνικά απροσάρμοστων, είναι ταυτόχρονα μισάνθρωποι αλλά και πολύ ανθρώπινοι. Υποκριτικά αυτό θέλει πολύ δουλειά γιατί είναι εύκολο να πέσεις στην παγίδα της καρικατούρας.

Οι Πιγκουίνοι φαίνεται να απαιτούν έντονη σωματικότητα και κινησιολογία. Πόσο απαιτητική ήταν αυτή η διαδικασία για εσάς και τι ανακαλύψατε μέσα από αυτήν για το σώμα και την έκφρασή σας πάνω στη σκηνή;
Η σωματικότητα είναι βασικό ζητούμενο στα έργα του Δημήτρη, είναι κάτι που το ενθαρρύνει, φαίνεται από την πρώτη στιγμή ότι θέλει να το πάει όσο πιο μακριά γίνεται. Είναι όντως απαιτητική διαδικασία αλλά τόσο απελευθερωτική που αξίζει τον κόπο. Μας διευκόλυνε η εμπιστοσύνη που δημιουργήθηκε μεταξύ των ηθοποιών αλλά και η άριστη καθοδήγηση της καταπληκτικής κινησιολόγου μας (και όχι μόνο) Μαρίας Νεραντζάκη.

Το έργο κινείται ανάμεσα στο δυστοπικό, το σουρεαλιστικό και το βαθιά ανθρώπινο. Πώς κρατά ένας ηθοποιός την αλήθεια του ρόλου του μέσα σε έναν τόσο παράξενο και αλληγορικό κόσμο;
Αυτό δεν είναι τόσο δύσκολο: Δυστυχώς ο κόσμος των Πιγκουίνων μας είναι στην πραγματικότητα πολύ γνώριμος. Η επικαιρότητα είναι όσο δυστοπική και σουρεαλιστική όσο είναι και το έργο, το μίσος για τον αδύναμο και τον διαφορετικό, η ανθρωποφαγία, το «ο θάνατος σου, η ζωή μου» είναι γύρω μας. Ένα επιπλέον στοιχείο όμως που για μένα βοηθάει πολύ ως προς την «αλήθεια του ρόλου» είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Δημήτρης: ζωντανή, ανεπιτήδευτη, χωρίς εκπτώσεις, χωρίς αυτολογοκρισία, σε κάνει να νοιώσεις άμεσα ότι «ακούγεσαι» αληθινός. Μεγάλο προσόν.

Μέσα από την παράσταση τίθεται συνεχώς το ερώτημα της συνύπαρξης με τον «άλλον». Υπήρξε κάποια στιγμή στις πρόβες που σας έκανε να δείτε διαφορετικά τη δική σας στάση απέναντι στους ανθρώπους γύρω σας;
Δεν θα το έλεγα έτσι. Ο τρόπος που δουλεύουμε στις πρόβες όμως, η ένταση, η τριβή, ή παρέα, μου επέτρεψαν να γνωρίσω καλύτερα 4 ανθρώπους για τους οποίους ήξερα πολύ λίγα πράγματα, να τους δω να δίνουν τα πάντα, να ξεγυμνώνονται στην σκήνη. Κι” αυτό έχει ανεκτίμητη αξία.

Μετά από δώδεκα μήνες προετοιμασίας, τι πιστεύετε ότι θα μείνει τελικά στον θεατή όταν πέσει η αυλαία των Πιγκουίνων — και τι θα μείνει σε εσάς προσωπικά;
Πραγματικά δεν έχω ιδέα τι θα μείνει στον θεατή και χαίρομαι γι” αυτό. Κάτι θα μείνει πάντως… Όσο για μένα, ξέρω ότι θα νιώσω πολύ γεμάτος και πολύ άδειος ταυτόχρονα.

Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ

Φωτογραφίες: Θανάσης Βελούζος 

The post Δημήτρης Μαλαφέκας: «Οι Πιγκουΐνοι είναι ένα κείμενο αιχμηρό, ξεβολευτικό, έως και αμείλικτο» appeared first on .

Μιλώντας ανοιχτά για τον καρκίνο: Εκδήλωση ενημέρωσης και διαλόγου στις Βρυξέλλες, από το United Hellenic Women Club

Με πολυετή εμπειρία στη Γερμανία, σε ένα από τα πιο απαιτητικά ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, η Δρ Μαρία Αυγουστίδου επιστρέφει στην Ελλάδα φέρνοντας μαζί της όχι μόνο τη γερμανική πειθαρχία και την αυστηρή ιατρική μεθοδολογία, αλλά και μια βαθιά ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη φροντίδα του ογκολογικού ασθενή. Στη συνέντευξή της, μιλά για τη διαφορά δομών και όχι ικανοτήτων ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Δυτική Ευρώπη, αναδεικνύοντας ως βασικό έλλειμμα την οργάνωση και την ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες. Αναφέρεται στις ραγδαίες εξελίξεις της ογκολογίας —από την ανοσοθεραπεία έως την εξατομικευμένη ιατρική— χωρίς να παραβλέπει το κρίσιμο ζήτημα της ποιότητας ζωής και της έγκαιρης ένταξης της ανακουφιστικής φροντίδας από τη στιγμή της διάγνωσης. Με ευθύτητα και ρεαλισμό, υπογραμμίζει τις καθυστερήσεις στη διαχείριση των ασθενών, τη σημασία της ειλικρινούς επικοινωνίας και της μητρικής γλώσσας στη θεραπευτική σχέση, ενώ ταυτόχρονα καταθέτει μια καθαρή θέση: η σύγχρονη ογκολογία δεν αφορά μόνο τη μάχη με τη νόσο, αλλά κυρίως τη συνοδεία του ανθρώπου σε κάθε στάδιο της διαδρομής του.

Κυρία Αυγουστίδου, πώς επηρέασε την ιατρική σας προσέγγιση στο ελληνικό σύστημα υγείας η πολυετής εκπαίδευση και εργασία σας στη Γερμανία;

Η Γερμανία με δίδαξε κυρίως πειθαρχία στη σκέψη, στη διαδικασία, στην τεκμηρίωση. Εκεί έμαθα ότι η ιατρική δεν είναι μόνο διαίσθηση: είναι πρωτόκολλο, αξιολόγηση, λογοδοσία.

Όταν γύρισα στην Ελλάδα, δεν ήρθα για να «διδάξω», ήρθα για να συνδυάσω αυτή τη μεθοδολογία με κάτι που η Γερμανία δεν μου έδωσε ποτέ εξ ολοκλήρου: την ανθρώπινη εγγύτητα στον ασθενή. Ο Έλληνας ασθενής θέλει να τον δεις ως άνθρωπο, όχι ως περιστατικό. Αυτός ο συνδυασμός, γερμανική μεθοδολογία και ελληνική σχέση, είναι που προσπαθώ να εφαρμόζω κάθε μέρα.

Η διαφορά στον ιατρικό κόσμο μεταξύ Ελλάδας και Δυτικής Ευρώπης είναι χαοτική ή μύθος;

Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι χαοτική παντού. Σε επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης, οι Έλληνες γιατροί είναι εξαιρετικοί, αυτό το βλέπεις στο εξωτερικό, όπου τους αναζητούν ακριβώς γι” αυτό.

Το χάσμα υπάρχει στη δομή: στα συστήματα υποστήριξης, στη χρηματοδότηση της έρευνας, στην οργάνωση της καθημερινής φροντίδας. Δεν είναι θέμα ανθρώπων, είναι θέμα υποδομής. Και αυτό είναι πολιτική απόφαση, όχι ιατρική αδυναμία.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόοδος και το μεγαλύτερο «κενό» στην ογκολογική θεραπεία σήμερα;

Η πρόοδος είναι αδιαμφισβήτητα η μοριακή στόχευση και η ανοσοθεραπεία. Ζούμε μια εποχή που κάποιοι καρκίνοι οι οποίοι πριν από 15 χρόνια ήταν θανατικές καταδίκες, σήμερα ελέγχονται χρόνια. Αυτό είναι θαύμα επιστήμης.

Το κενό όμως είναι η πρόσβαση. Αυτές οι θεραπείες δεν φτάνουν ισότιμα σε όλους, ούτε μέσα στη χώρα, ούτε παγκοσμίως. Επίσης, εξακολουθούμε να υποτιμούμε τη φροντίδα του ανθρώπου παράλληλα με τη φροντίδα της νόσου.

Πότε η ιατρική πρέπει να μετατοπίζεται από τη θεραπεία στη στοχευμένη ανακουφιστική φροντίδα;

Αυτή είναι η ερώτηση που κάνω στους φοιτητές μου από την πρώτη μέρα. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν είναι ο «επίλογος», δεν αρχίζει όταν τελειώνουν οι θεραπείες. Αρχίζει την ημέρα της διάγνωσης.

Η μετατόπιση από την επιθετική θεραπεία γίνεται όταν το «για πόσο καιρό» υπερβαίνει το «με τι ποιότητα ζωής;». Αυτή η κρίση απαιτεί ειλικρίνεια, χρόνο, και κυρίως εμπιστοσύνη μεταξύ γιατρού και ασθενή, κάτι που δεν χτίζεται σε μια συνάντηση.

Ποια η πιο δύσκολη απόφαση που έχετε κληθεί να πάρετε ως ογκολόγος σε ασθενή τελικού σταδίου;

Δεν θα αναφερθώ σε συγκεκριμένο περιστατικό αλλά οι πιο δύσκολες αποφάσεις είναι πάντα ίδιες: το πότε λες «αρκεί». Πότε σταματάς να «κάνεις κάτι» και αρχίζεις απλώς να «είσαι εκεί».

Αυτές οι στιγμές με δίδαξαν ταπεινοφροσύνη. Ότι ο ρόλος μου δεν είναι να νικάω τον καρκίνο κάθε φορά, είναι να συνοδεύω τον άνθρωπο ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

Ποια είναι η μεγαλύτερη διαφορά στη φιλοσοφία ανακουφιστικής φροντίδας μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας;

Η Γερμανία έχει σύστημα, υπάρχουν δομές, ομάδες, πρωτόκολλα. Η παρηγορητική φροντίδα εντάσσεται οργανικά στο σύστημα υγείας. Στην Ελλάδα υπάρχει κάτι άλλο που είναι πολύτιμο: η ανθρώπινη παρουσία, η οικογένεια που δεν φεύγει από το κρεβάτι.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το ανθρώπινο κομμάτι δεν αρκεί από μόνο του. Χρειαζόμαστε και τη δομή. Εκπαιδεύω στην Ανακουφιστική Ιατρική ακριβώς γιατί πιστεύω ότι μπορούμε να έχουμε και τα δύο.

Με τη συμμετοχή σας σε διεθνή συμβούλια, πώς βλέπετε να αλλάζει η εξατομικευμένη θεραπεία τα επόμενα 10 χρόνια;

Τα επόμενα 10 χρόνια θα ζήσουμε επανάσταση στο επίπεδο της πρόβλεψης, όχι μόνο της θεραπείας. Τα μοριακά προφίλ, η τεχνητή νοημοσύνη, η υγρή βιοψία θα μας επιτρέπουν να «βλέπουμε» τον καρκίνο πριν ακόμα εμφανιστεί κλινικά ή πριν υποτροπιάσει.

Παράλληλα, η πρόκληση θα είναι η ισότιμη πρόσβαση. Γιατί η εξατομίκευση χωρίς δικαιοσύνη γίνεται προνόμιο, όχι δικαίωμα.

Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη στην αρχική αντιμετώπιση ενός καρκινοπαθούς στην Ελλάδα;

Το πιο συχνό δεν είναι ιατρικό λάθος, είναι χρονική καθυστέρηση. Η διάγνωση αργεί, η παραπομπή αργεί, η έναρξη θεραπείας αργεί. Και στον καρκίνο, ο χρόνος έχει βάρος.

Πέρα από αυτό, βλέπω συχνά έλλειψη πολυδύναμης ομαδικής προσέγγισης, αποφάσεις που παίρνονται από έναν γιατρό μόνο του, χωρίς tumor board. Και βλέπω ακόμα την τάση να εστιάζουμε στη νόσο και να ξεχνούμε τον άνθρωπο δίπλα της.

Αύξηση καρκίνου στους νέους:  μιλάμε για λάθη στον καθημερινό τρόπο ζωής;

Δεν θέλω να ενοχοποιώ μονοδιάστατα τον τρόπο ζωής, γιατί η αιτιολογία είναι πολυπαραγοντική. Αλλά ναι, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, το χρόνιο στρες, η έλλειψη ύπνου, είναι αποδεδειγμένοι παράγοντες κινδύνου.

Αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι μόνο εκστρατείες ευαισθητοποίησης, είναι πολιτικές δημόσιας υγείας που κάνουν τον υγιεινό τρόπο ζωής προσιτό σε όλους.

Μιλώντας ανοιχτά για τον καρκίνο: Εκδήλωση ενημέρωσης και διαλόγου στις Βρυξέλλες, από το United Hellenic Women Club

Πώς κρατάτε ισορροπία κάτω από ένα τόσο απαιτητικό πρόγραμμα, ψυχικά και σωματικά;

Διαλέγεις αυτήν την ειδικότητα ή αν είμαστε ειλικρινείς, σε διαλέγει αυτή η ειδικότητα γιατί υπάρχει ένα κάλεσμα να συνδράμεις σε έναν ευπαθή συνάνθρωπο με επιστημονικότητα. Όταν ο ασθενής πάει καλά, βγάζεις φτερά, αναγαλλιάζεις, δεν είναι απλά ανακούφιση, είναι ψυχική ανταποδοτικότητα.

Αντίστοιχα, όταν δεν έχει η θεραπεία το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, μαζεύεις κουράγιο να το διαχειριστείς αρχικά μόνος σου και μετά να το ανακοινώσεις στον ασθενή και στο περιβάλλον. Είναι ένα διαρκές roller coaster συναισθημάτων που μαθαίνεις να το διαχειρίζεσαι γιατί πρέπει να ορθοποδείς ψυχικά για να συνεχίσεις τη δουλειά σου. Μεγάλη δύναμη μου δίνει η οικογένεια μου και τα κατοικίδια μου. Δρουν ψυχοθεραπευτικά.

Κάνει διαφορά η ελληνική μητρική γλώσσα στην προσέγγισή σας με τους ασθενείς;

Τεράστια. Δεν είναι μόνο θέμα επικοινωνίας, είναι θέμα εμπιστοσύνης. Όταν ένας ασθενής ακούει τη διάγνωσή του στη γλώσσα που αισθάνεται, στη γλώσσα που ονειρεύεται, αυτό αλλάζει κάτι βαθύ.

Κατανοεί καλύτερα, άγχεται λιγότερο, συνεργάζεται πιο εύκολα. Είχα ασθενείς στη Γερμανία που δεν μιλούσαν καλά γερμανικά και η φροντίδα τους ήταν αντικειμενικά δυσκολότερη, όχι επειδή οι γιατροί δεν ήθελαν, αλλά επειδή η γλώσσα είναι μέρος της θεραπείας.

Το βελγικό σύστημα υγείας εμπεριέχει σε μεγάλο βαθμό την ευθύτητα και την αλήθεια στην δύσκολη  επικοινωνία με τον ασθενή. Χωρίς να κρίνουμε αν είναι σωστό ή λάθος, στην Ελλάδα σπάνια λέγεται όλη την αλήθεια στον ασθενή. Γιατί αυτή η διαφορά; Ποια στάση επιλέγετε;

Εγώ προτιμώ την αλήθεια αλλά όχι σε βαρέλια. Η αλήθεια χρειάζεται χρόνο, προσοχή, το σωστό πλαίσιο και έναν ετοιμασμένο ασθενή.

Ο Βέλγος γιατρός λέει την αλήθεια γιατί το σύστημα και η κουλτούρα το επιτάσσουν και αυτό σέβεται την αυτονομία του ασθενή. Ο Έλληνας γιατρός σπάνια λέει όλη την αλήθεια γιατί νομίζει ότι προστατεύει. Στην πραγματικότητα, πολλές φορές προστατεύει τον εαυτό του από μια δύσκολη συζήτηση. Εγώ έχω επιλέξει να λέω την αλήθεια, με ανθρωπιά, με χρόνο, με υποστήριξη. Αλλά πάντα την αλήθεια.

Έχετε δεύτερες σκέψεις για την απόφασή σας να γυρίσετε στην Ελλάδα;

Υπάρχουν στιγμές αποθάρρυνσης, κυρίως όταν βλέπω το σύστημα να παλεύει με γραφειοκρατία και υποχρηματοδότηση. Αλλά δεύτερες σκέψεις για την ίδια την επιστροφή; Όχι.

Ήρθα πίσω με επίγνωση, όχι με ψευδαισθήσεις. Και η αίσθηση ότι κάνεις τη διαφορά εδώ, στη δική σου χώρα, στη δική σου γλώσσα, δεν συγκρίνεται με τίποτα.

Ποια θα ήταν η συμβουλή σας σε έναν νέο άνθρωπο, Έλληνα, τελειόφοιτο ιατρικής ο οποίος έχει το δίλημμα τού να φύγει στο εξωτερικό ή να μείνει στην Ελλάδα;

Να φύγει, αλλά με σχέδιο επιστροφής. Η εμπειρία στο εξωτερικό είναι αναντικατάστατη: σε ωριμάζει επαγγελματικά, σου ανοίγει ορίζοντες, σε κάνει καλύτερο γιατρό.

Αλλά να μη φύγει για να ξεφύγει, να φύγει για να αποκτήσει εφόδια. Και να ξέρει ότι η Ελλάδα τον χρειάζεται. Εμείς χρειαζόμαστε γιατρούς που έχουν δει κόσμο και επιλέγουν να γυρίσουν. Αυτή είναι η αλλαγή που χρειάζεται η χώρα.

Ποια στοιχεία χαρακτήρα σας βοήθησαν περισσότερο στην πορεία σας;

Η επιμονή, που δεν πρέπει να συγχέεται με πείσμα. Η περιέργεια, γιατί η ιατρική αλλάζει και αν σταματήσεις να μαθαίνεις, μένεις πίσω. Και ένα είδος αισιοδοξίας που δεν είναι αφελής. Ξέρω ότι δεν τους σώζουμε όλους, αλλά πιστεύω ότι αξίζει να προσπαθούμε για τον καθέναν.

Μαρία Αυγουστίδου MD · Παθολόγος-Ογκολόγος · Ειδική Ανακουφιστικής Ιατρικής
Διευθύντρια Ογκολογικής-Παθολογικής Κλινικής · Ιατρικό Κέντρο Αθηνών
Εκπαιδεύτρια Ανακουφιστικής Ιατρικής · Certified Palliative Medicine (Γερμανία)
Διστόμου 1, Μαρούσι – Αθήνα, 15125

The post Μιλώντας ανοιχτά για τον καρκίνο με την Δρ. Μαρία Αυγουστίδου appeared first on .

Οι Πιγκουίνοι είναι ένα πρωτότυπο θεατρικό έργο, γραμμένο και σκηνοθετημένο από τον Δημήτρη Στασινόπουλο, έναν δημιουργό με ιδιαίτερη θεατρική φωνή και σκηνοθετική ματιά που δεν φοβάται να γίνει αιχμηρή, τολμηρή, ακόμη και προκλητική. Μέσα από μια δυστοπική αλληγορία μεταμόρφωσης και αποξένωσης, το έργο θέτει ουσιαστικά κοινωνικά ερωτήματα για τη συνύπαρξη, την ανοχή, τη διαφορετικότητα και τη θέση του «άλλου» στον σύγχρονο κόσμο. Δεν επιδιώκει να δώσει εύκολες απαντήσεις· αντίθετα, καλεί τον θεατή να αναμετρηθεί με τα ερωτήματά του.

Η παράσταση αποτελεί καρπό μιας εξαιρετικά γόνιμης συνεργασίας πολλών συντελεστών και το αποτέλεσμα προμηνύεται πολυεπίπεδο και σκηνoθετικά έντονο, εκρηκτικό. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι και το ισχυρό καστ, που ενώνει την εμπειρία με τη φρεσκάδα: οι Δημήτρης Μαλαφέκας, Ηλίας Ξυδιάς και Γιάννης Ρόδιος συναντούν επί σκηνής τους Θεόκριτο Ζαφειρίου και Γιώργο Σαπουντζόγλου, δημιουργώντας μια δυναμική σύνθεση με ένταση, ευαισθησία και εκρηκτική ενέργεια.

Με αφορμή αυτή τη νέα, φιλόδοξη θεατρική απόπειρα, συνομιλώ με τον Δημήτρη Στασινόπουλο για το πρωτότυπο κείμενό του, τη διαδρομή της δημιουργίας, τις προκλήσεις της σκηνοθεσίας, αλλά και για όλα εκείνα που κάνουν τους Πιγκουίνους μια παράσταση που αξίζει να αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Δημήτρη, να σταθώ αρχικά στην απίθανη αφίσα του θεατρικού;
Δεν είναι φανταστική;! Η Ζάκι είναι μια απίθανη σχεδιάστρια με φοβερή ματιά και έχει πιάσει ακριβώς το κέντρο του έργου με αυτή την δημιουργία της και την ευχαριστώ από καρδιάς!

Λιγότερο από τρεις εβδομάδες για την πρεμιέρα και απομονώνοντας επιλεκτικά από το επίμετρο του βιβλίου σου, διαβάζουμε: «Δυστοπική αλληγορία μεταμόρφωσης και αποξένωσης».
Ναι είναι αυτό ακριβώς. Είναι μια αλληγορία σε μια δυστοπική πραγματικότητα όπου η μεταμόρφωση και η αποξένωση έχουν το κεντρικό ρόλο παρόλο που η πολυκοσμία και η πολυφωνία ειναι παρούσες.

Τελικά βοηθάει όταν έχεις γράψει ο ίδιος το κείμενο ή τα κάνει δυσκολότερα τα πράγματα;
Δεν είμαι και τόσο σίγουρος αν βοηθάει τελικά. Αυτό που σίγουρα βοηθάει είναι η συνεργασία και η ομαδική προσέγγιση γιατί κάνουν την παράσταση να αποκτά την δική της ταυτότητα όπου τελικά, και καλώς, ο συγγραφέας μπαίνει σε δεύτερο ρόλο.

Παρακολουθώ στα σόσιαλ την θεατρική ομάδα και βλέπω πως ο αγώνας των Πιγκουίνων άρχισε 12 μήνες πριν;
Ναι περίπου τόσο. Είναι ένα όμορφο και έντονο ταξίδι και θέλαμε πραγματικά να εξερευνήσουμε πολλά πράγματα στην υποκριτική, την κινησιολογία, την μουσική και την ενδυματολογία.

Πρωτότυπο και καλό για εμάς τους θεατές αλλά γιατί επτά παραστάσεις;
Επτά παραστάσεις γιατί θέλουμε να το απολαύσουμε εμείς οι ίδιοι πρώτα. Έχουμε διαπιστώσει στο παρελθόν πως στην τέταρτη παράσταση, έχουμε πάρει τον αέρα του θεάτρου και του χώρου και θέλουμε να κάνουμε και άλλες, αλλά με την προηγούμενη σύμβαση των 4 παραστάσεων, σταματάγαμε… Ε, αυτή την φορά είπαμε να δώσουμε και άλλες τρεις έτσι για το καλό.

Και οι Βρυξέλλες είναι μόνο η αρχή;
Ναι! 20,21 Ιουνίου πάμε για δύο παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη στο θέατρο Τ και τέλη Σεπτεμβρίου στην Αθήνα στην Φάμπρικα για μια παράσταση.

Πέντε ηθοποιοί, πέντε ρόλοι; Η συνύπαρξη Δημήτρη Μαλαφέκα, Ηλία Ξυδιά και Γιάννη Ρόδιου ανεβάζει επικίνδυνα τον πήχυ.
Είμαι πραγματικά πολύ τυχερός για όλους του συντελεστές του έργου που με τιμούν με το ταλέντο τους και τον χρόνο τους. Η συνεργασία Δημήτρη, Ηλία και Γιάννη, ως πιο έμπειρους ηθοποιούς, στην κοινότητα μας, με την νέα υποκριτική ματιά των Θεόκριτου Ζαφειρίου και του Γιώργου Σαπουντζόγλου, δημιουργούν πανέμορφες και εκρηκτικές δυναμικές επί σκηνής. Είναι ένα πολύ δυνατό καστ και θα το δείτε και επί σκηνής.

Κίνηση, χειρονομίες, σωματική έκφραση: Από τα τρέιλερ που έχουν κυκλοφορήσει φαίνεται πως οι Πιγκουίνοι θα ταλαιπωρήσουν τους επί σκηνής ηθοποιούς.
Ω ναι… Αλλά δεν τους πειράζει. Να είναι καλά η Μαρία Νεραντζάκη για την συνεχή δουλειά που κάνει για αυτή την παράσταση και μας έχει ανεβάσει όλους στο κινησιολογικό και χορογραφικό σε πολύ ψηλά επίπεδα. Είμαστε πάρα πολύ τυχεροί που την έχουμε μαζί μας, και εγώ προσωπικά της είμαι ευγνώμων γιατί προσφέρει πάρα πολλά σε όλα τα επίπεδα και έχει τον τρόπο να μας καθοδηγεί και να βγαίνουν όλα αβίαστα και πανέμορφα.

Αλήθεια υπάρχουν πιγκουίνοι στις Βρυξέλλες;
Σίγουρα ναι.

Φαντάζομαι στην έξοδο ενός σταθμού μετρό στο κέντρο της ευρωπαϊκής γειτονιάς, μεταξύ χιλιάδων ανθρώπων να στέκεται ένας μικρόσωμος πιγκουίνος. Μας νοιάζει τελικά ο άλλος; ο δίπλα μας; ποιος είναι ή γιατί αναπνέει κοντά μας;
Θα έπρεπε να μας νοιάζει πολύ περισσότερο από όσο μας νοιάζει τώρα.

Συνύπαρξη ή ανοχή; υπάρχουν ή θα έπρεπε να υπάρχουν κανόνες;
Θα έλεγα ότι η συνύπαρξη απαιτεί την ανοχή. Αν δεν υπάρχει ανοχή πως μπορεί να υπάρξει συνύπαρξη; Και ακριβώς λόγω της ανοχής, οι κανόνες θα έρθουν αναγκαστικά για να προστατέψουν την συνύπαρξη και την ανοχή. Βέβαια αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση που ευχαρίστως να την κάνουμε αφού δείτε και την παράσταση γιατί καταπιάνεται πολύ με αυτό το θέμα.

Οι θεατές θα δούνε ένα έργο ρεαλιστικό, φανταστικό, πραγματικό, ή παράλογο;
Δεν ξέρω… Θα έλεγα ένα σουρεαλιστικό δράμα αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι είμαι ακριβής. Είναι δύσκολο να το τοποθετήσω κάπου.

Λέμε συχνά πως ένα θεατρικό έργο μπορεί να λειτουργήσει ως εκπαιδευτικό μέσο, ως εργαλείο έρευνας και κοινωνικής παρέμβασης. Τι ισχύει με τους Πιγκουίνους;
Δεν ξέρω αν είναι εκπαιδευτικό μέσο, και βασικά δεν θα ήθελα να είναι. Οι πιγκουίνοι δεν θέλουν ούτε να διδάξουν ούτε να εκπαιδεύσουν κανέναν. Περισσότερο να υπάρξουν θέλουν.

Συνήθως ρωτάω τον σκηνοθέτη ποια είναι τα συναισθήματα που θα πάρει μαζί του ο θεατής με το πέσιμο της αυλαίας. Να ρωτήσω ποια περιμένεις να είναι τα δικά σου συναισθήματα, αργά το βράδυ, της τελευταίας μέρα του Μαΐου;
Χα! Καλή ερώτηση… Θα έλεγα ευγνωμοσύνη προς όλους τους συντελεστές της παράστασης που πιστέψανε σε αυτό το έργο και τα έδωσαν όλα χωρίς δεύτερη σκέψη. Ξέρεις είναι περίεργο να εργάζεσαι 12 μήνες για να δείξεις κάτι μόνο για λίγες μέρες, να κάνεις πολλή δουλειά και μετά να τελειώνει απότομα. Είναι μια γλυκόπικρη αίσθηση.

Είναι οι Πιγκουίνοι μία ακόμα απόπειρα;
Ναι. Είναι μια ακόμα απόπειρα. Το κείμενο είναι γραμμένο με διαφορετικό τρόπο από το προηγούμενο έργο μου και η προσέγγιση της παράστασης είναι μια απόπειρα από μόνη της. Δεν θέλουμε να κάνουμε κάτι άλλο εκτός από απόπειρες. Εφόσον μπήκαμε σε αυτό το ταξίδι του θεάτρου, θέλουμε να εξερευνούμε και να ανακαλύπτουμε συνεχώς πράγματα ακόμα και αν κάνουμε λάθη γιατί έτσι μαθαίνουμε.

Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ

Φωτογραφίες: Θανάσης Βελούζος 

The post Δημητρης Στασινόπουλος: «Οι πιγκουίνοι δεν θέλουν να εκπαιδεύσουν κανέναν. Να υπάρξουν θέλουν» appeared first on .

Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι

Τάσος Νυχάς – Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι: «Η ομορφιά, η δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα ηθοποιών και θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή»

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι είδε με ικανοποίηση τον Κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου να πραγματοποιείται για μια ακόμη φορά μετά από δική του πρόταση το 2018. Μια πρωτοβουλία που αγκαλιάστηκε από τις θεατρικές ομάδες των Βρυξελλών αλλά και από το κοινό και τους φίλους που ως θεατές συμμετέχουν κάθε χρόνο. Πραγματικά η αρχική σκέψη να υπάρχει μια κοινή θεατρική εκδήλωση για να τιμηθεί η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου βρήκε στέγη και εφέτος στη φιλόξενη σκηνή του θεάτρου de Lijsterbes, στο Kraainem στην περιφέρεια των Βρυξελλών. Οι ομάδες που συμμετείχαν, η κάθε μια με τη δική της χαρακτηριστική ταυτότητα, αισθητική και καλλιτεχνική ευαισθησία, ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην παρουσίαση ενός θεάματος που είχε ως κοινό θέμα τη σύγκρουση των γενεών. Στη σκηνή αλλά και στα καμαρίνια του θεάτρου, οι τόσο διαφορετικές ομάδες συναντήθηκαν, γνωρίστηκαν καλύτερα και ένιωσαν από κοινού με τους θεατές την ομορφιά, τη δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου και της σκηνικής παράστασης που δεν επαναλαμβάνεται, αφήνει πίσω της μόνο αναμνήσεις, εικόνες και συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των ηθοποιών και των θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή. Ας ευχηθούμε λοιπόν «και του χρόνου».

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι- Atelier Théâtral Grec-δραστήριο στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών συνεχώς από το 1984 που ιδρύθηκε, συμμετείχε και φέτος στον κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, με ένα μονόπρακτο μικρής φόρμας του Δημήτρη Ρέπα, συμπολίτη μας των Βρυξελλών, το οποίο είχε ήδη παρουσιάσει σε πρωτόλεια μορφή ως θεατρικό Αναλόγιο, σε ανάλογη εκδήλωση της ομάδας στις Βρυξέλλες, τον Οκτώβριο του 2025. Ο τίτλος του έργου είναι Οικογένεια και παρουσιάζει με χαριτωμένο και εύθυμο τρόπο τις σχέσεις παιδιών και γονέων, σε μια σημερινή τυπική Ελληνική οικογένεια. Ο πατέρας και η μητέρα αγωνίζονται σε μια ασφυκτική καθημερινότητα ενώ τα δύο αγόρια της οικογένειας, ένας φοιτητής και ένα μαθητής ακόμη, ακολουθούν του δικούς τους κώδικες συμπεριφοράς σπρωγμένα από τις ορμές και τα νέα ήθη της νεολαίας. Η σκηνοθεσία ήταν του Τάσου Νυχά, στο ρόλο του πατέρα ο Νίκος Χατζούδης, της μητέρας η Σόνια Καρασσαβίδου, του γιου φοιτητή ο Γιάννης Κρητικός, του γιου μαθητή ο Ιάσων Κρητικός και σε χαρακτηριστικό ρόλο-έκπληξη ενός call girl, η Λίλα Φωτίδου. Ο ίδιος ο συγγραφέας μάλιστα βρισκόταν στην αίθουσα και παρακολούθησε με ανάλογη συγκίνηση το ζωντάνεμα στη σκηνή των χαρακτήρων που είχε σχεδιάσει στο χαρτί.

Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ (Κυπριανός Μουτεβελής, Χρύσα Μπαλτζάκη)

Χρύσα Μπαλτζάκη – Κυπριανός Μουτεβελής – Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ: «Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του EΘΕ έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη»

Άλλος ένας εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου ολοκληρώθηκε με επιτυχία, με τη συμμετοχή έξι ομάδων επί σκηνής, και ακόμα δύο, που είχαν αναλάβει την παρουσίαση της εκδήλωσης και του μηνύματος της ημέρας. Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του Ελληνικού Θεατρικού Εργαστηρίου έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη, που αποτελούν έτσι κι αλλιώς εγγενή συστατικά του θεάτρου. Από τα πιο θετικά στοιχεία της εκδήλωσης ήταν η αύρα ανανέωσης που έφεραν τόσο η παρουσία μιας νέας θεατρικής ομάδας, των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών, όσο και, χάρη και στη θεματική που είχε επιλεγεί φέτος (Σύγκρουση γενεών), η ύπαρξη στη σκηνή και αρκετών παιδιών-ηθοποιών, που γέμισαν με φρεσκάδα την αίθουσα του de Lijsterbes.

Η ομάδα ΑλΜΑ επέλεξε φέτος να μην παρουσιάσει κάποιο θεατρικό δρώμενο, καθώς την παρούσα περίοδο προετοιμάζεται πυρετωδώς για την προσεχή της παράσταση «Το κλάμα βγήκε απ’ τον παράδεισο» των Ρέππα-Παπαθανασίου. Ωστόσο, είχαμε την τιμή να διαβάσουμε στο ξεκίνημα της εκδήλωσης το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2026, που γράφτηκε από τον σπουδαίο Αμερικανό ηθοποιό Willem Dafoe. Ένα μήνυμα για την συχνά δύσκολη καθημερινότητα των ανθρώπων που ασχολούνται με το θέατρο, αλλά και την αξία και σημασία του θεάτρου στη σημερινή εποχή, που κυριαρχείται από τα κοινωνικά δίκτυα  και τις νέες τεχνολογίες, που έχουν οδηγήσει στην όλο και μεγαλύτερη απομάκρυνση και απομόνωση των ανθρώπων. Ο Willem Dafoe κλείνει το μήνυμά του υπενθυμίζοντάς μας ότι «…το θέατρο ως ολοκληρωμένη μορφή τέχνης μπορεί να μας κάνει να δούμε τι ήταν, τι είναι και τι θα μπορούσε να είναι ο κόσμος μας.» (ολόκληρο το μήνυμα στα ελληνικά, εδώ).

Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών

Μαρία Καραχάλιου – Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών: «Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση»

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στις Βρυξέλλες φέτος είχε ως θεματικό άξονα τη «Σύγκρουση γενεών», ένα θέμα διαχρονικό και βαθιά ανθρώπινο, που αγγίζει την κοινωνία, την οικογένεια, τη μνήμη, την εξέλιξη και την ανάγκη κάθε γενιάς να βρει τη δική της φωνή χωρίς να χάσει τη σύνδεση με την προηγούμενη. Οι θεατρικές ομάδες που συμμετείχαν προσέγγισαν το θέμα μέσα από διαφορετικά έργα, αισθητικές και σκηνοθετικές γραμμές, δημιουργώντας ένα πολυφωνικό θεατρικό τοπίο, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να δει πολλές και διαφορετικές οπτικές πάνω στο ίδιο ανθρώπινο ζήτημα.

Το εορταστικό διήμερο δεν ήταν απλώς μια σειρά παραστάσεων, αλλά μια ζωντανή συνάντηση ανθρώπων που πιστεύουν στη δύναμη της θεατρικής πράξης. Για δύο ημέρες, η σκηνή έγινε τόπος συνάντησης, επικοινωνίας, μνήμης και συγκίνησης. Ηθοποιοί και θεατές βρέθηκαν στον ίδιο χώρο όχι μόνο για να παρακολουθήσουν παραστάσεις, αλλά για να μοιραστούν εμπειρίες, σκέψεις και συναισθήματα. Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία γίνεται συχνά μέσα από οθόνες και αποστάσεις, το θέατρο μάς θύμισε τη δύναμη της ζωντανής παρουσίας, της ανάσας, της σιωπής, του βλέμματος και του χειροκροτήματος που ενώνει άγνωστους ανθρώπους σε ένα κοινό συναίσθημα.

Σε μια πόλη πολυπολιτισμική όπως οι Βρυξέλλες, τέτοιες θεατρικές συναντήσεις αποκτούν ίσως ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Το θέατρο γίνεται τόπος μνήμης, γλώσσας και πολιτισμού, αλλά και νέων συναντήσεων και συνεργασιών. Για λίγο, όλοι, ηθοποιοί και θεατές, γινόμαστε μια μικρή κοινότητα που μοιράζεται ιστορίες, συναισθήματα και σιωπές. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο βαθύ νόημα του θεάτρου: να μας θυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι, ότι οι ιστορίες των ανθρώπων μοιάζουν και ότι μέσα από την τέχνη μπορούμε να συναντηθούμε πραγματικά.

Η θεατρική ομάδα του ΛΕΒ συμμετείχε στον εορτασμό παρουσιάζοντας δύο θεατρικούς μονολόγους από σύγχρονο ελληνικό έργο, τις «ΒΑΣΕΙΣ» και «ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ» του Γ. Μανιώτη, με ζωντανή μουσική συνοδεία με βιολί και μια λιτή, ατμοσφαιρική σκηνοθετική προσέγγιση που στόχο είχε να αναδείξει κυρίως τον λόγο, την ερμηνεία και την εσωτερικότητα των χαρακτήρων. Η συμμετοχή αυτή ήταν αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς και δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τους εξαιρετικούς συνεργάτες και συντελεστές της ομάδας, τους ηθοποιούς, τον μουσικό, αλλά και τους ανθρώπους που στήριξαν την παράσταση πάνω και πίσω από τη σκηνή. Το θέατρο είναι από τη φύση του ομαδική τέχνη και κάθε αποτέλεσμα είναι πάντα το άθροισμα πολλών ανθρώπων, κόπου, εμπιστοσύνης και κοινής πίστης σε κάτι όμορφο.

Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση ότι το θέατρο εξακολουθεί να συγκινεί, να ενώνει και να δημιουργεί κοινότητα ανθρώπων. Από αυτή τη συμμετοχή κρατάμε τη διαδρομή, τη συνεργασία, τη συγκίνηση και την αίσθηση ότι για λίγο όλοι μαζί δημιουργήσαμε κάτι ζωντανό και αληθινό.

Ένα μεγάλο και βαθιά αληθινό ευχαριστώ στους συνεργάτες μου, στους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα σε αυτή την προσπάθεια με αγάπη, υπομονή, ευαισθησία και πίστη. Στον Βασίλη Πούλο (ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ), την Άννα Μαρία Λυμπεροπούλου (ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ), τον Χρήστο Κωσταντινίδη (BΙΟΛΙ) και την Γεωργία Μανδέκη (BACKSTAGE). Και, φυσικά, στα μέλη του ΔΣ του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών για τη σταθερή στήριξη, την εμπιστοσύνη και την παρουσία τους δίπλα στη θεατρική μας ομάδα. Η υποστήριξη όλων μάς δίνει δύναμη να συνεχίζουμε να δημιουργούμε και να προσπαθούμε για όμορφα και ποιοτικά πράγματα.

Το θέατρο δεν γίνεται ποτέ από έναν άνθρωπο μόνο του. Γίνεται από ανθρώπους που εμπιστεύονται, που μοιράζονται, που εκτίθενται, που κουράζονται, που αμφιβάλλουν και συνεχίζουν μαζί μέχρι να ανάψουν τα φώτα της σκηνής.

Αν κάτι καταφέραμε, το καταφέραμε μαζί. Και αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό από όλα.

Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών

Ηλίας Κοντέας – Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών: «Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας»

Το εορταστικό διήμερο για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου αποτέλεσε μια ουσιαστική και βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, από αυτές που μόνο το θέατρο μπορεί να προσφέρει. Δεν ήταν απλώς μια σειρά θεατρικών παρουσιών, αλλά μια αληθινή συνάντηση ανθρώπων, ομάδων, συναισθημάτων και ιστοριών. Μέσα σε αυτές τις δύο ημέρες αναδείχθηκε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η δύναμη του θεάτρου να ενώνει, να συγκινεί και να δημιουργεί μια κοινότητα έκφρασης και συλλογικής μνήμης.

Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας. Η συνεργασία πραγματοποιήθηκε με σεβασμό, ευαισθησία και κοινή διάθεση προσφοράς, στοιχεία που ανέδειξαν τη σημασία της συνδημιουργίας και της κοινής παρουσίας σε μια τόσο ιδιαίτερη γιορτή. Αξίζουν συγχαρητήρια και ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Τάσο Νυχά, που εμπνεύστηκε αυτή τη γιορτή και συνεχίζει να αποτελεί την ψυχή της.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η ανταπόκριση του κοινού, το οποίο αγκάλιασε συναισθηματικά και ουσιαστικά το διήμερό μας, παρά τον «ανταγωνισμό» από άλλες παράλληλες εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν την ίδια περίοδο, μάλλον χωρίς να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη μια πολιτιστική παράδοση της κοινότητάς μας που μετρά ήδη αρκετά χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το κοινό απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι γνωρίζει να ξεχωρίζει και να στηρίζει τις προσπάθειες που γεννιούνται μέσα από την ίδια την κοινότητα και βασίζονται στη συνέπεια, τη συνεργασία και την αυθεντική αγάπη για το θέατρο.

Η αληθινή θεατρική εμπειρία, άλλωστε, δεν ολοκληρώνεται με το χειροκρότημα, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα μας για μέρες και εβδομάδες μετά και αυτή είναι πάντα η πιο ουσιαστική και βαθιά ικανοποίηση για όλους μας.

Η ομάδα μας, οι Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών, συμμετείχε στον εορτασμό για πρώτη φορά με την παρουσίαση του έργου μικρής φόρμας «Η Καρέκλα», μιας θεατρικής πρότασης που γράφτηκε από εμένα ειδικά για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.

Η «Καρέκλα» δεν παρουσιάστηκε ως ένα απλό αντικείμενο, αλλά ως ένα ισχυρό σύμβολο: ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα σε αυτούς που έμειναν και σε αυτούς που έφυγαν, μια θέση γεμάτη απουσία αλλά και παρουσία, βάρος αλλά και αγκαλιά. Κάθε θεατής μπόρεσε να προβάλλει πάνω της τη δική του εμπειρία και να αναγνωρίσει κάτι προσωπικό: την απώλεια, τη σιωπή, τη μνήμη ή την αίσθηση μιας θέσης που ίσως δεν θα γεμίσει ποτέ ξανά.

Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε ιδιαίτερα συγκινητική και αυτό μας γεμίζει βαθιά ικανοποίηση. Σε επίπεδο ομάδας, η συμμετοχή μας υπήρξε ουσιαστική και πολυεπίπεδη. Η δημιουργική διαδικασία που οδήγησε στη γέννηση της «Καρέκλας» ξεκίνησε από μια συζήτηση με μέλος της ομάδας, τη Λίλα Φωτίδου. Βγαίνοντας από το ταξίδι των «Κόκκινων Φαναριών», της πρώτης μας μεγάλης θεατρικής δουλειάς, νιώσαμε την ανάγκη να δημιουργήσουμε ένα έργο πιο σύγχρονο και άμεσο, με έντονες συναισθηματικές εναλλαγές, με το οποίο θα μπορούσαμε όλοι να ταυτιστούμε.

Ευχαριστώ ιδιαίτερα τη Στέλλα Ανδρουλάκη, τη Ρίτα Ντιναπόγια και τον Νίκο Σαχά, που μαζί με τη Λίλα συνέβαλαν στη διαμόρφωση του θεατρικού σύμπαντος της «Καρέκλας». Αν και ο ρόλος του Νίκου δεν υπήρχε στην αρχική σύλληψη του έργου, πλέον δεν μπορώ να φανταστώ την παράσταση χωρίς την παρουσία του. Σημαντική ήταν και η παρουσία των υπόλοιπων μελών της ομάδας, που ήρθαν και μας στήριξαν.

Ο απολογισμός της συμμετοχής μας είναι βαθιά θετικός. Νιώθουμε ευγνωμοσύνη για την αποδοχή και την αγκαλιά που προσφέρθηκε στις Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών μέσα σε αυτή την ξεχωριστή γιορτή, αλλά και για τη δυνατότητα να συνυπάρξουμε δημιουργικά με άλλες θεατρικές ομάδες σε ένα κοινό πλαίσιο έκφρασης και προσφοράς. Για εμάς, το θέατρο δεν είναι μόνο παράσταση· είναι συνάντηση, μοίρασμα και συναίσθημα.

Μετά από τη συμμετοχή μας στην Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, ανοίγουμε ήδη το επόμενο κεφάλαιο της δημιουργικής μας πορείας. Ξεκινάμε την προετοιμασία της επόμενης θεατρικής μας πρότασης: μιας μαύρης μεταθεατρικής κωμωδίας, την οποία έχω γράψει ο ίδιος και η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει το επόμενο τολμηρό βήμα των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών.

ΘΕΣΠΙΣ

Αριστείδης Λαυρέντζος / ΘΕΣΠΙΣ: «Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο»

Εκ μέρους της θεατρικής ομάδας ΘΕΣΠΙΣ, της οποίας είμαι καλλιτεχνικός διευθυντής από την ίδρυσή της το 2002, ευχαριστώ το newsville.be και τον χαρισματικό διευθυντή του Γιάννη Δήμα, που μου δίνει την ευκαιρία να εκφράσω τις σκέψεις μου για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες στις 27 και 28 Μαρτίου 2026, με συμμετοχή των ελληνικών θεατρικών ομάδων των Βρυξελλών. Ο ΘΕΣΠΙΣ αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή αυτή την πρωτοβουλία, που άρχισε το 2018 με πρόταση του Τάσου Νυχά. Ως βασικός ιδρυτής εγώ ο ίδιος δύο εδώ ελληνικών θεατρικών ομάδων (1992, 2002), και με τον ΘΕΣΠΙ να είναι η ρίζα από την οποία βλάστησαν τουλάχιστον άλλες τρεις – και έχουν απλώσει δικούς τους ωραίους κλώνους, φρονώ ότι συνετέλεσα αποφασιστικά στη διεύρυνση της θεατρικής δημιουργίας από άποψη κοινού, από άποψη ρεπερτορίου, από άποψη σκηνοθετών και από άποψη ηθοποιών. Όντως, μέχρι το 1992 υπήρχε ουσιαστικά μία μόνο σταθερή ελληνική θεατρική ομάδα στις Βρυξέλλες αλλά δεν χωρούσαμε όλοι μέσα σε ένα μόνο σχήμα!

Όταν όμως φτάσαμε να είμαστε εδώ δέκα ελληνικές θεατρικές ομάδες, αφενός μεν αυτό αποτελεί ρεκόρ για το ελληνικό ερασιτεχνικό θέατρο σε οποιαδήποτε πόλη του κόσμου όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο, και είναι ασφαλώς καλόδεχτες όλες οι ομάδες με τις δικές της καλλιτεχνικές αναζητήσεις η καθεμία, αφετέρου όμως η πολυδιάσπαση άρχισε να δημιουργεί κάποια προβλήματα. Στην υπερβολική ίσως αυτή φάση του φυγοκεντρισμού ήρθε η πρόταση του Τάσου, για συνδημιουργία κάθε χρόνο, να διορθώσει τα περισσότερα από τα μειονεκτήματα της πολυδιάσπασης: οι ομάδες μας μια φορά το χρόνο συνδημιουργούν μια παράσταση δύο ημερών στα τέλη Μαρτίου, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου. Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο, ανταλλάσσουμε απόψεις, λειαίνουμε τις αντιθέσεις μας και φέρνουμε επίσης στα ίδια καμαρίνια ηθοποιούς και συντελεστές από όλες τις ομάδες, και επιτυγχάνεται μια επιθυμητή κινητικότητα και συνεργασία.

Σε κάθε ετήσια κοινή παράσταση επιλέγουμε συνήθως ένα κοινό θέμα: εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών – που μπορεί και να είναι διαδοχή γενεών, διάλογος, συνάντηση γενεών. Τεράστιο θέμα στην παγκόσμια δραματουργία, καθώς επιτρέπει στους συγγραφείς και στους σκηνοθέτες να εξερευνήσουν τη ρήξη ανάμεσα στο παλιό και στο νέο, την παράδοση και την αμφισβήτηση. Εκτός αυτού, ύστερα από τη βιολογική ηλικία που έχουμε φτάσει οι παλαιότεροι (75 και άνω) και τη θεατρική ηλικία ορισμένων από εμάς (40 και άνω), η διαδοχή των γενεών εφαρμόζεται και στις ομάδες μας: υπάρχουν καλλιτεχνικοί διευθυντές ή σκηνοθέτες ομάδων μας κατά πολύ νεότεροι, και το θεατρικό τοπίο ανανεώνεται, χωρίς βέβαια να αποκλείει τη συνέχιση από τους παλαιότερους, όσο το επιτρέπουν οι δυνάμεις τους. Είχαμε και συναδέλφους 80 ετών (Γιάννης Οικονομίδης) και έναν άνω των 90 (Γιώργος Ανδρονίδης) που έφυγαν χωρίς να έχουν εγκαταλείψει «το σανίδι» ούτε στους τελευταίους τους μήνες! Αιωνία τους η μνήμη!

Στον φετινό εορτασμό η ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, που χωρίς να παραμερίζει το ελληνικό ρεπερτόριο παίζει κατά προτίμηση έργα από το παγκόσμιο θέατρο, επέλεξε και έπαιξε μια ωραιότατη σκηνή από το έργο «Ο Αρχιμάστορας Σόλνες» του Ίψεν. Στο αυτοβιογραφικό αυτό έργο, γραμμένο το 1892 και πάντοτε επίκαιρο, ο Αρχιμάστορας (στην παράστασή μας ήταν ο Κώστας Δερβένης) εκφράζει στο γιατρό του (Γιώργη Καταλαγαριανάκη) τους φόβους του έναντι της νεότητας, η οποία θα διεκδικήσει να πάρει τα ηνία. Η νεότητα εκπροσωπείται στη σκηνή αυτή από την εντυπωσιακή 22χρονη Χίλντε (Σοφία Κασσελάκη) η οποία θα έρθει από το παρελθόν, με αέρινο ερωτικό τρόπο, να δώσει απάντηση στους φόβους του Αρχιμάστορα. Το τέταρτο πρόσωπο της σκηνής είναι η Αλίνε (Λαμπρινή Γαρμπή), η σύζυγος του Αρχιμάστορα, προσωποποίηση της αξιοπρέπειας και του καθήκοντος, η οποία – δεδομένου του αυτοβιογραφικού χαρακτήρα του έργου – είναι προσωποποίηση της συζύγου του ίδιου του Ίψεν, της Σουζάνα Τόρεσεν, η οποία παρέμεινε μαζί του 48 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του, ενώ οι ερωμένες, «αέρινες» ή μη, έρχονταν και παρέρχονταν…

Ευχαριστώ θερμά τους τέσσερις ως άνω ηθοποιούς, την επί 20 χρόνια σκηνογράφο του ΘΕΣΠΙ Άντα Σωτηροπούλου και τη βοηθό κινησιολογίας Κωνσταντίνα Σλακώνη. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους ηθοποιούς – αυτό είναι σε κάθε παράσταση δουλειά των θεατών και όχι δική μου. Ειπώθηκαν τα καλύτερα αλλά και μόνο το γεγονός ότι ακούστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά στις Βρυξέλλες ο λόγος του Ίψεν ήταν υπέροχο. Θα υπογραμμίσω όμως την ιδιαίτερα επιτυχημένη προσπάθεια της νεόφερτης στις Βρυξέλλες, 22χρονης στη σκηνή και στη ζωή, Σοφίας Κασσελάκη, η οποία κανείς δεν θα πίστευε ότι ήταν πρωτόπειρη: η πειθαρχία της, η συστηματική εργασία της σε όλες τις πρόβες, η άμεση ενσωμάτωση κάθε σκηνοθετικής μου οδηγίας, η εξυπνάδα και το ταλέντο της την έκαναν να ανταποκριθεί πολύ σωστά στις μεγάλες απαιτήσεις του ρόλου.

Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή

Γιώργος Μαγκλής – Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή: «Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα»

O εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες αποτελεί πλέον θεσμό, ξεκίνησε από το 2018 με μονοήμερη εκδήλωση, φτάνοντας στην 6η έκδοση του, το 2020-22 λόγω πανδημίας, με διήμερη παρουσίαση. Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση και σε άλλους τομείς της επί των κοινών ενασχόλησης, πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα. Είναι θα λέγαμε η υγιής πλευρά της ενασχόλησης με τα ‘’κοινά’’ όπου το εγώ, θέλοντας και μη, παραχωρεί την θέση του στο εμείς.

Επί της ουσίας το Ελληνικό Κοινοτικό ή Ομογενειακό, όπως καταγράφτηκε στο 1ο Παγκόσμιο Συνέδριο στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών, στις 24 και 25 Νοεμβρίου 2023, στις Βρυξέλλες διανύει περίοδο ακμής και μεταλαμπάδευσης. Λαμβάνοντας υπόψη πως οι πρώτες θεατρικές εντόπιες θεατρικές δραστηριότητες και παραστάσεις, έστω και σποραδικές, χρονολογούνται στα μέσα της δεκαετίας του 1970 έχουμε να κάνουμε με έναν υγιέστατο οργανισμό άνω τον πενήντα ετών που αριθμεί οχτώ καθιερωμένες θεατρικές ομάδες, τρεις πιο πρόσφατες, ενώ -όπως μαθαίνουμε- ετοιμάζεται και άλλη μία που θα εμφανιστεί επί σκηνής τον φθινόπωρο. Επί το σύνολο
τους οι σημερινές ένδεκα ομάδες καλύπτουν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου και ελληνικού θεατρικού ρεπερτορίου, είναι όμως και χώρος παρουσίασης έργων συμπολιτών μας. Κοντολογίς, σχηματίζεται ένας μικρόκοσμος που αριθμεί μεταξύ 500 και 1000 ατόμων που κινητοποιούνται για κάθε έργο που παρουσιάζεται στο θεατρόφιλο κοινό. Το μέλλον του οποίου έχει θετικό πρόσημο διότι σιγά σιγά η δεύτερη γενιά αναλαμβάνει τα ηνία στην στελέχωση των ομάδων, επιτρέποντας έτσι μια ομαλή ανανέωση και μετάβαση. Παρομοίως κι από την πλευρά των ηθοποιών καινούργια πρόσωπα εμφανίζονται με ζήλο και υγιή περιέργεια. Κλείνοντας θα ευχηθώ υγεία, έμπνευση και δημιουργικότητα σε όλες τις ομάδες, καλή μας επιτυχία στο διήμερο της εφετινής Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου όπως και για ό,τι θα κάνουν το 2026 και δίνουμε ραντεβού για την 7 η έκδοση. Επίσης προκαταβολικά ένα ευχαριστώ στο κοινό που θα έρθει να ψυχαγωγηθεί, να εκ-παιδευτεί και να μας χειροκροτήσει, διότι αυτό αποτελεί την μοναδική αμοιβή μας είτε είμαστε επί ή πίσω από την σκηνή.

Φέτος η Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή παρουσίασε, για δεύτερη φορά στο σύνολο των έξι συμμετοχών της, έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, δυο σημαντικές σκηνές από την κλασσική τραγωδία Αντιγόνη του Σοφοκλή. Έργο στυλοβάτης της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας και μεταξύ των περισσότερο παρουσιασμένων θεατρικών έργων παγκοσμίως.

Οι σκηνές εκφράζουν διαχρονικά ερωτήματα για τη δύναμη του νόμου, της εξουσίας, την ισότητα των φύλων. Σημαντικό στοιχείο που ενυπάρχει είναι η σύγκρουση των γενεών. Η Αντιγόνη, η νέα γενιά, με την ορμή της, την τόλμη και τη δύναμή της συγκρούεται με την παλιά γενιά και την εξουσία της στο πρόσωπο του Κρέοντα. Το ίδιο συμβαίνει μεταξύ του αδιάλλακτου Κρέοντα και του σοφού Τειρεσία.

Ποιο συγκεκριμένα έχουμε -μεταξύ άλλων- τις ακόλουθες κυρίες συγκρούσεις, αντιθέσεις στις δύο σκηνές που παρουσιάζουμε:
Ο Κρέοντας κατέχει την εξουσία, υπερασπίζεται αδιάλλακτος τους νόμους των ανθρώπων. Η εξουσία είναι γένος αρσενικού ενώ η Δικαιοσύνη είναι “τυφλή” και δεν έχει “αισθήματα”.
Η Αντιγόνη, αν και νεότερη, επιμένει στις θέσεις της βασιζόμενη στους νόμους των Θεών, έναντι αυτούς των ανθρώπων, πρέπει να θάψει και τα δύο της αδέρφια, δεν κάνει διάκριση μεταξύ τους («Δεν γεννήθηκα για να μισώ, αλλά για να αγαπώ !», «Ο Άδης όμως ακόμα έχει την αξίωση να εφαρμόζονται εξίσου οι νόμοι για όλους»).
Ο Τειρεσίας, παρότι γέρος, έχει το χάρισμα της σοφίας από τους θεούς, και ως σοφός που είναι, ζητάει από τον Κρέοντα να επιτρέψει την ταφή του Πολυνείκη, και να συμφωνήσει έτσι με την απόφαση της νεότερης του Αντιγόνης. Συγκεκριμένα, του ζητάει να μην είναι ισχυρογνώμων επιμένοντας στο σφάλμα του αλλά να το διορθώσει, γιατί όπως του λέει η Αντιγόνη: «ο νεκρός δεν δικάζεται» : «ο αποθανών δεδικαίωται».
Εμφανίζονται οι διαχρονικές έννοιες της αγάπης, της συγχώρεσης έναντι της αδιαλλαξίας, της ισχυρογνωμίας (εγωισμός).

Εν κατακλείδι, θα μπορούσε να τεθεί το ακόλουθο ερώτημα στο κοινό : “Πως κρίνετε την νεαρή κοπέλα, την Αντιγόνη, που αποφάσισε να συγκρουστεί με τον ανθρώπινο νόμο του βασιλιά Κρέοντα και να ακολουθήσει τις θεϊκές προσταγές, γνωρίζοντας τις συνέπειες που θα είχε η πράξη της αυτή;
Οι δύο σκηνές ήταν διασκευή και σκηνοθεσία του Δημήτρη Αργυρόπουλου (ο παλαιότερος εν ζωή σκηνοθέτης) και τις παρουσίασαν επί σκηνής με αλφαβητική σειρά οι: Αναστάσιος (Τάσος) Φιλιππίδης, Αγγελίνα Μαγκλή (πρωτοεμφανιζόμενη στο θέατρο), Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Γιώργος Μαγκλής.

Νόta Théâtrale

Βούλα Καγιάσα – Νόta Théâtrale: «Η συμμετοχή αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη»

Η συμμετοχή μου στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, μια πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά η οποία έχει γίνει θεσμός από το 2018, αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη.

Η μικρή διάρκεια των περίπου 15 λεπτών που έχει κάθε ομάδα για να παρουσιάσει έργο της τα στην εκδήλωση λειτουργεί για μένα ως δημιουργικός περιορισμός, ανοίγοντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες και δίνοντάς μου την ελευθερία να πειραματιστώ με διαφορετικές, σύντομες φόρμες, αλλά και να παρουσιάσω δικά μου θεατρικά κείμενα, δοκιμάζοντας έναν πιο άμεσο και προσωπικό τρόπο έκφρασης. Συνήθως επιλέγω αυτοτελή κομμάτια, με εξαίρεση τον μονόλογο της Σάρα Κέην που ανεβάσαμε την πρώτη χρονιά, από το «Λαχταρώ», ο οποίος, παρότι απόσπασμα, μπορούσε να σταθεί και αυτόνομα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόκληση μετατρέπεται σε ευκαιρία εξέλιξης, σε ένα πλέον ασφαλές περιβάλλον, το οποίο έχει διαμορφωθεί μέσα από 13 χρόνια παρουσίας της ομάδας μας Νόta Théâtrale στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών και συνεχίζει να στηρίζει τη δημιουργία και να ενθαρρύνει το ρίσκο.

Φέτος είχα τη χαρά και την πρόκληση να αναλάβω τη θεατρική απόδοση κειμένων ενός ταλαντούχου δημιουργού, του Ευθύμη Κάλφα, τον οποίο σκέφτηκα αμέσως όταν ξεκίνησα να αναζητώ υλικό που να συνδέεται με το θέμα μας, τη «Σύγκρουση γενεών». Τον ευχαριστώ θερμά για τη συνεργασία και για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε από την πρώτη στιγμή, παραχωρώντας μου τα κείμενά του. Το έργο που παρουσιάσαμε σε θεατρική stand-up μορφή, αποτελεί μια κωμική και σατιρική αντιπαραβολή ανάμεσα στη δεκαετία του ’90 και στο σήμερα, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση των γενεών μέσα από τις διαφορετικές αντιλήψεις των γονιών και γενικότερα της κοινωνίας, όσον αφορά στην ανατροφή των παιδιών.

Μια επιπλέον πρόκληση ήταν ότι δούλεψα με μια ομάδα όπου οι δύο από τους τρεις βασικούς συμμετέχοντες, η Ιωάννα Τσότσου και ο Κωνσταντίνος Γάτζιος – ο οποίος είχε το μεγαλύτερο μέρος του έργου επάνω του – ανέβαιναν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή. Παράλληλα επέλεξα να εντάξω και παιδιά στην παράσταση, κάτι που αποτέλεσε μια μοναδική εμπειρία καθ΄όλη τη διάρκεια των προβών! Αυτή η συνθήκη απαιτούσε βέβαια λεπτή ισορροπία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και μια πιο προσαρμοσμένη προσέγγιση στην σκηνοθετική καθοδήγηση, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε μια ιδιαίτερη αμεσότητα και ισχυρή δέσμευση από όλους, ιδίως δεδομένου του ότι το εγχείρημα έπρεπε να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από δύο μήνες.

Ο Ιωακείμ Δρόσος, ο τρίτος της παρέας μας, αποτελεί πλέον μια σταθερή εγγύηση καθώς συνεργαζόμαστε σχεδόν σε όλα τα έργα, ενώ με τη συμβολή για δεύτερη χρονιά της Βασιλίνας Σπύρου, η οποία στηρίζει ουσιαστικά όλη τη διαδικασία, καταφέρνουμε να φτάνουμε σε ένα αποτέλεσμα που επικοινωνεί με επιτυχία με το κοινό. Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση του κοινού μας τροφοδοτεί με ενθουσιασμό ενώ η εσωτερική μας ανάγκη για δημιουργία παραμένει ανίκητο κίνητρο που μας ωθεί να συνεχίσουμε δυναμικά και στα επόμενα!

Ελληνικό Θέατρο Βελγίου

Ελένη Καξερή – Ελληνικό Θέατρο Βελγίου: «το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών»

Το Ελληνικό Θέατρο Βελγίου (ΕΘΒ) συμμετείχε και φέτος στην εκδήλωση που οργανώνεται τα τελευταία έξι χρόνια στις Βρυξέλλες, από τις ελληνικές θεατρικές ομάδες της πόλης, για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου.
Αυτή τη φορά η συμμετοχή μας ήταν διαφορετική: συμμετείχαμε «τεχνικο-διαδικαστικά» και όχι στο θεατρικό μέρος.
Εννοώ ότι ένα μέλος της ομάδας (η Γεωργία Νομικού) δημιούργησε την αφίσα της εκδήλωσης και εγώ ανέλαβα την παρουσίασή της. Είχα δηλαδή το «ρόλο» της παρουσιάστριας, οπότε κάτι έπαιξα κι εγώ!

Το θέμα της εκδήλωσης εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών, ένα θέμα πάντα επίκαιρο μια και όπως είπα στην έναρξη της εκδήλωσης το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών: οι συγγραφείς του παρελθόντος συνομιλούν με τους δημιουργούς του παρόντος, οι ηθοποιοί μεταφέρουν μνήμες και οι θεατές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους είτε στην ανυπομονησία της νιότης είτε στη στοχαστικότητα της ωριμότητας.
Οι θεατές μας τίμησαν με την παρουσία τους, ειδικά το Σάββατο που το θέατρο ήταν γεμάτο, γεγονός που ικανοποίησε ιδιαίτερα όλους τους συμμετέχοντες.
Θέλω να πιστεύω πως οι θεατές έμειναν ικανοποιημένοι από την ποικιλία, γιατί τα αποσπάσματα που παρουσιάστηκαν «κάλυπταν όλα τα γούστα». Η σύγκρουση των γενεών παρουσιάστηκε χιουμοριστικά, δραματικά, με τρυφερότητα…
Τα στιγμιότυπα που παρουσιάστηκαν μας συγκίνησαν ή μας έκαναν να σκεφτούμε αν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε κάποια από αυτά. Μήπως κι εμείς αντιδράσαμε παρόμοια σε κάποια από τις συγκρούσεις που είχαμε με τους γονείς μας ή με τα παιδιά μας;

Ελπίζω να είμαστε όλοι καλά και να συναντηθούμε πάλι του χρόνου στον εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου!
Να μην ξεχνάμε πως το θέατρο είναι πολύ σημαντικό γιατί συμβάλει στην αμοιβαία κατανόηση ατόμων και λαών!

Φωτογραφίες: Νίκος Νυχάς

The post Θέατρο που ενώνει: Διήμερο δημιουργίας και συνεργασίας για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου appeared first on .

Η φετινή μας έκτη εκδήλωση είναι αφιερωμένη στη «Σύγκρουση των γενεών», ένα διαχρονικό και θεμελιώδες θέμα του θεάτρου, που αποτυπώνει τη διαμάχη παλαιών και νέων αξιών, εξουσίας και αμφισβήτησης. Στο πέρασμα του χρόνου, το θέατρο αναδεικνύει την προσπάθεια των νέων να συνομιλήσουν, να αμφισβητήσουν ή να μετασχηματίσουν την παρακαταθήκη των προηγούμενων γενεών.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Μαρτίου και το Σάββατο 28 Μαρτίου 2026, ώρα 20.00, στο Θέατρο GC de Lijsterbes (Lijsterbessenbomenlaan 6, 1950 Kraainem).

Στη σκηνική αυτή σύμπραξη, οι θεατρικές ομάδες συμμετέχουν είτε παρουσιάζοντας αυτοτελή έργα ή σκηνικά στιγμιότυπα είτε συνεισφέροντας δημιουργικά σε επιμέρους τομείς της παράστασης, στο πλαίσιο μιας καλλιτεχνικής συνεργασίας.

Στον κοινό εορτασμό συμμετέχουν, με αλφαβητική σειρά, οι ακόλουθες θεατρικές ομάδες:

1.     ΑλΜΑ

2.     Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι Βρυξελλών

3.     Ελληνικό Θέατρο Βελγίου

4.     Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών

5.     ΘΕΣΠΙΣ

6.     Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών

7.     NOTA THEATRALE

8.     Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή

Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου καθιερώθηκε το 1962 από το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου και εορτάζεται σήμερα σε περισσότερες από 100 χώρες παγκοσμίως, αναδεικνύοντας τον ρόλο του θεάτρου ως μέσου κοινωνικού διαλόγου, πολιτιστικής έκφρασης και αμοιβαίας κατανόησης, χωρίς διακρίσεις ηλικίας, φύλου, πεποιθήσεων ή εθνικότητας.

Μέσα από αυτή τη συνεργασία, οι ελληνικές θεατρικές ομάδες, περισσότερες από κάθε άλλη μη ελληνόφωνη κοινότητα στις Βρυξέλλες και οι πολυπληθέστερες εκτός Ελλάδας, επιβεβαιώνουν τη ζωντάνια και τη δυναμική του ελληνικού πολιτισμού στο Βέλγιο, καθώς και τη σημασία των συλλογικών καλλιτεχνικών δράσεων.

Καλούμε το θεατρόφιλο κοινό να στηρίξει και να τιμήσει τον κοινό αυτόν εορτασμό, συμμετέχοντας σε μια γιορτή θεάτρου, συνεργασίας και πολιτισμού.

Πώληση εισιτηρίων ηλεκτρονικά, εδώ (ή στην είσοδο την ημέρα των παραστάσεων εάν δεν έχουν εξαντληθεί)
Γενική είσοδος: 16 €

FACEBOOK EVENT

The post Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2026: Κοινός εορτασμός 8 ελληνικών ερασιτεχνικών θεατρικών ομάδων στις Βρυξέλλες appeared first on .

Ακολουθεί το ΔΤ του ευρωβουλευτή Κ.Αρβανίτη από την σημαντική αυτή εκδήλωση

—————————————————————————————————

Γυναικοκτονίες: 8+1 Ιστορίες και το Αίτημα για Νομική Αναγνώριση. Εκδήλωση στις Βρυξέλλες

Συγγενείς θυμάτων έφεραν τις φωνές των γυναικών στις Βρυξέλλες, ζητώντας αναγνώριση της γυναικοκτονίας και ουσιαστικά μέτρα πρόληψης και προστασίας.

Τις γυναικοκτονίες και την έμφυλη βία ως αποτέλεσμα βαθιά ριζωμένων ανισοτήτων και διαχρονικής κρατικής αποτυχίας στην πρόληψη, την προστασία και τη δικαιοσύνη ανέδειξε η εκδήλωση “Γυναικοκτονίες: 8+1 Ιστορίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο”, που διοργάνωσε και συντόνισε ο Αντιπρόεδρος της Αριστεράς (The Left) και ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Αρβανίτης, σε συνεργασία με τον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό «Γίνε Άνθρωπος».

Κεντρικά μηνύματα της εκδήλωσης ήταν ότι οι φωνές των θυμάτων μπορούν να σώσουν άλλες γυναίκες, εφόσον ακουστούν έγκαιρα και οδηγήσουν στη χάραξη των αναγκαίων πολιτικών, και ότι καμία γυναίκα που ζητά προστασία δεν πρέπει να εγκαταλείπεται μόνη ή αβοήθητη από τις αρμόδιες αρχές.
Μέσα σε έντονα φορτισμένο συναισθηματικά κλίμα, η εκδήλωση ανέδειξε τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τους αριθμούς και έφερε στο προσκήνιο τα κενά στη νομοθεσία, την απουσία ολοκληρωμένων πολιτικών πρόληψης και την επιτακτική ανάγκη για τη νομική αναγνώριση των γυναικοκτονιών ως διακριτό έγκλημα.
Η πολιτική οφείλει να έρθει στο ύψος των απαιτήσεων και να δώσει λύσεις πέρα από μικροκομματικές ή άλλες σκοπιμότητες, ανέφερε ο Κώστας Αρβανίτης, τονίζοντας ότι οι γυναικοκτονίες δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά αλλά αποτέλεσμα ανισοτήτων, ανοχής και αποτυχιών στην πρόληψη και προστασία. Ως εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την επόμενη Έκθεση για το Κράτος Δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κ. Αρβανίτης είπε ότι στόχος της εκδήλωσης είναι η αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία» σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η ένταξή του στην έκθεση για το τρέχον έτος.

Στην εκδήλωση, που συγκέντρωσε οικογένειες θυμάτων, ευρωβουλευτές και κοινωνικούς φορείς, δόθηκε φωνή σε όσες δεν γύρισαν σπίτι τους· σε όσες έχασαν τη ζωή τους επειδή ήταν γυναίκες. Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι η γυναικοκτονία δεν είναι τυχαίο έγκλημα, αλλά η πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας, που απαιτεί πολιτική δράση, εκπαίδευση των αρχών και θεσμική αναγνώριση.
Στην εκδήλωση μίλησαν συγγενείς θυμάτων γυναικοκτονιών, μεταφέροντας εμπειρίες, μαρτυρίες και αιτήματα δικαιοσύνης:
• «Όταν περιμένουμε από τις γυναίκες να φτάσουν στο σημείο της καταγγελίας για να τις πιστέψουμε, πολλές δεν προλαβαίνουν. Η Γαρυφαλλιά δεν πρόλαβε», τόνισε η Αλεξάνδρα Μάκου, μητέρα της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου, που δολοφονήθηκε από τον σύντροφό της ενώ έκανε διακοπές στη Φολέγανδρο. «Όπως αναγνωρίζουμε τα εγκλήματα με ρατσιστικό κίνητρο, έτσι πρέπει να ονομάζουμε και τα εγκλήματα λόγω φύλου, για να μπορούμε να τα δούμε, να τα καταγράψουμε και να τα προλάβουμε», πρόσθεσε, ζητώντας τη θεσμική αναγνώριση της γυναικοκτονίας και κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο πρόληψης, καταγραφής και ευθύνης.
• «Ο χωρισμός δεν είναι προστασία· είναι η περίοδος υψηλότερου κινδύνου για τις γυναίκες, κι όμως κανένας μηχανισμός δεν ενεργοποιείται για να τις προστατεύσει», είπε η Ελένη Κρεμαστιώτη, μητέρα της Ερατούς Μανωλακέλλη, που δολοφονήθηκε από τον πρώην σύζυγό της, ενώ είχε προσπαθήσει να φύγει αναζητώντας προστασία. Ζήτησε ευρωπαϊκές πολιτικές που να αφαιρούν όπλα όταν υπάρχει ρήξη και απειλή και που να προστατεύουν τα παιδιά των δολοφονημένων γυναικών. «Κανείς γονιός δεν πρέπει να ζει με το φόβο ότι η κόρη ή η γυναίκα του θα σκοτωθεί επειδή πήρε την απόφαση να φύγει από έναν βίαιο σύντροφο», τόνισε.
• «Η Πολυξένη δεν δολοφονήθηκε μόνο από έναν άντρα. Δολοφονήθηκε από ένα σύστημα που του έδωσε όπλο, δεν τον αφαίρεσε από την υπηρεσία, δεν τον αξιολόγησε ως επικίνδυνο, δεν προστάτευσε τη γυναίκα του. Και μετά τη δολοφονία της, άφησε πίσω δύο παιδιά», τόνισε η Αγγελική Μπέρδου, μητέρα της Πολυξένης Μπέρδου, που δολοφονήθηκε από τον σύντροφό της μέσα στο σπίτι της. Ζήτησε να θεσπιστεί ευρωπαϊκό πλαίσιο υποχρεωτικής αφαίρεσης όπλων από ένστολους όταν υπάρχουν ενδείξεις ενδοοικογενειακής βίας, απειλών ή σοβαρών συγκρούσεων. Να υπάρξει ανεξάρτητος μηχανισμός ελέγχου και καταγγελιών για ένστολους, ώστε η βία να μη θάβεται μέσα στην ιεραρχία. Να καθιερωθεί υποχρεωτική ψυχοκοινωνική αξιολόγηση όσων φέρουν όπλο στο πλαίσιο της υπηρεσίας τους — ουσιαστική και επαναλαμβανόμενη. Επίσης, τόνισε την ανάγκη να αναγνωριστούν τα παιδιά των θυμάτων γυναικοκτονίας ως θύματα κρατικής αποτυχίας, με μακροχρόνια ψυχολογική και οικονομική στήριξη.
• Η Ρόζα Φωτιάδου, μητέρα της Σοφίας Σαββίδου, που δολοφονήθηκε επειδή βρισκόταν με την Πολυξένη Μπέρδου την ώρα της γυναικοκτονίας, τόνισε πως «όταν η έμφυλη βία αντιμετωπίζεται ως ιδιωτική υπόθεση, όταν λέμε “είναι θέμα του ζευγαριού”, τότε εκθέτουμε ολόκληρη την κοινωνία σε κίνδυνο». Επισήμανε ότι η έμφυλη βία δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιωμάτων· είναι ζήτημα δημόσιας ασφάλειας και ζήτησε να αντιμετωπίζεται ως δυνητικός κίνδυνος για τρίτους, όχι μόνο για το άμεσο θύμα. Ζήτησε μηχανισμούς έγκαιρης απομάκρυνσης και αφοπλισμού επικίνδυνων προσώπων, πριν η βία ξεφύγει από τον «ιδιωτικό» χώρο, και να στηριχθούν τα παιδιά των δολοφονημένων γυναικών ως θύματα έμφυλης βίας με ουσιαστική και μακροχρόνια φροντίδα.
• «Η γυναικοκτονία της κόρης μου δεν ήταν αποτέλεσμα τύχης. Ήταν αποτέλεσμα αδράνειας», είπε η Κατερίνα Κώτη, μητέρα της Ντόρας Ζαχαριά, που δολοφονήθηκε από τον πρώην σύντροφό της λίγες μέρες μετά τον χωρισμό, τονίζοντας ότι πρέπει να σταματήσει η αντιμετώπιση του φόβου των γυναικών ως υπερβολή. «Ο φόβος της κόρης μου ήταν βάσιμος. Απλώς δεν τον άκουσε κανείς». Ζήτησε να αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο το stalking και η ψηφιακή παρακολούθηση ως σοβαροί δείκτες επικινδυνότητας, να θεσπιστούν υποχρεωτικά πρωτόκολλα αντίδρασης όταν μια γυναίκα καταγγέλλει ψηφιακή παρακολούθηση και να δημιουργηθούν ευρωπαϊκά μητρώα επαναλαμβανόμενης έμφυλης βίας.
• Τα παιδιά των γυναικοκτονιών δεν είναι «παράπλευρες απώλειες». Είναι και αυτά θύματα, δήλωσε η Τζέσικα (Στεφανία) Ντανάι, κόρη της Ενκελέιντα, που δολοφονήθηκε από πρώην σύντροφό της. «Σήμερα βρίσκομαι εδώ όχι μόνο για τη μητέρα μου, αλλά για όλα τα παιδιά που έμειναν πίσω», τόνισε, ζητώντας δράση για την προστασία των θυμάτων έμφυλης βίας. Η μητέρα είχε καταγγείλει τις απειλές που δεχόταν στην αστυνομία. Η προηγούμενη μέρα είχε εκδικαστεί το αυτόφωρο για την υπόθεσή της. «Οι καταγγελίες όταν δεν συνοδεύονται από αξιολόγηση κινδύνου, ενημέρωση του θύματος και άμεση προστασία, δεν αρκούν», επισήμανε.
• Για τη διαδοχική αποτυχία του κράτους – πριν τη δολοφονία (προειδοποιήσεις και πρόληψη), κατά τη διάρκεια (αντιμετώπιση του εγκλήματος) και μετά (στήριξη της οικογένειας) – μίλησαν ο Γιάννης Τοπαλούδης και η Κούλα Αρμουτίδου, γονείς της Ελένης Τοπαλούδη, που δολοφονήθηκε στη Ρόδο και η σορός της πετάχτηκε στη θάλασσα.

Η γυναικοκτονία δεν ξεκινά τη στιγμή του θανάτου. Ξεκινά πολύ νωρίτερα – στη σιωπή, στην ανοχή, τόνισε η Κούλα Αρμουτίδου, που μίλησε για την «αθέατη τραγωδία» που ξεκίνησε για την οικογένεια μετά τη δολοφονία της Ελένης. «Αυτό που έχουμε ονομάσει οικογενειοκτονία. Γιατί όταν δολοφονείται μια γυναίκα, δεν πεθαίνει μόνο εκείνη. Πεθαίνει η οικογένειά της λίγο-λίγο».
Η μητέρα της Ελένης επισήμανε την τριπλή αδράνεια και αποτυχία του Κράτους: πριν – γιατί δεν έμαθε να βλέπει τη βία ως προειδοποίηση, κατά – γιατί δεν στάθηκε καθαρά απέναντι στο έγκλημα, και μετά – γιατί εγκατέλειψε τις οικογένειες. «Αν δεν αλλάξει ριζικά ο τρόπος που το κράτος και η Ευρώπη αντιμετωπίζουν τη βία κατά των γυναικών – πριν, κατά τη διάρκεια και μετά – τότε θα συνεχίσουμε να μετράμε όχι μόνο δολοφονημένες γυναίκες, αλλά και οικογένειες που δεν έμαθαν ποτέ πώς να ξαναζούν».
«Τα τελευταία λόγια της Ελένης μας πριν την πετάξουν στη θάλασσα ήταν “θα σας βρει ο πατέρας μου”», είπε ο Γιάννης Τοπαλούδης, πατέρας της Ελένης, και ζήτησε την καθιέρωση του όρου «γυναικοκτονία», όχι για διαφορετική ποινή, αλλά για ηθική, κοινωνική και πολιτική αναγνώριση των εγκλημάτων κατά γυναικών λόγω φύλου, καθώς και την καθιέρωση του όρου «οικογενειοκτονία». Τονίζοντας ότι η οικογένειά βιώνει καθημερινή ψυχική δολοφονία μέσα στις δικαστικές αίθουσες, επισήμανε ότι χρειάζεται πραγματικά ανεξάρτητη δικαιοσύνη, όχι δικαιοσύνη της πολιτικής και των πολιτικών. «Κάθε 10 λεπτά δολοφονείται μια γυναίκα και πρέπει να δράσουμε άμεσα», τόνισε. Ο πατέρας της Ελένης Τοπαλούδη απαίτησε μηχανισμούς στήριξης των οικογενειών των θυμάτων και πρόληψης της έμφυλης βίας τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Με τη φράση «το περιπολικό δεν είναι ταξί» ξεκίνησε τη μαρτυρία της η Δέσποινα Καλλέα, μητέρα της Κυριακής Γρίβα, που δολοφονήθηκε έξω από το αστυνομικό τμήμα, ενώ είχε ζητήσει βοήθεια. Το περιπολικό είναι μέσο προστασίας· η κόρη της δολοφονήθηκε παρά το γεγονός ότι ζήτησε βοήθεια και το κράτος ήταν παρόν, αλλά ανίκανο να παρέχει ασφάλεια. Η υπόθεση της Κυριακής Γρίβα «αποκαλύπτει ένα κενό αντίληψης: ότι η έμφυλη βία δεν αντιμετωπίζεται ως άμεση απειλή ζωής. Αντιμετωπίζεται ως ενόχληση μέχρι να γίνει έγκλημα. Και τότε είναι αργά».
Ζήτησε από την Ευρώπη να θεσπίσει δεσμευτικά πρωτόκολλα αξιολόγησης κινδύνου για έμφυλη βία, εκπαίδευση αστυνομικών ώστε να αναγνωρίζουν τον φόβο ως ένδειξη επικείμενης απειλής, και υποχρεωτική παρέμβαση/συνοδεία όταν γυναίκες ζητούν προστασία. «Αν η Ευρώπη θέλει να μιλά για ανθρώπινα δικαιώματα, ας ξεκινήσει από το πιο βασικό: καμία γυναίκα που ζητά προστασία δεν πρέπει να φεύγει μόνη».
Ο Εμμανουήλ Αθανασίου, ξάδελφος της Έφης Τσιχλάκη, μίλησε για τη δολοφονία της ξαδέλφης του και κυρίως για τη δικαστική μάχη, την οποία χαρακτήρισε ένα από τα μεγαλύτερα δικαστικά σκάνδαλα της χώρας. Αναφέρθηκε σε αίσχος στα δικαστήρια, όπου η οικογένεια κλήθηκε να αποδείξει ότι η Έφη δολοφονήθηκε, καθώς είχαν αποφασίσει σε πρώτο βαθμό ότι αυτοκτόνησε, και στη συνέχεια βρέθηκε αντιμέτωπη με πλήθος απειλών και δολοφονία χαρακτήρα, λόγω των διασυνδέσεων του δράστη με πανίσχυρη οικογένεια της χώρας. Τόνισε ότι η πολιτική και δικαστική εξουσία στέλνουν μήνυμα ατιμωρησίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, όταν οι δολοφόνοι, που δεν δείχνουν μεταμέλεια, παραμένουν εκτός φυλακής.
Οι μαρτυρίες ανέδειξαν κοινό μοτίβο: ατιμωρησία, καθυστερήσεις, θεσμικά κενά και κοινωνική ανοχή που συνοδεύει τις υποθέσεις έμφυλης βίας. Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης θεσμικοί εκπρόσωποι, νομικοί και ειδικοί επιστήμονες, που έριξαν φως στη διαρθρωτική διάσταση του φαινομένου και στις προκλήσεις στην απονομή δικαιοσύνης και στην προστασία των θυμάτων.
Ήταν γυναίκες, αυτό ήταν το σφάλμα των 100 και πλέον γυναικών που δολοφονήθηκαν από το 2020 έως το 2025, τόνισε η Ξένη Δημητρίου, Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου επί τιμή. Στην εξαιρετική της τοποθέτηση υπογράμμισε πως «Οι κοινωνίες που αποφεύγουν να ονομάσουν τις δολοφονίες των γυναικών ως γυναικοκτονίες υποκρύπτουν ανοχή στην έμφυλη βία και φέρουν πατριαρχικά χαρακτηριστικά ».
Έκανε λόγο για τις επείγουσες συστάσεις της GREVIO για τη συμμόρφωση της Ελλάδας στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης. «Το ’26 η GREVIO θα ελέγξει την Ελλάδα και φοβάμαι ότι στους λίγους μήνες που απομένουν δεν θα γίνουν πολλά πράγματα» είπε και πρόσθεσε πως η GRENIO βλέπει με καχυποψία τον νόμο για τη συνεπιμέλεια.
«Καλέσαμε δικαστές και αστυνομικούς να τους εκπαιδεύσουμε. Η απάντηση ήταν εμείς εκπαιδεύουμε δεν εκπαιδευόμαστε» είπε για να τονίσει την απροθυμία των αρχών να εκπαιδευτούν ενώ χαρακτήρισε την εφαρμογή του ήδη υπάρχοντος πλαισίου «άδειο πουκάμισο».
Η Έλενα Κουντουρά τόνισε ότι η γυναικοκτονία αποτελεί την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να την αναγνωρίσει νομικά ώστε να διασφαλιστεί η πρόληψη και η προστασία των θυμάτων.
Η Έλενα Κουντουρά, Ευρωβουλεύτρια ΣΥΡΙΖΑ και μέλος της Επιτροπής FEMM, τόνισε ότι η γυναικοκτονία είναι η πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας και παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και ότι η Ευρώπη οφείλει να την αναγνωρίσει νομικά για να επιτραπεί η πρόληψη και η προστασία των θυμάτων. Υπογράμμισε ότι η έλλειψη ενιαίου ευρωπαϊκού ορισμού οδηγεί σε υποκαταγραφή και ατιμωρησία, ενώ η σωστή καταγραφή και η συλλογή στοιχείων είναι κρίσιμες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης.
Η Έλενα Κουντουρά ανέλυσε τα βήματα που έχουν γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσα από τη δική της δουλειά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να αναγνωριστεί η γυναικοκτονία ως νομικός όρος και να αντιμετωπιστεί η έμφυλη βία.
Η Ελληνίδα ευρωβουλεύτρια κατέθεσε δύο ερωτήσεις στην Κομισιόν και στο Συμβούλιο ζητώντας κοινό ευρωπαϊκό ορισμό της γυναικοκτονίας και ενιαία συλλογή δεδομένων. Η απάντηση της Κομισιόν αναγνώρισε τη σημασία της νομικής αναγνώρισης, χωρίς όμως ουσιαστικά αποτελέσματα, ενώ η ίδια δεσμεύτηκε να συνεχίσει τις παρεμβάσεις της για πλήρη αναγνώριση του εγκλήματος και επαρκή μέτρα προστασίας των γυναικών.
Ως εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πέτυχε να κυρωθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, το πρώτο διεθνώς δεσμευτικό νομικό κείμενο για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Ωστόσο, όπως είπε, πρέπει η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη να επενδύσουν άμεσα σε ουσιαστικά μέτρα, χωρίς να υπολογίζουν ότι το κόστος επιβαρύνει τον προϋπολογισμό, διότι τα μέτρα αυτά σώζουν ζωές. «Πρέπει να εκπαιδευτούν τα αγόρια να σέβονται τις γυναίκες – τη μητέρα τους, την αδερφή τους, την κόρη τους, τη σύντροφό τους – και τα κορίτσια να μη φοβούνται να πουν όχι», κατέληξε.

Η Δρ. Κέλλυ Ιωάννου, Καθηγήτρια Εγκληματολογίας και Πρόεδρος της ΜΚΟ «Γίνε Άνθρωπος», τόνισε ότι στην καρδιά κάθε γυναικοκτονίας υπάρχει μια κραυγή που δεν ακούστηκε, αποτέλεσμα σιωπής και θεσμικής αδράνειας, με δομές που μένουν στα χαρτιά και απουσία συστηματικής καταγραφής και πρωτοκόλλων αξιολόγησης κινδύνου. Πολλές φορές, γυναίκες με παιδιά κοιμούνται σε αυτοκίνητα επειδή «δεν υπάρχουν θέσεις» σε δομές. Υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν «απρόβλεπτες», αλλά αχαρτογράφητες γυναικοκτονίες και ότι η έμφυλη βία εκδηλώνεται πλέον και στον ψηφιακό χώρο μέσω παρακολούθησης και παρενόχλησης, λειτουργώντας ως προθάλαμος φυσικής βίας. Εκεί, αντί να αναχαιτίζεται ο δράστης, ζητείται από τις γυναίκες να «προσέχουν τη διαδικτυακή τους συμπεριφορά», μεταφέροντας την ευθύνη στο θύμα.
Η Μαρία Ρεπούση, Καθηγήτρια Ιστορίας ΑΠΘ και Διευθύντρια του Ινστιτούτου «Νίκος Πουλαντζάς», ανέλυσε τις γυναικοκτονίες ως ακραία μορφή έμφυλης βίας και μισογυνισμού. Τόνισε ότι η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας και η ευρωπαϊκή συνεργασία είναι απαραίτητες για την πρόληψη και την απόδοση δικαιοσύνης. Αναφέρθηκε στη «σφαγή του Μόντρεαλ» ως χαρακτηριστικό παράδειγμα μαζικής γυναικοκτονίας, τονίζοντας ότι οι δολοφονίες γυναικών αποτελούν την ακραία μορφή έμφυλης βίας και εκφράζουν σχέσεις εξουσίας ανάμεσα στα φύλα.
Υπογράμμισε ότι οι γυναικοκτονίες δεν εξαρτώνται μόνο από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, αλλά από δομικές κοινωνικές ανισότητες, σεξισμό και πατριαρχικές σχέσεις. Η έμφυλη βία δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά επαναλαμβανόμενο, οικουμενικό και διαχρονικό, επηρεάζοντας όλες τις γυναίκες και τα κορίτσια. Τόνισε ότι η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα, αλλά είναι κρίσιμη για την απονομή δικαιοσύνης, την πρόληψη και την προστασία των θυμάτων.
Ο ρόλος του φεμινιστικού κινήματος και η ευθύνη των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης της Φωτεινής Λαμπρίδη, δημοσιογράφου του tvxs. Όπως επισήμανε, το φεμινιστικό κίνημα έχει συμβάλει καθοριστικά στην ορατότητα της έμφυλης βίας και στην κατοχύρωση του όρου «γυναικοκτονία», απέναντι σε μια δημόσια σφαίρα που συχνά τον αντιμετωπίζει με ειρωνεία ή αμηχανία. Παράλληλα, ανέδειξε τις σοβαρές ευθύνες των ΜΜΕ, τονίζοντας ότι μέρος της δημοσιογραφικής κάλυψης εξακολουθεί να αναπαράγει αφηγήσεις που δικαιώνουν τον δράστη και μετατοπίζουν την ευθύνη στο θύμα, μέσα από πομπώδεις τίτλους, εκτενή και συχνά αχρείαστα ρεπορτάζ και τη χρήση φωτογραφιών που ενισχύουν τον κιτρινισμό. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στην εκπομπή «Παρατηρητήριο Σεξισμού», ένθετο της εκπομπής «Άλλη Διάσταση», ως μια προσπάθεια κριτικής αποτύπωσης και ανάδειξης των σεξιστικών στερεοτύπων στον δημόσιο λόγο.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν πολλοί συνάδελφοι ευρωβουλευτές, η Ελεονώρα Μελέτη (ΝΔ/ ΕΛΚ), η προσωπική κατάθεση της οποίας συγκίνησε τους παρευρισκόμενους, ο Σάκης Αρναούτογλου (S&D/ΠΑΣΟΚ), ο Νίκος Παππάς (Left), η Μαρία Ζαχαρία (Mη εγγεγραμμένη/Πλεύση Ελευθερίας) και ο Λουκάς Φουρλάς (ΔΗΣΥ/ΕΛΚ), τους οποίους ευχαριστούμε.

The post Γυναικοκτονίες: 8+1 Ιστορίες και το Αίτημα για Νομική Αναγνώριση. appeared first on .

Η Ελληνική Ιστορία είναι γεμάτη πρόσωπα που άφησαν τεράστια παρακαταθήκη στην παγκόσμια κληρονομιά. Και αν το ψάξεις, θα δεις ότι δεν υπάρχει κυριολεκτικά κανένας επιστημονικός, καλλιτεχνικός ή πολιτιστικός τομέας που να μην τον έχει «τερματίσει» κάποιος Έλληνας ή Ελληνίδα κάποτε. Ένας τέτοιος ήταν και ο Ιωάννης Καποδίστριας, του οποίου το διπλωματικό έργο, και ιδίως ο χειρισμός του για την ανεξαρτησία της Ελβετίας, διδάσκεται στα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Θα έλεγα ότι ο χειρισμός του για την ανεξαρτησία της χώρας του είναι εξίσου παροιμιώδης.

Όταν αποφασίζεις, λοιπόν, να αγγίξεις μια τέτοια μορφή και να ασχοληθείς με τη βιογραφία της, οφείλεις να μελετήσεις πολύ βαθιά το έργο της και την προσωπικότητά της. Και όταν το μετουσιώσεις σε δικό σου έργο, να ενσκύψεις πάνω του με τέτοιο τρόπο ώστε να αφήσεις την προσωπικότητα του ήρωά σου να κυριαρχήσει στο έργο και όχι να τον καταστήσεις προσωπικό σου ήρωα για να περάσεις τα δικά σου μηνύματα μέσω αυτού.

Ο κύριος Σμαραγδής παρουσιάζει έναν Καποδίστρια που τον υποδέχονται σαν Μεσσία, που του μιλάει μια… περίεργη Παναγία, παρουσιασμένη σε ένα άσπρο συννεφάκι σαν cartoon των Monty Pythons, να πιστεύει παρ’ όλα αυτά και στις μαντικές ικανότητες ενός ηλικιωμένου άντρα (!), να έχει έναν πρώην νέο μοναχό για δεξί του χέρι, ο οποίος το μόνο που κάνει είναι να του υπενθυμίζει, πάντα χαμογελαστός, ότι με τη βοήθεια του Θεού θα πάνε όλα καλά και ότι έχει το θείο χάρισμα, και τελικά να οδηγείται στον θάνατο ως πρόβατο επί σφαγή, πάλι σαν έναν άλλο Μεσσία: ότι ήξερε πως θα δολοφονηθεί και απλώς αποδέχθηκε τη μοίρα του και την «αποστολή» του.

Το τελευταίο δε, είναι ιδιαίτερα αντιφατικό σε σχέση με την πορεία του Καποδίστρια, όπως τη γνωρίζουμε μέσα από την Ιστορία. Δεν θα ήταν δυνατόν ποτέ ένας ηγέτης που έκανε τα πάντα για να δει τη χώρα του ελεύθερη και που αποδέχθηκε να γίνει κυβερνήτης της, αφήνοντας τη βολική θέση στην τσαρική αυλή, να δεχθεί έτσι απλά να θυσιαστεί πριν ολοκληρώσει το έργο του. Σαν απλός αναγνώστης της Ιστορίας, και όχι ιστορικός μελετητής, αμφιβάλλω πως ένας φιλόδοξος, αναγνωρίσιμος και ευπατρίδης πολιτικός επιθυμεί ο ίδιος να πεθάνει και να δώσει ένα ξαφνικό τέλος σε μια τόσο δημιουργική και επιτυχημένη διαδρομή, επιλέγοντας ένα μοιρολατρικό τέλος χωρίς καν να προσπαθήσει να βρει λύση στο πρόβλημα, όπως πάντα έκανε.

Επιπλέον, ο μεσσιανισμός που χαρακτηρίζει τον Καποδίστρια του κ. Σμαραγδή υποβιβάζει την αξιοσύνη του μεγάλου διπλωμάτη. Το να πιστεύουμε ότι λειτουργούσε ως θεόσταλτος μειώνει τις ίδιες του τις ικανότητες. Εδώ είναι ακριβώς που ο σκηνοθέτης αξιοποιεί τον ήρωά του για να περάσει τα δικά του πνευματικά πιστεύω. Χωρίς να αμφιβάλλω για την ενδεχόμενη πίστη του κυβερνήτη, δεν είναι σίγουρα αυτό που τον χαρακτηρίζει, όταν έχει βιογραφικό γεμάτο κατορθώματα επί τρεις δεκαετίες. Και, γενικώς, δεν είναι δυνατόν να φτιάχνεις ταινία για κάποιο πρόσωπο και να υποδηλώνεις ότι τον καθοδηγούσε ο Θεός και του μιλούσε η Παναγία, γι’ αυτό και τα κατάφερνε. Εκτός αν κάνεις ταινία για τον Άγιο Παΐσιο — αλλά αυτό είναι κάτι άλλο.

Με έναν τέτοιο τραυματισμένο ήρωα, η υπόλοιπη ταινία δεν θα μπορούσε να πατάει γερά στα πόδια της. Ο Μέττερνιχ, που στην πραγματικότητα ήταν νέος και όχι ηλικιωμένος, παρουσιάζεται ως ο Δρακουμέλ που θέλει να «φάει» τον Καποδίστρια, λες και δεν είχε άλλη έγνοια στη ζωή του, ενώ ήταν καγκελάριος μιας ολόκληρης υπερδύναμης. Έχει στήσει δε, και καθημερινές παρτίδες με έναν άγγλο διπλωμάτη και στήνουν πλεκτάνες κατά του έλληνα κυβερνήτη. Το τραπέζι πρέπει να έχει ανοίξει λακκούβα από την οργή του Αυστριακού, που ίσως έχει βάλει και τη Μάτζικα ντε Σπελ να ετοιμάσει κανένα ξόρκι κατά του Κερκυραίου πολιτικού.

Οι έλληνες οπλαρχηγοί, αντίπαλοι του Καποδίστρια στο Ναύπλιο, παρουσιάζονται σχεδόν γραφικοί — ειδικά ο Παύλος Κοντογιαννίδης στον ρόλο του Κουντουριώτη, που μου θύμισε τον μανιακό δολοφόνο Τζακ στους «Απαράδεκτους». Με τον ερχομό του κυβερνήτη στο Ναύπλιο έχει διαρκώς παρεάκι, στο μεταξύ, τον Κολοκοτρώνη (!), με έναν «μικρό», κατά τη γνώμη μου, ηθοποιό σε αυτόν τον ρόλο (αν θυμάται κανείς τον Δημήτρη Ιωακειμίδη ως Κολοκοτρώνη στον «Παπαφλέσσα», καταλαβαίνει τι εννοώ.) Άλλη μία λανθασμένη προσέγγιση απέναντι στην τεράστια φυσιογνωμία του Γέρου του Μοριά.
Τα σημαντικά διπλωματικά γεγονότα που αποτελούν τα παράσημα του κυβερνήτη, όπως η ελβετική ανεξαρτησία και η Συνθήκη του Λάιμπαχ, παρουσιάζονται ακροθιγώς και χωρίς τη σοβαρότητα της ιστορικής τους βαρύτητας, με χαρακτήρες που αγγίζουν μορφές παιδικής ταινίας και όχι σοβαρής δραματουργίας. Δεν υπάρχει καμία εμβάθυνση σε χαρακτήρες, παρά μόνο στον ίδιο τον Καποδίστρια, και αυτό με τον τρόπο που περιέγραψα, ενώ η υπόνοια ότι ο Μέττερνιχ και ο Μέισον, σε μια κρίση αυτογνωσίας, αναρωτιούνται αν κάνουν το καλό που «θα φάνε» τον Καποδίστρια και ποιος τελικά «θα μείνει» στην Ιστορία, δεν πείθει. Οι δε ερμηνείες… κατά τη γνώμη μου, διασώθηκαν μόνο από τον Τάσο Χαλκιά και τη Μαίρη Βιδάλη, στα λίγα δευτερόλεπτα που εμφανίστηκε ως Μαντώ Μαυρογένους. Ήταν η μόνη στιγμή που κάπως συγκινήθηκα.

Το έργο στέκεται αρκετά στη ρομαντική σχέση του Καποδίστρια με τον έρωτα της ζωής του, τη Ρωξάνδρα Στούρτζα — κατανοητό και ευκταίο — χωρίς όμως να μας πείθει για ποιο λόγο ο κυβερνήτης δεν προσπάθησε να την αποσπάσει από τον αντίζηλό του στην αρχή της ταινίας και γιατί δεν την πήρε ποτέ μαζί του στο Ναύπλιο στο τέλος. Στα συγκεκριμένα ενσταντανέ ο Καποδίστριας έλαμψε διά της σιωπής του, ίσως γιατί ο κ. Σμαραγδής θα έπρεπε να παρουσιάσει τον κυβερνήτη ως έναν ιδανικό αλλά ανάξιο εραστή ή ίσως γιατί θα ήταν πολύ επίγειο και αμαρτωλό για έναν τόσο θρησκόληπτο — υποτίθεται — άντρα.

Και φτάνουμε στην τελική σκηνή, όπου ο κυβερνήτης δολοφονείται. Και να μην έχεις ιδέα ότι ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε, η τελευταία σκηνή προετοιμάζει τα παιδάκια για το κακό: ο Ιωάννης περπατά αργά σαν πρόβατο στη σφαγή και, ξαφνικά, από το πουθενά, ως διά μαγείας, εμφανίζεται ένα τσούρμο μαυροντυμένες γυναίκες, σαν τον Χορό στο αρχαίο θέατρο, και τον ακολουθούν. Το ότι ο κυβερνήτης επρόκειτο να δολοφονηθεί «βρωμάει» από το λιμάνι μέχρι την Αριστοτέλους, όπου βρέθηκα για να δω την ταινία. Στοιχείο έκπληξης: υπό του μηδενός. Ακολουθούν οι τίτλοι τέλους, χωρίς ούτε μία ιστορική αναφορά στο τι δεν είδαμε και στο τι ακολούθησε για τη μοίρα της Ψωροκώσταινας, που τρώει τα καλύτερα παιδιά της.

Πραγματικά, αν ξαναδώ την ταινία, θα μπορούσα να γράψω άλλα τόσα — σίγουρα όχι θετικά. Και ζητώ συγγνώμη και λυπάμαι που είμαι τόσο καταγγελτικός απέναντι σε μια πατριωτική ταινία που περίμενα με ανυπομονησία, αλλά δεν μπορώ να κάνω αλλιώς, γιατί αγαπώ την Ιστορία του τόπου μου και, ως απόφοιτος Διεθνών Σχέσεων και Διπλωματίας, θαυμάζω απεριόριστα τον Ιωάννη Καποδίστρια. Προσφάτως κυκλοφόρησε ένα ντοκιμαντέρ παραγωγής Cosmote αφιερωμένο στον κυβερνήτη, με πρωταγωνιστή τον Σπύρο Σταμούλη. Το συνιστώ.

Επιστρέφοντας και κλείνοντας για την ταινία, θα έλεγα ότι, συν τοις άλλοις, το λάθος του κ. Σμαραγδή ήταν ότι έβαλε πολλά καρπούζια κάτω από την ίδια μασχάλη, προσπαθώντας, σε μια ιστορία διάρκειας δύο ωρών, να παρουσιάσει όλες τις πτυχές μιας κολοσσιαίας προσωπικότητας. Αυτό θα απαιτούσε τουλάχιστον μία μίνι σειρά και, μεταξύ μας, έναν πολύ ικανότερο σκηνοθέτη. Θα μπορούσε απλώς να περάσει έμμεσα τις επιτυχίες του πριν γίνει κυβερνήτης και να σταθεί στα κύρια κατορθώματά του για την πατρίδα μας, αφού έγινε κυβερνήτης: δηλαδή σε όλες τις ενέργειες που έκανε από το 1827 και μετά στη διπλωματική σκακιέρα, κερδίζοντας μια πολύ δύσκολη μάχη με αντιπάλους κυρίως την Αγγλία, αλλά και στην καταπληκτική του εσωτερική πολιτική, που έβαλε τον θεμέλιο λίθο στο νεοπαγές και υπερπροβληματικό ελληνικό κράτος.

Αλλά ΟΚ, αναγνωρίζω κάποια πράγματα από την προσπάθεια του κ. Σμαραγδή και σέβομαι την πρόθεσή του να δημιουργήσει ένα έργο για αυτή τη μεγάλη προσωπικότητα. Θέλω να πιστεύω ότι η συγκίνηση που θα προκάλεσε — έστω και με αυτόν τον τόσο επιτηδευμένο τρόπο — θα παρακινήσει κάποιους να διαβάσουν την αληθινή ιστορία του ήρωα και να μάθουν πως υπήρξε κάποτε ένας Έλλην πολιτικός που έκανε τόσα. Θετικά και τα μηνύματα για μια πολιτική αλτρουιστική, με γνώμονα το συμφέρον της πατρίδας και του λαού· αξίες από τις οποίες διαπνεόταν ο Καποδίστριας και τις οποίες ακολούθησε απερίσπαστος, σε εποχές που τα έχουμε ξεχάσει, με τους Μαυρογιαλούρους που έχουμε μπλέξει.
Θετική και η υπόνοια ότι πίσω από τη δολοφονία του κρύβονταν οι Άγγλοι, που, αν και δεν έχει επαληθευθεί ιστορικά, φαντάζει πιθανή, εξαιτίας των γεγονότων της περιόδου 1827–1831, ασχέτως αν μας γκρίνιαξαν επίσημα.

Εν κατακλείδι, πρόκειται για μια ταινία που επουδενί μπορεί να σταθεί καλλιτεχνικά, αλλά αποτελεί μια προσπάθεια να πει κάτι — υπερβολικά μεν, καλοπροαίρετα δε — με διαχρονικά θετικά μηνύματα. Λένε ότι πολεμήθηκε για να μη βγει στις αίθουσες, κάτι που δεν καταλαβαίνω, αλλά ούτε και αποκλείω με όσα ζούμε. Αν δεν είναι διαφημιστικό τρικ, ίσως αυτό είναι το πιο ουσιώδες που πρέπει να κρατήσουμε. Οι αξίες και το τεράστιο έργο του κυβερνήτη ξεπερνούν σκηνοθετικές μπαγκέτες και στέλνουν διαχρονικά μηνύματα που πονούν ακόμη και σήμερα.

The post «Καποδίστριας: Ρηχή απόδοση σε μια φιλόδοξη και φιλότιμη προσπάθεια» από τον Άρη Μπόττα appeared first on .