Δημήτρης Μαλαφέκας: «Οι Πιγκουΐνοι είναι ένα κείμενο αιχμηρό, ξεβολευτικό, έως και αμείλικτο»

Συντάκτης:

Λίγες μόλις ημέρες πριν από την πρεμιέρα των Πιγκουίνων στις Βρυξέλλες, το νέο θεατρικό έργο του Δημήτρη Στασινόπουλου έρχεται να ανοίξει έναν βαθιά ανθρώπινο και ανήσυχο διάλογο γύρω από τη διαφορετικότητα, την κοινωνική αποξένωση και τα όρια της συνύπαρξης στον σύγχρονο κόσμο. Μέσα από μια δυστοπική αλληγορία με έντονες σουρεαλιστικές αποχρώσεις, οι Πιγκουίνοι δεν λειτουργούν μόνο ως μια αιχμηρή κοινωνική παραβολή, αλλά ως μια σκηνική εμπειρία που θέτει τον θεατή απέναντι στις πιο δύσκολες και συχνά άβολες πτυχές της ανθρώπινης φύσης. Η παράσταση, αποτέλεσμα δωδεκάμηνης δημιουργικής διεργασίας της ομάδας Απόπειρα Project, φιλοδοξεί να αφήσει το δικό της ιδιαίτερο αποτύπωμα στις θεατρικές σκηνές των Βρυξελλών, της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας.

Στον ρόλο του Δικηγόρου συναντάμε τον Δημήτρη Μαλαφέκα, έναν ηθοποιό με πολυετή παρουσία και ιδιαίτερα σημαντική καλλιτεχνική πορεία στο κοινοτικό θέατρο, ο οποίος έχει ξεχωρίσει μέσα από ώριμες και απαιτητικές θεατρικές επιλογές. Με συνέπεια απέναντι σε έργα που διαθέτουν έντονο κοινωνικό και υπαρξιακό αποτύπωμα, ο Δημήτρης Μαλαφέκας προσεγγίζει τους Πιγκουίνους ως ένα έργο «αιχμηρό, ξεβολευτικό και αμείλικτο», αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη ευθραυστότητα που διαπερνά όλους τους χαρακτήρες του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά στο Newsville.be και τον Γιάννη Δήμα για τη μακρά και απαιτητική διαδικασία των προβών, τη συνεργασία του με τον Δημήτρη Στασινόπουλο και τη βαθιά αλήθεια ενός έργου που, όσο παράξενο κι αν μοιάζει, αντανακλά με ανησυχητική ακρίβεια τη δική μας πραγματικότητα.

Κύριε Μαλαφέκα, τελική ευθεία για την πρεμιέρα του θεατρικού έργου Πιγκουίνοι. Πείτε μας δυο λόγια για το πώς προετοιμάζεστε για τις παραστάσεις με το Απόπειρα Project;
Μετά από 12 μήνες προβών, έχω την αίσθηση ότι έχουμε χτίσει ένα δικό μας σύμπαν, το σύμπαν των πιγκουίνων, και είμαστε έτοιμοι να το παρουσιάσουμε στο κοινό. Ήταν ( και είναι ακόμα) μια διαδικασία επίπονη αλλά και εξαιρετικά δημιουργική σε ένα πλαίσιο σχεδόν απόλυτης ελευθερίας όπως αυτά που ξέρει να δημιουργεί ο Δημήτρης Στασινόπουλος στις πρόβες του. Πολύς αυτοσχεδιασμός, συζητήσεις, πίτσες και σουβλάκια, και τελικά η συναρμολόγηση μιας παρέας όπου βασιλεύει η άνεση και η συνενοχή. Ανυπομονούμε νομίζω όλοι για την πρεμιέρα.

Τι σας κέντρισε στο κείμενο του Δημήτρη Στασινόπουλου και γιατί αποδεχθήκατε τον ρόλο του Δικηγόρου στους Πιγκουίνους;
Ο Δημήτρης ως συγγραφέας (αλλά και ως σκηνοθέτης) έχει μια αρετή την οποία εκτιμώ απεριόριστα: δεν φοβάται να εκτεθεί και να εκθέσει, να τσαλακωθεί και να τσαλακώσει. Οι Πιγκουΐνοι είναι ένα κείμενο αιχμηρό, ξεβολευτικό, έως και αμείλικτο, αλλά και πολύ αστείο και γενναιόδωρο ταυτόχρονα. Όσο για τον ρόλο μου, μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά από την στιγμή που το έργο μου αρέσει έχει πολύ μικρή σημασία για μένα ποιόν ρόλο θα παίξω. Εφόσον ο Δημήτρης με φαντάστηκε ως δικηγόρο, αυτό θα παίξω. Είναι θέμα εμπιστοσύνης στο κριτήριο του σκηνοθέτη.

Ο χαρακτήρας σας βρίσκεται μέσα σε μια κοινωνία που άλλοτε αγνοεί και άλλοτε εξοντώνει το «διαφορετικό». Πώς προσεγγίσατε υποκριτικά αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρωπιά και την κοινωνική απάθεια;
Το ενδιαφέρον με τους Πιγκουΐνους είναι ότι σχεδόν όλοι οι χαρακτήρες, άλλος λίγο άλλος πολύ, είναι «διαφορετικοί», κάτι σαν πινακοθήκη κοινωνικά απροσάρμοστων, είναι ταυτόχρονα μισάνθρωποι αλλά και πολύ ανθρώπινοι. Υποκριτικά αυτό θέλει πολύ δουλειά γιατί είναι εύκολο να πέσεις στην παγίδα της καρικατούρας.

Οι Πιγκουίνοι φαίνεται να απαιτούν έντονη σωματικότητα και κινησιολογία. Πόσο απαιτητική ήταν αυτή η διαδικασία για εσάς και τι ανακαλύψατε μέσα από αυτήν για το σώμα και την έκφρασή σας πάνω στη σκηνή;
Η σωματικότητα είναι βασικό ζητούμενο στα έργα του Δημήτρη, είναι κάτι που το ενθαρρύνει, φαίνεται από την πρώτη στιγμή ότι θέλει να το πάει όσο πιο μακριά γίνεται. Είναι όντως απαιτητική διαδικασία αλλά τόσο απελευθερωτική που αξίζει τον κόπο. Μας διευκόλυνε η εμπιστοσύνη που δημιουργήθηκε μεταξύ των ηθοποιών αλλά και η άριστη καθοδήγηση της καταπληκτικής κινησιολόγου μας (και όχι μόνο) Μαρίας Νεραντζάκη.

Το έργο κινείται ανάμεσα στο δυστοπικό, το σουρεαλιστικό και το βαθιά ανθρώπινο. Πώς κρατά ένας ηθοποιός την αλήθεια του ρόλου του μέσα σε έναν τόσο παράξενο και αλληγορικό κόσμο;
Αυτό δεν είναι τόσο δύσκολο: Δυστυχώς ο κόσμος των Πιγκουίνων μας είναι στην πραγματικότητα πολύ γνώριμος. Η επικαιρότητα είναι όσο δυστοπική και σουρεαλιστική όσο είναι και το έργο, το μίσος για τον αδύναμο και τον διαφορετικό, η ανθρωποφαγία, το «ο θάνατος σου, η ζωή μου» είναι γύρω μας. Ένα επιπλέον στοιχείο όμως που για μένα βοηθάει πολύ ως προς την «αλήθεια του ρόλου» είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Δημήτρης: ζωντανή, ανεπιτήδευτη, χωρίς εκπτώσεις, χωρίς αυτολογοκρισία, σε κάνει να νοιώσεις άμεσα ότι «ακούγεσαι» αληθινός. Μεγάλο προσόν.

Μέσα από την παράσταση τίθεται συνεχώς το ερώτημα της συνύπαρξης με τον «άλλον». Υπήρξε κάποια στιγμή στις πρόβες που σας έκανε να δείτε διαφορετικά τη δική σας στάση απέναντι στους ανθρώπους γύρω σας;
Δεν θα το έλεγα έτσι. Ο τρόπος που δουλεύουμε στις πρόβες όμως, η ένταση, η τριβή, ή παρέα, μου επέτρεψαν να γνωρίσω καλύτερα 4 ανθρώπους για τους οποίους ήξερα πολύ λίγα πράγματα, να τους δω να δίνουν τα πάντα, να ξεγυμνώνονται στην σκήνη. Κι” αυτό έχει ανεκτίμητη αξία.

Μετά από δώδεκα μήνες προετοιμασίας, τι πιστεύετε ότι θα μείνει τελικά στον θεατή όταν πέσει η αυλαία των Πιγκουίνων — και τι θα μείνει σε εσάς προσωπικά;
Πραγματικά δεν έχω ιδέα τι θα μείνει στον θεατή και χαίρομαι γι” αυτό. Κάτι θα μείνει πάντως… Όσο για μένα, ξέρω ότι θα νιώσω πολύ γεμάτος και πολύ άδειος ταυτόχρονα.