O Σύνδεσμος Αιγυπτιωτών Ελλήνων σε συνεργασία με την Ένωση Παλαιών Προσκόπων Περιφερειακών Εφορειών Αλεξανδρείας & Καΐρου, σας προσκαλεί στο εντευκτήριο του, 3ης Σεπτεμβρίου 56, 1ο όροφο, τη Δευτέρα 27 Μαΐου 2024 και ώρα 19.00, σε μία λογοτεχνική βραδιά με θέμα: «Όταν ο Νίκος Καζαντζάκης συνάντησε τον Κωνσταντίνο Καβάφη στην Αλεξάνδρεια τον Φεβρουάριου του 1927»

Ομιλητές
– Γιάννης Οικονομίδης π. Στέλεχος Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Βρυξέλλες).
– Μαρία Καραχάλιου, Αντιπρόεδρος Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών.

Στοιχεία Εκδήλωσης

Δευτέρα 27 Μαΐου, ώρα 19.00
Εντευκτήριο Συλλόγου Αιγυπτιωτών Ελλήνων
3ης Σεπτεμβρίου 56, Αθήνα

Είσοδος Ελεύθερη.

Για όσους επιθυμούν να συνδεθούν μέσω της πλατφόρμας Zoom, λινκ εδώ. 
zoom ID: 84781876165
passcode:123456

The post Γ. Οικονομίδης και Μ. Καραχάλιου σε μια λογοτεχνική βραδιά για το έργο των Καζαντζάκη-Καβάφη appeared first on .

Την έναρξη έκανε ο Ευρωβουλευτής κ. Κυμπουρόπουλος τονίζοντας την σπουδαιότητα της παράδοσης και του πολιτισμού που αντικατοπτρίζεται στις παραδοσιακές φορεσιές και τα τοπικά προϊόντα της χώρας μας. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι «Η Ελλάδα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γαστρονομία της Μεσογειακής διατροφής. Η πολιτιστική και γαστρονομική παράδοση της χώρας μας είναι ριζωμένη μέσα στους αιώνες και από την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΕ έχει γίνει κομμάτι του κοινού μας ευρωπαϊκού πολιτισμού.» Παράλληλα, ευχαρίστησε για την αποστολή των προϊόντων τον Περιφερειάρχη Γιώργο Χατζημάρκο, τον Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας Νεκτάριο Φαρμάκη, τον Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρο Καχριμάνη, τον Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρο Αρναουτάκη και το Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου.

Έπειτα το λόγο πήρε ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μ. Σχοινάς ο οποίος αναφέρθηκε στην σύνδεση της πολιτιστικής παράδοσης και όλων των πολιτισμικών στοιχείων στον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, δημιουργώντας έτσι μια κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα. Μεταξύ άλλων τόνισε πως «Η Ελλάδα έχει μακρά ιστορία στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα και πολλές από τις αξίες της Ευρώπης αποτελούν κομμάτι της πολιτιστικής μας ταυτότητας». Ο Υφυπουργός Εξωτερικών Γ. Κώτσηρας εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη διοργάνωση μιας τόσο μεγάλης εκδήλωσης η οποία προάγει τον ελληνισμό στην Ευρωβουλή. Παράλληλα αναφέρθηκε στη στήριξη και τις πρωτοβουλίες του Υπουργείου και του ιδίου για την ελληνική ομογένεια και την ανάδειξη των τοπικών προϊόντων μέσω εργαλείων δημόσιας διπλωματίας.

Στη συνέχεια ο Αναπληρωτής Μόνιμος Αντιπρόσωπος Ε. Κωστόπουλος της Μόνιμης Αντιπροσωπείας στην Ε.Ε. αναφέρθηκε στον πολιτιστικό και γαστρονομικό πλούτο της Ελλάδας επισημαίνοντας ότι η κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα στηρίζεται στην ποικιλομορφία των παραδόσεων και του πολιτισμού των Κρατών Μελών, γεγονός που αντανακλάται και στο μότο της ΕΕ «United in diversity». Η Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών κα. Λ. Κάτσα Τομαρά αφού ευχαρίστησε τον Ευρωβουλευτή κ. Κυμπουρόπουλο για την εξαιρετική συνεργασία και αναφέρθηκε στην σπουδαιότητα της πολιτιστικής μας παράδοσης, τόνισε τη πολύχρονη δυναμική παρουσία του Λυκείου Ελληνίδων στις Βρυξέλλες ως οργανισμό-θεματοφύλακα της ελληνικής πολιτισμικής μας παράδοσης.

Μετά από τους χαιρετισμούς πραγματοποιήθηκε από την Αντιπρόεδρο του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών κα. Καραχάλιου Μαρία η παρουσίαση παραδοσιακών φορεσιών, χορών και μουσικής από όλη την Ελλάδα. Οι ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές, όπως και κάθε άλλη μορφή ενδυμασίας, αποτελούν ένα σημαντικό στοιχείο της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και της ιστορίας μας. Κάθε παραδοσιακή φορεσιά προβάλλει διαφορετικά μηνύματα για την κοινωνική θέση ενός ατόμου, ως ένα σύνθετο σημειολογικό πορτρέτο. Η φορεσιά καταδεικνύει τον τόπο προέλευσης, αλλά και την κοινωνική θέση, το επάγγελμα και την οικογενειακή κατάσταση κάθε ατόμου.

Τέλος, όλοι οι καλεσμένοι περιηγήθηκαν στο χώρο της έκθεσης όπου υπήρχαν ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές από όλη την Ελλάδα, ενώ παράλληλα παρουσιάστηκαν και προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ) από τις Περιφέρειες Ηπείρου, Δυτικής Ελλάδας, Νοτίου Αιγαίου, Κρήτης και από το Σύνδεσμο Ελληνικού Οίνου.

The post Ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος έφερε την Ελλάδα στην καρδιά του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου appeared first on .

Ηλίας Κοντέας

Το Σάββατο και την Κυριακή, 25 και 26 Μαρτίου 2023, γιορτάστηκε με επιτυχία στις Βρυξέλλες η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου. Όλες οι ελληνικές θεατρικές ομάδες ένωσαν τις δυνάμεις τους σε ένα απολαυστικό θεατρικό διήμερο γεμάτο από επιλεγμένα αποσπάσματα με κεντρικό θέμα τον Έρωτα. Από το αρχαίο θέατρο μέχρι το θέατρο του παραλόγου, οι οκτώ ερασιτεχνικές ομάδες επέλεξαν και παρουσίασαν στο κατάμεστο θέατρο του De Lijsterbes ολιγόλεπτα αποσπάσματα, δίνοντας με τον τρόπο αυτό ένα αντιπροσωπευτικό κομμάτι του ξεχωριστού χαρακτήρα τους και της θεατρικής τους άποψης. Στον τρίτο αυτό κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, καλεσμένη στις Βρυξέλλες ήταν η καθηγήτρια Θεατρολογίας του ΕΚΠΑ, Κατερίνα Διακουμοπούλου ενώ την παρουσίαση της βραδιάς ανέλαβε με την πολύχρονη εμπειρία του ο κ. Αριστείδης Λαυρέντζος, επικεφαλής και σκηνοθέτη της θεατρικής ομάδας ΘΕΣΠΙΣ.

Στο άρθρο μας αυτό φιλοξενούμε την κυρία Μαρία Καραχάλιου, από την θεατρική ομάδα του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών, σκηνοθέτιδας του θεατρικού αποσπάσματος από το έργο του πολυβραβευμένου συγγραφέα Thornton Wilder, «Η Μικρή μας πόλη». Το θεατρικό αυτό έργο είχε παιχτεί από την ομάδα του Λυκείου τον Απρίλιο του 2014. Τους ρόλους ενσάρκωσαν, όπως και την πρώτη φορά, οι Ηλίας Κοντέας, Μαρίνα Κώττη και Χρήστος Παναγιωτακόπουλος. Την επομένη της πρεμιέρας, ο Αριστείδης Λαυρέντζος είχε τότε γράψει σε άρθρο του στο Newsville.be : «ποιος από μας που είδαμε χθες το έργο μπορούσε να φανταστεί ότι μια τριακονταμελής ομάδα, με επικεφαλής τους άξιους Γιάννη Οικονομίδη και Μαρία Καραχάλιου, επί εφτά μήνες, αφήνοντας κατά μέρος άλλες ασχολίες, προετοίμαζε μια τόσο υπέροχη παράσταση;»

Κυρία Καραχάλιου, πείτε μας δύο λόγια για τη σημασία της κοινής συμμετοχής όλων των ελληνικών θεατρικών ομάδων στον θεσμικό πλέον αυτόν εορτασμό.

Η κοινή συμμετοχή όλων των Ελληνικών ερασιτεχνικών θεατρικών των Βρυξελλών είναι όπως είπατε θεσμοθετημένη, χάρη στην πρωτοβουλία του κ. Τάσου Νυχά του Ελληνικού Θεατρικού Εργαστηρίου και χάρη στη διάθεση όλων των θεατρικών ομάδων να συνεισφέρουν. Για τη σημασία θα ήθελα να σημειώσω: Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου με το ετήσιο διεθνές μήνυμα, κοινοποιεί στην παγκόσμια κοινότητα τη θεμελιώδη συνεισφορά του Θεάτρου στην ειρήνη, την πνευματική συγγένεια και συνεργασία των λαών. Το γεγονός ότι εδώ στο Βέλγιο η Ελληνόφωνη κοινότητα μπορεί να κοινωνεί αυτό το συμφιλιωτικό πνευματικό μήνυμα, είναι σημαντικό και για τους Έλληνες που ζουν και εργάζονται στο Βέλγιο, τους φιλέλληνες φίλους τους και τους απανταχού Έλληνες που έρχονται σε καθημερινή επαφή μέσω των ηλεκτρονικών και κοινωνικών μέσων.

Μαρίνα Κώττη, Χρήστος Παναγιωτακόπουλος

Ποια ήταν τα κριτήρια της δικής σας επιλογής θεατρικού αποσπάσματος που παρουσιάσετε φέτος και ποιες ήταν οι σκηνοθετικές ή άλλες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε;

Ένα χρόνο σχεδόν πριν τον προγραμματισμένο εορτασμό προηγείται προγραμματική συζήτηση για την κοινή θεματολογία, τον διαθέσιμο χρόνο για κάθε Oμάδα, τον συντονισμό, τον καλεσμένο εισηγητή κλπ. Ήδη από 2019 όλοι μαζί αποφασίσαμε σαν κοινή θεματολογία τις «Θεατρικές εκφάνσεις του έρωτα». Η κάθε Ομάδα επέλεξε μία θεατρική περίοδο και στυλ. Η δική μας Θεατρική Ομάδα του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών, επέλεξε το Αμερικανικό θέατρο. Πυρετωδώς ετοιμάζαμε ένα απόσπασμα από το «Γλυκό Πουλί της Νιότης» του Tennessee Williams, ίσως του πιο «ερωτικού» θεατρικού έργου της Αμερικάνικης δραματολογίας, με τους Άννα-Μαρία Λυμπεροπούλου, Αντρέα Στεμπίλη και Γαλάτεια Γιαλιτάκη. Τους ευχαριστώ από καρδιάς για το όμορφο ταξίδι των δοκιμών! Δυστυχώς ο κορονοϊός με τους
επιβαλλόμενους περιορισμούς ανέβαλε τον εορτασμό για τρεις χρονιές. Για πολύ σοβαρούς προσωπικούς λόγους, αυτή η σχεδόν έτοιμη προσπάθεια του 2020, δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί το 2023. Με την προτροπή του φίλου και συνεργάτη Ηλία Κοντέα και μετά την πρόσφατη συνεργασία μας στο Θεατρικό Αναλόγιο με το έργο του Γιάννη Οικονομίδη «Τα Αερόφυτα», αποφασίσαμε τελικά να συμμετάσχουμε στον εορτασμό αναβιώνοντας, με πολλά ανανεωτικά στοιχεία, μία από τις τρυφερές σκηνές του έργου του Thornton Wilder «Η Μικρή μας πόλη». Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες στην παράσταση του 2014 στις Βρυξέλλες, Ηλίας Κοντέας, Μαρίνα Κώττη και Χρήστος Παναγιωτακόπουλος, εννιά χρόνια μετά, έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους. Το έργο αποτελεί έναν ύμνο στον έρωτα και την αγάπη για τη ζωή!

Ηλίας Κοντέας, Μαρίνα Κώττη, Χρήστος Παναγιωτακόπουλος

Το αποτέλεσμα της προσπάθειας σάς βρήκε ικανοποιημένους;

Το αποτέλεσμα με βρήκε όχι μόνο ικανοποιημένη αλλά και πολύ συγκινημένη για το πάθος και το βαθύ αίσθημα εθύνης των συνεργατών μου. Ικανοποιημένο ακούστηκε και το κοινό που παρακολούθησε τον διήμερο εορτασμό. Συνοδοιπόρους στην προσπάθεια αυτή είχα τον Γιάννη Οικονομίδη, ο οποίος ανέλαβε τη μουσική επιμέλεια, τον Αλέξανδρο Γιάκα για την ηχητική επεξεργασία, τη Γεωργία Μανδέκη στο μακιγιάζ και τον Γιάνη Γαβρά στην επιμέλεια των φώτων. Το έργο, μεταφέρθηκε στη δεκαετία του 1950, για να δοθεί και σ΄εμάς που το αναβιώναμε αλλά και σε όσους το είχαν δει, η διαχρονικότητα και η παγκοσμιότητα αυτού του θεατρικού κοσμήματος της παγκόσμια δραματουργίας.

Υπάρχουν βελτιωτικές κινήσεις οι οποίες θα μπορούσαν να φέρουν ακόμα καλύτερο αποτέλεσμα σε αυτή την ετήσια γιορτή θεάτρου στις Βρυξέλλες;

Νομίζω πως όλες οι ομάδες ακολουθούν βελτιωτικές και εξελικτικές μεθόδους για να συνεισφέρουν σ΄αυτή τη γιορτή. Με το να δείξουν τις προσεγγίσεις τους αναστοχάζονται και την καλλιτεχνική τους πορεία. Την θεματολογία τους, το στυλ, το ήθος και την φιλοσοφία τους. Οκτώ ή και παραπάνω ομάδες σημαίνει (ή πρέπει να σημαίνει) διαφορετική πορεία πλεύσης στη θεατρική έκφραση.

Μαρίνα Κώττη, Χρήστος Παναγιωτακόπουλος

Φωτογραφίες: Αλεξ. Μιχαηλίδης / Newsville.be

The post Μαρία Καραχάλιου: «Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου κοινοποιεί τη θεμελιώδη συνεισφορά του Θεάτρου στην συνεργασία» appeared first on .

Αφορμή για την συζήτηση μας με την Μαρία Καραχάλιου* στάθηκε από την μία οι βαθιές γνώσεις και η αγάπη που έχει η Μαρία για το θέατρο και από την άλλη ο χρόνος που άπλετα μας προσφέρεται σε αυτή την περίοδο καραντίνας από τον Covid-19. Ο αναγκαστικός εγκλεισμός έχει αυξήσει τις ώρες που βρισκόμαστε στο σπίτι τόσο ώστε οι προτάσεις για το πως να είμαστε δημιουργικοί αυτές τις μοναχικές ανοιξιάτικες μέρες να πέφτουν βροχή.
Στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης μεγάλοι φορείς πολιτισμού, δημόσιοι ή ιδιωτικοί, ανεβάζουν σε διαδικτυακές πλατφόρμες μαγνητοσκοπημένες θεατρικές παραστάσεις που είτε έχουν παιχτεί στο παρελθόν με επιτυχία, είτε λόγω της πανδημίας του κορονοϊού διακόπηκαν ή αναβλήθηκαν επ” αόριστον, με σκοπό το θεατρόφιλο κοινό να έχει την ευκαιρία να δει μια θεατρική παράσταση στην οθόνη του σπιτιού του. Αναγνωρίζοντας το θέατρο ως ένα “κοινωνικό γεγονός” και ως την “ανάγκη για επαφή με τους ανθρώπους”, ή ίσως και την ανάγκη για να “ξεφύγεις από τη μοναξιά” όπως αναφέρει η Μαρία Καραχάλιου στο κείμενο που ακολουθεί, δημιουργούνται ερωτήματα ως προς την ουσία αυτής της προσπάθειας: πόσο αναγκαστικό είναι αυτό το “υποκατάστατο” του θεάτρου για μία εσώκλειστη κοινωνία; το “κοινό” και ο ρόλος μας ως θεατές στην βιωματική, κλασική παρακολούθηση μίας θεατρικής παράστασης πως μεταλλάσσεται; το Θέατρο ως Τέχνη θα αλλάξει σε ένα μελλοντικό, πεσιμιστικό σενάριο μόνιμης, οικειοθελούς κοινωνικής απομάκρυνσης;

Από την Μαρία Καραχάλιου

«The show must go on»

Η παράσταση πρέπει να συνεχιστεί στη … διαδικτυακή σκηνή;

Η παράσταση δεν είναι φώτα δεν είναι σκηνικό
είναι οι άνθρωποι εσείς κι εγώ.
Είναι οι γυναίκες που μας ρωτούν
είναι τα παιδιά που μας κοιτούν
έτσι που εσείς καθώς κι εγώ
αφήνουμε την ώρα να πηγαίνει μόνη της.
Η παράσταση δεν είναι φώτα δεν είναι σκηνικό
είναι οι άνθρωποι εσείς κι εγώ.
Είναι η αδιακρισία σας στη μοναξιά μας
είναι η αναπνοή σας στη σιωπή μας.
Τέλος είναι η αγάπη σας για μας.
(L. Pirandello, Δ. Μυράτ, Μ. Χατζιδάκις – Απόψε αυτοσχεδιάζουμε)

Η πανδημία της νόσου COVID-19 ανάγκασε τα θέατρα σε όλο τον κόσμο να κλείσουν τις πόρτες τους για το συμφέρον της δημόσιας υγείας. Το γεγονός αυτό ρίχνει ένα τρομερό φως στη σοβαρότητα της κρίσης και στην άμεση επίπτωσή της στην κοινωνία και τον πολιτισμό.

ΥouΤube, Vimeo, live-streaming, on demand διάθεση παραστάσεων, ενεργοποιήθηκαν για να μην στερηθεί το φιλοθεάμων κοινό τις παραστάσεις. Για να περάσει όμορφα μέσα στο σπίτι. Για να πεισθεί να ΜΕΙΝΕΙ στο σπίτι. Να καθηλωθεί μπροστά σε μια οθόνη. Βομβαρδίζεται με ψηφιακές αναμεταδόσεις που προβάλλουν στη διαδικτυακή σκηνή συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις που το ίδιο το κοινό ανέδειξε και αγάπησε! Σπάνια ευκαιρία για όσους δεν
πρόλαβαν να παρακολουθήσουν ή όσους θέλουν να ξαναδούν παραγωγές που τους ενθουσίασαν! Ο Δημήτρης Λιγνάδης, καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου μας θυμίζει πως αυτές οι προσπάθειες είναι υποκατάστατα του θεάτρου και φυσικά δεν το αντικαθιστούν.

Η αίσθηση της «ζωντανής παράστασης»

Η κινηματογράφηση καλλιτεχνικών παραστάσεων φυσικά δεν είναι καινούργια πρακτική ούτε αποτελεί σήμερα τεχνολογικό επίτευγμα. Υπήρξαν οργανωμένες προσπάθειες από τους χώρους και τους καλλιτέχνες για να προσεγγίσουν το κοινό. Αρκετές οργανώσεις, μεταξύ αυτών η Wigmore Hall και η Royal Shakespeare Company, χρησιμοποιούν το live-streaming για να προσεγγίσουν το ευρύτερο κοινό με εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Από την άλλη πλευρά, ανεξάρτητοι επώνυμοι καλλιτέχνες (ελεύθεροι επαγγελματίες), θεωρούν το live-streaming μέρος του χαρτοφυλακίου τους σε online δραστηριότητες – το οποίο περιλαμβάνει επίσης την διδασκαλία ή masterclasses μέσω βίντεο ή την πλέον συνηθισμένη πώληση albums online.

Επιπλέον όμως διεξάγονται έρευνες για το πώς αντιλαμβάνεται το κοινό μια παράσταση. Τι εισπράττει από την κινηματογραφημένη και τι από την «ζωντανή» παράσταση. Μήπως με την ζωντανή παράσταση αυξάνονται οι γνωστικές, συναισθηματικές και επικοινωνιακές εμπειρίες;

Πέρα από τα τεχνικά και οικονομικά θέματα των live-streaming παραστάσεων υπάρχει το θέμα της αισθητικής. Το live-streaming διαθέτει όλα τα «συστατικά» για μια υψηλής ποιότητας από άποψη τεχνολογίας παράσταση προκειμένου να ικανοποιήσει το κοινό αυτή την περίοδο της κοινωνικής απόστασης (social distancing) και χωρίς φυσικά (το κοινό) να αφήσει την άνεση του σπιτιού του!

Ας δούμε πόσο το αναγκαστικό υποκατάστατο είναι «θέατρο» ή αντίδοτο στον ακούσιο αλλά ευεργετικό για την προσωπική και δημόσια υγεία, εγκλεισμό μας. Προσωπικά θα επιμείνω πως το θέατρο είναι ζωντανή τέχνη. Η τεχνολογική πρόοδος έχει φέρει ευημερία, αλλά αφαιρεί κάτι από την ομορφιά και την γεύση της ζωής. Με δυο λόγια θέλω να πω πως κάτω από ομαλές συνθήκες το θέατρο στο εικονικό «πακέτο» δεν είναι θέατρο. Είναι βοήθημα ανάγκης. Είναι προσωπικό αρχείο σαν ίχνος ανάμνησης μιας ανεπανάληπτης και μοναδικής εκδρομής. Είναι βοήθημα για τους έγκλειστους, για τους ανήμπορους. Είναι βοήθημα σχολαστικής η ακαδημαϊκής αναφοράς.

Ένας από τους ιδρυτές της θεατρολογίας, ο Μax Herrmann διαπίστωσε ότι το πρωταρχικό νόημα του θεάτρου έγκειται στο ότι θέατρο είναι ένα κοινωνικό παιχνίδι – ένα παιχνίδι από όλους για όλους. Ένα παιχνίδι στο οποίο όλοι είναι συμμετέχοντες – ηθοποιοί και θεατές. Το κοινό συμμετέχει πάντα ως συμπαίκτης. Το κοινό είναι τρόπον τινά ο δημιουργός της τέχνης του θεάτρου. Σε μια παράσταση συμβαίνουν ανάμεσα σε σκηνή και κοινό πράγματα, τα οποία δεν
μπορούν να ανάγονται αποκλειστικά στο σχέδιο της σκηνοθεσίας, στην πρόθεση της διατύπωσης ενός μηνύματος ή σε αισθητικούς υπολογισμούς ούτε αποτελούν καθαρά υποκειμενική υπόθεση του κάθε συμμετέχοντος.

To θέατρο είναι η ανάγκη για επαφή με τους ανθρώπους, η ανάγκη να ξεφύγεις από τη μοναξιά. Η τέχνη δεν είναι ξέχωρη από τους ανθρώπους. Ο Κάρολος Κουν έλεγε ότι «αν σβήσετε από γύρω μου το κοινό, δεν θα μπορώ να φτιάξω τίποτα. Θα χάσω κάθε ενδιαφέρον, κάθε ικανότητα για σκέψη. Το κοινό είναι όπως οι ηθοποιοί. Δεν είναι πάντα το αρχικό κίνητρο που μετράει. Το αρχικό κίνητρο μπορεί να είναι η ματαιοδοξία, ο σνομπισμός, η περιέργεια, οτιδήποτε. Με το χρόνο έρχεται το δέσιμο. Η συνειδητοποίηση πως όσα περισσότερα δίνεις, τόσα περισσότερα παίρνεις«.

Ως προς το τελεολογικό και αιτιολογικό ζήτημα του θεάτρου, το προς τι και γιατί υπάρχει, συναντάμε μια πολλαπλότητα των δυνατών λειτουργιών: θέατρο για το άτομο μπορεί να είναι διασκέδαση, ψυχοθεραπεία, υπερνίκηση της απομόνωσης μέσα σε ένα σύνολο ανθρώπων που βλέπουν τα ίδια και αντιδρούν όμοια, συμμετοχή στη διαμόρφωση μια συλλογικής συνείδησης κατά το χρονικό διάστημα μιας παράστασης, συμμετοχή σε μια άλλη πειραματική ζωή που διαδραματίζεται στη σκηνή ή και αναζήτηση της αλήθειας ή απλώς απόλαυση της μαγείας της μεταμόρφωσης. Η θεατρική παράσταση ολοκληρώνει τον κύκλο της ύπαρξής της στον εσωτερικό κόσμο του θεατή, στις σκέψεις του και στα αισθήματά του, όταν επιστρέφει σπίτι του.

Για μια κοινωνία ολόκληρη το θέατρο μπορεί να αποτελεί όργανο για τη διαμόρφωση πολιτικής συνείδησης, έκφραση μιας επιθυμητής κοινωνικής μεταρρύθμισης, μπορεί να είναι ο καθρέφτης της καθημερινής πραγματικότητας ή ο καθρέφτης μιας ονειρικής πραγματικότητας. Μπορεί να δείχνει ένα ουτοπικό μέλλον και ένα απώτατο παρελθόν, μια παραμορφωμένη ή μία διορθωμένη εικόνα του παρόντος. μπορεί να προειδοποιήσει μια κοινωνία ολόκληρη, να την παρηγορήσει, να τονώσει μερικές επιθυμίες της, να την τρομοκρατήσει. Μπορεί να προβάλει αξίες που δεν υπάρχουν πια στον πολιτισμό αυτής της κοινωνίας ή αξίες που δεν υπάρχουν ακόμα. Μπορεί να μας ανοίξει τα μάτια για τη σχετικότητα της σημερινής πραγματικότητας ή ακόμα και για τη σχετικότητα κάθε πραγματικότητας.

Από αυτή την άποψη της λειτουργικότητας το θέατρο παρουσιάζει πολλές πτυχές και το ίδιο συμβαίνει και με τη μορφολογία του. Η λειτουργική πολλαπλότητα οφείλεται στο γεγονός ότι η θεατρική παράσταση είναι ένα κύκλωμα δράσεων και αντιδράσεων μεταξύ ηθοποιών και θεατών, μια διαδικασία που αρχίζει επί σκηνής και τελειώνει και τελειοποιείται στο εσωτερικό του θεατή.

Από όλες τις τέχνες το θέατρο είναι η πιο κοινωνική τέχνη, η πιο άμεση και αποτελεσματική, η πιο προκλητική για τις αντιδράσεις των ανθρώπων, γιατί το υλικό με οποίο δημιουργεί είναι έμψυχο και ο άνθρωπος είναι ο πιο πειστικός φορέας νοημάτων – πιο πειστικός από τον γραπτό λόγο, την εικόνα και τον ήχο.

Το θέατρο ότι και να παριστάνει, είναι αντικαθρέφτισμα της ζωής. Και η θεατρική παράσταση όσο εξωπραγματική και να είναι, είναι μια πραγματική οικοδόμηση ενός νέου κόσμου, όχι αντικείμενο νεκρό, αλλά κάτι ζωντανό, ενσαρκωμένο από ανθρώπους. Είναι κάθε φορά η επανάληψη της δημιουργίας. Κλείνει μέσα της ως γεγονός και ως θεσμός μια θρησκευτική ή μεταφυσική έννοια. Μας μυεί στη δομή της καθορισμένης ισχύουσας πραγματικότητας. Γι΄ αυτό
το θέατρο, αυτό καθαυτό, άσχετα από το τι παριστάνει, σημαίνει συνειδητοποίηση της πραγματικότητας. Θεατρικότητα και πραγματικότητα είναι συνυφασμένες. Το κοινωνικό και επικοινωνιακό γεγονός «θέατρο» είναι ως σύνολο (ανεξάρτητα από το έργο και τον εκάστοτε κώδικα της παράστασης) σύμβολο της ίδιας της ζωής, τόσο αληθινό και τόσο ψεύτικο όσο αυτή.

Θέατρο είναι ένα κοινωνικό γεγονός το οποίο υπάρχει μόνο της στιγμή της συγκεκριμένης πραγμάτωσής του μπροστά σε θεατές. Η παράσταση δεν έχει μόνο αμεσότητα και παρουσία, αλλά είναι και βίωμα της απώλειας, της στέρησης, της αίσθησης ότι δεν πρόλαβες να τα δεις όλα.

Η παράσταση υπάρχει μόνο ως παρόν, ως στιγμή, hic et nunc. Έχει αμεσότητα, παρουσία και ένταση. Η παροντικότητά της είναι και η «ματαιότητά της», με την έννοια ότι δεν γνωρίζει καμιά αντοχή μέσα στο χρόνο. Με αυτή την ιδιότητα δεν μπορεί κατ’ αρχήν να αναλυθεί. Οι αναλύσεις παραστάσεων από video είναι αναλύσεις του video, όχι της παράστασης. Οι οπτικές επιλογές της κάμερας δεν αποδίδουν την ατμόσφαιρα μιας παράστασης. Αυτός που παρακολουθεί την ταινία,
δεν είναι θεατής που συμμετέχει ενεργά και συμβάλει στον αναδραστικό κύκλο του «ενδιάμεσου γίγνεσθαι» όπου φυσικά ανήκει και ο ρυθμός της παράστασης. Ο θεατής δεν είναι μόνος του στο θέατρο. Ο δικός του ρυθμός βαθμιαία προσαρμόζεται (ή καθόλου ή μερικώς) στους ρυθμούς των άλλων, θεατών και ηθοποιών, μέσω της σωματικής διάδρασης που επιφέρει η συμπαρουσία τους μέσα από τις αντιδράσεις τους και τις υπόγειες ενέργειες της μέθεξης. Με την έννοια αυτή ο ρυθμός είναι και ένα φαινόμενο της κοινωνικότητας η οποία μπορεί να εκδηλώνεται, να διαμορφώνεται και να συγκεκριμενοποιείται κατά τη διάρκεια μιας θεατρικής παράστασης.

Θέατρο ως τέχνη της σκηνής αλλά και ως τέχνη της αντίληψης

Ότι προανέφερα είναι αυτά που έχω ζήσει και αυτά έχω καταλάβει.

Όμως παρακολουθώ και μελετώ τις νέες τάσεις. Χαίρομαι και θαυμάζω κάθε τι το καινούργιο. Η πρωτοφανής αυτή παγκόσμια κρίση ίσως αποτελέσει μια ευκαιρία για τους καλλιτέχνες να αναπτύξουν νέους τρόπους επικοινωνίας με το κοινό προκειμένου να δημιουργήσουν την αίσθηση της «ζωντανής παράστασης» και της συμμετοχικότητας κοινού και καλλιτεχνών. Ποιος ξέρει; Αυτό ενδεχομένως να αποτελέσει μέρος μιας νέας πραγματικότητας.

Αυτές τις μέρες βλέπω στο «γυαλί» παραστάσεις ελληνικές και ξένες, άλλες που δεν πρόλαβα να δω και άλλες που η νοσταλγία με ώθησε να τις ξαναδώ με την ελπίδα να ανακαλέσω τη μνήμη.

Ομολογώ ότι προβληματίστηκα. Δεν μπορώ να πω ότι συγκινήθηκα με κάποια. Περισσότερο έμεινα στο να αρέσκομαι ή όχι στο πώς κινηματογραφήθηκε η εκάστοτε παράσταση. Πόσες κάμερες χρησιμοποίησε, πόσο δημιουργικό μοντάζ έγινε, πόσο καλή ήταν η ηχογράφηση κλπ.

Σε μια μελλοντική δυστοπική κοινωνία, που ίσως χρειαστεί να γίνονται μόνο τα απαραίτητα και η «ψυχαγωγία» θα είναι «κονσερβαρισμένη» για το σπίτι, το θέατρο και οι άλλες παραστατικές τέχνες, η όπερα, το μπαλέτο … θα πεθάνουν. Όπως δεν μπορούμε να φανταστούμε μια παράσταση χωρίς ηθοποιούς άλλο τόσο δεν μπορούμε να φανταστούμε μια παράσταση χωρίς θεατές.

Από την άλλη, αν αναγκαστούμε να ζήσουμε μέσα σε σκάφανδρο και αφού μάθουμε να κάνουμε όλες μας τις φυσικές λειτουργίες μέσα σ΄ αυτό, ίσως ν΄ αναζητήσουμε τις νέες μορφές τέχνης αφού «ουκ επ’ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος». Μία από αυτές μπορεί να την πούμε «θέατρο» που να είναι μια μακρινή συγγενής αυτής της τέχνης που κάποτε απολαύσαμε.

Πριν κλείσω θα ήθελα να βάλω στον προβληματισμό μου και ένα άλλο ερώτημα. Αν κάποιος δεν έχει δει ποτέ του θέατρο, μπορεί αυτός ο καταιγισμός μαγνητοσκοπημένων παραστάσεων να του δημιουργήσει το ερέθισμα που θα το ικανοποιήσει μόλις σημάνει η λήξη του κορωνοσυναγερμού;

Τι προτείνω;

Αποτελούμε μέρος μιας παγκόσμιας κοινότητα εγκλεισμένων. Ο καθένας ακολουθεί τους δικούς του κανόνες επιβίωσης ανάμεσά τους και η συναισθηματική και καλλιτεχνική επιβίωση. Ας κρατήσουμε από αυτήν την προσφορά ό,τι μπορεί ακόμα να μας κρατήσει ζωντανούς. Και, δυστυχώς, στην απομόνωση λίγα πράγματα μπορείς πραγματικά να μοιραστείς με την κοινότητα.

Αν και όταν βγούμε από το σκάφανδρο, ας ξαναθυμηθούμε την έννοια της «μέθεξης» στη θεατρική πράξη. Αν και όταν…

*Η Μαρία Καραχάλιου είναι υπάλληλος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απόφοιτος του Τμήματος Ελληνικού Πολιτισμού της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Τελειόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών και Αντιπρόεδρος του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών και υπεύθυνη της Εφορίας Εθνικών Χορών και του Καλλιτεχνικού τμήματος. Από το 1999, σε συνεργασία με τον κ. Γιάννη Οικονομίδη, σκηνοθετεί την Θεατρική Ομάδα του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών.

Οι φωτογραφίες είναι από παλαιότερες παραστάσεις της θεατρικής ομάδας του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών

The post «The show must go on»: Η Μαρία Καραχάλιου γράφει για το θέατρο, εν καιρώ πανδημίας appeared first on .

Γράφει ο Αριστείδης Λαυρέντζος

Μια παράσταση-στολίδι του θεάτρου ήταν αυτή που παρακολουθήσαμε το Σαββατοκύριακο και Παρασκευή, στο θέατρο Marni των Βρυξελλών, από το θίασο του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών, σε σκηνοθεσία Γιάννη Οικονομίδη και Μαρίας Καραχάλιου. Στολίδι τέχνης και στολίδι ψυχής. Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια – ο τίτλος του εκλεκτού Ισπανού συγγραφέα, που έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του εξόριστος στην Αργεντινή, μετά την άνοδο του Φράνκο. Ή μάλλον δεν πεθαίνουν τέτοια δέντρα, όπως η γιαγιά Ευγενία που την ενσάρκωσε υποδειγματικά η Μαρία Χούλη, σκορπίζοντας χειμάρρους συγκίνησης. «Ένα τέτοιο ρόλο χρειαζόσουν, Μαρία», της είπα το Σάββατο βράδυ στο δείπνο που οργάνωσε το Λύκειο Ελληνίδων και ποίκιλε με υπέροχα εδέσματα και ατμόσφαιρα το εστιατόριο Στροφιλιά. Η Μαρία ξεκίνησε με δυο μικρούς ρόλους στους οποίους διακρίθηκε στο Βυσσινόκηπο του Τσέχωφ που ανέβασα και σκηνοθέτησα το 2010 (δεν υπάρχουν μικροί ρόλοι, υπάρχουν μόνο μικροί ηθοποιοί). Στη συνέχεια διακρίθηκε στο ρόλο της Αγγλίδας συζύγου στην υπέροχη Χυλόπιτά μας του Φεντώ το 2011 και επειδή δεν είχα ρόλο που να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες της, ούτε μπορούσα να παραγκωνίσω μια πρωταγωνίστρια της εποχής εκείνης στο ΘΕΣΠΙ, ο θεός του θεάτρου Διόνυσος την έστρεψε προς το θίασο του Λυκείου Ελληνίδων όπου την απολαύσαμε στην αξέχαστη Μικρή μας πόλη του Θόρντον Ουάιλντερ, και σε άλλα έργα. Όμως η καταξίωσή της σε κορυφαίο ρόλο ήρθε σε τούτη την παράσταση. Μπράβο, Μαρία!

Η παράσταση έδωσε και άλλες υπέροχες παρουσίες στη σκηνή. Άλλωστε, υπέροχες παρουσίες ήταν το σύνολο των ηθοποιών και των καλλιτεχνικών συντελεστών. Για λόγους έκτασης, θα αναφέρω μόνο μερικούς επώνυμα, και σε τυχαία σειρά – τους υπόλοιπους θα τους βρείτε στο καλαίσθητο και ποιοτικό -όπως πάντα στον θίασο αυτόν- πρόγραμμα της παράστασης. Και θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι το παρόν άρθρο δεν πρέπει να εκληφθεί ως θεατρική κριτική, διότι δεοντολογικά ως θιασάρχης και σκηνοθέτης εδώ και είκοσι χρόνια, και ηθοποιός εδώ και 35 χρόνια, δεν έχω το δικαίωμα να κρίνω τους συναδέλφους μου. Πηγαίνω στις παραστάσεις τους για να τους απολαύσω.

Μιλώ λοιπόν ως απλός θεατής που μερικές φορές δεν μπορώ να αντισταθώ στην εσωτερική ώθηση, να γράψω κάτι μετά από μια παράσταση. Κάθε αντίλογος είναι όχι μόνο δεκτός αλλά και ευπρόσδεκτος και κάθε σχόλιο σαν το αποψινό δικό μου μπορεί να είναι υποκειμενικό, με την έννοια ότι προέρχεται από ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, αλλά πόσοι μπορούν να διαψεύσουν την έντονη χαρά στα πρόσωπα και στα σχόλια των θεατών μετά από την παρούσα παράσταση, και το άγγιγμα ψυχών που μας δημιούργησε;

Αν λοιπόν το θέατρο είναι και πρέπει να είναι πάνω απ’ όλα ευχαρίστηση και άγγιγμα των ανθρώπων μεταξύ τους, τότε, Γιάννη και Μαρία, και όλη η χθεσινή ομάδα, σημαδέψατε και πετύχατε σωστά! Αγγίξατε τις καρδιές μας.

Τι λόγια να βρω να πω για τον εξαίρετο Γιάννη Ρόδιο στο ρόλο του Διευθυντή δόκτορα Άριελ; Ερμηνεία φωτεινή, σε μια τέλεια ισορροπία λάμψης και μέτρου. Καλή συνέχεια, αγαπητέ Γιάννη, για τη δική σου απόλαυση, για τη δική μας και για τη δόξα του θεάτρου. Ο Ηλίας Ξυδιάς, στους δύο ρόλους που έπαιξε (Αρλεκίνος, Μαυρίκιος), αντιπροσώπευσε κυρίως αυτό που ήταν απαραίτητο σε μια παράσταση με ισχυρές συγκινήσεις: το κωμικό στοιχείο. Το ωραίο κωμικό στοιχείο. Αυτό δεν τον εμπόδισε να υποστηρίξει άνετα τη σοβαρή πλευρά του ρόλου του ως Μαυρίκιος, αντίθετα, νομίζω, τον πλούτισε. Και αναφέρω μαζί του – επειδή αποτελούσαν ζευγάρι στη σκηνή, τι υπέροχο ζευγάρι! – τη Μελίνα Στρούγγη. Η Μελίνα είχε ξεκινήσει δειλά το 2016 στο έργο «Η τρίτη όψη του νομίσματος» του Δήμου Αγγελούση, ο οποίος ήταν δίπλα μου χθες βράδυ, και από το έργο εκείνο και μετά κάνει και δικές του παραστάσεις – η επόμενη τον προσεχή Ιούνιο. Ο ρόλος της Μελίνας το 2016 ήταν ελάχιστος. Διαβλέποντας το ταλέντο και την ψυχική της δύναμη, ζήτησα από το Δήμο και αποδέχθηκε ευχαρίστως να προσθέσει εμβόλιμη σκηνή στην τελευταία πράξη, ώστε να φανεί περισσότερο η νέα ηθοποιός και να προστεθεί κι ένα νέο στοιχείο στο έργο του. Την επόμενη χρονιά, της εμπιστεύθηκα το ρόλο της Κόμισσας στη «Δωδέκατη Νύχτα» του Σαίξπηρ, όπου και διακρίθηκε, και πέρυσι έλαμψε στο ρόλο της Κυρίας Τσήβλυ στον «Ιδανικό Σύζυγο» του Όσκαρ Ουάιλντ, πάλι με το ΘΕΣΠΙ. Χάρηκα λοιπόν ιδιαίτερα, όταν η σκηνοθέτις Μαρία Καραχάλιου μου ζήτησε να παίξει η Μελίνα στο έργο που είδαμε χθες. Αυτή η μετακίνηση και ο τρόπος που έγινε δείχνουν νομίζω πολλά: πρώτον, ότι επιβεβαιώνουμε στην πράξη πόσο πιστεύουμε στη συνεργασία των θιάσων, και δεύτερον με πόση δεοντολογία η σκηνοθέτις από τη μια πλευρά και η ηθοποιός από την άλλη θεώρησαν καθήκον τους όχι μόνο να με ενημερώσουν εκ των προτέρων, ως σκηνοθέτη που είμαι περήφανος που ανέδειξα τη Μελίνα, αλλά και να ζητήσουν την άδειά μου. Επανερχόμαστε στο χθεσινό ρόλο. Η Μελίνα έχει μεγάλη γκάμα: από το σπαραξικάρδιο δάκρυ μέχρι την ψυχική δύναμη στην οποία τίποτε δεν μπορεί να αντισταθεί, και από τις ατάκες τραγωδού μέχρι τις πιο κωμικές – βάζοντας πάντα αυτό που μετράει στο θέατρο, ήτοι τις πιο λεπτές αποχρώσεις, τις οποίες ψάχνει ακούραστα και εις βάθος, με επισταμένη έρευνα σε βιβλιογραφία και σκηνική πράξη. Κλείνω περί Μαυρίκιου και Μελίνας με τα τρία φιλιά, και ιδιαίτερα το αποκορύφωμα, το τρίτο. Όπως πολύ ωραία τόνιζε στην πρόβα προχθές ο Δημήτρης Στασινόπουλος, στο δικό του έργο «Η Απόπειρα» που θα σκηνοθετήσει με το ΘΕΣΠΙ – πρώτη σκηνοθεσία του Δημήτρη, και του την εμπιστευθήκαμε ομόφωνα, θα παιχθεί στις Βρυξέλλες φέτος από 28-31 Μαΐου (σας περιμένουμε όλους!) – «ο θεατής δεν έρχεται στην παράσταση για να τον κοροϊδέψουμε»: όταν περιμένει αυτό το φιλί δυο ώρες (συνήθως το τέτοιο φιλί γίνεται προς το τέλος!) και δεν του το δώσουμε, όποιος είναι υπεύθυνος γι’ αυτό, εξαπατά το θεατή και προδίδει την παράσταση. Ούτε ψευτοηθικίστικες δικαιολογίες ούτε τίποτε, έστω και αν είναι ο Αρχιεπίσκοπος στο πρώτο κάθισμα – και προς τιμήν του ήταν πράγματι εκεί το Σάββατο βράδυ ο ορθόδοξος Αρχιεπίσκοπός μας Βελγίου, Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου Αθηναγόρας, συνοδευόμενος από τον Καθηγητή Πανεπιστημίου κ. Ρόδιο και τη σύζυγό του – ευχαριστούμε, Σεβασμιώτατε. Μελίνα και Μαυρίκιε, μη σταματάτε στο δρόμο που χαράξατε μέχρι τώρα στο θέατρο.

Χρειαζόμαστε την αλήθεια σας, το χιούμορ σας, την ψυχική σας δύναμη και τη δροσιά σας.

Συνεχίζω με τον κακοποιό εγγονό του έργου, Δημήτρη Χλιβερό. Η δύναμη με την οποία έπαιξε το ρόλο ήταν απαραίτητη για να αναδείξει ακόμα περισσότερο τους παραπάνω: χρειάζεται πράγματι ένας σκληρός αντίπαλος για να είναι πιο ενδιαφέρων ο αγώνας. Και εδώ αρχίζει η αυτοκριτική μου: πόσοι από τους θεατές ξέρουν ότι ο Δημήτρης Χλιβερός είναι απόφοιτος της Σχολής του Εθνικού μας Θεάτρου; Είχα την τύχη να τον φέρω και αυτόν στο θέατρό μας του Βελγίου, το 2011, και τον ευχαριστώ και δημόσια για τη βοήθεια που μου έδωσε στο «Αλέξανδρος ο Μέγας» του Ρακίνα που ανέβασα στο θέατρο Scarabaeus, και για τη σημαντική βοήθεια στην κινησιολογία στη «Χυλόπιτα» του Φεντώ, που προανέφερα. Όμως για λόγους του ενός και του άλλου, που εκείνος και εγώ γνωρίζουμε, δεν είχε συνεχίσει έκτοτε ο Δημήτρης.
Μετά από σποραδικές προσωπικές συναντήσεις μας, ήταν για μένα η πιο ευχάριστη έκπληξη της βραδιάς να τον δω στη σκηνή σε τούτη την παράσταση. Συνάδελφοι των οχτώ ελληνικών θιάσων, του ΘΕΣΠΙ συμπεριλαμβανομένου, έχουμε στην πόλη μας έναν ηθοποιό του Εθνικού Θεάτρου που θέλει να παίξει μαζί μας με την ιδιότητα του ερασιτέχνη, του εραστή της τέχνης: καμιά χρονιά να μη μείνει πλέον έξω από τη σκηνή ο Δημήτρης Χλιβερός.

Ελένη Μαργαριτάκη, πολύ πειστική στο ρόλο της ως Γραμματέας-κλειδί της οργάνωσης που ήταν και ιδιαίτερα απαραίτητος στην αρχή του έργου. Ωραίο ζευγάρι με τη Γενοβέφα (Αλίκη Σίμου) που ήταν εξαιρετική ως η παλιά υπηρέτρια του σπιτιού. Ποιος θα πίστευε ότι η Ελένη έπαιζε για πρώτη φορά θέατρο; Συγχαρητήρια, Ελένη.

Και τελειώνω με τον last but not least, Νίκο Παναγιωταράκη στο ρόλο του Φερδινάνδου. Άνεση στην κίνηση, απόλυτο μέτρο στην εκφορά του λόγου, σιγουριά στη σκηνή, πλήρης απόδοση των σημαντικών ψυχολογικών αλλαγών που υφίσταται ο χαρακτήρας από την αρχή μέχρι το τέλος του έργου. Θαυμάσιος!

Από τους καλλιτεχνικούς συντελεστές θα ξεχωρίσω τον ηχολήπτη-μουσικό Αλέξανδρο Γιάκα, με τον οποίο έχω συνεργασθεί επανειλημμένα στο ξεκίνημά του. Στην παράσταση τούτη, η μουσική έδενε ιδανικά με την εξέλιξη του έργου. Επίσης σημειώνω τα κοστούμια, πλούσια χωρίς να είναι υπερβολικά, τις εναλλαγές των φωτισμών και τους πολύ προσεγμένους υπέρτιτλους που ούτε κούραζαν το θεατή ούτε έπνιγαν τη σκηνή, και προβάλλονταν με το κατάλληλο χρώμα και μέγεθος γραμμάτων, το κατάλληλο χρώμα φόντου και μια ξεχωριστή καθαρότητα.

Πίσω από όλα αυτά βέβαια το ζευγάρι των επί ένα τέταρτο αιώνος πλέον ακούραστων και δοκιμασμένων εκλεκτών δημιουργών Γιάννη Οικονομίδη και Μαρίας Καραχάλιου, υποστηριζόμενων από το team υποδοχής του Λυκείου Ελληνίδων όπου εκτός από τα γνωστά αγαπητά πρόσωπα και την λαμπερή κυρία Τομαρά είχα τη χαρά να ξεχωρίσω την τόσο ευγενική και διακριτική παρουσία μιας Γενικής Διευθύντριας της Επιτροπής – συμπεριφορά- παράδειγμα για μάς και για τα υψηλόβαθμα στελέχη-συναδέλφους της.
Ευχαριστούμε θερμά, κυρία Βιβή Μίχου!

Η παράσταση αυτή έδωσε και ηχηρές απαντήσεις σε δυο απ’ τα ερωτήματα που απασχολούν τους θεατές και τους θιάσους: Πρώτον, ότι δεν είναι απαραίτητο να παίζουμε μόνο κωμωδίες, του στυλ μπουλβάρ, για να ευχαριστιέται ο θεατής. Φυσικά πρέπει να αποφεύγονται παραστάσεις που στέλνουν το θεατή άρρωστο στο σπίτι του – αυτό όμως πιστεύω ότι είναι κυρίως θέμα σκηνοθεσίας και όχι έργου. Ακόμα και οι μεγάλες τραγωδίες, αρχίζοντας από τις κλασικές των προγόνων μας, θα έπρεπε να παίζονται με τρόπο που να λυτρώνουν και όχι να αρρωσταίνουν το θεατή. Το δεύτερο θέμα αφορά το τολμηρό λεξιλόγιο (απεχθάνομαι τη λέξη «βωμολοχία»). Άλλοι ψάχνουν παραστάσεις με τολμηρό λεξιλόγιο για να «διασκεδάσουν πιο πολύ» – και οι μεταφραστές του Αριστοφάνη προσθέτουν άσχετα και άχρηστα δικά τους στο εύστοχα τολμηρό λεξιλόγιο του Αριστοφάνη – και άλλοι αποφεύγουν συστηματικά τις παραστάσεις με τολμηρό λεξιλόγιο, χαρακτηρίζοντάς τες ανήθικες. Φρονώ ότι το τολμηρό λεξιλόγιο έχει τη θέση του εκεί που ταιριάζει και αυτό αρκεί. Όποιος θέλει να το αποφύγει, απλά ας μην πάει στην αντίστοιχη παράσταση. Τα «Δέντρα πεθαίνουν όρθια» όμως μας απέδειξαν ότι το τολμηρό λεξιλόγιο μπορεί και να λείπει 100%, χωρίς αυτό να μειώνει σε τίποτε την ελκυστικότητα της παράστασης. Ευχαριστούμε, Μαρία και Γιάννη, για την επιλογή σας.

Θα κλείσω το άρθρο μου αναφερόμενος στη συνεργασία των θιάσων. Ένας ακόμη θίασος έδωσε το παρών το Σάββατο (και σίγουρα θα ήταν και άλλοι τις άλλες δύο βραδιές), στο πρόσωπο της Προέδρου του Ελληνικού Θεάτρου Βελγίου κυρίας Ελένης Καξερή. Απέναντί μου στο γιορταστικό τραπέζι μετά το τέλος της παράστασης η Ελένη, που εδώ και χρόνια δεν είχα βρει ρόλο να της δώσω σε ένα από τα πρώτα μου έργα του ΘΕΣΠΙ. Συγγνώμη, Ελένη! Όμως το μικρόβιο του θεάτρου ήταν μέσα της πολύ ισχυρό και έφτασε επάξια εκεί που βρίσκεται. Η συνεργασία των θιάσων που έφτασε στο αποκορύφωμά της μετά την υλοποίηση, από το σύνολο των θιάσων μας, από το 2017, της πρότασης του Τάσου Νυχά να γιορτάζουμε μαζί μια φορά το χρόνο την Παγκόσμια Ημέρα του Θεάτρου (27 Μαρτίου) έδωσε και δίνει τα αποτελέσματά της. Με έργα ο καθένας μας αποδεικνύει την πίστη του σε αυτή τη συνεργασία η οποία είναι πλέον μια αναντίστρεπτη ζωντανή πραγματικότητα, για το καλό όλων.

Φωτογραφίες: Νίκος Νυχάς/ΛΕΒ

The post «Στολίδι τέχνης και στολίδι ψυχής» η παράσταση Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια appeared first on .

Πείτε μας δύο λόγια για το έργο «Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια» του Αλεχάντρο Κασόνα, το οποίο επιλέξατε να ανεβάσετε με τη θεατρική ομάδα του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών.

Ο Αλεχάντρο Κασόνα (1903-1965) ήταν ένας από τους πιο γνωστούς Ισπανούς ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς του 20ου αιώνα. Συνομήλικος και συνοδοιπόρος του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, είχε διαφορετική μοίρα διαφεύγοντας στο εξωτερικό με την έκρηξη του ισπανικού εμφυλίου πολέμου και την επικράτηση της δικτατορίας του στρατηγού Φράνκο. Το περισσότερο μέρος της ζωής του το πέρασε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής όπου εκεί έγραψε το μεγαλύτερο μέρος των θεατρικών του έργων. Στο Diccionario del teatro (2007) αναφέρεται το στυλ και η θεματολογία που ανέπτυξε ο εξόριστος Κασόνα «… η σύγκρουση ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία, τη διαφυγή σε έναν καλύτερο ποιητικό κόσμο, την αναζήτηση της ευτυχίας, την αγάπη, την πραγματικότητα του ονείρου.»

Αυτή η υπέρβαση της πραγματικότητας, η αναζήτηση ποίησης σ΄ ένα πεζό κόσμο και η φαντασία σαν μέσο για να διαχυθεί ανθρωπιά εκεί που κυριαρχεί η βία, το χρήμα και η απληστία, είναι ο πυρήνας του πιο γνωστού διεθνώς, ίσως, έργου του Κασόνα «Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια». Το «ζωτικό ψέμα» είναι το κεντρικό θέμα και το μεγάλο ηθικό δίλημμα αν θα πρέπει να κοιτάζουμε την αλήθεια κατάματα με οποιοδήποτε κόστος ή να παραμένουμε στην ασφάλεια της πλάνης ώστε η ζωή να κυλλά αναίμακτα. Μ” ένα τρόπο ποιητικά υπερβατικό, ο συγγραφέας παίζει ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα. Αναζητεί την έξαρση σ΄ ένα κόσμο αυταπάτης που θα γιατρέψει την απογοήτευση και τη δυστυχία μιας ανελέητης πραγματικότητας.

Το έργο έγινε γνωστό στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’60 έχοντας την τύχη να μεταφραστεί από την Ιουλία Ιατρίδη, μία από τις πιο γνωστές μεταφράστριες και αναλύτριες της ισπανικής λογοτεχνίας. Την θαυμάσαμε στην μετάφραση του Δον Κιχώτη που μας έδωσε μαζί με τον Κ. Καρθαίο. Την πρώτη φορά που παρουσιάστηκε στο ελληνικό θεατρόφιλο κοινό από τον θίασο Βασίλη Διαμαντόπουλου-Μαρίας Αλκαίου (1959-1961), οι παραστάσεις διήρκεσαν δύο χρόνια.

Γιατί αυτή η επιλογή; Ποια ήταν τα κριτήρια με τα οποία επιλέξατε το θεατρικό αυτό έργο.

Τα κριτήρια επιλογής ενός έργου δεν είναι ποτέ ούτε αντικειμενικά ούτε ποσοτικά. Παρόλα αυτά «Τα δέντρα» τα τοποθετούμε στη λίστα με τα πιο σημαντικά έργα του 20ου αιώνα. Ο λόγος είναι αυτή η διάχυτη ανθρωπιά που διέπει όλο το έργο. Κάτι που νιώθουμε να μας λείπει από ένα κόσμο στείρο με ένα συνεχές δούναι και λαβείν. Το άλλο που μας γοήτευσε σ΄ αυτό το έργο είναι αυτό της ποιητικής αμφισημίας. Ενώ η υπόθεση έχει αρχή, μέση και τέλος με μια φαινομενική κάθαρση, παραμένουν δύο στοιχεία αμφισημίας: το ένα είναι το δίλημμα ζωτικού ψεύδους/θανάσιμης αλήθειας και το άλλο, ότι το έργο δεν τελειώνει με το που ανάβουν τα φώτα στην πλατεία. Οι χαρακτήρες, όπως και οι θεατές παίρνουν μαζί τους αυτή την αίσθηση συνέχειας ζωής-θανάτου-ζωής.

Υπάρχει και ένας τρίτος γοητευτικός λόγος. Νιώθουμε ότι αυτή η διάχυση ανθρωπισμού στο έργο, είναι μια πολιτική κριτική αλληγορία των ιδεών και ιδεολογημάτων του 20ου αιώνα που έχουμε κληρονομήσει (με διαφοροποιήσεις φυσικά) στον 21ο αιώνα. Αυτή η παράλληλη αλληγορία περνάει υποδόρια και προστίθεται στις αποσκευές που παίρνει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από το θέατρο.

Ποιες είναι οι σκηνοθετικές προκλήσεις που αντιμετωπίσατε στην προσπάθειά σας;

Θεωρούμε πως κάθε έργο είναι από μόνο του μια πρόκληση. Το να καταφέρει κανείς να ζωντανέψει πάνω στη σκηνή ένα γραπτό κείμενο μερικών δεκάδων σελίδων είναι από μόνο του μία πρόκληση και για τους σκηνοθέτες και για τους ηθοποιούς που υποδύονται τους χαρακτήρες του έργου. Οι ηθοποιοί οικειοποιώντας ένα κείμενο και με όλες τις συμβάσεις του θεάτρου, κοστούμια, μακιγιάζ, σκηνικά, φώτα, ήχους πρέπει αυτή τη «ζωή» να την μεταδώσουν στους θεατές έτσι που και αυτοί να νιώσουν τα παθήματα των χαρακτήρων του έργου, σαν δικά τους. Αυτό είναι πρόκληση.

Για τέσσερις μήνες με πολύωρες πρόβες προσπαθούμε να επιτύχουμε αυτή τη μέθεξη. Σε λίγες μέρες θα το δούμε στην πράξη.

Αυτούς που θα δούμε στο σανίδι, είναι αυτοί που είδαμε και σε προηγούμενες παραστάσεις του ΛΕΒ;

Εν μέρει. Από τους ένδεκα ηθοποιούς μας οι πέντε είναι παλιά στελέχη που αξιοποιούνται σχεδόν σε όλες τις παραγωγές μας. Δύο, σχετικά νέοι, είναι από πέρσι μαζί μας και δείχνουν μια διάθεση να συνεχίσουν. Χαρά μας, επίσης, ότι συμμετέχουν τέσσερα νέα μέλη. Οι δύο είναι πρώτη φορά που πειραματίζονται με το ερασιτεχνικό θέατρο και οι άλλοι δύο έχουν πείρα από άλλες θεατρικές ομάδες. Παρόλη αυτή την ανανέωση, η ομάδα έχει μια σύμπνοια και καλή χημεία. Φαντάζομαι οι χυμοί ανθρωπιάς των «Δέντρων» να συμβάλει σ΄ αυτή την κοινή γλώσσα έκφρασης και συμπόρευσης.

Ποια η επικαιρότητα που δίδεται στο «ζωτικό ψέμα»; Αποτελεί κεντρικό θέμα της καθημερινότητάς μας στη σημερινή εποχή;

Το «ζωτικό ψεύδος» μπορεί και να είναι μέρος της συμπεριφοράς του ανθρώπου. Στην τέχνη, πρώτη φορά μας το σύστησε μ΄ αυτό τον όρο ο Νορβηγός συγγραφέας Χένρικ Ίψεν (1828-1906) στο διάσημο έργο του «Η Αγριόπαπια». Το βρίσκουμε σαν παρηγορητικό και πολλές φορές ζωογόνο βήμα στην ιατρική, σε δύσκολες οικογενειακές καταστάσεις. Στο έργο μας έχει πολλαπλές εμφανίσεις με ζωογόνο επίδραση.

Αμφιβάλουμε αν μπορεί να του δοθεί το πρόσημο της επικαιρότητας. Αντίθετα μάλιστα. Η εποχή μας είναι η εποχή που μπορούμε εύκολα να αποκαλύψουμε όλη την αλήθεια, όσο σκληρή και να είναι. Γι΄ αυτό αντί να μιλάμε μόνο για «ζωτικό ψεύδος» καλύτερα να θέτουμε το δίλημμα «ζωτικό ψεύδος/θανάσιμη αλήθεια». Αυτό από μόνο του έχει μια πιο διαχρονική ισχύ.

Στο πολιτικό σχόλιο που κάναμε στην προηγούμενη ερώτησή σας, θα υποθέταμε πως ο Κασόνα σαν ιδεολόγος και πολιτικός εξόριστος, βάζει το «ζωτικό ψεύδος» στον πυρήνα του ερωτήματος πώς μια ιδεολογία του ανθρωπισμού θα μπορούσε να μεταβεί από την θεωρία στην πράξη. Άλλο ένα διαχρονικό ερώτημα.

Πόσο απαιτητική είναι η ερμηνευτική ικανότητα των ηθοποιών που συμμετέχουν έτσι ώστε να μην χαθεί στο σανίδι η απόφαση της αποδοχής της αναγκαιότητας ενός ψέματος;

Όντως «Τα δέντρα» είναι ένα έργο απαιτητικό σε θέματα υποκριτικής. Πολλοί από τους χαρακτήρες μπαινοβγαίνουν από τον «ρόλο» στην πραγματικότητα. Δηλαδή οι ηθοποιοί μας υποδύονται τους ηθοποιούς που παίζουν μέσα στο ζωτικό ψεύδος και φυσικά βγαίνουν και από αυτό να αντιμετωπίσουν την αλήθεια.

Η ικανότητά τους θα φανεί πάνω στο σανίδι του Marni. Πάντως είναι προετοιμασμένοι να σας παρασύρουν σε ένα παιχνίδι ποίησης, φαντασίας, τραγικής ειρωνείας, σκληρής πραγματικότητας και παρηγορητικής συνέχειας του κύκλου της ζωής.

Ποιος είναι ο κοινός τόπος των τριών τελευταίων θεατρικών επιλογών της ομάδας του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών; Αναφερόμαστε στον «Άστεγο του Ουρανού», στην «Δοκιμασία» και στο «Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια».

Λέγεται ότι οι καλλιτέχνες, συγγραφείς, ζωγράφοι όλη τους τη ζωή γράφουν ή ζωγραφίζουν ένα έργο. Αυτό τους το έργο έχει πτυχές και διάφορα στάδια ανάπτυξης και εξέλιξης της θεματολογίας τους. Έτσι και οι δικές μας επιλογές γίνονται πάνω σε μια θεματολογία ή σε μία δομή που συνέχεια βρίσκεται στο νου μας, στις κουβέντες μας, τους προβληματισμούς μας και τα συνεχή μπολιάσματά μας από την τέχνη.

Είναι προφανές λοιπόν ότι υπάρχουν κοινοί παρονομαστές στις επιλογές μας, είτε αυτές βλέπουν το σανίδι είτε μένουν στο συρτάρι των συζητήσεων.

Ο «Άστεγος» μας έφερνε αντιμέτωπους με την αυτογνωσία μας. Οι σχέσεις των φύλων, η αποδοχή της διαφορετικότητας, ο ξένος ανάμεσά μας, ο δικός μας που γίνεται ξένος, ο εθελοντικός απανθρωπισμός μας, η αγωνία για μια «…διαρκή επανάσταση φυτών και λουλουδιών» που λέει και ο Ποιητής.

Στη «Δοκιμασία» βάλαμε το δάκτυλό μας «επί τον τύπον των ήλων». Το κυνήγι των μαγισσών (πραγματικά και μεταφορικά) μας μετέφερε σε θέματα που ξορκίζουμε: οι φυλετικές διακρίσεις, το προπέτασμα καπνού πάνω από την αλήθεια, ο «άλλος» πραγματικός ή ψεύτικος, η μισαλλοδοξία.

Το έργο «Τα δέντρα πεθαίνουν όρθια» θα μπορούσε και να είχε άλλο τίτλο «Ο ανθρωπισμός δεν πεθαίνει ποτέ». Όσους σκοτεινούς διαδρόμους κι αν διαβεί η ανθρώπινη ύπαρξη, ο ανθρωπισμός θα βρει τρόπο να επιβιώσει και να μεταγγίσει ζωή και ανθρωπισμό στο διπλανό μας.

Αν έπρεπε λοιπόν επιγραμματικά να σας ονομάσουμε τις αγωνίες μας που μεταφράζονται σε θεατρικές επιλογές, θα λέγαμε: ο Ανθρωπισμός και οι διάφορες μεταμορφώσεις του.

Πείτε μας λίγα λόγια για τα επόμενα θεατρικά βήματα της ομάδας του ΛΕΒ.

Τα άμεσα σχέδιά μας είναι η συμμετοχή μας στην Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου 2020 με ένα απόσπασμα από «Το γλυκό πουλί της νιότης» του Τένεσι Ουίλιαμς. Επίσης, θα χαρούμε την παρουσία της νεανικής θεατρικής ομάδας κάτω από την καθοδήγηση και σκηνοθεσία της Μαρίας Καραχάλιου στο έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας» στη διασκευή του Γιάννη Καλατζόπουλου.

Υπάρχουν φυσικά και άλλα μακροχρόνια σχέδια που καλύτερα να σας τα παρουσιάσουμε όταν αρχίσουν να σχηματοποιούνται. Είμαστε σίγουροι ότι το φιλόξενο Newsville θα τα παρουσιάσει την κατάλληλη στιγμή.

Σας ευχαριστούμε γι΄ αυτή την εκ βαθέων συνέντευξη.

Η χαρά είναι δική μας. Σας περιμένουμε στο θέατρο Marni και ανυπομονούμε να ακούσουμε τις εντυπώσεις σας.

video: Nyx Clips
photos: Αλεξ. Μιχαηλίδης / Newsville.be

Η Θεατρική Ομάδα του ΛΥΚΕΙΟΥ των ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ παρουσιάζει το έργο

ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΟΡΘΙΑ του Αλεχάντρο Κασόνα.

Σκηνοθεσία και Γιάννη Οικονομίδη Μαρίας Καραχάλιου.

Théâtre Marni, Rue de Vergnies 25, 1050 Βρυξέλλες (https://theatremarni.com/).

με αγγλικούς υπέρτιτλους.

Παρασκευή 31 Ιανουαρίου 2020, στις 07:30 μ.μ.

Σάββατο 1η Φεβρουαρίου 2020, στις 07:30 μ.μ.

Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020, στις 06:30 μ.μ.

Λαμβάνουν μέρος (με αλφαβητική σειρά):

Γιώργος Καϊάφας, Γιώργος Λιόλιος, Γεωργία Μανδέκη, Ελένη Μαργαριτάκη, Χρόνης Μουστάκας, Ηλίας Ξυδιάς, Νίκος Παναγιωταράκης, Γιάννης Ρόδιος, Αλίκη Σίμου, Μελίνα Στρούγγη, Δημήτρης Χλιβερός, Μαρία Χούλη.

Μετάφραση: Ιουλία Ιατρίδη
Σκηνική επιμέλεια: Aldo Perissinotto, Μαρία Καραχάλιου
Επιλογή μουσικής: Γιάννης Οικονομίδης
Μουσική επεξεργασία: Αλέξανδρος Γιάκας,
Ενδυματολογική επιμέλεια: Μαρία Καραχάλιου-Κοστούμια: Βεστιάριο COSTHEA Φωτισμοί: Aldo Perissinotto, Γιάννης Οικονομίδης
Μακιγιάζ: Γεωργία Μανδέκη,
Υπεύθυνες σκηνής: Γαλάτεια Γιαλιτάκη, Γεωργία Μανδέκη, Μαριλένα Σκορδά- Νικολαΐδη.
Επεξεργασία υποτίτλων: Δημήτρης Πουρνιάς, Χρύσσα Καραπιπέρη, Nίκος Παναγιωταράκης, Μαρία Χούλη
Αφίσα: Γεωργία Μανδέκη
Video/Trailer/Φωτογραφίες: Νίκος Νυχάς

Εισιτήρια: 16 και 13 ευρώ. Πληροφορίες/κρατήσεις: karahalioumaria@gmail.com.

PERIPLE, Rue Froissart 115, 1040 Bruxelles, τηλ. 02 230 9335

Και στα τηλέφωνα 02 347 5415 – 0485 52 30 37

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: PERIPLE – NEWSVILLE
XOΡΗΓΟΙ: INTRASOFT International, LAMBROS Lines, STROFILIA Restaurant

The post «Όσους σκοτεινούς διαδρόμους κι αν διαβεί η ανθρώπινη ύπαρξη, ο ανθρωπισμός θα βρει τρόπο να επιβιώσει» appeared first on .

Video: Όλη η παρουσίαση

Το απόγευμα της Παρασκευής 8 Ιουνίου, στο κατάμεστο χώρο του Περίπλου έγινε η παρουσίαση-εισαγωγή στο θεατρικό έργο « Η Μεγάλη Χίμαιρα » του Μ. Καραγάτση σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τάρλοου από τους Γιάννη Οικονομίδη, Μαρία Καραχάλιου και Ηλία Κοντέα.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης οι τρεις ομιλητές παρουσίασαν με τρόπο αναλυτικό την διαχρονική αξία του συνολικού λογοτεχνικού έργου του Μ. Καραγάτση και συνέδεσαν με στοιχεία ιστορικά την ζωή του μεγάλου Έλληνα πεζογράφου με το θεατρικό έργο « Η Μεγάλη Χίμαιρα ».

Φωτογραφίες, βίντεο: Αλεξ. Μιχαηλίδης / Newsville.be

The post ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ της εκδήλωσης «Η Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση: από τις σελίδες του βιβλίου στο σανίδι της σκηνής» appeared first on .