Σύμφωνα με τη Van Dale, η λέξη δεν είναι καινούργια, όμως τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει μια νέα, εξειδικευμένη σημασία. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις απαντήσεις που δίνουν ορισμένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, όταν «εφευρίσκουν» στοιχεία ή παρουσιάζουν ανακρίβειες με πειστικό γλωσσικό τρόπο. Όπως σημειώνει ο εκδότης, η επιλογή του όρου αντανακλά μια σημαντική εξέλιξη τόσο στην κοινωνία όσο και στη γλώσσα, καθώς τα εργαλεία ΑΙ αξιοποιούν τη γλώσσα για να απαντούν σε ερωτήματα, επηρεάζοντας με αυτόν τον τρόπο και το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε.

Σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές, φέτος δεν προηγήθηκε διαδικασία ψηφοφορίας. Η Van Dale επέλεξε απευθείας τη λέξη, μετά τα προβλήματα που είχαν προκύψει πέρυσι στην Ολλανδία, όταν οργανωμένες ομάδες προσπάθησαν να χειραγωγήσουν την ψηφοφορία υπέρ ή κατά συγκεκριμένων όρων. Από το 2007, η Van Dale αναδεικνύει κάθε χρόνο τη Λέξη της Χρονιάς στο Βέλγιο, φιλοδοξώντας να προσφέρει έναν «γλωσσικό καθρέφτη της εποχής», βασισμένο στις τάσεις και τα συναισθήματα που απασχόλησαν περισσότερο τη δημόσια συζήτηση.

Όπως τονίζει ο εκδοτικός οίκος, οι λέξεις που χρησιμοποιούμε αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, αλλά και όσα σκεφτόμαστε ή αισθανόμαστε. Συχνά, μια μόνο λέξη αρκεί για να συμπυκνώσει το πνεύμα μιας ολόκληρης χρονιάς. Ενδεικτικό του διεθνούς ενδιαφέροντος γύρω από τη σχέση γλώσσας και ψηφιακής κουλτούρας είναι και το γεγονός ότι, τον προηγούμενο μήνα, το Oxford English Dictionary ανέδειξε ως λέξη της χρονιάς τον όρο «rage bait», που περιγράφει τις προκλητικές πρακτικές με στόχο την αύξηση της διαδικτυακής αλληλεπίδρασης, με τη χρήση του να έχει τριπλασιαστεί μέσα σε έναν χρόνο.

«Hallucineren», mot de l’année en Belgique et aux Pays-Bas

Van Dale met en lumière l’impact de l’intelligence artificielle sur le langage contemporain

L’éditeur de dictionnaires Van Dale a désigné son Mot de l’Année pour la Belgique et les Pays-Bas : « hallucineren », un terme désormais associé aux dérives possibles des modèles de langage basés sur l’intelligence artificielle. Dans ce contexte, le mot désigne la production d’informations qui ne reposent pas sur des données fiables et qui s’avèrent, dès lors, inexactes ou totalement erronées.

Van Dale précise que le terme existait déjà, mais qu’il a récemment acquis une nouvelle signification. Il est aujourd’hui utilisé pour qualifier les réponses générées par certaines applications d’IA lorsque celles-ci présentent des faits inventés ou trompeurs sous une forme linguistique crédible. Pour l’éditeur, ce choix illustre une évolution majeure de la société et du langage, à un moment où les technologies numériques dialoguent avec les utilisateurs et façonnent progressivement le vocabulaire courant.

Cette année, aucune consultation du public n’a été organisée. La décision a été prise directement par l’équipe éditoriale, après les controverses de l’an dernier aux Pays-Bas, où des groupes militants avaient tenté d’orienter le vote en faveur ou contre certains mots. Depuis 2007, Van Dale sélectionne chaque année un mot pour la Belgique, dans le but de refléter les tendances, les préoccupations et les émotions qui ont marqué l’actualité, offrant ainsi une sorte de photographie linguistique de l’époque.

Selon l’éditeur, le langage est révélateur de nos manières de penser et de communiquer. Les mots que nous employons traduisent ce qui occupe l’esprit collectif et permettent parfois de résumer une année entière en un seul terme. Cette attention portée au lien entre langue et société se retrouve aussi à l’échelle internationale : le mois dernier, l’Oxford English Dictionary a choisi « rage bait » comme mot de l’année, un concept décrivant des contenus volontairement provocateurs destinés à susciter des réactions en ligne, dont l’usage aurait triplé au cours des douze derniers mois.

The post «Hallucineren»: η λέξη της χρονιάς για το Βέλγιο και την Ολλανδία appeared first on .

Σύμφωνα με το Van Dale, το «graaiflatie» αναφέρεται σε εταιρείες που μετακυλίουν αυξημένο κόστος καυσίμων, εισροών και εργασίας στους πελάτες τους προκειμένου να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τα κέρδη τους. Είναι εμπνευσμένο από τον αγγλικό νεολογισμό «greedflation», που συνδυάζει τους όρους που αναφέρονται στην απληστία και τον πληθωρισμό.

Aντιδρούν οι οικονομολόγοι

Οι οικονομολόγοι, από την πλευρά τους, αμφιβάλλουν για την εγκυρότητα της λέξης, λέγοντας ότι το φαινόμενο -το κέρδος από τον υψηλό πληθωρισμό αυξάνοντας δυσανάλογα τις τιμές- «δεν είναι ευρέως διαδεδομένο».

Η Εθνική Τράπεζα του Βελγίου ανέφερε στα τέλη Ιουνίου ότι μια πρόσφατη μελέτη «δεν αποκάλυψε εκτεταμένα στοιχεία ότι οι αυξήσεις των τιμών που παρατηρήθηκαν το 2022 οφείλονταν σε μια ευκαιριακή αύξηση των περιθωρίων κέρδους». Αντίθετα, τα κέρδη μειώθηκαν στους περισσότερους κλάδους, κατέληξε η NBB. Μια εξήγηση θα μπορούσε να είναι η τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών, που σήμαινε ότι το υψηλότερο μισθολογικό κόστος μείωσε τα περιθώρια κέρδους.

Συμπεράσματα, ωστόσο, που φαίνεται πως δεν συμμερίζεται μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, αφού ο όρος αυτός έλαβε το 36,7% των ψήφων, ενώ και στην γειτονική Ολλανδία, το «Graaiflatie» ψηφίστηκε επίσης ως η λέξη της χρονιάς για το 2023.

Άλλοι νεολογισμοί/όροι που βρέθηκαν υποψήφιοι για λέξη της χρονιάς, ήταν τα «nepobaby» και το «pyjamatoerist», που έλαβαν αντίστοιχα 11,9% και 9,8% των ψήφων, ακολουθούμενα από άλλους, ίσως όχι τόσο ευρέως διαδεδομένους όπως τα «bully boss», το «doughnut fusion» (δήμοι που συγχωνεύονται με μικρότερες πόλεις γύρω τους), «screen apnoea» και «Tiktok justice».

The post Και η φλαμανδική λέξη της χρονιάς για το 2023 είναι… appeared first on .

Η ομοιότητα οδήγησε ορισμένους γλωσσολόγους να πιστέψουν ότι οι λέξεις «μαμά» και «μπαμπάς» μπορεί να είναι απομεινάρια της υποθετικής πρωτοανθρώπινης γλώσσας, δηλαδή μιας γλώσσας από την οποία άρχισαν να αναπτύσσονται όλες οι ανθρώπινες γλώσσες πριν από περίπου 100.000 χρόνια.

Ωστόσο, δεν είναι γνωστό αν υπήρχε καν μια τέτοια γλώσσα (αν οι άνθρωποι είχαν μια πλήρως ανεπτυγμένη γλώσσα πριν αρχίσουν να μεταναστεύουν σε διάφορα μέρη του κόσμου), πόσο μάλλον αν μια συγκεκριμένη λέξη όπως η «μαμά» θα μπορούσε να παραμείνει αμετάβλητη για τόσο καιρό.

Το 1962, ο Roman Jakobson, ένας Ρωσοαμερικανός γλωσσολόγος, πρότεινε μια εναλλακτική θεωρία που είναι πλέον γενικά αποδεκτή, κι η οποία έχει ως εξής: Τα μωρά έχουν μια περίοδο ανάπτυξης (από 6 έως 10 μηνών περίπου), που ονομάζεται «βάβισμα» (babbling, στα αγγλικά). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα νήπια πειραματίζονται με τη φωνητική τους οδό και αρχίζουν να παράγουν απλές επαναλαμβανόμενες συλλαβές, συνήθως άναρθρες, με τα «μα μα…», «μπα μπα…» και «πα πα…» να είναι μεταξύ των πρώτων.

Αυτοί οι ήχοι είναι ως επί το πλείστον τυχαίοι και το μωρό δεν είναι ακόμη ικανό να συσχετίσει τους ήχους με ένα συγκεκριμένο άτομο—αλλά αυτό δεν εμποδίζει τους γονείς να συσχετίσουν τους ήχους με τον εαυτό τους. Και, έτσι, δεν γεννιέται μόνο το παιδί αλλά και οι λέξεις «μαμά» και «μπαμπάς».

Ενώ η λέξη αναπτύχθηκε ανεξάρτητα σε διαφορετικές γλωσσικές οικογένειες, οι περισσότερες λέξεις στις ινδοευρωπαϊκές γλώσσες μοιράζονται μια κοινή προέλευση, που εμφανίζεται με κόκκινο στον παρακάτω χάρτη (σε πλήρη ανάλυση εδώ:

Ο κοινός πρόδρομος των λέξεων που εμφανίζονται με κόκκινο είναι η πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *méh2tēr (μια λέξη, ανακατασκευασμένη από γλωσσολόγους, που χρησιμοποιήθηκε πριν αρχίσουν να αποκλίνουν οι ευρωπαϊκές γλώσσες), η οποία είναι πιθανώς μια τροποποιημένη εκδοχή του «μαμά». Οι περισσότερες από τις γνωστές εκδόσεις της βρεφικής ομιλίας έχουν επίσης πιθανώς έναν κοινό πρόγονο, αλλά επειδή η λέξη έχει μια φυσική τάση να αναπτύσσεται αυθόρμητα, η ανίχνευση της προέλευσής της είναι σχεδόν αδύνατη.

Υπάρχουν, ωστόσο, μερικές εξαιρέσεις. Η μητέρα είναι mam και mamm στα Ουαλικά και τα Βρετονικά, αντίστοιχα, που αναπτύχθηκαν ανεξάρτητα από την παιδική ομιλία στις κελτικές γλώσσες. Παρόμοιες ανεξάρτητες εξελίξεις σημειώθηκαν στα ρουμανικά (mamă), στα αλβανικά (nënë ή mëmë). Η έκδοση της Γαλικίας (nai) φαίνεται να αναπτύχθηκε χάνοντας το «t» (γίνοντας mai, το οποίο χρησιμοποιείται ακόμα σε ορισμένα μέρη της Γαλικίας) και στη συνέχεια αλλάζει σε nai.

Τέλος, μάλλον δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η λέξη είναι κάπως διαφορετική στις μη ινδοευρωπαϊκές γλώσσες της Ευρώπης, δηλαδή στις φιννο-ουγρικές γλώσσες (ουγγρικά anya, φινλανδικά äiti και εσθονικά ema· ωστόσο, αυτές οι λέξεις δεν σχετίζονται), βασκικά ( ama), και τούρκικα (anne). Τέλος, η μαλτέζικη λέξη omm προέρχεται από τα αραβικά.

The post H «Μητέρα» στις γλώσσες της Ευρώπης appeared first on .

Έτσι, το δημοφιλές λεξικό επέλεξε τη λέξη «they» ως τη λέξη που θεωρείται το πιο δημοφιλές λήμμα για το 2019.

Πέρα από την κυριολεκτική χρήση της λέξης «they» που σημαίνει «αυτοί» και αποτελεί αντωνυμία του τρίτου προσώπου του πληθυντικού στα αγγλικά, το λεξικό πρόσθεσε ακόμη μια έννοια σε αυτή.

Συγκεκριμένα, αναφέρεται για σε ένα άτομο του οποίου η ταυτότητα φύλου δεν προσδιορίζεται, μια έννοια που τείνει να χρησιμοποιείται όλο και πιο πολύ τόσο στον Τύπο, όσο και στα social media και τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των αγγλόφωνων.

Τη χρήση αυτή της λέξης με τον τρόπο αυτό αποφάσισε να προσθέσει το  λεξικό Merriam-Webster.com τον περασμένο Σεπτέμβριο στο συγκεκριμένο λήμμα.

Μάλιστα, σύμφωνα με Tweet του λεξικού η αναζήτηση της λέξης αυτής έχει αυξηθεί κατά 313% φέτος.

The word ‘they’
– was looked up 313% more this year than last.
– had a new sense added in September.
– is increasingly common in both public and personal communication.

‘They’ is our 2019 #WordOfTheYear.https://t.co/i7QlIv15M3

— Merriam-Webster (@MerriamWebster) 10 Δεκεμβρίου 2019

Πηγή: sputniknews.gr

The post Αυτή είναι η λέξη της χρονιάς για το 2019 appeared first on .