Σε κάτι παραπάνω από 80 σελίδες ο αναγνώστης του βιβλίου θα διαβάσει αρχικά «Τα Αερόφυτα», τα οποία αποτελούν τον κορμό του βιβλίου, ένα θεατρικό μονόπρακτο που για πρώτη φορά παίχτηκε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 2022 στον διεθνή διαγωνισμό Analogio International Festival 2022 με θεματικό τίτλο “Crossing Borders” στο πλαίσιο της επετείου μνήμης για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή και απέσπασε το Α’ βραβείο συγγραφής θεατρικού έργου.

Στις Βρυξέλλες είχαμε τη χαρά να το απολαύσουμε σε σκηνοθεσία Μαρίας Καραχάλιου στην βραδιά θεατρικού Αναλογίου «Θεατρικοί Δημιουργοί στις Βρυξέλλες» τον Μάρτιο του 2023 στο Centre Communautaire ‘Jolis Bois’, σε μία εκδήλωση που οργάνωσε ο Τάσος Νυχάς με το Ελληνικό Θεατρικό εργαστήρι (ΕΘΕ) σε συνεργασία με τον Κύκλο.

Στη συνέχεια του βιβλίου ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να διαβάσει πέντε ταχυδράματα: «Την ημέρα που νικήσαμε τον φόβο» μονόπρακτο που αποτελεί μέρος του σπονδυλωτού έργου του Γιάννη Οικονομίδη «Ο Άστεγος τ” Ουρανού» (2015), το «Extremely low battery», «Τα γάντια», το «Μείναμε από βενζίνη» και τέλος το «Αντιφωνήσεις στη Μαρία-Νεφέλη».

Ανάμεσα στις σελίδες των θεατρικών αυτών κειμένων οι εικαστικές συνθέσεις του Βασίλη Οικονομίδη ενδυναμώνουν την ενέργεια των λέξεων και των μηνυμάτων του συγγραφέα.

Αυτή η συνέντευξη, με τον συγγραφέα Γιάννη Οικονομίδη, εκτελεί χρέη μίας πρώτης παρουσίασης του βιβλίου αυτού, λίγες μέρες πριν την επίσημη εκδήλωση παρουσίασης στην Αθήνα, στην Ανοιχτή Τέχνη.

Αντικειμενική δυσκολία στη σημερινή μας κουβέντα αποτελεί η προσπάθεια μου να οριοθετήσω τη συνέντευξή μας με τον Γιάννη Οικονομίδη στις σελίδες του βιλίου που κρατάω στα χέρια μου, αγοώντας, για λίγο, το απεριόριστο εύρος ανάλυσης που απλόχερα προσφέρουν «Τα Αερόφυτα και τα πέντε ταχυδράματα».

Στη σκέψη μου, τα θεατρικά γραφόμενα του Γιάννη Οικονομίδη θα μπορούσαν να γίνουν με ευκολία αντικείμενα ακαδημαϊκής τροφής για πολιτικές, κοινωνικές και φιλοσοφικές επιστήμες.

Tα «Αερόφυτα», Θέατρο Αλίκη, Αθήνα (Σεπτ 22), σκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη. Επαιξαν οι ηθοποιοί Κωνσταντίνος Πασσάς, Βασιλική Διαλυνά, Γεωργία Κυριαζή, Σωτήρης Δούβρης και Αλέξανδρος Τούντας.

Κύριε Οικονομίδη, διανύοντας τις πρώτες μέρες της νέας χρονιάς, θα θέλαμε να σας ζητήσουμε στην αρχή αυτής της συνέντευξης τις δικές σας ευχές και σκέψεις για τον ελληνικό πολιτισμό και γράμματα.

Όπως κάθε χρόνο ας κοιτάξουμε τη νέα χρονιά με αισιοδοξία. Οι ευχές μας σε προσωπικό επίπεδο είναι για τον καθένα μας Υγεία, Όμορφες προσωπικές στιγμές και πρωτότυπες δημιουργίες. Σε παγκόσμιο επίπεδο ευχόμαστε Ειρήνη, Δημοκρατία, Λιγότερη ανέχεια και ανισότητα και λιγότερες φυσικές καταστροφές.

Με μια πιο κριτική ματιά θα έλεγα ότι υπάρχουν πολλές προκλήσεις για τον επόμενο χρόνο και τις χρονιές που έπονται. Η τάση είναι τέτοια που σε ορισμένες  περιοχές του πλανήτη κάποιοι θα απολαύσουν νέα επιτεύγματα των επιστημών και της τεχνολογίας. Δυστυχώς όμως για συνανθρώπους μας άλλων περιοχών του πλανήτη η παγκόσμια ανέχεια και ανισότητα θα τους φέρει σε ακόμα πιο δύσκολη θέση. Αυτό φυσικά θα χειροτερεύει όσο «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος», όπως θα μας έλεγε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, αποτελεί μεθοδολογία για να λύνει τα παγκόσμια οικονομικά προβλήματα. Έτσι κάποιοι απελπισμένοι θα πάρουν τον παρακινδυνευμένο δρόμο της προσφυγιάς και της μετανάστευσης. Μερικοί θα επιβιώσουν όπως τα Αερόφυτα. Άλλοι πάλι θα απομονωθούν στις παρυφές των μεγαλουπόλεων. Τέλος για όλους μας, προνομιούχους ή μη, σε εμπόλεμη ή σε ειρηνική ζώνη κτυπά η καμπάνα της κλιματικής αλλαγής.

Αυτά και άλλα θέματα μπορεί να προσεγγίσει και η επιστήμη αλλά και η Τέχνη. Η προϋπόθεση και στην μία περίπτωση αλλά και στην άλλη είναι η συνύπαρξη στοιχείων Ήθους και της Ηθικής.

Το γεγονός ότι σε κάποιους ξημερώνει μια άλλη φωτεινή ημέρα είναι ένα θετικό γεγονός. Ας σκεφτούμε λίγο από αυτό το φως, να το μοιραστούμε με κάποιους που ζουν στο σκοτάδι.

Όπως θα λέγαμε, τα Αερόφυτα μας δείχνουν πώς να επιβιώνουμε…

Ποια εσωτερική ανάγκη σας ωθεί στη συγγραφή και πως έχει εξελιχθεί αυτή η συγγραφική ενασχόληση στο πέρασμα του χρόνου;

Έχω την εντύπωση ότι «έγραφα» από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Πολλά είδη του λόγου με ενδιέφεραν. Μου άρεσε κυρίως η μικρή συμπυκνωμένη φόρμα. Τώρα, γιατί τα γραπτά μου δεν είδαν ποτέ τα στοιχεία του τυπογραφείου, είναι μια άλλη ιστορία.

Από το 1998 και μετά αυτή η ανάγκη καλύφθηκε από την γραφή θεατρικών δρώμενων στο πλαίσιο της Θεατρικής Ομάδας του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών. Το γεγονός ότι τα κείμενα αυτά έβλεπαν τους προβολείς της σκηνής,  με ικανοποιούσε.

Πριν από την έκδοση του βιβλίου «Τα Αερόφυτα και πέντε θεατρικά ταχυδράματα», για το οποίο συζητάμε σήμερα, θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε πως η συγγραφή αποτελούσε για εσάς μία εσωτερική πνευματική ενασχόληση; Πόσο διαφορετικά είναι τα πράγματα όταν τα κείμενα σας εκτίθενται στο ευρύ κοινό μέσα από την έκδοση ενός βιβλίου;

Όντως, επρόκειτο για μια προσωπική ανάγκη η οποία εκτονωνόταν σε αλληλογραφία, προσωπικά ημερολόγια, προσωπικές σημειώσεις ακόμα και ποιήματα που έμειναν στο συρτάρι.. Πάντοτε πίστευα πως η έκθεση κάποιου σε μια έκδοση είναι μια σημαντική πράξη που λίγοι έχουν το χάρισμα να καταθέσουν ένα κείμενο που να αξίζει να το διαβάσουν κάποιοι άλλοι.

Καμιά φορά είναι θέμα συγκυρίας, να προωθηθείς στη δημοσίευση κάποιου κειμένου. Στην περίπτωση του βιβλίου μου, το κείμενο των «Αεροφύτων» είχε βραβευτεί στον θεατρικό διαγωνισμό «Διεθνές Αναλόγιο». Κάτι ανάλογο συνέβη και με τα «Ταχυδράματα». Είχαν επαινεθεί από τον κ. Παναγιώτη Μέντη, θεατρικό συγγραφέα σε ένα σεμινάριο δημιουργικής θεατρικής γραφής. Με ενθάρρυναν στην δημοσίευση των κειμένων η καθηγήτρια ΕΚΠΑ, κα Αικατερίνη Διακουμοπούλου και ο κ. Μέντης και σε προσωπικό επίπεδο η κα Μαρία Καραχάλιου. Ήταν ενθαρρυντικό, επίσης, που δέχτηκε να τα δημοσιεύσει η Κάπα Εκδοτική. Ένας εκδοτικός οίκος, υψηλής αισθητικής, που εξειδικεύεται στο θέατρο, ελληνικό και διεθνές, όπως και σε θεατρολογικές μελέτες.

Η δημοσίευση, λοιπόν, είναι μια συμβολική καταξίωση έστω και σε προχωρημένη ηλικία. Η συνεργασία με τον γιο μου, εικαστικό Βασίλη Οικονομίδη, που κόσμησε την έκδοση με εικαστικές δημιουργίες εμπνευσμένες από τα κείμενα, αποτελεί ακόμα ένα συναισθηματικό στοιχείο στο γεγονός της έκδοσης του βιβλίου.      

Ποιο ήταν το κίνητρο της συγγραφής του βιβλίου και σε ποιο αναγνωστικό κοινό στοχεύετε;

Το κίνητρο δεν ήταν η συγγραφή του βιβλίου. Το κίνητρο ήταν η συμμετοχή μου στον θεατρικό διαγωνισμό του Αναλογίου. Το γεγονός ότι «Τα Αερόφυτα» διακρίθηκαν σε μια βραχεία λίστα, παρουσιάστηκαν στο θεατρόφιλο Αθηναϊκό κοινό το φθινόπωρο 2022 και τους απονεμήθηκε το πρώτο βραβείο ήταν μια καταξίωση της πολύχρονης ασχολίας μου με το «θέατρο». Θα έλεγα πως η καταξίωση αυτή συμπληρώθηκε με την παρουσίαση του έργου και στο ελληνόφωνο κοινό των Βρυξελλών.

Η δημοσίευση στοχεύει να γίνει γνωστό σε ένα ευρύτερο κοινό και με την ευχή να παρουσιαστεί σε μορφή θεατρικού έργου (όχι αναλογίου) και να δεχτεί και την δοκιμή της κριτικής.

«Αερόφυτα» από την θεατρική ομάδα του ΛΕΒ σε σκηνοθεσία Μαρίας Καραχάλιου στις Βρυξέλλες με τους Γιώργο Λιόλιο, Γαλάτεια Γιαλιτάκη, Χρήστο Παναγιωτακόπουλο, Δημήτρη Πουρνιά (έπαιξαν επίσης οι Ηλίας Κοντέας και Σόνια Καρασσαβίδου)

Ο αναγνώστης του βιβλίου έρχεται αρχικά « αντιμέτωπος» με τα «Αερόφυτα», ένα κείμενο ήδη βραβευμένο, όπως ειπώθηκε, ως θεατρικό μονόπρακτο και από το οποίο έχετε επιλέξει τις λέξεις που βρίσκονται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου σας: «Το ξερίζωμα είναι ξερίζωμα. Με όποιο τρόπο και να γίνει πονάει». Πως συνδέεται η καταγραφή της βιωματικής μνήμης με την προσπάθεια αφύπνισης απέναντι στις σύγχρονες δυστοπικές κοινωνικο-πολιτικές προκλήσεις;

Το θέμα του αποτυπώματος της μνήμης με έχει απασχολήσει και σε άλλες δοκιμές της γραφής μου. Η βιωματική μνήμη πονάει, αλλά και η αμνησία ή η λησμονιά δεν είναι λύση. Ο πόνος μπορεί να λειτουργήσει σαν εφαλτήριο για να κατανοήσουμε κάποια πράγματα, να πάρουμε μια θέση απέναντί τους και, αν μπορέσουμε, να πράξουμε δεόντως. Αυτό είναι που λέτε «προσπάθεια αφύπνισης απέναντι στις σύγχρονες δυστοπικές κοινωνικο-πολιτικές προκλήσεις».

«Αερόφυτα παντού», καταλήγει το βραβευμένο μονόπρακτο. Η μετακίνηση του ανθρώπου αποτελεί μέρος της ανθρωπολογικής του κληρονομιάς. Άλλοτε γίνεται βίαια και άλλοτε από μια άλλη εσωτερική ανάγκη. Μέσα στα δυστοπικά φαινόμενα της εποχής μας είναι η μορφή της σύγχρονης μετανάστευσης η οποία δημιουργεί κοινωνικές ανισότητες. Εδώ το θέμα έχει δύο σκέλη: η αιτία της βίαιης μετατόπισης και ο τρόπος κοινωνικής άμβλυνσης του φαινομένου. Το πρώτο είναι θέμα παγκόσμιων οικονομικών και γεωπολιτικών παιχνιδιών. Το δεύτερο έγκειται στην ικανότητα προσαρμογής και ενσωμάτωσης μέσα σε ένα νέο περιβάλλον. Τα αερόφυτα έχουν και μνήμη και πονούν στο ξερίζωμα τους αλλά, λόγω των επιφανειακών ριζών τους, επιβιώνουν ακόμα και στα πιο αφιλόξενα περιβάλλοντα.

Τον Μάρτιο του 2015 είχαμε την τύχη να απολαύσουμε στις Βρυξέλλες το σπονδυλωτό έργο «Ο Άστεγος τ΄ ουρανού» σε πρωτότυπο δικό σας κείμενο, έργο το οποίο παρουσιάστηκε από τη Θεατρική Ομάδα του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών. Σήμερα φιλοξενείται στο βιβλίο, ένα μέρος αυτού, το ταχύδραμα «Την ημέρα που νικήσαμε τον φόβο». Ποιο ήταν το αρχικό κίνητρο συγγραφής του κειμένου και γιατί επιλέξατε να το συμπεριλάβετε στο βιβλίο σας σχεδόν μία δεκαετία μετά;

Στο σπονδυλωτό θεατρικό μου έργο «Ο Άστεγος τ΄ ουρανού» τα κείμενα συνδεόντουσαν μεταξύ τους με την ποίηση του Γιάννη Κοντού. Όλα τα σπονδυλωτά μέρη, εκτός αυτού που αναφέρατε,  είχαν την έμπνευση τους σε κείμενα λογοτεχνικά ή δημοσιογραφικά. Το ταχύδραμα «Την ημέρα που νικήσαμε τον φόβο» ήταν προϊόν προσωπικής έμπνευσης και γραφής. Η δε θεματολογία του, έστω και οκτώ χρόνια μετά, παραμένει επίκαιρη με μια γκροτέσκα  πινελιά από το όχι πολύ μακρινό μας παρελθόν.

Στην έκδοση του βιβλίου κατέθεσα στον εκδότη κείμενα τα οποία κατά την ταπεινή μου γνώμη, συνδέονται υποδορίως με τα «Αερόφυτα». Με την πρώτη ματιά φαίνονται, κείμενα ανεξάρτητα μεταξύ τους. Κατά κάποιο τρόπο, είναι ανεξάρτητα γιατί γραφτήκαν σε ανύποπτο χρόνο και για διαφορετικούς λόγους. Διαβάζοντας τα, είδα κι εγώ, όπως και άλλοι που τους τα εμπιστεύτηκα, την υποδόρια γραμμή και αγωνία που τα συνδέει.

Στο τρίτο κατά σειρά ταχύδραμα με τίτλο «Extremely low battery» ο αναγνώστης θα συναντήσει, για ακόμα μία φορά, με τρόπο περίτεχνο, το θέμα της μνήμης σε ένα πλαίσιο ενός όχι και τόσο μακρινού μέλλοντος. Πόσο δυσδιάκριτα πιστεύετε πως θα γίνουν τελικά τα όρια του τρίπτυχου επιστήμη, τεχνολογία, ήθος;

Είναι ενδιαφέρον ότι το ταχύδραμα αυτό γράφτηκε προτού εντρυφήσω στο τεχνικό και ηθικό μέρος της «Τεχνητής Νοημοσύνης». Τα στοιχεία τα οποία  λειτούργησαν ήταν δύο. Η ηθική και ψυχολογία της τεχνολογίας και  η διάρκεια της βιωματικής μνήμης.

Η κόρη μου, ένα πολύ αγαπημένο πρόσωπο, ζει και εργάζεται στο Brisbane της Αυστραλίας. Μελετώντας τον παγκόσμιο χάρτη θα συνειδητοποιήσει την απόσταση. Φυσικά μου λείπει…αλλά όχι τόσο όσο θα μου έλειπε σε προηγούμενες εποχές. Η νέα τεχνολογία προσφέρει την ψευδαίσθηση ότι τα 15000 χιλιόμετρα που μας χωρίζουν εκμηδενίζονται. Μπορούμε να επικοινωνούμε ανά πάσα στιγμή για τα πιο προσωπικά και καθημερινά πράγματα χωρίς προσπάθεια ή κόστος. Είναι φορές που νιώθω τύψεις ότι ο πόνος του αποχωρισμού αμβλύνεται από την ψευδαίσθηση της εικόνας.

Το δεύτερο στοιχείο του ταχυδράματος είναι αυτός ο εσωτερικός διάλογος που μπορεί να έχουμε με κάποιον με τον οποίο βιώσαμε μαζί και που αυτή τη στιγμή δεν είναι μαζί μας. Πόσο χρόνο μπορεί να διαρκέσει αυτός ο διάλογος; Βασίζεται μόνο στη βιωματική μνήμη ή επεκτείνεται αναζωογονημένος και…επικαιροποιημένος.

Από την παράσταση του Λυκείου Ελληνίδων Βρυξελλών «Ο Άστεγος τ” Ουρανού», Μάρτιος 2015.

Κύριε Οικονομίδη πείτε μας δύο λόγια για τη γέννηση του κειμένου «Τα γάντια». Ποιες σκέψεις αντλεί ο αναγνώστης σχετικά με τις τύψεις που αναπόφευκτα (;) νιώθει η εκάστοτε «νέα γενιά» προς την παλαιότερη.

Νομίζω ότι όσοι γράφουμε, όποιο είδος του λογοτεχνικού λόγου, ανακαλούμε βιωματικά στοιχεία τα οποία ή τα ενσωματώνουμε ατόφια ή τα περνάμε από παραμορφωτικούς καθρέφτες για να δοθεί μια καλλιτεχνική ή και ποιητική αμφισημία.

Ανεξάρτητα, λοιπόν, από την περιγραφή μιας ιστορίας, πραγματικής ή φανταστικής, οι τύψεις προς την παλαιότερη γενιά είναι μέρος πια της σύγχρονης μας ψυχολογίας. Είναι σχεδόν αναγκαίο να εγκαταλείψουμε την οικογενειακή εστία για να ανακαλύψουμε τον εαυτό μας και τους «άλλους». Ένα αναγκαίο «κακό» που εμπεριέχει τη μοναξιά, τη νοσταλγία και τον φόβο της εγκατάλειψης. Επειδή βέβαια, «σ΄αυτό τον κόσμο τον μικρό τον μέγα» όλα παίρνουν έναν εξελικτικό δρόμο και εμπεριέχουν και ένα «βιολογικό κύκλο», γνωρίζουμε ότι αυτή η εγκατάλειψη και ο φόβος, μοιραία, θα έρθει και σ΄εμάς.

Πώς μέσα από την εμπειρία της πανεπιστημιακής σπουδής, των θετικών επιστημών και της ορθολογικής ανάλυσης, ο επιστήμονας Γιάννης Οικονομίδης επιλέγει ένα πολύ δυνατό σε εικόνες κείμενο, το «Μείναμε από βενζίνη», για να αναφερθεί στην τύχη, στο μοιραίο, στο ανεξέλεγκτο; Μπορεί η πολυπλοκότητα στην οποία ζούμε σήμερα σε συνέργεια με το τυχαίο να μας οδηγήσουν νομοτελειακά στον «εφιάλτη»;

Είναι αλήθεια πως η θετική επιστήμη βοηθάει στην ορθολογική προσέγγιση ενός θέματος. Παρ΄όλα αυτά ακόμα και στην πιο «σκληρή» θετική επιστήμη, ενυπάρχει η έννοια του τυχαίου γεγονότος. Αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό στην βιολογική επιστήμη που υπηρέτησα. Το τυχαίο, μάλιστα, είναι μέρος της εξελικτικής διαδικασίας, αν σκεφτούμε πως τα βιολογικά συστήματα για να εξελιχτούν έχουν τρεις σημαντικές ιδιότητες: αναπαράγονται, μεταλλάσσονται και προσαρμόζονται.

Στο ταχύδραμα «Μείναμε από βενζίνη» απεικονίζεται ακριβώς αυτό, ότι όσο και να έχουμε υπολογίσει το ρίσκο και την επικινδυνότητα, υπάρχει το ανυπολόγιστο στοιχείο του τυχαίου. Δεν θα το έθετα σε επίπεδο «εφιάλτη». Είναι μέρος του παιγνιδιού ή της «ανθρώπινης κωμωδίας». Φυσικά μειώνουμε, όσο μπορούμε, το ρίσκο αλλά δεχόμαστε με στωικότητα και μειδίαμα το τυχαίο. Το ταχύδραμα αυτό θα μπορούσε να παιχτεί με απροσδιόριστο τέλος. Όποιος βάλει τα περισσότερα καλάθια βγαίνει νικητής από την συγκεκριμένη δοκιμασία. Το τυχαίο, όπως ξέρουμε, δεν έχει πάντα αισιόδοξο τέλος. Δεν είναι πάντα ένας νυχτερινός εφιάλτης που διαλύεται με τον πρωινό καφέ.

Στο μονόπρακτο «Αντιφωνήσεις στη Μαρία Νεφέλη» κάπου μεταξύ μίας ιστορίας της διπλανής πόρτας και κάποιων θεμάτων που βρίσκονται επίκαιρα και πάλι στις κουβέντες μας, το συζυγικό ζευγάρι των πρωταγωνιστών προσπαθεί να αποτάξει τις συγκαλυμμένες σιωπές και να μπει στην ουσία μίας οικογενειακής αλήθειας. Πόσο συμβατό είναι ακόμα στις μέρες μας να μπορείς να διορθώνεις γραπτά πάνω σε κείμενο του Ελύτη και την ίδια στιγμή να κρατάς εξόριστη την «αλήθεια» από την ίδια σου την οικογένεια;

Υπάρχουν συνεχώς και παντού αποσιωπητικά σε κάθε συμβίωση και σε κάθε οικογένεια. Είναι πολλές φορές που ένα πρόσχημα ή μια άλλη ασχολία, η οποία  μπορεί να είναι από την αμφισημία στίχων του Ελύτη μέχρι το μπογιάτισμα της πόρτας του γκαράζ, μας απομακρύνει από ένα θέμα που μας απασχολεί και είτε αρνούμαστε να το αρθρώσουμε με τις πραγματικές λέξεις και έννοιες ή το αποδιώχνουμε από την σκέψη μας και τον διάλογο με τον άλλο, πιστεύοντας ότι έτσι εξαφανίζεται ή εξαχνώνεται. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι το υφέρπον «θέμα» δεν είναι σίγουρο αν παραμένει απλά ένα «θέμα» ή είναι ένα «πρόβλημα». Με το να κρατάς εξόριστη μια αλήθεια το «θέμα» μπορεί να εξελιχθεί σε «πρόβλημα».

Διαβάζοντας τις τελευταίες σελίδες του βιβλίου σας θα σταθώ στην φράση του Παναγιώτη Μέντη, Προέδρου της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων: «Στα Αερόφυτα κατατίθεται με τη δύναμη της θεατρικής γραφής η πραγματικότητα από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει η ανθρώπινη μοίρα. Η οποία, όσο τρομακτική κι αν είναι, δεν μπορεί να αποτραπεί από τα ανθρώπινα όντα». Την ίδια στιγμή έρχεται στη μνήμη μου ο τίτλος ενός άρθρου, από μία δική σας απάντηση, σε προηγούμενη συνέντευξη μας, λίγες μέρες πριν βρεθούμε αντιμέτωποι με την μεγάλη πανδημία του κορωνοϊού: « Όσους σκοτεινούς διαδρόμους κι αν διαβεί η ανθρώπινη ύπαρξη, ο ανθρωπισμός θα βρει τρόπο να επιβιώσει». Εσείς, πως θα επιλέγατε να κλείσετε την σημερινή μας συνέντευξη;

Η ανθρώπινη μοίρα, στην οποία αναφέρεται ο θεατρικός συγγραφέας Παναγιώτης Μέντης, είναι η φύση του ανθρώπου, η βιολογική του υπόσταση, η συνύπαρξη του στην βιόσφαιρα του πλανήτη με τα άλλα έμβια όντα και η αλληλοεπίδραση του με τα αβιοτικά στοιχεία του πλανήτη. Ο άνθρωπος,  σαν είδος Sapiens,  έχει αναπτύξει έναν πολύπλοκο εγκέφαλο, ο οποίος  από τη μια μπορεί να λύνει πολύπλοκα προβλήματα και, από την άλλη, να αναπτύσσει μια συναισθηματική νοημοσύνη που συμπεριλαμβάνει τις καλλιτεχνικές τάσεις, θεωρητικές υπερβάσεις, αλτρουιστικές ανάγκες κλπ.

Μέσα λοιπόν, στη δυναμική της ανθρώπινης φύσης και «μοίρας» ενυπάρχει και η ανάγκη της επιβίωσης. Η επιβίωση του ανθρωπίνου είδους περιλαμβάνει και τον «ανθρωπισμό» του. Έτσι θα ήθελα να κλείσω. Μέσα στα επιτεύγματα του ανθρώπου συγκαταλέγονται τα χιλιάδες χρόνια πολιτισμού. Με αυτά τα πολιτισμικά στοιχεία πορευόμαστε και προσπαθούμε να διορθώσουμε «βιολογικά» στοιχεία απληστίας και αρπακτικότητας. Το φως συνυπάρχει με το σκοτάδι. Ας κρατήσουμε την φωτεινή εικόνα του κόσμου μας. Φωτεινή, αλλά όχι εκτυφλωτική…

Σας ευχαριστώ γι΄αυτή την εμβριθή συνέντευξη. Δείχνει να απολαύσατε τα κείμενα. Κι εγώ απόλαυσα την ευκαιρία να επεκταθώ σε κάποια θέματα τα οποία θίγονται στα έργα μου στην παρούσα έκδοση.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ | ΤΑ ΑΕΡΟΦΥΤΑ & ΠΕΝΤΕ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΑΜΑΤΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΥ
ΕΠΙΜΕΤΡΟ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΝΤΗΣ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΩΤΗΡΙΑ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ
ΣΧΗΜΑ 21 Χ 17
ΣΕΛΙΔΕΣ 88

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Τα αερόφυτα, Την ημέρα που νικήσαμε τον φόβο, Extremely low battery, Τα γάντια, Μείναμε από βενζίνη, Αντιφωνήσεις στη Μαρία Νεφέλη. Έξι μονόπρακτα του Γιάννη Οικονομίδη, που πραγματεύονται θέματα της σύγχρονης εποχής.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση και το περιβάλλον, οι πολεμικές συρράξεις και οι προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές, οι υγειονομικές απειλές και ο θάνατος, η απομόνωση και η ανάγκη για επαφή και συντροφικότητα είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που τίθενται στον πυρήνα της δραματουργίας του συγγραφέα.

«Η γραφή τους εμπεριέχει το απόσταγμα ανθρώπινης ζωής, συμπυκνωμένη αλήθεια και ευαισθησία», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Παναγιώτης Μέντης στο Επίμετρο της έκδοσης.

«Ο συγγραφέας ενσωματώνει στη δραματουργία του τις ανησυχητικές τάσεις των καιρών του θέτοντας το σύστημα υπό αμφισβήτηση, χωρίς όμως να καταφεύγει σε μια “δραματουργία παρακμής”», συμπληρώνει καίρια η Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ Κατερίνα Διακουμοπούλου.

E-SHOP ΚΑΠΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ

The post Γιάννης Οικονομίδης: «Ας κρατήσουμε την φωτεινή, αλλά όχι εκτυφλωτική, εικόνα του κόσμου μας» appeared first on .

Το βιβλίο παρουσιάζουν η πανεπιστημιακός, κα Αικ. Διακουμοπούλου και ο θεατρικός συγγραφέας Παν. Μεντής, ενώ αποσπάσματα θα διαβάσουν ο Στρατής Πανούριος (σκηνοθέτης, ηθοποιός) και η Άννα Μαρία Λυμπεροπούλου (ηθοποιός).

Τη συζήτηση συντονίζει ο Αλέξανδρος Ασωνίτης.

Το Φθινόπωρο του 2022 το μονόπρακτό «Τα Αερόφυτα» βραβεύτηκε με το Α” Βραβείο συγγραφής θεατρικού έργου στον διεθνή διαγωνισμό που διοργανώθηκε από τον οργανισμό «Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο» με θέμα «Crossing Borders/Διασχίζοντας τα σύνορα» στο πλαίσιο της επετείου μνήμης για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο 2022 στο χώρο του θεάτρου «Αλίκη» στο Πεδίον του Άρεως σε σκηνοθεσία της Σοφίας Καραγιάννη. Συμμετείχαν οι ηθοποιοί: Βασιλική Διαλυνά, Σωτήρης Δούβρης, Γεωργία Κυριαζή, Αλέξανδρος Τούντας και Κωνσταντίνος Πασάς, ο οποίος είχε αναλάβει και την μουσική επιμέλεια.

Το έργο παρουσιάστηκε επίσης στις Βρυξέλλες στις 11 Μαρτίου 2023 στο πλαίσιο της βραδιάς Θεατρικού Αναλογίου με τίτλο «Θεατρικοί Δημιουργοί στις Βρυξέλλες» την οποία οργάνωσε το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι Βρυξελλών (επιμέλεια Τάσου Νυχά) σε συνεργασία με τον «ΚΥΚΛΟ» (Μαρία Πατακιά), στο θέατρο Centre Communautaire de Joli Bois. Η σκηνοθεσία και η επιμέλεια φωτισμού ήταν της Μαρίας Καραχάλιου και συμμετείχαν οι: Γαλάτεια Γιαλιτάκη , Σόνια Καρασαββίδου, Ηλίας Κοντέας , Γιώργος Λιόλιος, Χρήστος Παναγιωτόπουλος και Δημήτρης Πουρνιάς. Η μουσική επιμέλεια ήταν του Γιάννη Οικονομίδη και η επιμέλεια ήχου του Αλέξανδρου Γιάκα.

The post «Τα Αερόφυτα»: παρουσίαση του βιβλίου του Γιάννη Οικονομίδη στην Αθήνα appeared first on .

Σε ένα δύσκολο πεδίο δοκιμασίας, αυτό του θεατρικού αναλογίου, διακρίθηκε το έργο «Αερόφυτα«, του δικού μας θεατρανθρώπου, Γιάννη Οικονομίδη. Το κείμενο του Γιάννη Οικονομίδη, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και με εντατική δουλειά, επιλέχθηκε, σκηνοθετήθηκε, παίχτηκε και απέσπασε το Α Βραβείο στην Πρώτη Διεθνή παρουσίαση νέων έργων διαγωνιστικού τμήματος του αφιερώματος «Crossing Borders», στο 19ο Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο το οποίο επέστρεψε στην Αθήνα, στον υπαίθριο χώρο του θεάτρου Αλίκη, την εβδομάδα από 21 μέχρι 27  Σεπτεμβρίου 2022.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο: Λίγα λόγια για την ανέδειξη του φεστιβάλ σε δημοφιλή θεσμό*

Το Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο, που λειτουργεί από το 2005 μέχρι και σήμερα, διαγράφει μια μακρά, δημιουργική και καταξιωμένη πορεία, η οποία το αναδεικνύει σε έναν από τους μακροβιότερους πολιτιστικούς θεσμούς, σε μια από τις πιο επιτυχημένες ιδιωτικές πρωτοβουλίες στο πολιτιστικό τοπίο της Ελλάδας.  Η προσωπική δέσμευση, της Σίσσυς Παπαθανασίου , ψυχής της οργάνωσης, η πίστη στις προοπτικές του νεοελληνικού θεάτρου, ανέδειξαν το φεστιβάλ σε δημοφιλή θεσμό, που θέλγει το κοινό και παρουσιάζει νέους και καταξιωμένους δραματουργούς, τα έργα των οποίων βρίσκουν στη συνέχεια τον δρόμο για τις θεατρικές σκηνές.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο είναι ένας ζωντανός φορέας που προβάλλει την ελληνική θεατρική γραφή, υποστηρίζει το κείμενο, υπογραμμίζει τη θεατρικότητά του και αναδεικνύει τη μαγεία του θεάτρου. Λειτουργεί υποστηρικτικά στην πρώτη σκηνική παρουσίαση νέων έργων πρωτοεμφανιζόμενων, ανερχόμενων αλλά και γνωστών και καθιερωμένων θεατρικών συγγραφέων και δημιουργών, διαμορφώνοντας έναν τόπο προνομιακών συναντήσεων της ελληνικής δραματουργίας με τις δραματουργίες άλλων χωρών.

Το Αναλόγιο ξεκίνησε με σκοπό την ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής θεατρικής γραφής και την παρουσίαση νέων έργων πρωτοεμφανιζόμενων, ανερχόμενων αλλά και γνωστών και καθιερωμένων θεατρικών συγγραφέων και δημιουργών. Βασική ιδέα υπήρξε η δημιουργία ενός κοινού τόπου συνάντησης της ελληνικής δραματουργίας με τις δραματουργίες άλλων χωρών. Στη διάρκεια όλων αυτών των ετών το Αναλόγιο διαγράφει μια θεαματική πορεία. Οργανώνει θεματικά αφιερώματα, αφιερώματα σε Έλληνες συγγραφείς και δραματουργίες άλλων χωρών, συμπόσια, ημερίδες, πραγματοποιεί συνεργασίες με ελληνικά και ξένα Πανεπιστήμια, εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδόσεις θεατρικών έργων καθώς και προγράμματα φιλοξενίας με αναθέσεις συγγραφής και παρουσίασης έργων. Πολλές παραγωγές του Φεστιβάλ προωθούνται σε εθνικά και δημοτικά θέατρα και ελεύθερες σκηνές και ταξιδεύουν στο εξωτερικό συμμετέχοντας σε ανάλογες διοργανώσεις και κερδίζοντας διεθνή βραβεία.

Αφιέρωμα: «ΔΙΑΣΧΙΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΟΡΑ- CROSSING BORDERS»

Στον δεύτερο αυτό Διεθνή Διαγωνισμό συγγραφής θεατρικού έργου μικρής φόρμας, η συμμετοχή του Γιάννη Οικονομίδη (Βέλγιο) με το πρωτότυπο θεατρικό κείμενο «Αερόφυτα»,  επιλέχθηκε μεταξύ άλλων θεατρικών κειμένων από όλο τον κόσμο, 11 από τα οποία προκρίθηκαν στον διαγωνισμό γραφής με αφορμή την επέτειο των 100 ετών της Μικρασιατικής Καταστροφής και στο πλαίσιο αφιερώματος με θεματικό τίτλο «ΔΙΑΣΧΙΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΟΡΑ- CROSSING BORDERS». Το κείμενο σκηνοθέτησε η Σοφία Καραγιάννη, τη μουσική επιμέλεια είχε ο Κωνσταντίνος Πασσάς ο οποίος και συμμετείχε στην ερμηνεία μαζί με τους Βασιλική Διαλυνά, Γεωργία Κυριαζή, Σωτήρη Δούβρη και Αλέξανδρο Τούντα. Την μετάφραση των υπερτίτλων στα αγγλικά επιμελήθηκε ο Δημήτρης Πουρνιάς.

Γιάννης Οικονομίδης: «Οι ηθοποιοί έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για να βιώσουν τα «Αερόφυτα» τον δικό τους βιολογικό κύκλο»

Είναι μάλλον η πρώτη φορά που ο Γιάννης Οικονομίδης, ως συγγραφέας θεατρικού κειμένου, παρακολούθησε την παράσταση με την ίδια αγωνία με τους θεατές. Παράδοξο; η αλήθεια είναι πως ο Γιάννης Οικονομίδης εναπόθεσε το κείμενο στα χέρια της Σοφίας Καραγιάννη και στο επόμενο βήμα παρακολούθησε, χωρίς να έχει την παραμικρή εικόνα για το τι θα δει, το θεατρικό αναλόγιο, μαζί με τους υπόλοιπους θεατές! Η συγκίνηση και η χαρά του ήταν όμως έκδηλη και φάνηκε και στις γραπτές ευχαριστίες του, μία μέρα μετά το «πέσιμο της αυλαίας»:

«Ευχαριστώ το International Festival 2022 για την ευκαιρία που μου έδωσε να παιχτεί το έργο μου «Αερόφυτα», στο Θέατρο Αλίκη στο Πεδίον του Άρεως. Ευχαριστώ την σκηνοθέτιδα Σοφία Καραγιάννη για τον ευφάνταστο τρόπο που δίδαξε και σκηνοθέτησε το έργο. Το ταλέντο της έδωσε ρυθμό και πολλαπλά ευρήματα ώστε το έργο να απογειωθεί και να ζωντανέψει πέραν των περιορισμών ενός αναλογίου. Οι ηθοποιοί Κωνσταντίνος Πασσάς που μας χάρισε και την μουσική επιμέλεια, Βασιλική Διαλυνά, Γεωργία Κυριαζή, Σωτήρης Δούβρης και Αλέξανδρος Τούντας έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για να βιώσουν τα «Αερόφυτα» τον δικό τους βιολογικό κύκλο. Ευχαριστώ, επίσης, τους φίλους μου και τους φίλους του «Αναλογίου» που παρ’ όλο το κρύο παρακολούθησαν το έργο και μας χάρισαν και το χειροκρότημα αλλά και τα θερμά, ενθαρρυντικά τους λόγια. Ήταν μια υπέροχη Αττική φθινοπωρινή βραδιά. Σας ευχαριστώ.»

Αντί κριτικής.

«Το ξερίζωμα είναι ξερίζωμα. Με όποιον τρόπο κι αν γίνει, πονάει»

Το δυνατό χειροκρότημα και τα βουρκωμένα μάτια πολλών θεατών αποτελούν την καλύτερη κριτική για το κείμενο του Γιάννη Οικονιμίδη και την σκηνοθετική προσπάθεια της Σοφίας Καραγιάννη. Οι πέντε ηθοποιοί κατάφεραν στα 45 περίπου λεπτά -του σφιχτού από χρόνο θεατρικού αναλογίου- να βγάλουν συναίσθημα, ένταση, «αναπνοή» θεατρικής ουσίας: χωρίς σκηνικά, χωρίς ενδυματολογικές επιλογές ή εναλλαγές, με τους βασικούς μόνο προβολείς πάνω τους και με το κείμενο στο χέρι, ζωντάνεψαν επί σκηνής την παγκόσμια αλλά και επίκαιρη αλήθεια του ξεριζωμού, της μετανάστευσης, της προσφυγιάς, μίας όποιας αμφίσημης «επιλογής» εγκατάλειψης του οικείου τόπου, της εστίας. Μέσα από το θεατρικό κείμενο του Γιάννη Οικονομίδη οι μνήμες του πόνου, της βίας, της φτώχειας ή του πολέμου γίνονται για το θεατή ένα άτυπο θεατρικό σκηνικό με βασικό πρωταγωνιστή τα «Αερόφυτα» με τις υποτυπώδεις ρίζες, στοιχεία τα οποία μεταλλάσσονται για να δημιουργήσουν μία άτυπη άμυνα, ένα άλλοθι στην ντροπή, μία παρηγοριά στην απαισιοδοξία, ίσως επούλωση στα τραύματα, αλλά κυρίως, να είναι παρόντα ως βασική σανίδα επιβίωσης στον ξεριζωμό.

Στο τέλος αυτής της γιορτής θεάτρου στο Πεδίο τους Άρεως σκέψη και επιθυμία όλων αποτελεί η ιδέα του να δούμε σύντομα τη μεταφορά του θεατρικού κειμένοu του Γιάννη Οικονομίδη, στο Βέλγιο, στις Βρυξέλλες.

Φωτογραφίες, βίντεο: Newsville.be

Οι πληροφορίες για το Αναλόγιο από την επίσημη σελίδα και την σελίδα στο  FB 

The post Μία θεατρική αναπνοή τα «Αερόφυτα» του Γιάννη Οικονομίδη appeared first on .

Tη δεύτερη ημέρα της Α΄ διεθνούς παρουσίασης νέων έργων διαγωνιστικού τμήματος του αφιερώματος «Crossing Borders» του ANALOGIO INTERNATIONAL FESTIVAL 2022, στις 24 Σεπτεμβρίου, στο Θέατρο Αλίκη, Πεδίον του Άρεως, ώρα 22:00, θα παρουσιαστεί το θεατρικό μονόπρακτο του Γιάννη Οικονομίδη «Τα Αερόφυτα» σκηνοθετημένο από την Σοφία Καραγιάννη.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Σωτήρης Δουβρης, Κωνσταντίνος Πασσάς, Βασιλική Διαλυνά Αλέξανδρος Τούντας, Γεωργία Κυριαζή

Για τους ξενόγλωσσους φίλους θα υπάρξει υπερτιτλισμός στα αγγλικά. Την μετάφραση του έργου επιμελήθηκε ο Δημήτρης Πουρνιάς.

Λίγα λόγια από τον συγγραφέα για το έργο.

«Τα Αερόφυτα» είναι ένα μονόπρακτο μικρής φόρμας το οποίο διακρίθηκε στον διαγωνισμό «Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο, 2022» με γενικό θέμα «Crossing Borders» που οργανώνει ο διεθνής οργανισμός «Αναλόγιο». Ο διαγωνισμός οργανώθηκε στο πλαίσιο της επετείου μνήμης για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Τα αερόφυτα είναι επίφυτα που μπορούν και επιβιώνουν στα πιο αλλόκοτα περιβάλλοντα. Έχουν υποτυπώδεις ρίζες και ίσως αμβλυμένες μνήμες. Έτσι θα έλεγαν στον διάλογο τους στο μονόπρακτο «Τα Αερόφυτα», ένας Έλληνας διεθνής τεχνοκράτης και μια Ελληνίδα ακτιβίστρια που είναι οι κύριοι χαρακτήρες του έργου. Οι μνήμες των ριζών τους ασφυκτιούν, προσπαθούν ν΄ ανέβουν στην σκηνή, προσπαθούν να συνυπάρξουν μαζί τους, ζητούν διέξοδο. Αυτοί πάλι, φοβούνται τον πόνο του ξεριζώματος ακόμα και τον πόνο της μνήμης του ξεριζώματος. Όσο αφήνουν τις ρίζες να ατροφούν και να γίνονται σαν των αεροφύτων θα τους βοηθήσουν – ίσως- να επιβιώσουν σε ένα κόσμο που κοινωνικά και περιβαλλοντικά μεταβάλλεται συνεχώς. Αυτά τα ιδιόμορφα φυτά τι να σημαίνουν άραγε για τον σημερινό και αυριανό άνθρωπο με την βαλίτσα του Μετανάστη ή τον μπόγο του Πρόσφυγα;»

«Τα Αερόφυτα» του Γιάννη Οικονομίδη,

24 Σεπτεμβρίου, στο Θέατρο Αλίκη, Πεδίον του Άρεως, ώρα 22:00

ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΔΩ

Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο

Το Αναλόγιο οργανώνεται από το 2005 από την Σίσσυ Παπαθανασίου. Η προσωπική της δέσμευση, η πίστη στις προοπτικές του νεοελληνικού θεάτρου, ανέδειξαν το φεστιβάλ σε δημοφιλή θεσμό, που θέλγει το κοινό και παρουσιάζει νέους και καταξιωμένους δραματουργούς, τα έργα των οποίων βρίσκουν στη συνέχεια τον δρόμο για τις θεατρικές σκηνές.
Συγχρόνως, αποτελεί πρότυπο πολιτιστικής διαχείρισης.
Το Αναλόγιο είναι πεδίο δοκιμασίας για μεταφραστές, ηθοποιούς, σκηνοθέτες οι οποίοι σε σύντομο χρονικό διάστημα, με εντατική δουλειά και συγκεκριμένους χωροχρονικούς όρους καλούνται να προσφέρουν τρόπους «ανάγνωσης» των έργων, προσπαθώντας αφενός να αναδείξουν τις αρετές των κειμένων και αφετέρου να προβούν σε «σκηνοθετημένη μη – σκηνοθεσία», σε μια μετά-ανάγνωση που θα αγγίξει τον θεατή, πολυαισθητηριακά

Φέτος, το  Διεθνές Φεστιβάλ Αναλόγιο, ο θεσμός – ορόσημο για τη γραφή, τη λογοτεχνία, το θέατρο και τις τέχνες επιστρέφει για 19η συνεχή χρονιά, από 21 έως 27 Σεπτεμβρίου 2022 στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Περισσότεροι από 100 συμμετέχοντες από 20 χώρες
δημιουργοί, μεταφραστές, θεωρητικοί, κριτικοί, ηθοποιοί και σκηνοθέτες, 9 σχολές θεάτρου, 28 καλλιτεχνικά, σχήματα, 11 νέα θεατρικά κείμενα, αρχαιόθεμη δραματουργία, ταινίες και αφιερώματα. Διακεκριμένοι συγγραφείς από όλο τον κόσμο.

The post «Τα Αερόφυτα» του Γιάννη Οικονομίδη στο Analogio International Festival 2022 appeared first on .