<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title> &#187; λέξεις</title>
	<atom:link href="https://www.newsville.be/tag/%ce%bb%ce%ad%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%82/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.newsville.be</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Mon, 04 May 2026 15:08:16 +0000</lastBuildDate>
	<language>el</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	
	<item>
		<title>Οι λέξεις που σημάδεψαν το 2025: Τι έψαξαν περισσότερο οι χρήστες στο Le Robert</title>
		<link>https://www.newsville.be/oi-lekseis-pou-simadepsan-ti-xronia-ti-epsaksan-perissoteroi-oi-xristes-tou-le-robert/</link>
		<comments>https://www.newsville.be/oi-lekseis-pou-simadepsan-ti-xronia-ti-epsaksan-perissoteroi-oi-xristes-tou-le-robert/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 09 Dec 2025 08:15:13 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Newsville]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[BEST OF WEB]]></category>
		<category><![CDATA[ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΡΘΡΑ]]></category>
		<category><![CDATA[Le Robert]]></category>
		<category><![CDATA[γαλλική γλώσσα]]></category>
		<category><![CDATA[λέξεις]]></category>
		<category><![CDATA[λεξικό]]></category>

		<guid isPermaLink="false">https://www.newsville.be/?p=92828</guid>
		<description><![CDATA[<p>Από το «masculinisme» μέχρι το «wesh» – πώς η γλώσσα αποτυπώνει τα μεγάλα θέματα της χρονιάς. </p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/oi-lekseis-pou-simadepsan-ti-xronia-ti-epsaksan-perissoteroi-oi-xristes-tou-le-robert/">Οι λέξεις που σημάδεψαν το 2025: Τι έψαξαν περισσότερο οι χρήστες στο Le Robert</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p data-start="242" data-end="751">Το 2025 υπήρξε μια χρονιά όπου οι δημόσιες συζητήσεις αποτυπώθηκαν με εντυπωσιακή καθαρότητα… στη γλώσσα. Σύμφωνα με το λεξικό <strong data-start="369" data-end="382">Le Robert</strong>, ορισμένες λέξεις που συνδέθηκαν με πολιτικές αντιπαραθέσεις, κοινωνικές εντάσεις, αλλά και ποπ κουλτούρα, κατέγραψαν ραγδαία άνοδο στις διαδικτυακές αναζητήσεις. Με πάνω από <strong data-start="558" data-end="593">50 εκατομμύρια προβολές σελίδων</strong> από την 1η Ιανουαρίου έως την 1η Δεκεμβρίου, το «Dico en ligne Le Robert» προσφέρει μια ενδιαφέρουσα εικόνα των θεμάτων που απασχόλησαν περισσότερο το κοινό.</p>
<p data-start="753" data-end="1271">Πρώτο στη λίστα, με αύξηση <strong data-start="780" data-end="788">800%</strong>, βρίσκεται ο όρος <strong data-start="807" data-end="841">«masculinisme»</strong>. Η έντονη αυτή άνοδος συνδέεται με τη συζήτηση γύρω από μια ετερόκλητη ιδεολογική τάση που προωθεί την επιστροφή σε «παραδοσιακές αξίες» και εναντιώνεται ανοιχτά στον φεμινισμό. Η δημοφιλία του όρου ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο την άνοιξη, όταν η σειρά του Netflix <em data-start="1107" data-end="1120">Adolescence</em> έφερε στο προσκήνιο την ιστορία ενός 13χρονου αγοριού εμποτισμένου με τέτοιες ιδέες και κατηγορούμενου για τη δολοφονία μιας συμμαθήτριάς του.</p>
<p data-start="1273" data-end="1646">Με ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον κινήθηκε και η λέξη <strong data-start="1326" data-end="1352">«conclave» (κονκλάβιο)</strong>, κάτι που το Le Robert αποδίδει σε δύο γεγονότα: το «κοινωνικό κονκλάβιο» για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος στη Γαλλία και, πολύ περισσότερο, το πραγματικό κονκλάβιο που οργανώθηκε στη Ρώμη μετά τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου στις 21 Απριλίου, για την ανάδειξη νέου Ποντίφικα.</p>
<p data-start="1648" data-end="2026">Ανάμεσα στις λέξεις που γνώρισαν θεαματικές αυξήσεις βρίσκεται και το <strong data-start="1718" data-end="1728">«wesh»</strong>, ένας πολυχρηστικός όρος της αργκό, που λειτουργεί τόσο ως χαιρετισμός όσο και ως έκφραση απορίας. Παράλληλα, όροι όπως <strong data-start="1849" data-end="1918">«eugénisme», «entrisme», «séditieux», «submersion» και «vassal»</strong> κατέγραψαν επίσης άνοδο, αντανακλώντας τις ανησυχίες και τις αμφιβολίες που διαπέρασαν τον δημόσιο διάλογο.</p>
<p data-start="2028" data-end="2389">Τέλος, ένα μικρό γλωσσικό «διαμαντάκι»: η λέξη <strong data-start="2075" data-end="2091">«gougnafier»</strong>, ένας παρωχημένος χαρακτηρισμός, επανήλθε στιγμιαία στην επικαιρότητα όταν χρησιμοποιήθηκε από υψηλόβαθμο αξιωματούχο στη Σενεγάλη τον Ιούνιο. Η δήλωσή του, που στόχευε τον πρόεδρο Bassirou Diomaye Faye, προκάλεσε πολιτική αναστάτωση και οδήγησε πολλούς χρήστες να αναζητήσουν τη σημασία του όρου (<em>σημ.: η λέξη προσδιορίζει κάποιον που είναι κακότροπος, κακομαθημένος ή ένα άτομο που δεν μπορεί να κάνει τίποτα σωστά</em>).</p>
<p data-start="2391" data-end="2542">Οι λέξεις, τελικά, δεν είναι ποτέ ουδέτερες. Αντανακλούν το συλλογικό κλίμα, τις εντάσεις, αλλά και τις περιέργειές μας. Το 2025 το απέδειξε περίτρανα.</p>
<hr data-start="2544" data-end="2547" />
<h3 data-start="2549" data-end="2591"><strong data-start="2593" data-end="2673">Les mots qui ont façonné 2025 : ce que révèlent les recherches sur Le Robert</strong></h3>
<p data-start="2675" data-end="2829"><strong data-start="2692" data-end="2829">Entre tensions sociales, actualité politique et langage pop, les requêtes des internautes brossent un portrait saisissant de l’année.</strong></p>
<p data-start="2831" data-end="3219">L’année 2025 aura été traversée par des débats vifs, et cela se voit jusque dans les mots que les francophones ont cherché en masse. Le dictionnaire <strong data-start="2980" data-end="2993">Le Robert</strong>, qui revendique plus de <strong data-start="3018" data-end="3053">50 millions de pages consultées</strong> en onze mois, publie la liste des termes dont la popularité a explosé. Une sorte de baromètre linguistique qui raconte, à sa manière, les préoccupations de l’époque.</p>
<p data-start="3221" data-end="3720">En tête, un mot dont la hausse est spectaculaire : <strong data-start="3272" data-end="3292">« masculinisme »</strong>, avec une progression de 800 %. Derrière cette envolée se cache l’exposition médiatique d’un courant idéologique hétérogène, dopé par les réseaux sociaux, qui prône un retour aux valeurs patriarcales et s’oppose frontalement au féminisme. Le débat s’est intensifié avec la sortie de la série Netflix <em data-start="3593" data-end="3606">Adolescence</em>, dans laquelle un adolescent de 13 ans, influencé par ces discours, se retrouve accusé du meurtre d’une camarade.</p>
<p data-start="3722" data-end="3982">Autre terme en pleine ascension : <strong data-start="3756" data-end="3772">« conclave »</strong>. Il a été propulsé au centre des recherches à la fois par les discussions sur la réforme des retraites en France et, surtout, par le conclave convoqué au Vatican après la disparition du pape François en avril.</p>
<p data-start="3984" data-end="4363">Le très répandu <strong data-start="4000" data-end="4012">« wesh »</strong>, expression caméléon de la jeunesse urbaine, figure également parmi les recherches les plus marquées de l’année, aux côtés de mots plus graves ou techniques tels que <strong data-start="4179" data-end="4255">« eugénisme », « entrisme », « séditieux », « submersion » ou « vassal »</strong>. Ensemble, ils témoignent des craintes, des fractures et des interrogations qui ont rythmé le débat public.</p>
<p data-start="4365" data-end="4649">Enfin, l’inattendu : <strong data-start="4386" data-end="4404">« gougnafier »</strong>, terme vieilli tombé en désuétude, revenu soudainement sur le devant de la scène après qu’un responsable sénégalais l’a utilisé pour qualifier le président Bassirou Diomaye Faye. Une pique qui a suffi pour relancer la curiosité des internautes.</p>
<p data-start="4651" data-end="4856">Les recherches lexicales ne sont donc pas de simples clics : elles racontent nos inquiétudes, nos étonnements et nos obsessions. En 2025, elles ont dressé le portrait d’une société en pleine interrogation.</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/oi-lekseis-pou-simadepsan-ti-xronia-ti-epsaksan-perissoteroi-oi-xristes-tou-le-robert/">Οι λέξεις που σημάδεψαν το 2025: Τι έψαξαν περισσότερο οι χρήστες στο Le Robert</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>https://www.newsville.be/oi-lekseis-pou-simadepsan-ti-xronia-ti-epsaksan-perissoteroi-oi-xristes-tou-le-robert/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Ποιες δέκα λέξεις έψαξαν περισσότερο οι γαλλόφωνοι στο λεξικό, φέτος;</title>
		<link>https://www.newsville.be/poies-deka-lekseis-epsaksan-perissotero-oi-gallofwnoi-sto-leksiko-fetos/</link>
		<comments>https://www.newsville.be/poies-deka-lekseis-epsaksan-perissotero-oi-gallofwnoi-sto-leksiko-fetos/#comments</comments>
		<pubDate>Thu, 19 Dec 2024 12:55:17 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Newsville]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[BEST OF WEB]]></category>
		<category><![CDATA[Le Robert]]></category>
		<category><![CDATA[αναζήτηση]]></category>
		<category><![CDATA[λέξεις]]></category>
		<category><![CDATA[λεξικό]]></category>

		<guid isPermaLink="false">https://www.newsville.be/?p=88281</guid>
		<description><![CDATA[<p>Όπως κάθε χρόνο, το διάσημο λεξικό της γαλλικής γλώσσας Le Robert αποκαλύπτει την λίστα με τις δέκα λέξεις που οι χρήστες του έψαξαν πιο συχνά στην διαδικτυακή του βερσιόν.</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/poies-deka-lekseis-epsaksan-perissotero-oi-gallofwnoi-sto-leksiko-fetos/">Ποιες δέκα λέξεις έψαξαν περισσότερο οι γαλλόφωνοι στο λεξικό, φέτος;</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Όπως κάθε χρόνο, το διάσημο λεξικό <a href="https://dictionnaire.lerobert.com/" target="_blank">Le Robert</a> αποκαλύπτει την λίστα με τις δέκα λέξεις που οι χρήστες του έψαξαν πιο συχνά στην διαδικτυακή του βερσιόν. Συνδεδεμένες άρρηκτα με τα γεγονότα που στιγμάτισαν την χρονιά που φεύγει, αυτές οι δέκα λέξεις σκιαγραφούν κατά κάποιον τρόπο το 2024. Ας ρίξουμε μια ματιά:</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">1.Hubris</span><br />
Όχι άλλο σασπένς, αποκαλύπτουμε τον μεγάλο νικητή: την ύβρη. Ένα αίσθημα υπερηφάνειας που ωθεί τους ανθρώπους στην υπερβολή. Και είναι ο Ιούλιος που η αναζήτηση της εν λόγω λέξης έφτασε στο αποκορύφωμα της. Ακριβώς τη στιγμή που ο Εμανουέλ Μακρόν διαλύει την Εθνοσυνέλευση και οι επικριτές του εξαντλούν τη δημιουργικότητά τους, έτσι ώστε η διάθεσή τους να γίνει αντιληπτή από τον Τύπο. Περίεργο. Ωστόσο, δεν είμαστε σίγουροι ότι ο γάλλος πρόεδρος θα ασπαστεί την ίδια άποψη.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">2. Bipeur</span><br />
Ακριβώς πίσω από την Ύβρη, βρίσκουμε το «μπίπερ». Ας φρεσκάρουμε τη μνήμη σας. Πίσω στον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν η επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο έγινε πρωτοσέλιδο σε όλο τον Τύπο. Εκατοντάδες τηλεειδοποιητές έχουν παγιδευτεί, αυτές οι αθώες -κατά τα άλλα- συσκευές ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Σίγουρα, ο ηγέτης αυτού του τρομοκρατικού κινήματος πέφτει, αλλά με τίμημα τον θάνατο εκατοντάδων αθώων πολιτών.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">3. Colistier</span><br />
Ταξιδεύουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη φορά, των οποίων οι προεδρικές εκλογές μονοπώλησαν για άλλη μια φορά το ενδιαφέρον. Τότε αναρωτιόμαστε τι είναι στην πραγματικότητα ένας υποψήφιος; Λοιπόν, αυτή είναι η θέση την οποία διεκδικούσε η Kamala Harris το 2021, πριν καν μπει στην προεδρική κούρσα. Αυτό υποδηλώνει τον ρόλο του δεξιού χεριού του υποψηφίου για την προεδρία. Αυτό του επιτρέπει να διευρύνει το φάσμα των ψηφοφόρων παίρνοντας δίπλα του ένα ρόλο με αρμοδιότητες διαφορετικές από τις δικές του. Πάνω από όλα όμως, σε περίπτωση νίκης, ο υποψήφιος αντιπρόεδρος γίνεται αυτόματα αντιπρόεδρος. Αυτή τη θέση θα καταλαμβάνει από εδώ και πέρα ​​ο JD Vance (σημ.: ο αντιπρόεδρος του Τραμπ).</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">4. Cloporte</span><br />
Κατευθείαν από τις γαλλικές ειδήσεις όπου αυτό το έντομο έκανε την παρέμβασή του. Με μεταφορική βέβαια έννοια, όταν ο Bruno Le Maire κατηγόρησε τους συμβούλους του Μακρόν μετά τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης. «Τα πατώματα των υπουργείων και των ανακτόρων της Δημοκρατίας είναι γεμάτα με ψείρες. Πράγματι, αυτή η λέξη μπορεί επίσης να υποδηλώσει ένα «απεχθές και δουλοπρεπές άτομο, υπαινίσσοντας τη συμπεριφορά του έρποντος ζώου και τα περιβάλλοντα που συχνάζει, τα οποία είναι δυσπρόσιτα και βρώμικα». Κάπως οξύς χαρακτηρισμός απ” όσο φαίνεται, σωστά;</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">5. Féminicide</span><br />
Στη Γαλλία είχαν ξεσπάσει ατέλειωτες συζητήσεις για να συμπεριληφθεί η γυναικοκτονία στον Ποινικό Κώδικα. Αρκετές επιβαρυντικές περιστάσεις χρησιμοποιούνται ήδη σε περιπτώσεις ανθρωποκτονίας, όπως η εκ προθέσεως δολοφονία μιας γυναίκας λόγω του φύλου της. Ανεπαρκής, κρίνεται από τις φεμινιστικές ενώσεις για τις οποίες η αναγωγή της βίας σε εγκληματική διάσταση είναι άκρως συμβολική. Επιπλέον, το Βέλγιο είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που έχει υιοθετήσει νόμο για την καταπολέμηση της γυναικοκτονίας. Η νομοθεσία, που εγκρίθηκε το 2023, ορίζει επίσημα την έννοια της γυναικοκτονίας.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">6. Vérole</span><br />
Μυστήριο για αυτό. Ίσως κάποιοι, ή μάλλον πολλοί, να μπέρδεψαν την ευλογιά με την σύφιλη, που στη γαλλική γλώσσα μοιάζουν σαν λέξεις (vérole είναι η σύφιλη ενώ η ευλογιά είναι variole). Πράγματι, ο ΠΟΥ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από μια επιδημία της ευλογιάς των πιθήκων που τώρα μετονομάστηκε σε MPOX.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">7. Paralympique</span><br />
Λοιπόν, εδώ η εξήγηση είναι προφανής. Χρονιά Ολυμπιακών Αγώνων, που μάλιστα έγιναν και στο Παρίσι. Πόσο μάλλον αν σκεφτεί κανείς ότι οι παραολυμπιονίκες της Γαλλίας έφεραν πίσω 11 μετάλλια, μεταξύ των οποίων πέντε χρυσά, στις βαλίτσες τους.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">8. Entrisme</span><br />
Στη Γαλλία όπως και στο Βέλγιο, αυτό το φαινόμενο είναι ολοένα και πιο ανησυχητικό και ορίζεται ως εξής: «Τεχνική επιρροής σε (ομάδα ή κόμμα) χρησιμοποιώντας στοιχεία που εισάγονται σε αυτήν». Στο Βέλγιο, ειδικότερα το MR έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τα κόμματα Ecolo και PS. Συγκεκριμένα, αυτά τα κόμματα θα περιλάμβαναν στις τάξεις τους ριζοσπάστες ισλαμιστές που θα τους έφερναν ψήφους με λαϊκιστικά μέσα.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">9. Nyctalope</span><br />
Αυτό σίγουρα κερδίζει το βραβείο για την πιο τρελή ιστορία. Κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος για τις γάτες, ένα παιδάκι σε νηπιαγωγείο αποβλήθηκε από την τάξη του επειδή είπε τη λέξη «νυκταλόπη». Ο δάσκαλος εξοργίστηκε από την χρήση μιας τέτοιας προσβολής&#8230; που στην πραγματικότητα δεν είναι. Αυτή η λέξη δηλώνει στην πραγματικότητα ζώα που μπορούν να βλέπουν τη νύχτα, από την ελληνική λέξη νυκταλωπία. Ποτέ δεν είναι αργά για να μαθαίνεις, θα πούμε εμείς.</p>
<p><span style="text-decoration: underline;">10.PFAS</span><br />
Πολύ βελγικό επίσης. Πρόσφατα, το RTBF αποκάλυψε ότι τα επίπεδα αυτών των συστατικών ήταν πολύ υψηλά στο νερό διανομής αρκετών δήμων της Βαλλονίας. Αυτή η μέχρι τότε άγνωστη στο ευρύ κοινό λέξη έχει έρθει στο προσκήνιο. Αυτές οι πολυφθοροαλκυλικές ουσίες είναι ρύποι που αγαπούν οι κατασκευαστές. Υπάρχουν περισσότερα από 10.000 από αυτά, και έχουν πολλές ιδιότητες: τα PFAS απωθούν το νερό, είναι αντιλιπιδικά&#8230; αλλά πάνω από όλα εξαιρετικά ανθεκτικά. Και εκεί ακριβώς έγκειται το πρόβλημα. Δεν αλλοιώνονται φυσικά και τα βρίσκουμε παντού: στα τρόφιμα, στα καλλυντικά, στα μαγειρικά μας σκεύη, αλλά και στο νερό μας. Αλλά μάλλον αυτό το έχετε μάθει ήδη.</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/poies-deka-lekseis-epsaksan-perissotero-oi-gallofwnoi-sto-leksiko-fetos/">Ποιες δέκα λέξεις έψαξαν περισσότερο οι γαλλόφωνοι στο λεξικό, φέτος;</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>https://www.newsville.be/poies-deka-lekseis-epsaksan-perissotero-oi-gallofwnoi-sto-leksiko-fetos/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Couvre-feu: από τις φωτιές στην απαγόρευση κυκλοφορίας</title>
		<link>https://www.newsville.be/couvre-feu-apo-tis-foties-stin-apagoreusi-kykloforias/</link>
		<comments>https://www.newsville.be/couvre-feu-apo-tis-foties-stin-apagoreusi-kykloforias/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 26 Oct 2020 09:13:27 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Newsville]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[BEST OF WEB]]></category>
		<category><![CDATA[couvre-feu]]></category>
		<category><![CDATA[απαγόρευση κυκλοφορίας]]></category>
		<category><![CDATA[ετυμολογία]]></category>
		<category><![CDATA[ιστορία]]></category>
		<category><![CDATA[λέξεις]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.newsville.be/?p=69483</guid>
		<description><![CDATA[<p>Μια φράση που ακούμε πλέον καθημερινά. Ο γαλλικός όρος για την απαγόρευση κυκλοφορίας είναι "couvre-feu". Τι σχέση όμως έχει η φωτιά με τους περιορισμούς στην μετακίνηση; Η απάντηση βρίσκεται στην ιστορία...</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/couvre-feu-apo-tis-foties-stin-apagoreusi-kykloforias/">Couvre-feu: από τις φωτιές στην απαγόρευση κυκλοφορίας</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Στις 17 Οκτωβρίου 2020, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων του covid-19 και των θανάτων στο Βέλγιο, ο πρωθυπουργός Alexander De Croo ανακοίνωσε εθνική απαγόρευση της κυκλοφορίας από τα μεσάνυχτα έως τις 05:00 π.μ. τοπική ώρα. Η απαγόρευση της κυκλοφορίας τέθηκε σε ισχύ την Δευτέρα 19 Οκτωβρίου και θα διαρκέσει τέσσερις εβδομάδες. Επιπρόσθετα, το Σάββατο 24 Οκτωβρίου η Κυβέρνηση των Βρυξελλών αποφάσισε την αυστηροποίηση του μέτρου, εφαρμόζοντας απαγόρευση κυκλοφορίας στην πρωτεύουσα από τις 22.00 μέχρι τις 6 τα ξημερώματα.</p>
<p>Με άλλα λόγια, η φράση «couvre-feu» μπήκε για τα καλά στο καθημερινό μας λεξιλόγιο. Τι σχέση όμως έχει η φωτιά (feu) με τους περιορισμούς στην μετακίνηση;</p>
<p>Όπως γράφει στην σελίδα του ο μεταφραστής <strong>Νίκος Σαραντάκος</strong> (τον οποίο είχαμε τη χαρά να <a href="https://www.youtube.com/watch?v=J5BZrzasMQw" target="_blank">δούμε και να ακούσουμε</a> στις Βρυξέλλες τον Μάρτιο του ’18, καλεσμένο του <a href="http://www.hellenic-circle.eu/" target="_blank">Κύκλου </a>και του <a href="http://www.cliqueart.be/" target="_blank">CliqueArt</a>):</p>
<p><em>Πράγματι, η απαγόρευση της κυκλοφορίας, κυρίως τη νύχτα, λέγεται στα γαλλικά couvre-feu. Και λίγα γαλλικά κι αν ξέρει κανείς, θα θυμάται ότι feu είναι η φωτιά, ίσως και ότι couvre σημαίνει «καλύπτω, σκεπάζω», του ρήματος couvrir στο απαρέμφατο, απ’ όπου έχουμε στα ελληνικά την κουβερτούρα ή το κουβέρ των εστιατορίων, ενώ από την ίδια λατινική ρίζα, αλλά από τα ιταλικά, έχουμε την πολύ πιο κοινή κουβέρτα.</em></p>
<p><em>Ποια σχέση έχει όμως η απαγόρευση της κυκλοφορίας με το σκέπασμα της φωτιάς;</em></p>
<p><em>Η απάντηση βρίσκεται στην ιστορία της λέξης. Τον παλιό καιρό, πριν από τον ηλεκτροφωτισμό των σπιτιών, σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις σε κάποια ορισμένη ώρα της νύχτας, έβγαινε ο τελάλης ή χτυπούσε ένα καμπανάκι για να ειδοποιηθούν οι κάτοικοι να προφυλάξουν τις ανοιχτές φωτιές στα τζάκια και να σβήσουν δαδιά και φωτιστικά στα σπίτια τους, και να ετοιμαστούν για ύπνο, ως μέτρο για να αποφεύγονται οι πυρκαγιές από τα ξεχασμένα τζάκια ή άλλες αναμμένες φωτιές. (Να θυμίσουμε ότι το αστικό σπίτι της εποχής δεν είχε ένα τζάκι στο σαλόνι αλλά σχεδόν ένα σε κάθε δωμάτιο και βέβαια ότι για τον φωτισμό χρησιμοποιούνταν δάδες και συναφή).</em></p>
<p><em>Αυτό ήταν μεσαιωνικό έθιμο, αλλά τον 19ο αιώνα η λέξη πήρε τη γενικότερη σημασία της απαγόρευσης νυχτερινής κυκλοφορίας στις πόλεις είτε για λόγους δημόσιας υγείας είτε για λόγους ασφάλειας (και βέβαια στις κατεχόμενες πόλεις).</em></p>
<p><em>Η γαλλική λέξη πέρασε και στα παλιά αγγλικά ως curfeu, τον 14ο αιώνα, για να εξελιχθεί στο σημερινό αγγλικό curfew, που δεν θυμίζει και πολύ την προέλευσή του.</em></p>
<p><em>Και το curfew είχε αρχικά τη σημασία της ειδοποίησης να σκεπάσουν οι κάτοικοι τις ανοιχτές φωτιές στα τζάκια στα σπίτια τους και σταδιακά πήρε τη σημασία της απαγόρευσης της νυχτερινής κυκλοφορίας.</em></p>
<p>Αυτά γράφει ο Σαραντάκος και συμπληρωματικά, στο λήμμα του «curfew» στην Wikipedia διαβάζουμε συγκεκριμένα ότι ο νόμος αυτός – ότι δηλαδή φωτιστικά και τζάκια πρέπει να σβήνουν το βράδυ- έγινε πράξη από τον Γουλιέλμο τον Α” της Αγγλίας (γνωστότερο ίσως και σαν Γουλιέλμος ο Κατακτητής).</p>
<p>Πράγματι, στο online ιστορικό ετυμολογικό λεξικό του Bailey, στο λήμμα για το «curfew» διαβάζουμε το εξής:</p>
<p><a href="http://www.newsville.be/wp-content/uploads/2020/10/couvrefeu.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-69488" src="https://www.newsville.be/wp-content/uploads/2020/10/couvrefeu.jpg" alt="couvrefeu etymology lexicon" width="800" height="534" /></a></p>
<p>Βλέπουμε, δηλαδή, και σε δεύτερο λήμμα, ότι σήμαινε το προειδοποιητικό καμπανάκι, στις 20.00. Κι αν παραμένει η απορία τι δουλειά έχουν τα γαλλικά μέσα στην αγγλική γλώσσα, η απάντηση είναι πάλι στην ιστορία: Μετά την κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς τον 11ο αιώνα, η αρχαία αγγλική γλώσσα επηρεάστηκε δραματικά από τα νορμανδικά, που δεν είναι παρά μια μορφή της γαλλικής γλώσσας εκείνης της εποχής.</p>
<p>Και να πως φτάσαμε από το τζάκι και την φωτιά, στους άδειους σύγχρονους δρόμους.</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/couvre-feu-apo-tis-foties-stin-apagoreusi-kykloforias/">Couvre-feu: από τις φωτιές στην απαγόρευση κυκλοφορίας</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>https://www.newsville.be/couvre-feu-apo-tis-foties-stin-apagoreusi-kykloforias/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Γαστρονομία: Οι νέες λέξεις που μπήκαν στα λεξικά της&#8230;.κουζίνας</title>
		<link>https://www.newsville.be/gastronomia-oi-nees-lekseis-pou-bikan-sta-lexika-tis-kouzinas/</link>
		<comments>https://www.newsville.be/gastronomia-oi-nees-lekseis-pou-bikan-sta-lexika-tis-kouzinas/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 17 Jun 2020 12:05:00 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Newsville]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[BEST OF WEB]]></category>
		<category><![CDATA[γαστρονομία]]></category>
		<category><![CDATA[κουζίνα]]></category>
		<category><![CDATA[λέξεις]]></category>
		<category><![CDATA[συνταγές]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.newsville.be/?p=61627</guid>
		<description><![CDATA[<p>Τα μαγειρικά σόου και η γενικότερη τρέλα για τη μαγειρική, έχουν εκδημοκρατίσει ορισμένους γαστρονομικούς όρους. Το 2021 λοιπόν, βλέπει τα λεξικά της κουζίνας να εμπλουτίζονται με νέες λέξεις. Ας δούμε ορισμένες από αυτές.</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/gastronomia-oi-nees-lekseis-pou-bikan-sta-lexika-tis-kouzinas/">Γαστρονομία: Οι νέες λέξεις που μπήκαν στα λεξικά της&#8230;.κουζίνας</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Ο κατάλογος των νέων λέξεων που θα βρουν την θέση τους στα λεξικά το 2021 έχει γίνει πια γνωστός και μεταξύ των εκατοντάδων νέων λέξεων, μερικές ανήκουν στην ορολογία της γαστρονομίας. Κάποιες είναι ήδη κομμάτι της καθημερινότητας μας, άλλες μόλις έκαναν την εμφάνισή τους στη γαλλική γλώσσα.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>«Φταίει» η πληθώρα των μαγειρικών εκπομπών; Ή το ότι εν μέσω καραντίνας η κουζίνα αποτέλεσε μια διέξοδο; Ή μήπως η γενικευμένη τρέλα για τη μαγειρική, των τελευταίων ετών; Ίσως όλα παίζουν το ρόλο τους, το σίγουρο όμως είναι ότι όλα περνούν απ” το στομάχι. Ας ρίξουμε λοιπόν μια ματιά σε μερικές από αυτές τις λέξεις που έχουν καθορίσει τις γαστρονομικές τάσεις τα τελευταία χρόνια.</p>
<p><strong>Kombucha (κομπούχα):</strong> αυτό το αλμυρό ποτό που προκύπτει από ζύμωση και είναι αρωματισμένο με μαύρο ή πράσινο τσάι, είναι το πιο υγιεινό στιγμιαίο ποτό. Γνωστό για τις θεραπευτικές και θρεπτικές του ιδιότητες, συνεχίζει να σαγηνεύει τους οπαδούς ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής. Το να φτιάξετε το δικό σας Kombucha έχει γίνει must. Βέβαια μπορείτε επίσης να το βρείτε έτοιμο στα σούπερ μάρκετ.</p>
<p><strong>Dal:</strong> Νταλ (<i>dahl</i>) στην ινδική γλώσσα σημαίνει φακές, αλλά είναι και η ονομασία ενός από τα πιο αγαπημένα πιάτα της ινδικής κουζίνας. Εδώ οι φακές συνδυάζονται με πολλά μπαχαρικά, χωρίς να είναι απαραίτητα πικάντικες, και σερβίρονται σκέτες ή με βρασμένο ρύζι. Υπάρχουν τόσες πολλές εκδόσεις αυτού του πιάτου, όσο και η διάθεση του καθενός να δημιουργήσει τη δική του συνταγή. Μερικά βιβλία, ιδίως το βιβλίο μαγειρικής The Dal, του Krishna Dutta, αφιερώνουν όλες τις σελίδες τους σε αυτό το πιάτο.</p>
<p><strong>Mochi</strong>: αυτά τα ιαπωνικά κέικ φτιαγμένα από ρύζι (συγκεκριμένα το <i>mochigome,</i> ένα είδος κολλώδους ρυζιού) έχουν κατακλύσει όλο τον κόσμο. Συνήθως τα συναντάς γεμισμένα με anko, την γλυκιά πάστα φασολιών azuki, τα mochi είναι η καινούρια γαστρονομική τάση της εποχής.</p>
<p><strong>Veggies</strong>: πρόκειται για έναν αγγλισμό που χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο και ο οποίος πια έχει προστεθεί στη γαλλική γλώσσα ορίζοντας έτσι τους χορτοφάγους. Με την παγκοσμιοποίηση και την ολοένα και αυξανόμενη χρήση των αγγλικών, η τάση για αγγλισμούς (την υιοθέτηση δηλαδή αγγλικών λέξεων) δεν σταματά να κερδίζει δυναμική και αυτή η λέξη είναι πλέον κατανοητή από όλους.</p>
<p><strong>Boules à la Liégeoise:</strong> Η ναυαρχίδα της δημοφιλούς γαστρονομίας της Λιέγης, τα boules à la Liège (κεφτεδάκια) έχουν πλέον δικαιωματικά μια θέση στο λεξικό. Εάν ο όρος «κεφτεδάκι» υπάρχει από το 1762, έπρεπε να φτάσουμε στο 2021 για να λεξικογραφηθεί. Το πραγματικό όνομα αυτού του πιάτου είναι « boulet sauce lapin » (κεφτεδάκια με σάλτσα κουνελιού), η οποία φυσικά δεν έχει καμία σχέση με κουνέλι, αλλά με μια συγκεκριμένη κυρία που δημιούργησε αυτή τη συνταγή. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές, αλλά όλες περιλαμβάνουν την περίφημη σάλτσα της Λιέγης που δίνει την ιδιαίτερη αυτή γεύση.</p>
<p><strong>Χαλλούμι</strong>: Το χαρακτηριστικό τυρί από την Κύπρο, απέκτησε κι αυτό τη θέση του στην γαλλική γλώσσα, αφού πρώτα είχε καταφέρει να εδραιωθεί στην γαλλική κουζίνα. Η ημίσκληρη υφή του προσφέρει πολλές δυνατότητες για την αξιοποίησή του σε συνταγές, ενώ η ουδέτερη γεύση του προσαρμόζεται σε ένα σωρό προετοιμασίες.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>Πηγή: lesoir.be</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/gastronomia-oi-nees-lekseis-pou-bikan-sta-lexika-tis-kouzinas/">Γαστρονομία: Οι νέες λέξεις που μπήκαν στα λεξικά της&#8230;.κουζίνας</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>https://www.newsville.be/gastronomia-oi-nees-lekseis-pou-bikan-sta-lexika-tis-kouzinas/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>O Οκτώβριος στις γλώσσες της Ευρώπης</title>
		<link>https://www.newsville.be/o-oktobrios-stis-glwsses-tis-eurwpis/</link>
		<comments>https://www.newsville.be/o-oktobrios-stis-glwsses-tis-eurwpis/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 31 Oct 2017 10:24:41 +0000</pubDate>
		<dc:creator><![CDATA[Newsville]]></dc:creator>
				<category><![CDATA[BEST OF WEB]]></category>
		<category><![CDATA[Jakub Marian]]></category>
		<category><![CDATA[λέξεις]]></category>
		<category><![CDATA[μήνας]]></category>
		<category><![CDATA[Οκτώβρης]]></category>
		<category><![CDATA[Οκτώβριος]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://www.newsville.be/?p=45354</guid>
		<description><![CDATA[<p>Εμφανώς προέρχεται από τον αριθμό 8. Είναι όμως ο δέκατος μήνας του έτους. Γιατί είναι λάθος το "Οκτώ-μ-βρης"; Τελικά πως τον λένε; </p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/o-oktobrios-stis-glwsses-tis-eurwpis/">O Οκτώβριος στις γλώσσες της Ευρώπης</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></description>
				<content:encoded><![CDATA[<p>Ο Οκτώβριος είναι ο δέκατος μήνας του χρόνου, ενώ πρακτικά σηματοδοτεί και τον ερχομό του χειμώνα. Τουλάχιστον στα μέρη μας. Αν πάμε όμως λίγο πιο παλιά, στο ρωμαϊκό ημερολόγιο, τότε το έτος δεν ξεκινούσε τον Ιανουάριο, αλλά τον Μάρτιο (Μάρτιος = Mars = Άρης, αλλά αυτό σε άλλο άρθρο). Συνεπώς ο Οκτώβρης ήταν ο 8ος κατά σειρά μήνας, εξού και το όνομά του (octo στα λατινικά, το οκτώ). Το «octo» δεν έχει «m», όπως έχει αντιστοίχως το «septem» ή τα «novem» και «decem», που μας έδωσαν τον Σεπτέμβρη, τον Νοέμβρη και τον Δεκέμβρη. “Ετσι κι ο Οκτώβρης, στα ελληνικά, δεν έχει «μ», κι ας γράφουν πολλοί «Οκτώμβρης», επηρεασμένοι σαφώς από τους άλλους μήνες.</p>
<p>Η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών γλωσσών έχει δανειστεί το όνομα του μήνα (και των υπολοίπων για να είμαστε ειλικρινείς) από τα λατινικά, οπότε δεν προκαλεί εντύπωση πως υπάρχει μεγάλη ομοιότητα μεταξύ των ονομασιών. Οκτώβριος στα ελληνικά, October (αγγλικά), Oktober (γερμανικά και ολλανδικά), octobre (γαλλικά), octubre (ισπανικά), ottobre (ιταλικά), καθώς και άλλες παραλλαγές της αρχικής λατινικής λέξης.</p>
<p>Ας δούμε, λοιπόν, κάποιες εξαιρέσεις, με την βοήθεια του χάρτη του <strong>Jakub Marian</strong>, γλωσσολόγου και καλλιτέχνη.</p>
<p><a href="http://www.newsville.be/wp-content/uploads/2017/10/october-in-european-languages.jpg"><img class="aligncenter size-full wp-image-45355" src="https://www.newsville.be/wp-content/uploads/2017/10/october-in-european-languages.jpg" alt="october-in-european-languages" width="700" height="700" /></a></p>
<p>Το<b> πολωνικό </b><i>październik</i> προέρχεται από το <i>paździerz</i> = “σπόροι κάνναβης ή λιναριού”, των οποίων η συγκομιδή γινόταν τον Οκτώβριο. Το ίδιο και στα <b>λευκορωσικά, </b>όπου <i>kastrýčnik</i> (από την λέξη <i>kastra)</i> επίσης σημαίνει  “σπόροι κάνναβης ή λιναριού”. Δεν διαφοροποιούνται οι  <b>λιθουανοί, </b>όπου το <i>spalis</i> επίσης περιγράφει κάτι παρόμοιο.</p>
<p>Στα<b> ουκρανικά, </b>το <i>žóvten’</i> σημαίνει το κιτρίνισμα των φύλλων. Το <b>τσέχικο</b> <i>říjen</i> προκύπτει από την λέξη <i>říje</i>, που σημαίνει την περίοδο αναπαραγωγής των ζώων. Το <b>κροατικό</b> <i>listopad</i> κυριολεκτικά σημαίνει  “πέσιμο των φύλλων”,με άλλα λόγια «ο μήνας κατά τον οποίο τα δέντρα ρίχνουν τα φύλλα τους». Αξίζει ωστόσο να τονίσουμε πως η ίδια λέξη, «listopad», είναι ο μήνας Νοέμβριος στα πολωνικά και τα τσέχικα.</p>
<p>Στα<b> τούρκικα,</b> ο Οκτώβρης είναι <i>ekim</i> που σημαίνει «σπορά». Στα <strong>αλβανικά</strong>, <i>tetor, </i>το οποίο προέρχεται από το <i>tet(ë), </i>το οκτώ στα αλβανικά, δηλαδή. Λέξη που έχει σαν απώτερη ρίζα στην πρωτο-ινδεοευρωπαϊκή την ίδια που έχει και το λατινικό octo.</p>
<p>Το<b> ιρλανδικό </b><i>Deireadh Fómhair</i> μπορεί να μεταφραστεί σαν «τέλος του φθινοπώρου» ή «τέλος του θερισμού». Το <strong>ουαλικό </strong><i>Hydref</i>  σημαίνει «φθινόπωρο», ενώ το <strong>γαελικό </strong><i>dàmhair</i> περιγράφει την περίοδο αναπαραγωγής των ζώων.</p>
<p>Τέλος, κάποιες ιδιαίτερες περιπτώσεις, όπως το<b> </b><i>santugaine</i>  που ακούγεται στην <strong>Σαρδηνία</strong>, και προέρχεται από έναν τοπικό Άγιο, που μαρτύρησε στην περιοχή, τον Gabinus ( <i>Santu Gaine</i> ή <i>Santu ‘Aine). </i>Αρκετά πιο βόρεια, στην <strong>Φινλανδία</strong>, όπου ο Οκτώβρης είναι <em>lokakuu, </em>δηλαδή «μήνας της λάσπης» ή «βρώμικος μήνας».</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><em><strong>Πηγή: <a href="https://jakubmarian.com/october-in-european-languages/" target="_blank">jakubmarian.com<br />
</a>Κεντρική φώτο: «Οχτώβρης» του Γιάννη Τσαρούχη.</strong></em></p>
<p>The post <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be/o-oktobrios-stis-glwsses-tis-eurwpis/">O Οκτώβριος στις γλώσσες της Ευρώπης</a> appeared first on <a rel="nofollow" href="https://www.newsville.be"></a>.</p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>https://www.newsville.be/o-oktobrios-stis-glwsses-tis-eurwpis/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
