Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) παρουσίασε τις δέκα επικρατέστερες προτάσεις για τη νέα γενιά των χαρτονομισμάτων του ευρώ, εγκαινιάζοντας παράλληλα μια πανευρωπαϊκή δημόσια διαβούλευση, μέσα από την οποία οι πολίτες καλούνται να εκφράσουν τη γνώμη τους για τον μελλοντικό σχεδιασμό του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.

Πρόκειται για τον πρώτο πλήρη επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων του ευρώ από το 2002, όταν τέθηκαν για πρώτη φορά σε κυκλοφορία. Στόχος της πρωτοβουλίας δεν είναι μόνο η αισθητική ανανέωση, αλλά και η ενίσχυση της ασφάλειας, της προσβασιμότητας και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας των τραπεζογραμματίων.

Η νέα σειρά βασίζεται σε δύο θεματικές ενότητες: τον «Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» και τα «Ποτάμια και Πουλιά», οι οποίες φιλοδοξούν να αναδείξουν είτε την κοινή πολιτιστική κληρονομιά της Ευρώπης είτε τον φυσικό της πλούτο.

Στην πρώτη θεματική, τα χαρτονομίσματα φιλοξενούν ορισμένες από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ευρωπαϊκής ιστορίας. Το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ προτείνεται να φέρει τη μορφή της Μαρίας Κάλλας, το 10ευρω του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, το 20ευρω της Μαρί Κιουρί, το 50ευρω του Μιγκέλ ντε Θερβάντες, το 100ευρω του Λεονάρντο ντα Βίντσι, ενώ το 200ευρω θα τιμά την Μπέρτα φον Ζούτνερ, βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης.

Ξεχωριστό ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ανάμεσα στις δέκα τελικές σχεδιαστικές προτάσεις βρίσκεται και μία ελληνική συμμετοχή. Η καταξιωμένη ζωγράφος και χαράκτρια Μυρσίνη Βαρδοπούλου συγκαταλέγεται στους φιναλίστ του ευρωπαϊκού διαγωνισμού, επιλέγοντας επίσης τη θεματική του «Ευρωπαϊκού Πολιτισμού».

Η πρότασή της εστιάζει όχι τόσο στα ίδια τα ιστορικά πρόσωπα, όσο στη διαχρονική αξία της προσφοράς τους. Όπως περιγράφει η ίδια η ΕΚΤ, ο σχεδιασμός αξιοποιεί κύκλους και συμβολικά στοιχεία που δημιουργούν έναν κοινό πνευματικό χώρο, αναδεικνύοντας την ιδέα ότι οι διαφορετικές προσωπικότητες της Ευρώπης αποτελούν μια ενιαία πηγή έμπνευσης και κοινών πολιτιστικών αξιών.

Η Μυρσίνη Βαρδοπούλου διαθέτει πολυετή εμπειρία στον σχεδιασμό ελληνικών γραμματοσήμων και είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία και την επίβλεψη της παραγωγής των φιλοτελικών εκδόσεων των ΕΛΤΑ, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη διάκρισή της σε έναν διαγωνισμό ευρωπαϊκής εμβέλειας.

Οι δέκα φιναλίστ προέκυψαν ύστερα από διαγωνισμό σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στον οποίο κατατέθηκαν περισσότερες από 1.200 συμμετοχές. Από αυτές επιλέχθηκαν αρχικά 25 δημιουργοί, οι οποίοι κλήθηκαν να αναπτύξουν ολοκληρωμένες προτάσεις για μία ή και τις δύο θεματικές. Στη συνέχεια, ανεξάρτητη επιτροπή 21 ειδικών από διαφορετικούς επιστημονικούς και καλλιτεχνικούς κλάδους επέλεξε τις δέκα τελικές προτάσεις.

Η διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση της ΕΚΤ θα παραμείνει ανοικτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ παράλληλα ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών θα πραγματοποιήσει αντίστοιχη δημοσκόπηση σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της Ευρωζώνης.

Όπως δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, «τα χαρτονομίσματα του ευρώ είναι πολύ περισσότερα από ένα μέσο πληρωμής· αποτελούν μία από τις πιο απτές εκφράσεις της Ευρώπης». Σύμφωνα με την ίδια, τα νέα σχέδια συνδυάζουν αισθητική και συμβολισμό, ενισχύοντας την κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Από την πλευρά του, το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ Πιέρο Τσιπολόνε υπογράμμισε ότι ο επανασχεδιασμός αποτελεί μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής του Ευρωσυστήματος, ώστε τα μετρητά να παραμείνουν ασφαλές, αξιόπιστο και σύγχρονο μέσο πληρωμής, διατηρώντας παράλληλα την ελευθερία των πολιτών να επιλέγουν τον τρόπο συναλλαγών τους.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να λάβει την τελική απόφαση για το σχέδιο που θα επιλεγεί προς το τέλος του 2026, λαμβάνοντας υπόψη τις εισηγήσεις της επιτροπής, τις τεχνικές αξιολογήσεις αλλά και τις απόψεις των Ευρωπαίων πολιτών.

Αφού ολοκληρωθούν οι απαραίτητες δοκιμές, θα ξεκινήσει η παραγωγή της νέας σειράς, η οποία θα ενσωματώνει νέα χαρακτηριστικά ασφαλείας, θα είναι πιο εύκολα αναγνωρίσιμη ακόμη και από άτομα με προβλήματα όρασης, ενώ θα κατασκευάζεται με πιο βιώσιμα υλικά και διαδικασίες, μειώνοντας το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα.

Τα σημερινά χαρτονομίσματα θα διατηρήσουν πλήρως την αξία τους και θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν παράλληλα με τη νέα σειρά για όσο χρονικό διάστημα κριθεί απαραίτητο.

Une nouvelle génération de billets en euros se prépare

La BCE dévoile les projets finalistes, consulte les citoyens européens et une artiste grecque figure parmi les créateurs retenus

La Banque centrale européenne (BCE) a franchi une nouvelle étape dans le renouvellement des billets en euros en dévoilant les dix projets graphiques finalistes destinés à inspirer la prochaine série de coupures. Dans le même temps, elle lance une vaste consultation publique afin de recueillir l’avis des citoyens de toute l’Europe avant de choisir le design définitif.

Cette future émission constituera la première refonte complète des billets depuis leur mise en circulation en 2002. Au-delà de leur apparence, ces nouveaux billets auront pour mission d’intégrer des technologies de sécurité plus performantes, d’améliorer leur accessibilité et de réduire leur impact environnemental.

Deux univers visuels ont été retenus pour guider les créations : « La culture européenne » et « Les rivières et les oiseaux ». Le premier célèbre les grandes figures qui ont marqué l’histoire intellectuelle, artistique et scientifique du continent, tandis que le second met à l’honneur la richesse des paysages naturels européens.

Dans la série consacrée à la culture, plusieurs personnalités emblématiques apparaissent sur les différentes coupures : Maria Callas pour les 5 euros, Ludwig van Beethoven sur les 10 euros, Marie Curie sur les 20 euros, Miguel de Cervantès sur les 50 euros, Léonard de Vinci sur les 100 euros et Bertha von Suttner, prix Nobel de la Paix, sur les 200 euros.

La sélection réserve également une belle place à la Grèce. Parmi les dix projets retenus, figure celui de Myrsini Vardopoulou, peintre et graveuse reconnue. Son travail, consacré au thème de la culture européenne, met davantage l’accent sur l’héritage collectif laissé par ces grandes personnalités que sur leur seule représentation. Son approche artistique repose sur un langage symbolique composé de formes circulaires et d’éléments graphiques évoquant un espace commun de dialogue et de transmission des valeurs européennes.

Cette présence parmi les finalistes constitue une distinction importante pour l’artiste, qui est également connue pour son travail de création et de supervision des timbres-poste grecs réalisés pour les Postes helléniques.

Le concours organisé par la BCE a suscité un vif intérêt dans toute l’Union européenne avec plus de 1 200 candidatures. Après une première sélection de 25 graphistes invités à développer leurs propositions, un jury indépendant de 21 spécialistes issus de domaines variés a retenu les dix projets actuellement soumis au public.

Les Européens peuvent désormais participer à la consultation en ligne, ouverte jusqu’au 21 septembre 2026. Une étude parallèle sera également menée auprès d’un échantillon représentatif des habitants de la zone euro afin d’intégrer leurs préférences au processus décisionnel.

Pour Christine Lagarde, présidente de la BCE, les billets représentent bien davantage qu’un simple moyen de paiement : ils incarnent une identité commune et racontent une histoire partagée. Leur futur design devra refléter cette dimension symbolique tout en restant moderne et facilement identifiable.

Le membre du directoire de la BCE, Piero Cipollone, rappelle de son côté que cette évolution s’inscrit dans une stratégie de long terme destinée à préserver la place des espèces dans les moyens de paiement européens, tout en les adaptant aux nouveaux défis technologiques.

La décision finale concernant le design retenu devrait intervenir à la fin de l’année 2026. Les nouveaux billets feront ensuite l’objet d’une phase de développement technique et de nombreux tests avant leur fabrication.

Lorsqu’ils entreront progressivement en circulation, ils coexisteront avec les billets actuels, qui conserveront naturellement toute leur valeur. Les nouvelles coupures intégreront des dispositifs de sécurité renforcés, une meilleure prise en compte des besoins des personnes malvoyantes ainsi que des procédés de fabrication plus respectueux de l’environnement, marquant ainsi une nouvelle étape dans l’histoire de la monnaie unique européenne.