Μόνιμη διαμονή στο Βέλγιο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την αίτηση και τις προϋποθέσεις

Για χιλιάδες ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στο Βέλγιο, η μόνιμη άδεια διαμονής αποτελεί το επόμενο μεγάλο βήμα μετά από αρκετά χρόνια εγκατάστασης στη χώρα. Ειδικά για τους πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, η απόκτησή της προσφέρει σημαντική ασφάλεια και σταθερότητα, χωρίς να απαιτείται η απόκτηση της βελγικής υπηκοότητας.

Η μόνιμη διαμονή δεν πρέπει να συγχέεται με τη διαδικασία πολιτογράφησης. Πρόκειται για δύο διαφορετικά καθεστώτα, με διαφορετικές προϋποθέσεις και διαφορετικά δικαιώματα. Η πρώτη εξασφαλίζει το δικαίωμα απεριόριστης παραμονής στη χώρα, ενώ η δεύτερη οδηγεί στην απόκτηση της βελγικής ιθαγένειας.

Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση

Η βασική προϋπόθεση για την απόκτηση δικαιώματος μόνιμης διαμονής είναι η νόμιμη και συνεχής παραμονή στο Βέλγιο για τουλάχιστον πέντε χρόνια.

Το διάστημα αυτό δεν πρέπει να έχει διακοπεί. Επιτρέπονται απουσίες έως έξι μήνες κάθε φορά, χωρίς όμως να υπερβαίνουν συνολικά τους δώδεκα μήνες μέσα στην πενταετία. Εξαιρέσεις προβλέπονται για ειδικές περιπτώσεις, όπως στρατιωτική θητεία, σοβαρή ασθένεια, εγκυμοσύνη και τοκετός, σπουδές ή επαγγελματική κατάρτιση, καθώς και προσωρινή απόσπαση για εργασία στο εξωτερικό.

Όσοι διαθέτουν Ευρωπαϊκή Μπλε Κάρτα (EU Blue Card) μπορούν να συνυπολογίσουν και τον χρόνο νόμιμης διαμονής που απέκτησαν σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι βασικές προϋποθέσεις

Πέρα από την πενταετή διαμονή, ο αιτών θα πρέπει να αποδείξει ότι εξακολουθεί να πληροί τους όρους της άδειας με την οποία διαμένει στη χώρα. Για παράδειγμα, κάποιος που βρίσκεται στο Βέλγιο με άδεια εργασίας θα πρέπει να εξακολουθεί να εργάζεται.

Παράλληλα, απαιτείται να διαθέτει σταθερό και επαρκές εισόδημα, ώστε να μπορεί να καλύπτει τις δικές του ανάγκες αλλά και των εξαρτώμενων μελών της οικογένειάς του, εφόσον υπάρχουν. Συνήθως ζητούνται τραπεζικά αντίγραφα ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία που καλύπτουν τους τελευταίους τρεις έως έξι μήνες.

Εξίσου απαραίτητη είναι η ύπαρξη έγκυρης ασφάλισης υγείας, ενώ ο ενδιαφερόμενος δεν πρέπει να έχει σοβαρές ποινικές καταδίκες που να θεωρούνται απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εθνική ασφάλεια.

Πώς γίνεται η αίτηση

Παρότι οι αιτήσεις εξετάζονται από την Υπηρεσία Μετανάστευσης του Βελγίου (Immigration Office), η διαδικασία ξεκινά πάντοτε μέσω του δήμου (commune/gemeente) όπου κατοικεί ο ενδιαφερόμενος.

Ορισμένοι δήμοι δέχονται ηλεκτρονικές αιτήσεις, ωστόσο στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται προσωπική παρουσία κατόπιν ραντεβού.

Τα βασικά δικαιολογητικά περιλαμβάνουν έγκυρο διαβατήριο, αποδεικτικά της νόμιμης διαμονής των τελευταίων πέντε ετών, στοιχεία για την ασφάλιση υγείας, αποδείξεις εισοδήματος και δύο πρόσφατες φωτογραφίες διαβατηρίου. Ανάλογα με την προσωπική κατάσταση κάθε αιτούντος, ενδέχεται να ζητηθούν και πρόσθετα έγγραφα.

Μετά την υποβολή, ο φάκελος διαβιβάζεται στην Υπηρεσία Μετανάστευσης, η οποία διαθέτει προθεσμία έως πέντε μήνες για να λάβει απόφαση. Σε περίπτωση έγκρισης, ο ενδιαφερόμενος καλείται να παραλάβει τη νέα κάρτα διαμονής από τον δήμο του.

Πόσο κοστίζει

Το κόστος διαφέρει ανά δήμο, όμως συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 10 και 25 ευρώ για την επεξεργασία της αίτησης.

Η ίδια η κάρτα διαμονής κοστίζει περίπου 25 έως 30 ευρώ, ενώ στους δήμους της Περιφέρειας Βρυξελλών η συνήθης χρέωση ανέρχεται σε περίπου 20 ευρώ για την αίτηση και άλλα 20 ευρώ για την έκδοση της κάρτας.

Τι ισχύει για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και της Ελβετίας, της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και του Λιχτενστάιν, αποκτούν συνήθως το δικαίωμα μόνιμης διαμονής αυτόματα μετά από πέντε χρόνια νόμιμης παραμονής.

Ωστόσο, χρειάζεται να υποβάλουν αίτηση για την κάρτα EU+, ενώ τα μέλη οικογένειας εκτός ΕΕ που έχουν δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης μπορούν να αποκτήσουν την κάρτα F.

Με την έκδοση της κάρτας EU+, ο κάτοχος εγγράφεται πλέον στο Μητρώο Πληθυσμού αντί για το Μητρώο Αλλοδαπών, γεγονός που του εξασφαλίζει πλήρη πρόσβαση στα δικαιώματα κοινωνικής ένταξης.

Οι επιλογές για πολίτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης

Για τους υπηκόους τρίτων χωρών υπάρχουν διαφορετικές μορφές μόνιμης παραμονής.

Η κάρτα Β παρέχει δικαίωμα απεριόριστης διαμονής, επιτρέπει την εργασία χωρίς επιπλέον άδεια εργασίας και έχει διάρκεια ισχύος πέντε ετών, με τον κάτοχο να παραμένει εγγεγραμμένος στο Μητρώο Αλλοδαπών.

Η κάρτα Κ χορηγείται σε όσους διαθέτουν ήδη κάρτα Β και συμπληρώνουν τις σχετικές προϋποθέσεις. Πρόκειται ουσιαστικά για άδεια εγκατάστασης, η οποία εγγράφει τον κάτοχό της στο Μητρώο Πληθυσμού, του εξασφαλίζει πλήρη κοινωνικά δικαιώματα και ισχύει για δέκα χρόνια.

Η κάρτα L, γνωστή ως καθεστώς επί μακρόν διαμένοντος, απευθύνεται επίσης σε πολίτες τρίτων χωρών που αποδεικνύουν σταθερούς οικονομικούς πόρους, συνεχή πενταετή διαμονή και πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.

Τι ισχύει για τους Βρετανούς μετά το Brexit

Οι Βρετανοί που είχαν ήδη εγκατασταθεί στο Βέλγιο πριν από την 1η Ιανουαρίου 2021 μπορούσαν, βάσει της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, να αποκτήσουν την ειδική κάρτα Μ, η οποία διατηρεί σχεδόν όλα τα δικαιώματα που είχαν ως πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όσοι δεν διαθέτουν κάρτα Μ ακολουθούν πλέον τις ίδιες διαδικασίες που ισχύουν για όλους τους πολίτες τρίτων χωρών.

Μπορεί να χαθεί η μόνιμη διαμονή;

Η απόκτηση της μόνιμης διαμονής απαιτεί χρόνο και αρκετή γραφειοκρατία, όμως η απώλειά της δεν είναι εύκολη.

Το καθεστώς μπορεί να ανακληθεί μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως όταν ο κάτοχος καταδικαστεί για σοβαρά αδικήματα που απειλούν τη δημόσια ή την εθνική ασφάλεια, όταν απουσιάσει από το Βέλγιο για περισσότερο από δύο συνεχόμενα χρόνια, ή όταν αποδειχθεί ότι η άδεια αποκτήθηκε με ψευδή ή παραπλανητικά στοιχεία.

Όσοι χάσουν το καθεστώς μόνιμης διαμονής μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση μόλις πληρούν εκ νέου τις σχετικές προϋποθέσεις.

Résidence permanente en Belgique : conditions, procédure et différences selon votre statut

Après cinq années de séjour légal, de nombreux étrangers peuvent demander un droit de résidence permanente sans devoir acquérir la nationalité belge

Pour de nombreux étrangers installés depuis plusieurs années en Belgique, obtenir un droit de résidence permanente constitue une étape importante vers une vie plus stable. Cette procédure permet de rester durablement dans le pays tout en conservant sa nationalité d’origine, ce qui la distingue clairement de la naturalisation belge.

Cette autorisation offre plusieurs avantages pratiques, notamment un accès facilité au crédit immobilier, davantage de sécurité juridique ainsi qu’un accès élargi aux dispositifs de protection sociale prévus par la législation belge.

Une présence continue de cinq ans est indispensable

La règle principale est simple : le demandeur doit avoir résidé légalement en Belgique pendant cinq années consécutives.

Des absences temporaires restent autorisées, à condition qu’elles ne dépassent pas six mois d’affilée et douze mois au total durant cette période. Certaines situations particulières – comme une maladie grave, une grossesse, des études, une mission professionnelle à l’étranger ou des obligations militaires – peuvent toutefois être prises en compte.

Les titulaires d’une Carte bleue européenne peuvent également faire valoir certaines périodes de résidence effectuées dans d’autres États membres de l’Union européenne.

Des conditions financières et administratives à respecter

Au-delà de la durée de séjour, le candidat doit démontrer qu’il respecte toujours les conditions liées à son titre de séjour actuel. Une personne venue travailler devra, par exemple, prouver qu’elle exerce toujours une activité professionnelle.

Les autorités exigent également des revenus réguliers et suffisants, une assurance maladie valable ainsi qu’une absence de condamnations pénales susceptibles de constituer une menace pour l’ordre public.

La demande passe obligatoirement par la commune

Même si la décision appartient à l”Office des Étrangers, le dossier est toujours introduit auprès de la commune de résidence.

Selon les administrations communales, la procédure peut être effectuée en ligne ou nécessiter un rendez-vous sur place.

Les pièces généralement demandées comprennent un passeport en cours de validité, des preuves de résidence durant les cinq dernières années, des justificatifs de revenus, une attestation d’assurance maladie et des photographies d’identité récentes.

Après réception du dossier, l’Office des Étrangers dispose d’un délai maximal de cinq mois pour rendre sa décision.

Combien coûte la procédure ?

Les frais varient légèrement d’une commune à l’autre. Le traitement administratif coûte généralement entre 10 et 25 euros, tandis que la carte de séjour elle-même est facturée entre 25 et 30 euros.

Dans plusieurs communes de la Région de Bruxelles-Capitale, les montants les plus fréquents sont d’environ 20 euros pour la demande et 20 euros pour la délivrance de la carte.

Le cas des citoyens européens

Les ressortissants de l’Union européenne, mais aussi de la Suisse, de la Norvège, de l’Islande et du Liechtenstein, acquièrent normalement le droit de résidence permanente après cinq années de séjour légal.

Ils doivent néanmoins demander une carte EU+. Une fois celle-ci obtenue, ils sont inscrits au registre de la population, ce qui leur ouvre pleinement les droits liés à l’intégration sociale.

Les différentes cartes pour les ressortissants hors UE

Pour les citoyens de pays tiers, plusieurs statuts existent.

La carte B accorde un séjour illimité tout en maintenant l’inscription au registre des étrangers. Elle permet également de travailler sans permis supplémentaire.

La carte K, délivrée après l’obtention de la carte B, constitue une véritable autorisation d’établissement. Son titulaire rejoint le registre de la population et bénéficie de droits sociaux plus étendus. Sa validité est de dix ans.

Enfin, la carte L, correspondant au statut de résident de longue durée, est destinée aux personnes pouvant justifier de ressources stables, d’une assurance maladie et d’une résidence régulière de cinq années en Belgique.

Les ressortissants britanniques après le Brexit

Les citoyens britanniques installés en Belgique avant le 1er janvier 2021 pouvaient obtenir la carte M, qui leur permet de conserver les principaux droits dont ils bénéficiaient avant le Brexit.

Ceux qui ne possèdent pas cette carte sont désormais soumis aux mêmes règles que les autres ressortissants non européens.

Peut-on perdre ce droit ?

Une fois obtenue, la résidence permanente reste relativement stable. Elle peut néanmoins être retirée en cas de fraude lors de la demande, de condamnation pénale particulièrement grave ou d’absence du territoire belge pendant plus de deux années consécutives.

Dans certaines situations, il reste toutefois possible de déposer une nouvelle demande lorsque les conditions légales sont à nouveau remplies.