Η ΕΕ αναβαθμίζει τα δικαιώματα των αεροπορικών επιβατών: Νέοι κανόνες για αποζημιώσεις, χειραποσκευές και οικογένειες

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε με 646 ψήφους υπέρ, 12 κατά και 3 αποχές τη νέα αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα δικαιώματα των επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές, ολοκληρώνοντας μια διαδικασία που διήρκεσε περισσότερο από 13 χρόνια. Η μεταρρύθμιση εκσυγχρονίζει τον Κανονισμό (ΕΚ) 261/2004, ο οποίος εφαρμόζεται από το 2004 και αποτελεί μέχρι σήμερα τη βασική ασπίδα προστασίας των επιβατών σε περιπτώσεις καθυστερήσεων, ακυρώσεων πτήσεων, άρνησης επιβίβασης και χαμένων ανταποκρίσεων.

Στόχος των νέων κανόνων είναι να ενισχυθεί η προστασία των επιβατών, αλλά και να δημιουργηθεί ένα πιο σαφές και προβλέψιμο νομικό πλαίσιο για τις αεροπορικές εταιρείες, ώστε να περιοριστούν οι διαφορετικές ερμηνείες και οι δικαστικές διαμάχες που έχουν προκύψει τα τελευταία χρόνια.

Οι επιβάτες εξακολουθούν να διατηρούν το δικαίωμα αποζημίωσης όταν η πτήση τους καθυστερεί περισσότερο από τρεις ώρες, όταν ακυρώνεται με προειδοποίηση μικρότερη των 14 ημερών ή όταν τους αρνηθούν την επιβίβαση. Τα ποσά των αποζημιώσεων παραμένουν αμετάβλητα και ανέρχονται σε 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιομέτρων, 400 ευρώ για πτήσεις εντός της ΕΕ άνω των 1.500 χιλιομέτρων και για διεθνείς πτήσεις μεταξύ 1.500 και 3.500 χιλιομέτρων, ενώ για μεγαλύτερες αποστάσεις προβλέπεται αποζημίωση 600 ευρώ. Στις υπερατλαντικές και γενικότερα στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων, οι αεροπορικές εταιρείες θα μπορούν να μειώνουν την αποζημίωση κατά 50%, εφόσον προσφέρουν εναλλακτική πτήση και η καθυστέρηση στον τελικό προορισμό δεν ξεπερνά τις τέσσερις ώρες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απλούστευση της διαδικασίας επιστροφής χρημάτων και αποζημίωσης. Όσοι επιλέγουν επιστροφή χρημάτων αντί για μεταφορά με άλλη πτήση θα αποζημιώνονται αυτόματα, ενώ οι εταιρείες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους μέσα σε τέσσερις ημέρες από την ολοκλήρωση του ταξιδιού. Οι επιβάτες θα έχουν στη διάθεσή τους εννέα μήνες για να υποβάλουν αίτημα αποζημίωσης και οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει μέσα σε 30 ημέρες είτε να καταβάλουν την αποζημίωση είτε να αιτιολογήσουν την απόρριψη του αιτήματος. Παράλληλα, όλες οι σχετικές πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται χωρίς να απαιτείται δημιουργία λογαριασμού ή χρήση ειδικής εφαρμογής.

Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στο θέμα των χειραποσκευών και της διαφάνειας των τιμών. Οι αεροπορικές εταιρείες, αλλά και οι ιστοσελίδες κρατήσεων και οι μηχανές αναζήτησης εισιτηρίων, θα πρέπει πλέον να εμφανίζουν από την αρχή της διαδικασίας κράτησης το συνολικό κόστος του εισιτηρίου, συμπεριλαμβανομένης της χρέωσης για τη χειραποσκευή και των προαιρετικών υπηρεσιών. Παράλληλα, κατοχυρώνεται το δικαίωμα κάθε επιβάτη να μεταφέρει ένα προσωπικό αντικείμενο, όπως μικρή τσάντα ή σακίδιο, χωρίς επιπλέον χρέωση, ενώ οι εταιρείες θα μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν οικονομικότερα εισιτήρια σε όσους επιλέγουν να ταξιδεύουν χωρίς χειραποσκευή.

Η νέα νομοθεσία ενισχύει επίσης σημαντικά τα δικαιώματα των οικογενειών και των ευάλωτων επιβατών. Οι αεροπορικές εταιρείες θα υποχρεούνται να τοποθετούν κάθε παιδί κάτω των 14 ετών σε διπλανή θέση με τον συνοδό του, χωρίς καμία επιπλέον επιβάρυνση. Το ίδιο δικαίωμα θα ισχύει και για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για εγκύους.

Παράλληλα, οι νέοι κανόνες απαγορεύουν την επιβολή πρόσθετων χρεώσεων για τη διόρθωση απλών ορθογραφικών λαθών στο όνομα του επιβάτη ή για την έκδοση έντυπης κάρτας επιβίβασης όταν έχει ήδη πραγματοποιηθεί το check-in. Οι ψηφιακές κάρτες επιβίβασης θα πρέπει να διατίθενται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται εφαρμογή ή λογαριασμός χρήστη, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα μπορούν να αρνούνται την επιβίβαση σε επιβάτη που επιλέγει να εκτυπώσει την ψηφιακή κάρτα επιβίβασής του.

Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τα εισιτήρια μετ’ επιστροφής. Στο εξής, οι επιβάτες θα μπορούν να χρησιμοποιούν κανονικά την πτήση επιστροφής ακόμη κι αν, για οποιονδήποτε λόγο, δεν ταξίδεψαν με την πτήση αναχώρησης, χωρίς να επιβαρύνονται με πρόσθετο κόστος.

Οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να έχουν την υποχρέωση να παρέχουν φροντίδα στους επιβάτες σε περιπτώσεις μεγάλων καθυστερήσεων, προσφέροντας αναψυκτικά, γεύματα, μεταφορά και, όταν απαιτείται, διαμονή έως τριών διανυκτερεύσεων.

Παράλληλα, η νέα νομοθεσία καθορίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια ποιες περιπτώσεις θεωρούνται «έκτακτες περιστάσεις», απαλλάσσοντας τις αεροπορικές εταιρείες από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης όταν οι καθυστερήσεις ή οι ακυρώσεις οφείλονται σε γεγονότα εκτός του ελέγχου τους, όπως φυσικές καταστροφές, πόλεμοι, ακραία καιρικά φαινόμενα, σοβαρά περιστατικά με επιβάτες ή απεργίες σε αεροδρόμια, υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και εταιρείες επίγειας εξυπηρέτησης.

Η συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί και από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, ενώ κράτη-μέλη και αεροπορικές εταιρείες θα έχουν στη διάθεσή τους ένα έτος για να προσαρμοστούν πριν από την πλήρη εφαρμογή τους.

L’Union européenne modernise les droits des passagers aériens : ce qui va réellement changer pour les voyageurs

Le Parlement européen a adopté la réforme la plus importante des droits des voyageurs depuis plus de vingt ans. L’objectif est de renforcer la protection des passagers tout en offrant aux compagnies aériennes un cadre juridique plus clair et harmonisé dans toute l’Union européenne.

Après plus de treize années de discussions, le Parlement européen a définitivement approuvé la réforme des droits des passagers aériens, mettant à jour le règlement européen en vigueur depuis 2004. Ce texte constitue depuis plus de vingt ans la référence pour les voyageurs confrontés à des retards, des annulations, des refus d’embarquement ou des correspondances manquées. La nouvelle législation entend répondre aux difficultés apparues au fil du temps, tout en clarifiant les obligations des compagnies aériennes.

Les droits fondamentaux des voyageurs sont maintenus. Les passagers continueront à bénéficier d’une indemnisation lorsqu’un vol arrive avec plus de trois heures de retard, lorsqu’il est annulé à moins de quatorze jours du départ ou lorsqu’un embarquement leur est refusé. Les montants des compensations restent identiques à ceux actuellement en vigueur, variant de 250 à 600 euros selon la distance parcourue. Pour certains vols long-courriers, une réduction de moitié restera possible si un réacheminement rapide permet de limiter le retard final à moins de quatre heures.

La réforme met surtout l’accent sur une procédure d’indemnisation plus simple et plus rapide. Les voyageurs qui préfèrent être remboursés plutôt que réacheminés recevront leur remboursement automatiquement. Les compagnies devront informer clairement les passagers de leurs droits dans les jours suivant leur voyage. Les demandes pourront être déposées pendant neuf mois et devront recevoir une réponse motivée dans un délai maximal de trente jours.

Les nouvelles dispositions renforcent également la transparence tarifaire. Avant même la réservation, les compagnies aériennes, les plateformes de réservation et les comparateurs devront indiquer clairement ce que comprend le prix affiché, notamment les éventuels frais liés au bagage cabine et aux services supplémentaires. Le transport d’un objet personnel restera gratuit, tandis que les transporteurs pourront continuer à proposer des billets moins chers aux voyageurs choisissant de partir sans bagage cabine.

Les familles bénéficieront aussi d’une meilleure protection. Les enfants de moins de quatorze ans devront obligatoirement être installés à côté de l’adulte qui les accompagne, sans supplément. Cette garantie sera également accordée aux personnes à mobilité réduite ainsi qu’aux femmes enceintes afin d’assurer des conditions de voyage adaptées à leurs besoins.

La réforme apporte par ailleurs plusieurs améliorations pratiques. Les compagnies ne pourront plus facturer la correction de simples erreurs orthographiques sur le nom du passager ni réclamer un supplément pour l’impression d’une carte d’embarquement lorsqu’un enregistrement en ligne a déjà été effectué. Les cartes d’embarquement numériques devront être accessibles automatiquement, sans obligation de télécharger une application ou de créer un compte utilisateur.

Autre changement attendu depuis longtemps : un passager conservera désormais son vol retour, même s’il n’a finalement pas utilisé son trajet aller, une pratique qui mettait auparavant fin automatiquement au reste du billet auprès de certaines compagnies.

Les obligations d’assistance demeurent également inchangées. En cas de perturbation importante, les transporteurs devront continuer à fournir repas, boissons, hébergement lorsque nécessaire ainsi que le transport entre l’aéroport et le lieu d’hébergement.

Enfin, le nouveau texte précise de manière beaucoup plus détaillée les situations pouvant être considérées comme des circonstances extraordinaires, exonérant les compagnies de toute indemnisation lorsqu’elles sont confrontées à des événements totalement indépendants de leur volonté, comme des catastrophes naturelles, des conflits armés, des conditions météorologiques exceptionnelles ou certaines grèves touchant les services aéroportuaires et le contrôle aérien.

La réforme doit encore être formellement validée par le Conseil de l’Union européenne. Une fois publiée au Journal officiel de l’Union européenne, elle entrera en vigueur vingt jours plus tard. Les États membres ainsi que les compagnies aériennes disposeront ensuite d’une période d’un an pour mettre en œuvre l’ensemble de ces nouvelles dispositions.