Βραβείο αρχιτεκτονικής για την ανακαίνιση του Πύργου Goujons στις Βρυξέλλες

Η ανακαίνιση του Πύργου Goujons στο Άντερλεχτ απέσπασε το κορυφαίο βραβείο στα νέα Βραβεία Αρχιτεκτονικής της Φλάνδρας για έργα με κοινωνική προστιθέμενη αξία, μια νέα διάκριση που θεσμοθέτησε το Φλαμανδικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής (VAi).

Το έργο επιλέχθηκε από επαγγελματική κριτική επιτροπή ανάμεσα σε 20 υποψήφιες προτάσεις από τις Βρυξέλλες και τη Φλάνδρα, ενώ συνολικά κατατέθηκαν περισσότερες από 300 συμμετοχές. Το βραβείο δεν αναγνωρίζει μόνο το έργο των αρχιτεκτόνων, αλλά και τη συμβολή των πελατών, των διαχειριστών και των ίδιων των χρηστών των κτιρίων.

Όπως υπογράμμισε ο διευθυντής του VAi, Dennis Pohl, η ποιοτική αρχιτεκτονική είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας και συνεργασίας ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Ο Πύργος Goujons, που βρίσκεται στην οδό Rue du Grondels στο Άντερλεχτ, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του 1970. Το κτίριο, γνωστό για τη χαρακτηριστική πτυχωτή μορφή του, κατασκευάστηκε κατά μήκος της παλιάς κοίτης του ποταμού Σεν και παραμένει μέχρι σήμερα η μεγαλύτερη πολυκατοικία των Βρυξελλών, με 378 διαμερίσματα κοινωνικής κατοικίας.

Η ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε από τα αρχιτεκτονικά γραφεία Karbon’ και TVK, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Στο πλαίσιο των εργασιών δημιουργήθηκαν νέες ευρύχωρες βεράντες, γυμναστήριο και κοινοτικός χώρος, ενώ εφαρμόστηκαν και σημαντικά μέτρα ενεργειακής αναβάθμισης του κτιρίου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η κριτική επιτροπή στο γεγονός ότι οι κάτοικοι μπόρεσαν να παραμείνουν στα σπίτια τους καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών. Σύμφωνα με την αξιολόγηση των ειδικών, το έργο αποτελεί ένα τολμηρό παράδειγμα για το μέλλον της κοινωνικής κατοικίας, συνδυάζοντας αρχιτεκτονική φιλοδοξία με σεβασμό στις καθημερινές ανάγκες των κατοίκων.

Η βράβευση, πάντως, πραγματοποιήθηκε ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για φερόμενες παρατυπίες στη διαχείριση της εταιρείας κοινωνικής στέγασης Foyer Anderlechtois, η οποία διαχειρίζεται το κτίριο. Το VAi και η επιτροπή διευκρίνισαν ότι καταδικάζουν κάθε πιθανή παράνομη πρακτική, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι σχετικές καταγγελίες δεν αναιρούν την αρχιτεκτονική ποιότητα του έργου.

Παράλληλα με το μεγάλο βραβείο, απονεμήθηκαν ακόμη πέντε θεματικές διακρίσεις από επιτροπή πολιτών στις κατηγορίες κατοικία, εργασία, εκπαίδευση, συνάντηση και φροντίδα.

Στην κατηγορία της εργασίας διακρίθηκε το Usquare Feder στo Ixelles, ένα φιλόδοξο κοινό εγχείρημα των πανεπιστημίων ULB και VUB. Το έργο μετέτρεψε τους παλιούς στρατώνες της χωροφυλακής σε έναν πολυλειτουργικό πανεπιστημιακό και αστικό χώρο, ο οποίος έχει ήδη αποσπάσει σειρά αρχιτεκτονικών βραβείων.

Μεταξύ των υπόλοιπων βραβευμένων έργων περιλαμβάνονται τα Tuighuisstraat στην Κόρτραϊκ, Tonuso στο Βιλβόρντε, το NAVIGO Visserijmuseum στο Κοκσάιντε και το Manchester Building στο Άαλστ.

Οι νικητές ανακοινώθηκαν στις 7 Ιουνίου κατά τη διάρκεια ειδικής τελετής στο πολιτιστικό κέντρο De Bijloke στη Γάνδη, στο πλαίσιο της ετήσιας Ημέρας Αρχιτεκτονικής.

La rénovation de la tour Goujons récompensée par un nouveau prix d’architecture en Flandre

Un projet exemplaire de logement social à Anderlecht distingué pour sa valeur sociale et urbaine

La rénovation de la tour Goujons, à Anderlecht, a remporté le principal prix lors de la première édition des Prix flamands d’architecture dédiés à l’impact social, organisés par le Vlaams Architectuurinstituut (VAi).

Le projet a été sélectionné parmi 20 réalisations finalistes issues de Bruxelles et de la Flandre, alors que plus de 300 candidatures avaient été soumises. Cette nouvelle distinction met à l’honneur non seulement les architectes, mais aussi les maîtres d’ouvrage, les gestionnaires et les habitants qui participent à la réussite d’un projet architectural.

Selon le directeur du VAi, Dennis Pohl, l’architecture de qualité naît d’un travail collectif impliquant l’ensemble des acteurs concernés, depuis les concepteurs jusqu’aux utilisateurs du bâtiment.

Construite dans les années 1970 le long de l’ancien lit de la Senne, la tour Goujons est l’un des ensembles résidentiels les plus emblématiques de la capitale. Avec sa silhouette caractéristique et ses 378 logements, elle constitue aujourd’hui le plus grand immeuble d’habitation de Bruxelles.

La rénovation, menée par les bureaux d’architecture Karbon’ et TVK, a permis d’améliorer considérablement le confort des résidents grâce à la création de nouvelles terrasses, d’une salle de sport, d’un espace communautaire et à la mise en œuvre de nombreuses mesures destinées à réduire la consommation énergétique du bâtiment.

Le jury a particulièrement salué le fait que les habitants aient pu continuer à vivre dans la tour pendant toute la durée des travaux. Cette approche a été considérée comme un exemple réussi de rénovation sociale conciliant transformation architecturale et respect de la vie quotidienne des occupants.

L’attribution du prix intervient toutefois dans un contexte délicat, alors qu’une enquête vise actuellement la société de logement social Foyer Anderlechtois, gestionnaire de l’immeuble, pour de possibles irrégularités. Le VAi a tenu à rappeler qu’il condamne fermement toute pratique suspecte, tout en soulignant que ces éléments ne remettent pas en cause les qualités architecturales du projet récompensé.

En parallèle du grand prix, cinq distinctions thématiques ont également été attribuées dans les domaines de l’habitat, du travail, de l’apprentissage, de la rencontre et du soin.

Dans la catégorie consacrée au travail, le projet Usquare Feder, à Ixelles, a été récompensé. Développé conjointement par les universités ULB et VUB, il a transformé les anciennes casernes de gendarmerie en un vaste pôle universitaire international et en un nouveau quartier multifonctionnel, déjà reconnu par plusieurs prix d’architecture.

Parmi les autres lauréats figurent également les projets Tuighuisstraat à Courtrai, Tonuso à Vilvorde, le NAVIGO Visserijmuseum à Coxyde et le Manchester Building à Alost.

Les six projets primés ont été dévoilés le 7 juin lors d’une cérémonie organisée à De Bijloke, à Gand, à l’occasion de la Journée de l’Architecture.