Αεροπορικά δικαιώματα στο μικροσκόπιο

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιμένει στη γραμμή του για την αναθεώρηση του κανονισμού EU261, που αφορά τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τον αεροπορικό κλάδο. Ενώσεις αεροπορικών εταιρειών προειδοποιούν ότι οι προτεινόμενες αλλαγές ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακριβότερα εισιτήρια, λιγότερες συνδέσεις και περιορισμένες επιλογές για τους επιβάτες στην Ευρώπη.

Οι Airlines for Europe, η European Regions Airline Association και η IATA εξέφρασαν από κοινού την ανησυχία τους μετά την απόφαση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διατηρήσει τις πιο αυστηρές της θέσεις για την αναθεώρηση του κανονισμού. Σύμφωνα με τον κλάδο, το Κοινοβούλιο αγνοεί στοιχεία που δείχνουν ότι οι επιβάτες δίνουν προτεραιότητα στην αξιοπιστία, την τιμή και την ακρίβεια των πτήσεων, περισσότερο από την επέκταση των αποζημιώσεων που τελικά μετακυλίονται στο κόστος ταξιδιού.

Κόστος και συνδεσιμότητα στο επίκεντρο

Ο κανονισμός EU261 θεωρείται ήδη από τους αυστηρότερους παγκοσμίως όσον αφορά την προστασία των επιβατών. Ωστόσο, οι αεροπορικές εταιρείες επισημαίνουν ότι το κόστος του αγγίζει τα 8,1 δισ. ευρώ ετησίως, επιβαρύνοντας τόσο τους ίδιους τους μεταφορείς όσο και τους ταξιδιώτες, με ιδιαίτερο αντίκτυπο στις περιφερειακές και απομακρυσμένες γραμμές.

Η αρχική πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν να επιτευχθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των επιβατών και στη στήριξη ενός σύγχρονου, ανταγωνιστικού αεροπορικού δικτύου. Αντίθετα, όπως υποστηρίζουν οι ενώσεις, η τρέχουσα θέση του Κοινοβουλίου προσθέτει νέες οικονομικές και λειτουργικές επιβαρύνσεις χωρίς να αντιμετωπίζει τις βασικές αιτίες των καθυστερήσεων, όπως τα προβλήματα υποδομών και η διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.

Καθυστερήσεις, αποσκευές και «έκτακτες περιστάσεις»

Σημείο τριβής αποτελεί και το όριο των τριών ωρών για την καταβολή αποζημίωσης λόγω καθυστέρησης. Οι αεροπορικές εταιρείες υποστηρίζουν ότι αυτό το χρονικό πλαίσιο δεν ανταποκρίνεται στις επιχειρησιακές πραγματικότητες, καθώς συχνά δεν επαρκεί για την εξεύρεση εναλλακτικού αεροσκάφους ή πληρώματος. Η αύξηση του ορίου, τονίζουν, θα μπορούσε να μειώσει τις ακυρώσεις και να επιτρέψει σε περισσότερες πτήσεις να πραγματοποιηθούν έστω και με καθυστέρηση.

Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες για τις προτάσεις σχετικά με τις χειραποσκευές, καθώς περιορισμένος χώρος στην καμπίνα μπορεί να οδηγήσει σε νέες καθυστερήσεις, βαρύτερα αεροσκάφη και αυξημένες εκπομπές. Αντιδράσεις υπάρχουν και για τη μη εξαντλητική λίστα «έκτακτων περιστάσεων», που –κατά τον κλάδο– δεν αποτυπώνει την πολυπλοκότητα της ασφαλούς και αποδοτικής λειτουργίας των πτήσεων.

Διαφορετική προσέγγιση από το Συμβούλιο της ΕΕ

Η στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έρχεται σε αντίθεση με πρόσφατη συμφωνία των υπουργών Μεταφορών της ΕΕ. Εκείνη η πρόταση προέβλεπε αύξηση των ορίων καθυστέρησης πριν ενεργοποιηθεί η αποζημίωση: τέσσερις ώρες για πτήσεις μικρών και μεσαίων αποστάσεων και έξι ώρες για τις μακρινές.

Οι υπουργοί υποστήριξαν ότι τα νέα όρια αντανακλούν καλύτερα τις λειτουργικές συνθήκες, διατηρώντας παράλληλα ισχυρή προστασία για τους επιβάτες. Η συμφωνία περιλάμβανε επίσης σαφέστερους κανόνες για επαναδρομολόγηση, παροχή βοήθειας και ενημέρωση, καθώς και ρυθμίσεις για ακυρώσεις και πολιτικές no-show.

Παρά ταύτα, οι αεροπορικές ενώσεις εκτιμούν ότι η Επιτροπή Μεταφορών του Κοινοβουλίου αγνοεί τόσο τις προτιμήσεις των επιβατών όσο και τις οικονομικές επιπτώσεις, προειδοποιώντας ότι η αύξηση του κόστους μπορεί να πλήξει την προσιτότητα των αεροπορικών ταξιδιών και τη συνολική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Κοινός στόχος, διαφορετικές διαδρομές

Οι Airlines for Europe, ERA και IATA καλούν πλέον τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να υιοθετήσουν μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση καθώς η νομοθετική διαδικασία συνεχίζεται. Όπως τονίζουν, αεροπορικές εταιρείες και επιβάτες μοιράζονται τελικά τον ίδιο στόχο: ένα αξιόπιστο, προσιτό και καλά συνδεδεμένο ευρωπαϊκό αεροπορικό δίκτυο.

Droits des passagers aériens : le bras de fer autour d’EU261

Le Parlement européen maintient une ligne dure, les compagnies aériennes tirent la sonnette d’alarme

Le débat sur la révision du règlement EU261, pilier des droits des passagers aériens dans l’Union européenne, s’intensifie. En confirmant sa position exigeante, le Parlement européen s’attire les critiques du secteur aérien, qui redoute des billets plus chers, une connectivité affaiblie et moins de choix pour les voyageurs.

Les associations Airlines for Europe, European Regions Airline Association et IATA ont réagi après le vote de la commission Transports et Tourisme du Parlement, estimant que cette approche ne tient pas compte des priorités réelles des passagers. Selon elles, ces derniers privilégient avant tout la ponctualité, la fiabilité et le rapport qualité-prix, plutôt qu’un élargissement des indemnisations susceptible d’alourdir les coûts.

Un cadre déjà protecteur… et coûteux

Si EU261 figure parmi les réglementations les plus protectrices au monde, son impact financier est loin d’être négligeable. Le coût annuel est estimé à 8,1 milliards d’euros, avec des répercussions directes sur les tarifs et la viabilité de certaines liaisons, notamment régionales.

Alors que la Commission européenne souhaitait initialement moderniser le cadre en conciliant protection des passagers et compétitivité du réseau aérien, les compagnies estiment que la position actuelle du Parlement va à contre-courant. Elle alourdit les contraintes sans s’attaquer aux causes structurelles des perturbations, telles que la saturation des infrastructures ou les limites du contrôle aérien.

Délais, bagages et zones grises

La question du seuil de retard donnant droit à une indemnisation cristallise les tensions. Le délai actuel de trois heures est jugé irréaliste par les compagnies, qui plaident pour un ajustement permettant de sauver davantage de vols au lieu de les annuler.

D’autres inquiétudes concernent les règles sur les bagages cabine, susceptibles d’engendrer retards supplémentaires et hausse des émissions, ainsi que la définition floue des « circonstances extraordinaires », perçue comme inadaptée à la complexité opérationnelle du transport aérien.

Une divergence avec le Conseil de l’UE

La position du Parlement contraste avec celle récemment adoptée par les ministres européens des Transports. Leur compromis prévoit des seuils relevés — quatre heures pour les vols courts et moyens, six heures pour les longs courriers — tout en renforçant la clarté des règles en matière d’assistance, de réacheminement et d’information des passagers.

Malgré cela, les organisations aériennes estiment que l’approche parlementaire risque de fragiliser l’accessibilité du transport aérien en Europe, à un moment où la compétitivité du continent est déjà sous pression.

Vers un équilibre à trouver

À mesure que le processus législatif se poursuit, le secteur appelle à un compromis équilibré. Un objectif qui, selon les compagnies, rejoint celui des voyageurs eux-mêmes : garantir un transport aérien fiable, abordable et bien connecté à l’échelle européenne.