Μητροπολίτης Βελγίου Αθηναγόρας: Αναγόρευση σε Διδάκτορα Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Radboud

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου και Έξαρχος Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου κ. Αθηναγόρας αναγορεύθηκε Διδάκτορας Θεολογίας στις 11 Μαΐου 2026 από το Πανεπιστήμιο Radboud του Ναϊμέχεν, στην Ολλανδία.

Η αναγόρευση πραγματοποιήθηκε μετά την επιτυχή δημόσια υποστήριξη της διδακτορικής του διατριβής με θέμα την ιστορία της Ορθόδοξης ενορίας της Αγίας Αικατερίνης στο Άμστερνταμ (1752–1886). Η έρευνα επικεντρώνεται στη δημιουργία και εξέλιξη της πρώτης οργανωμένης ορθόδοξης κοινότητας στην ολλανδική πρωτεύουσα, η οποία ιδρύθηκε από Έλληνες εμπόρους και λειτούργησε ως κέντρο πίστης, κοινωνικής συνοχής και ταυτότητας μέσα σε ένα κατά βάση προτεσταντικό περιβάλλον.

Η μελέτη αναδεικνύει τον ρόλο της ενορίας ως σημείου αναφοράς για την ορθόδοξη διασπορά στη Δυτική Ευρώπη, αλλά και τη σύνδεσή της με ευρύτερα ιστορικά πλαίσια, όπως τα εμπορικά δίκτυα, η μετανάστευση και οι σχέσεις Ανατολής και Δύσης. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται σε σπάνιες αρχειακές πηγές, μεταξύ των οποίων και ολλανδική μετάφραση της Θείας Λειτουργίας του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου που χρονολογείται στο 1760.

Επιβλέποντες της διατριβής ήταν ο καθηγητής Peter Nissen († 2026) και η καθηγήτρια Heleen Murre-van den Berg, δύο σημαντικές προσωπικότητες στον χώρο της εκκλησιαστικής ιστορίας και των σπουδών του ανατολικού χριστιανισμού.

Ο Μητροπολίτης Αθηναγόρας (κατά κόσμον Yves Peckstadt) έχει διαγράψει μακρά πορεία στην Εκκλησία και στη θεολογική εκπαίδευση, ενώ από το 2013 υπηρετεί ως Μητροπολίτης Βελγίου. Έχει συμβάλει στην ανάπτυξη ορθόδοξων ενοριών στη χώρα, στην ενίσχυση του διαχριστιανικού διαλόγου και στην εκπροσώπηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η αναγόρευση στο Πανεπιστήμιο Radboud έρχεται να επιβεβαιώσει το επιστημονικό και θεολογικό βάθος της έρευνάς του, η οποία φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας της ελληνικής διασποράς και της Ορθοδοξίας στη Δυτική Ευρώπη.

Athenagoras Y. Peckstadt, metropoliet en hoofd van de Orthodoxe Kerk in de Benelux, werd doctor in de theologie

Metropoliet Athenagoras van België en Exarch van Nederland en Luxemburg (Oecumenisch Patriarchaat), voorzitter van de Orthodoxe Bisschoppenconferentie van de Benelux, behaalde op 11 mei 2026 aan de Radboud Universiteit van Nijmegen de graad van doctor in de theologie na de openbare verdediging van een proefschrift, getiteld: “De Orthodoxe Parochie van de Heilige Catherina in Amsterdam” (1752-1886).

Metropoliet Athenagoras spitste zijn onderzoek inderdaad uit op de oprichting, ontwikkeling en betekenis van een orthodoxe parochie in het achttiende-eeuwse Amsterdam, gesticht door Griekse kooplieden die zich in de handelsstad hadden gevestigd. Deze parochie bleef nagenoeg de onbekende. In een periode waarin orthodoxe aanwezigheid in West- en Centraal-Europa uitzonderlijk was (minder dan tien in totaal), vormde deze parochie een opmerkelijke religieuze en sociale ontmoetingsplaats voor orthodoxe migranten, waaronder vrij snel ook Russische gelovigen. Centraal in het onderzoek staan vragen als waarom deze Griekse migranten zo sterk inzetten op de oprichting van een eigen plaats van eredienst, hoe deze parochiegemeenschap functioneerde in een overwegend niet-orthodoxe omgeving, en welke rol religieuze identiteit speelde in het leven van deze migrantengemeenschap. Het proefschrift brengt voor het eerst de geschiedenis van deze grotendeels onbekende gemeenschap in haar geheel in kaart en plaatst haar in een bredere context van migratie, internationale handelsnetwerken en de complexe relaties tussen oosterse en westerse christelijke tradities in de achttiende eeuw. Daarmee werpt het nieuw licht op de manier waarop migrantengemeenschappen hun geloof en identiteit vormgaven en bewaarden in een nieuwe omgeving. In zijn onderzoek kon Metropoliet Athenagoras zich baseren op weinig of niet gekende primaire bronnen, die hij gevonden heeft in diverse archieven. Zo vond hij ook de vertaling in het Nederlands van de Goddelijke Liturgie van de Heilige Johannes Chrysostomos (1760).

Voor zijn proefschrift had Metropoliet Athenagoras als promotoren Prof. Dr. Peter Nissen (helaas in februari 2026 overleden) en Prof. Dr. Heleen Murre-van den Berg, allebei van de Radboud Universiteit Nijmegen. Peter Nissen was een vooraanstaand Nederlands kerkhistoricus en theoloog, bekend om zijn werk op het gebied van spiritualiteitsgeschiedenis, religieuze cultuur en de maatschappelijke rol van christendom in Europa. Heleen Murre-van den Berg is een internationaal gerenommeerde hoogleraar met grote betekenis voor de studie van het oosterse christendom en het Midden-Oosten, in het bijzonder vanwege haar onderzoek naar Syrisch christendom, religieuze minderheden en de wisselwerking tussen religie, taal en politiek.