Σαν-Ζιλ, Φορέ και Ουκλ: παρατεταμένα έργα και διακοπές τραμ προκαλούν αντιδράσεις

Αντιμέτωποι με συνεχή υποβάθμιση της δημόσιας συγκοινωνίας βρίσκονται εδώ και μήνες οι κάτοικοι των δήμων Σεν-Ζιλ, Φορέ και Ουκλ στις Βρυξέλλες, εξαιτίας διαδοχικών εργοταξίων και αναστολής βασικών γραμμών τραμ.

Οι γραμμές 81 και 97, κομβικής σημασίας για τις τοπικές μετακινήσεις, έχουν διακοπεί για χρονικό διάστημα που εκτιμάται περίπου σε έναν χρόνο. Σύμφωνα με συλλογικότητα κατοίκων, η αναστολή πραγματοποιήθηκε «χωρίς την πρόβλεψη ουσιαστικής εναλλακτικής συγκοινωνιακής λύσης». Το λεωφορείο 96, που συχνά προβάλλεται ως υποκατάστατο, χαρακτηρίζεται «ανεπαρκές» για να καλύψει τη ζήτηση που εξυπηρετούσαν οι δύο γραμμές τραμ. Παράλληλα, η περιοχή γύρω από την οδό Théodore Verhaegen περιγράφεται ως «συγκοινωνιακή έρημος».

Οι προτεινόμενες εναλλακτικές διαδρομές συνεπάγονται μεγάλες παρακάμψεις, αυξημένους χρόνους μετακίνησης και σημαντικές αποστάσεις με τα πόδια. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με τους κατοίκους, επηρεάζει ιδιαίτερα τις πιο ευάλωτες ομάδες, όπως γονείς με μικρά παιδιά, ηλικιωμένους, άτομα με μειωμένη κινητικότητα ή όσους μεταφέρουν βαριά αντικείμενα.

Νέες διακοπές από το 2026 λόγω έργων για το Μετρό 3

Σε απάντηση κοινοβουλευτικής ερώτησης, η αρμόδια περιφερειακή υπουργός Κινητικότητας ανέφερε ότι στα τέλη Απριλίου 2026 θα ξεκινήσει νέο εργοτάξιο μεταξύ Gare du Midi και Lemonnier. Το έργο αναμένεται να οδηγήσει σε διακοπή των γραμμών τραμ 4 και 10 μεταξύ Porte de Hal και Gare du Midi για διάστημα ενός έτους.

Οι γραμμές 4 και 10 αποτελούν βασικούς άξονες που συνδέουν το νότιο τμήμα των Βρυξελλών με τον σταθμό Gare du Midi και το κέντρο της πόλης. Σύμφωνα με τους κατοίκους, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη ενημέρωση για τις επικείμενες διακοπές. Το ζήτημα δημοσιοποιήθηκε από την ένωση ARAU στις 9 Φεβρουαρίου 2026.

Τα έργα εντάσσονται στο πλαίσιο του σχεδίου για το Μετρό 3 και τις επιπτώσεις του στο υφιστάμενο δίκτυο τραμ. Οι κινητοποιημένοι κάτοικοι κάνουν λόγο για «δυσανάλογη επιβάρυνση» των τριών δήμων για ένα έργο που, όπως επισημαίνουν, δεν έχει χαρακτηριστεί επείγον από την ίδια την υπουργό, ενώ το μέλλον του συνολικού σχεδίου παραμένει αβέβαιο.

Σωρευτική πίεση στο δίκτυο μεταφορών

Σύμφωνα με τη συλλογικότητα, ο συνδυασμός των εργοταξίων οδηγεί σε «μαζική και παρατεταμένη μείωση της προσφοράς δημόσιων μεταφορών», χωρίς σαφή συντονισμό, χωρίς επαρκή ενημέρωση και χωρίς αξιόπιστες λύσεις αντικατάστασης.

Οι κάτοικοι υπογραμμίζουν ότι στη Σεν-Ζιλ περισσότερο από το 70% των νοικοκυριών δεν διαθέτει αυτοκίνητο και εξαρτάται πλήρως από τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Στο Ουκλ και το Φορέ, οι γραμμές 4 και 10 αποτελούν βασική επιλογή μετακίνησης ακόμη και για όσους διαθέτουν ΙΧ, στο πλαίσιο μιας πιο βιώσιμης επιλογής μετακίνησης.

Παράλληλα, επισημαίνουν αντίφαση μεταξύ των περιορισμών στο δίκτυο και των διακηρύξεων των αρχών για μείωση της χρήσης αυτοκινήτου και ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας. Ζητούν τη διατήρηση επαρκούς και προσβάσιμης συγκοινωνιακής προσφοράς καθ’ όλη τη διάρκεια των έργων, την παροχή άμεσων και αποτελεσματικών γραμμών αντικατάστασης, ειδική μέριμνα για τους πιο ευάλωτους χρήστες και έγκαιρη, διαφανή ενημέρωση.

«Η κινητικότητα είναι δικαίωμα και όχι μεταβλητή προσαρμογής», τονίζουν.

Saint-Gilles, Forest et Uccle : chantiers prolongés et lignes de tram interrompues, les habitants demandent des alternatives

Après la suspension des lignes 81 et 97, les trams 4 et 10 pourraient être interrompus dès 2026 dans le cadre du projet Métro 3

Depuis plusieurs mois, les habitants de Saint-Gilles, Forest et Uccle dénoncent une dégradation continue de leur offre de transport public, liée à des chantiers successifs et à la suspension de lignes de tram essentielles.

Les lignes 81 et 97, cruciales pour de nombreux déplacements locaux, sont interrompues pour une durée estimée à environ un an. Selon un collectif de riverains, cette suspension s’est faite « sans véritable mise en place d’un transport substitutif ». Le bus 96, souvent présenté comme alternative, est jugé largement insuffisant pour compenser la disparition des deux lignes. Le périmètre autour de la rue Théodore Verhaegen est ainsi qualifié de « désert de transports publics ».

Les alternatives proposées impliquent des détours importants, un allongement des temps de trajet et de longues distances à parcourir à pied. Les riverains soulignent l’impact particulier sur les usagers les plus vulnérables, notamment les parents avec enfants, les personnes âgées, les personnes à mobilité réduite ou celles transportant des charges lourdes.

Les trams 4 et 10 concernés à partir d’avril 2026

En réponse à une question parlementaire, la ministre régionale de la Mobilité a indiqué qu’un nouveau chantier débuterait fin avril 2026 entre la Gare du Midi et Lemonnier. Celui-ci entraînera l’interruption des trams 4 et 10 entre la Porte de Hal et la Gare du Midi pour une durée d’un an.

Ces deux lignes constituent des axes majeurs reliant le sud de Bruxelles à la Gare du Midi et au centre-ville. Selon le collectif, les habitants n’ont pas encore été officiellement informés de ces interruptions à venir. L’information a été rendue publique par l’ARAU le 9 février 2026.

Le chantier s’inscrit dans le cadre du projet du Métro 3 et de ses répercussions sur le réseau de tram. Les habitants mobilisés évoquent « un sacrifice important » imposé aux trois communes pour un projet dont l’urgence et l’avenir restent débattus.

Une offre de mobilité réduite et des demandes claires

Pris dans leur ensemble, ces chantiers successifs conduiraient à une « réduction massive et prolongée » de l’offre de transport public dans les trois communes, selon le collectif, qui dénonce un manque de coordination, de communication et de solutions de remplacement adaptées.

À Saint-Gilles, plus de 70 % des ménages ne disposent pas de voiture et dépendent entièrement des transports publics. À Uccle et Forest, les trams 4 et 10 représentent un choix privilégié, y compris pour des habitants disposant d’un véhicule mais optant pour une mobilité plus durable.

Les riverains pointent également une contradiction avec les objectifs affichés par les autorités en matière de réduction de l’usage de la voiture et de promotion d’une mobilité durable. Ils demandent le maintien d’une offre suffisante et accessible pendant toute la durée des travaux, la mise en place de transports de remplacement directs et efficaces, une attention particulière aux publics fragiles et une information transparente et anticipée.

« La mobilité est un droit, pas une variable d’ajustement », concluent-ils.