Η πρώτη Εβδομάδα Πολυγλωσσίας στις Βρυξέλλες αναδεικνύει τη γλωσσική ταυτότητα της πόλης

Με 186 εθνικότητες και εκατοντάδες γλώσσες να ακούγονται καθημερινά στους δρόμους της, οι Βρυξέλλες αποτελούν ένα μοναδικό γλωσσικό μωσαϊκό. Αυτήν ακριβώς τη γλωσσική ποικιλομορφία έρχεται να αναδείξει και να γιορτάσει η πρώτη Εβδομάδα Πολυγλωσσίας των Βρυξελλών, που θα πραγματοποιηθεί από τη Δευτέρα 9 έως το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026.

Η πρωτοβουλία ανήκει στο Συμβούλιο Πολυγλωσσίας των Βρυξελλών (Brussels Council for Multilingualism), σε συνεργασία με την Περιφέρεια Βρυξελλών-Πρωτεύουσας, και περιλαμβάνει ένα πλούσιο πρόγραμμα δράσεων σε ολόκληρη την Περιφέρεια: σχολεία, πανεπιστήμια, ενώσεις, βιβλιοθήκες, επιχειρήσεις και πολιτιστικοί φορείς βάζουν τις γλώσσες στο επίκεντρο.

Όπως επισημαίνει ο Philippe Van Parijs, πρόεδρος του Συμβουλίου Πολυγλωσσίας, η πολυγλωσσία δεν αποτελεί απλώς ένα χαρακτηριστικό της πόλης, αλλά βασική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής. Χάρη στην πολυγλωσσία των ίδιων των κατοίκων της, οι Βρυξέλλες μπορούν να μετατρέψουν τη γλωσσική τους ποικιλία σε πηγή πολιτιστικού πλούτου και οικονομικής δυναμικής.

Πολυγλωσσία και ταυτότητα των Βρυξελλών

Η προώθηση της πολυγλωσσίας εντάχθηκε για πρώτη φορά σε κυβερνητικό επίπεδο μετά τις περιφερειακές εκλογές του 2019, όταν δημιουργήθηκε χαρτοφυλάκιο αρμόδιου υπουργού. Η πολυγλωσσία αναγνωρίστηκε τότε επίσημα ως βασικό στοιχείο της ταυτότητας των Βρυξελλών.

Ωστόσο, μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2024 και τις παρατεταμένες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, παραμένει ασαφές το μέλλον της θεσμικής στήριξης. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία κυβέρνησης δεν ανέκοψε την πρωτοβουλία. Αντίθετα, η Εβδομάδα Πολυγλωσσίας οργανώθηκε «από τα κάτω», με έντονη συμμετοχή φορέων και πολιτών.

Σύμφωνα με τον Van Parijs, το ενδιαφέρον είναι εντυπωσιακό, με δεκάδες δράσεις να λαμβάνουν χώρα σε περισσότερους από δέκα δήμους: εργαστήρια, κινηματογραφικές προβολές, μαθήματα, συζητήσεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις, σχεδιασμένες ώστε να απευθύνονται σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό.

Ο αρμόδιος υπουργός για την προώθηση της πολυγλωσσίας, Dirk De Smedt, τονίζει ότι οι Βρυξέλλες αποτελούν έναν τόπο όπου οι γλώσσες συνυπάρχουν και αλληλοενισχύονται, μετατρέποντας τη γλωσσική ποικιλομορφία σε καθημερινές ευκαιρίες για συνάντηση, γνώση και συνεργασία.

Η σημασία μιας κοινής γλώσσας

Πέρα από την πολιτιστική διάσταση, η πολυγλωσσία έχει άμεσο κοινωνικό και πρακτικό αντίκτυπο. Η δυνατότητα επικοινωνίας, όπως σημειώνει ο Van Parijs, δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στην εργασία ή στις δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και τη δημιουργία κοινωνικών δεσμών και αλληλεγγύης στην καθημερινή ζωή.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της καθαριότητας της πόλης: περίπου το 15% του ενήλικου πληθυσμού των Βρυξελλών δεν κατανοεί ούτε τα γαλλικά ούτε τα ολλανδικά, γεγονός που δυσχεραίνει ακόμη και την κατανόηση βασικών οδηγιών των δήμων.

Παράλληλα, το Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης και «μετάδοσης» όλων των μητρικών γλωσσών που συνυπάρχουν στην πόλη. Η καλή γνώση της μητρικής γλώσσας δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά, αλλά ενισχυτικά προς την εκμάθηση των σχολικών γλωσσών.

Η κορύφωση στην Bourse

Η Εβδομάδα Πολυγλωσσίας θα κορυφωθεί το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026 με μια ολοήμερη εκδήλωση στο Palais de la Bourse / Beurs, όπου το κοινό θα μπορεί να επισκεφθεί περίπτερα, να παρακολουθήσει συζητήσεις και να απολαύσει καλλιτεχνική δράση αφιερωμένη στη γλωσσική πολυμορφία των Βρυξελλών.

Ιδρυμένο το 2020, το Συμβούλιο Πολυγλωσσίας των Βρυξελλών συνεχίζει να εργάζεται για μια βιώσιμη πολιτική γλωσσών, με στόχο μια πόλη όπου η πολυγλωσσία δεν αποτελεί εμπόδιο, αλλά κοινό πλεονέκτημα.

Bruxelles célèbre sa diversité linguistique avec la première Semaine du Multilinguisme

Avec ses 186 nationalités et les centaines de langues parlées quotidiennement, Bruxelles est l’une des villes les plus multilingues d’Europe. Cette richesse linguistique sera mise à l’honneur lors de la première Semaine du Multilinguisme de Bruxelles, organisée du lundi 9 au samedi 14 février 2026.

Initiée par le Brussels Council for Multilingualism, en collaboration avec la Région de Bruxelles-Capitale, la semaine proposera de nombreuses activités à travers toute la région : écoles, universités, associations, bibliothèques, entreprises et institutions culturelles mettront les langues au centre de leurs actions.

Pour Philippe Van Parijs, président du Conseil, le multilinguisme constitue un levier essentiel de cohésion sociale. C’est grâce aux compétences linguistiques des Bruxellois que la diversité linguistique de la ville peut devenir une source de dynamisme économique et de richesse culturelle.

Une composante clé de l’identité bruxelloise

La promotion du multilinguisme a été reconnue comme un enjeu politique à part entière à la suite des élections régionales de 2019, avec la création d’un portefeuille ministériel dédié. Le multilinguisme y était alors présenté comme un élément fondamental de l’identité bruxelloise.

Dans le contexte des négociations prolongées pour la formation d’un nouveau gouvernement après les élections de juin 2024, l’avenir de ce soutien institutionnel reste incertain. Malgré cela, l’absence de gouvernement n’a pas freiné l’initiative. La Semaine du Multilinguisme s’est organisée de manière largement participative, portée par les acteurs de terrain.

De nombreux événements sont prévus dans plus de dix communes : ateliers, projections de films, cours, débats et activités culturelles destinées à toucher un public aussi large que possible.

Le ministre bruxellois en charge de la promotion du multilinguisme, Dirk De Smedt, souligne que Bruxelles est un espace où les langues coexistent et se renforcent mutuellement, transformant cette diversité en rencontres, savoirs et opportunités.

Communiquer pour mieux vivre ensemble

Au-delà de la culture, le multilinguisme a un impact direct sur la vie quotidienne. Pouvoir communiquer est essentiel, tant pour l’accès à l’emploi et aux services publics que pour la création de liens sociaux et de solidarité de proximité.

Selon le Conseil, près de 15 % de la population adulte de Bruxelles ne comprend ni le français ni le néerlandais, ce qui complique la compréhension d’informations aussi basiques que les consignes communales.

Le Conseil insiste également sur l’importance de valoriser toutes les langues d’origine présentes dans la capitale. Maîtriser sa langue maternelle facilite l’apprentissage des langues scolaires et renforce les liens culturels et économiques avec d’autres régions du monde.

Un point d’orgue à la Bourse / Beurs

La semaine se conclura le samedi 14 février 2026 par une journée de clôture au Palais de la Bourse / Beurs, avec des stands, des débats et une performance artistique célébrant le multilinguisme bruxellois.

Créé en 2020, le Brussels Council for Multilingualism poursuit ainsi son engagement en faveur d’une politique linguistique durable, faisant du multilinguisme un atout partagé pour l’ensemble de la ville.