Οι Πιγκουίνοι είναι ένα πρωτότυπο θεατρικό έργο, γραμμένο και σκηνοθετημένο από τον Δημήτρη Στασινόπουλο, έναν δημιουργό με ιδιαίτερη θεατρική φωνή και σκηνοθετική ματιά που δεν φοβάται να γίνει αιχμηρή, τολμηρή, ακόμη και προκλητική. Μέσα από μια δυστοπική αλληγορία μεταμόρφωσης και αποξένωσης, το έργο θέτει ουσιαστικά κοινωνικά ερωτήματα για τη συνύπαρξη, την ανοχή, τη διαφορετικότητα και τη θέση του «άλλου» στον σύγχρονο κόσμο. Δεν επιδιώκει να δώσει εύκολες απαντήσεις· αντίθετα, καλεί τον θεατή να αναμετρηθεί με τα ερωτήματά του.

Η παράσταση αποτελεί καρπό μιας εξαιρετικά γόνιμης συνεργασίας πολλών συντελεστών και το αποτέλεσμα προμηνύεται πολυεπίπεδο και σκηνoθετικά έντονο, εκρηκτικό. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι και το ισχυρό καστ, που ενώνει την εμπειρία με τη φρεσκάδα: οι Δημήτρης Μαλαφέκας, Ηλίας Ξυδιάς και Γιάννης Ρόδιος συναντούν επί σκηνής τους Θεόκριτο Ζαφειρίου και Γιώργο Σαπουντζόγλου, δημιουργώντας μια δυναμική σύνθεση με ένταση, ευαισθησία και εκρηκτική ενέργεια.

Με αφορμή αυτή τη νέα, φιλόδοξη θεατρική απόπειρα, συνομιλώ με τον Δημήτρη Στασινόπουλο για το πρωτότυπο κείμενό του, τη διαδρομή της δημιουργίας, τις προκλήσεις της σκηνοθεσίας, αλλά και για όλα εκείνα που κάνουν τους Πιγκουίνους μια παράσταση που αξίζει να αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Δημήτρη, να σταθώ αρχικά στην απίθανη αφίσα του θεατρικού;
Δεν είναι φανταστική;! Η Ζάκι είναι μια απίθανη σχεδιάστρια με φοβερή ματιά και έχει πιάσει ακριβώς το κέντρο του έργου με αυτή την δημιουργία της και την ευχαριστώ από καρδιάς!

Λιγότερο από τρεις εβδομάδες για την πρεμιέρα και απομονώνοντας επιλεκτικά από το επίμετρο του βιβλίου σου, διαβάζουμε: «Δυστοπική αλληγορία μεταμόρφωσης και αποξένωσης».
Ναι είναι αυτό ακριβώς. Είναι μια αλληγορία σε μια δυστοπική πραγματικότητα όπου η μεταμόρφωση και η αποξένωση έχουν το κεντρικό ρόλο παρόλο που η πολυκοσμία και η πολυφωνία ειναι παρούσες.

Τελικά βοηθάει όταν έχεις γράψει ο ίδιος το κείμενο ή τα κάνει δυσκολότερα τα πράγματα;
Δεν είμαι και τόσο σίγουρος αν βοηθάει τελικά. Αυτό που σίγουρα βοηθάει είναι η συνεργασία και η ομαδική προσέγγιση γιατί κάνουν την παράσταση να αποκτά την δική της ταυτότητα όπου τελικά, και καλώς, ο συγγραφέας μπαίνει σε δεύτερο ρόλο.

Παρακολουθώ στα σόσιαλ την θεατρική ομάδα και βλέπω πως ο αγώνας των Πιγκουίνων άρχισε 12 μήνες πριν;
Ναι περίπου τόσο. Είναι ένα όμορφο και έντονο ταξίδι και θέλαμε πραγματικά να εξερευνήσουμε πολλά πράγματα στην υποκριτική, την κινησιολογία, την μουσική και την ενδυματολογία.

Πρωτότυπο και καλό για εμάς τους θεατές αλλά γιατί επτά παραστάσεις;
Επτά παραστάσεις γιατί θέλουμε να το απολαύσουμε εμείς οι ίδιοι πρώτα. Έχουμε διαπιστώσει στο παρελθόν πως στην τέταρτη παράσταση, έχουμε πάρει τον αέρα του θεάτρου και του χώρου και θέλουμε να κάνουμε και άλλες, αλλά με την προηγούμενη σύμβαση των 4 παραστάσεων, σταματάγαμε… Ε, αυτή την φορά είπαμε να δώσουμε και άλλες τρεις έτσι για το καλό.

Και οι Βρυξέλλες είναι μόνο η αρχή;
Ναι! 20,21 Ιουνίου πάμε για δύο παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη στο θέατρο Τ και τέλη Σεπτεμβρίου στην Αθήνα στην Φάμπρικα για μια παράσταση.

Πέντε ηθοποιοί, πέντε ρόλοι; Η συνύπαρξη Δημήτρη Μαλαφέκα, Ηλία Ξυδιά και Γιάννη Ρόδιου ανεβάζει επικίνδυνα τον πήχυ.
Είμαι πραγματικά πολύ τυχερός για όλους του συντελεστές του έργου που με τιμούν με το ταλέντο τους και τον χρόνο τους. Η συνεργασία Δημήτρη, Ηλία και Γιάννη, ως πιο έμπειρους ηθοποιούς, στην κοινότητα μας, με την νέα υποκριτική ματιά των Θεόκριτου Ζαφειρίου και του Γιώργου Σαπουντζόγλου, δημιουργούν πανέμορφες και εκρηκτικές δυναμικές επί σκηνής. Είναι ένα πολύ δυνατό καστ και θα το δείτε και επί σκηνής.

Κίνηση, χειρονομίες, σωματική έκφραση: Από τα τρέιλερ που έχουν κυκλοφορήσει φαίνεται πως οι Πιγκουίνοι θα ταλαιπωρήσουν τους επί σκηνής ηθοποιούς.
Ω ναι… Αλλά δεν τους πειράζει. Να είναι καλά η Μαρία Νεραντζάκη για την συνεχή δουλειά που κάνει για αυτή την παράσταση και μας έχει ανεβάσει όλους στο κινησιολογικό και χορογραφικό σε πολύ ψηλά επίπεδα. Είμαστε πάρα πολύ τυχεροί που την έχουμε μαζί μας, και εγώ προσωπικά της είμαι ευγνώμων γιατί προσφέρει πάρα πολλά σε όλα τα επίπεδα και έχει τον τρόπο να μας καθοδηγεί και να βγαίνουν όλα αβίαστα και πανέμορφα.

Αλήθεια υπάρχουν πιγκουίνοι στις Βρυξέλλες;
Σίγουρα ναι.

Φαντάζομαι στην έξοδο ενός σταθμού μετρό στο κέντρο της ευρωπαϊκής γειτονιάς, μεταξύ χιλιάδων ανθρώπων να στέκεται ένας μικρόσωμος πιγκουίνος. Μας νοιάζει τελικά ο άλλος; ο δίπλα μας; ποιος είναι ή γιατί αναπνέει κοντά μας;
Θα έπρεπε να μας νοιάζει πολύ περισσότερο από όσο μας νοιάζει τώρα.

Συνύπαρξη ή ανοχή; υπάρχουν ή θα έπρεπε να υπάρχουν κανόνες;
Θα έλεγα ότι η συνύπαρξη απαιτεί την ανοχή. Αν δεν υπάρχει ανοχή πως μπορεί να υπάρξει συνύπαρξη; Και ακριβώς λόγω της ανοχής, οι κανόνες θα έρθουν αναγκαστικά για να προστατέψουν την συνύπαρξη και την ανοχή. Βέβαια αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση που ευχαρίστως να την κάνουμε αφού δείτε και την παράσταση γιατί καταπιάνεται πολύ με αυτό το θέμα.

Οι θεατές θα δούνε ένα έργο ρεαλιστικό, φανταστικό, πραγματικό, ή παράλογο;
Δεν ξέρω… Θα έλεγα ένα σουρεαλιστικό δράμα αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι είμαι ακριβής. Είναι δύσκολο να το τοποθετήσω κάπου.

Λέμε συχνά πως ένα θεατρικό έργο μπορεί να λειτουργήσει ως εκπαιδευτικό μέσο, ως εργαλείο έρευνας και κοινωνικής παρέμβασης. Τι ισχύει με τους Πιγκουίνους;
Δεν ξέρω αν είναι εκπαιδευτικό μέσο, και βασικά δεν θα ήθελα να είναι. Οι πιγκουίνοι δεν θέλουν ούτε να διδάξουν ούτε να εκπαιδεύσουν κανέναν. Περισσότερο να υπάρξουν θέλουν.

Συνήθως ρωτάω τον σκηνοθέτη ποια είναι τα συναισθήματα που θα πάρει μαζί του ο θεατής με το πέσιμο της αυλαίας. Να ρωτήσω ποια περιμένεις να είναι τα δικά σου συναισθήματα, αργά το βράδυ, της τελευταίας μέρα του Μαΐου;
Χα! Καλή ερώτηση… Θα έλεγα ευγνωμοσύνη προς όλους τους συντελεστές της παράστασης που πιστέψανε σε αυτό το έργο και τα έδωσαν όλα χωρίς δεύτερη σκέψη. Ξέρεις είναι περίεργο να εργάζεσαι 12 μήνες για να δείξεις κάτι μόνο για λίγες μέρες, να κάνεις πολλή δουλειά και μετά να τελειώνει απότομα. Είναι μια γλυκόπικρη αίσθηση.

Είναι οι Πιγκουίνοι μία ακόμα απόπειρα;
Ναι. Είναι μια ακόμα απόπειρα. Το κείμενο είναι γραμμένο με διαφορετικό τρόπο από το προηγούμενο έργο μου και η προσέγγιση της παράστασης είναι μια απόπειρα από μόνη της. Δεν θέλουμε να κάνουμε κάτι άλλο εκτός από απόπειρες. Εφόσον μπήκαμε σε αυτό το ταξίδι του θεάτρου, θέλουμε να εξερευνούμε και να ανακαλύπτουμε συνεχώς πράγματα ακόμα και αν κάνουμε λάθη γιατί έτσι μαθαίνουμε.

Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ

Φωτογραφίες: Θανάσης Βελούζος 

The post Δημητρης Στασινόπουλος: «Οι πιγκουίνοι δεν θέλουν να εκπαιδεύσουν κανέναν. Να υπάρξουν θέλουν» appeared first on .

Η έκθεση προσέλκυσε έντονο ενδιαφέρον και μεγάλο αριθμό επισκεπτών, δημιουργώντας μια ζωντανή και ιδιαίτερα θερμή ατμόσφαιρα. Συλλέκτες, φιλότεχνοι και επαγγελματίες του χώρου είχαν την ευκαιρία να ανακαλύψουν από κοντά το έργο της καλλιτέχνιδας, καθώς και τις δημιουργίες του σεφ Grégoire Godin.

Η έκθεση γνώρισε ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον για την προσέγγιση της Laura Vetta Bourjac, η οποία δηλώνει ιδιαίτερα επηρεασμένη από τον Ζαν Κοκτώ και τον Αλέκο Φασιανό, ενώ το εκθεσιακό της έργο βρίσκεται ακόμη στα πρώτα του βήματα.

Συγκεκριμένα, η καλλιτέχνιδα επιβεβαίωσε ότι, μετά από αυτή την επιτυχία, επιθυμεί να παρουσιάσει το έργο της στην Αθήνα στο άμεσο μέλλον και βρίσκεται σε αναζήτηση γκαλερί για τα σχέδια και τους πίνακες πάνω στους οποίους εργάζεται αυτή την περίοδο. Μια ιστορία που συνεχίζεται.

Un premier succès prometteur pour Laura Vetta Bourjac à Bruxelles

Une exposition inaugurale remarquée au YASSOU qui marque le début d’un parcours artistique en pleine évolution, avec un regard déjà tourné vers Athènes.

Le vernissage de l’exposition personnelle de Laura Vetta Bourjac s’est tenu avec succès au YASSOU, le nouveau bistrot de Nicolas Jamar à Bruxelles.

L’événement a suscité un vif intérêt et attiré un large public, créant une atmosphère conviviale et particulièrement chaleureuse. Collectionneurs, amateurs d’art et professionnels du secteur ont pu découvrir de près le travail de l’artiste, ainsi que les créations culinaires du chef Grégoire Godin.

L’exposition a reçu un accueil très positif, confirmant l’intérêt pour l’univers artistique de Laura Vetta Bourjac, qui revendique des influences telles que Jean Cocteau et Alekos Fassianos, alors que son parcours d’exposition en est encore à ses débuts.

Suite à cette réussite, l’artiste a indiqué souhaiter présenter prochainement son travail à Athènes. Elle est actuellement à la recherche d’une galerie pour exposer ses dessins et peintures en cours de création. Une trajectoire artistique qui ne fait que commencer.

The post Δυναμικό ξεκίνημα για τη Laura Vetta Bourjac στις Βρυξέλλες appeared first on .

Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι

Τάσος Νυχάς – Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι: «Η ομορφιά, η δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα ηθοποιών και θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή»

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι είδε με ικανοποίηση τον Κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου να πραγματοποιείται για μια ακόμη φορά μετά από δική του πρόταση το 2018. Μια πρωτοβουλία που αγκαλιάστηκε από τις θεατρικές ομάδες των Βρυξελλών αλλά και από το κοινό και τους φίλους που ως θεατές συμμετέχουν κάθε χρόνο. Πραγματικά η αρχική σκέψη να υπάρχει μια κοινή θεατρική εκδήλωση για να τιμηθεί η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου βρήκε στέγη και εφέτος στη φιλόξενη σκηνή του θεάτρου de Lijsterbes, στο Kraainem στην περιφέρεια των Βρυξελλών. Οι ομάδες που συμμετείχαν, η κάθε μια με τη δική της χαρακτηριστική ταυτότητα, αισθητική και καλλιτεχνική ευαισθησία, ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην παρουσίαση ενός θεάματος που είχε ως κοινό θέμα τη σύγκρουση των γενεών. Στη σκηνή αλλά και στα καμαρίνια του θεάτρου, οι τόσο διαφορετικές ομάδες συναντήθηκαν, γνωρίστηκαν καλύτερα και ένιωσαν από κοινού με τους θεατές την ομορφιά, τη δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου και της σκηνικής παράστασης που δεν επαναλαμβάνεται, αφήνει πίσω της μόνο αναμνήσεις, εικόνες και συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των ηθοποιών και των θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή. Ας ευχηθούμε λοιπόν «και του χρόνου».

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι- Atelier Théâtral Grec-δραστήριο στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών συνεχώς από το 1984 που ιδρύθηκε, συμμετείχε και φέτος στον κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, με ένα μονόπρακτο μικρής φόρμας του Δημήτρη Ρέπα, συμπολίτη μας των Βρυξελλών, το οποίο είχε ήδη παρουσιάσει σε πρωτόλεια μορφή ως θεατρικό Αναλόγιο, σε ανάλογη εκδήλωση της ομάδας στις Βρυξέλλες, τον Οκτώβριο του 2025. Ο τίτλος του έργου είναι Οικογένεια και παρουσιάζει με χαριτωμένο και εύθυμο τρόπο τις σχέσεις παιδιών και γονέων, σε μια σημερινή τυπική Ελληνική οικογένεια. Ο πατέρας και η μητέρα αγωνίζονται σε μια ασφυκτική καθημερινότητα ενώ τα δύο αγόρια της οικογένειας, ένας φοιτητής και ένα μαθητής ακόμη, ακολουθούν του δικούς τους κώδικες συμπεριφοράς σπρωγμένα από τις ορμές και τα νέα ήθη της νεολαίας. Η σκηνοθεσία ήταν του Τάσου Νυχά, στο ρόλο του πατέρα ο Νίκος Χατζούδης, της μητέρας η Σόνια Καρασσαβίδου, του γιου φοιτητή ο Γιάννης Κρητικός, του γιου μαθητή ο Ιάσων Κρητικός και σε χαρακτηριστικό ρόλο-έκπληξη ενός call girl, η Λίλα Φωτίδου. Ο ίδιος ο συγγραφέας μάλιστα βρισκόταν στην αίθουσα και παρακολούθησε με ανάλογη συγκίνηση το ζωντάνεμα στη σκηνή των χαρακτήρων που είχε σχεδιάσει στο χαρτί.

Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ (Κυπριανός Μουτεβελής, Χρύσα Μπαλτζάκη)

Χρύσα Μπαλτζάκη – Κυπριανός Μουτεβελής – Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ: «Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του EΘΕ έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη»

Άλλος ένας εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου ολοκληρώθηκε με επιτυχία, με τη συμμετοχή έξι ομάδων επί σκηνής, και ακόμα δύο, που είχαν αναλάβει την παρουσίαση της εκδήλωσης και του μηνύματος της ημέρας. Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του Ελληνικού Θεατρικού Εργαστηρίου έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη, που αποτελούν έτσι κι αλλιώς εγγενή συστατικά του θεάτρου. Από τα πιο θετικά στοιχεία της εκδήλωσης ήταν η αύρα ανανέωσης που έφεραν τόσο η παρουσία μιας νέας θεατρικής ομάδας, των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών, όσο και, χάρη και στη θεματική που είχε επιλεγεί φέτος (Σύγκρουση γενεών), η ύπαρξη στη σκηνή και αρκετών παιδιών-ηθοποιών, που γέμισαν με φρεσκάδα την αίθουσα του de Lijsterbes.

Η ομάδα ΑλΜΑ επέλεξε φέτος να μην παρουσιάσει κάποιο θεατρικό δρώμενο, καθώς την παρούσα περίοδο προετοιμάζεται πυρετωδώς για την προσεχή της παράσταση «Το κλάμα βγήκε απ’ τον παράδεισο» των Ρέππα-Παπαθανασίου. Ωστόσο, είχαμε την τιμή να διαβάσουμε στο ξεκίνημα της εκδήλωσης το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2026, που γράφτηκε από τον σπουδαίο Αμερικανό ηθοποιό Willem Dafoe. Ένα μήνυμα για την συχνά δύσκολη καθημερινότητα των ανθρώπων που ασχολούνται με το θέατρο, αλλά και την αξία και σημασία του θεάτρου στη σημερινή εποχή, που κυριαρχείται από τα κοινωνικά δίκτυα  και τις νέες τεχνολογίες, που έχουν οδηγήσει στην όλο και μεγαλύτερη απομάκρυνση και απομόνωση των ανθρώπων. Ο Willem Dafoe κλείνει το μήνυμά του υπενθυμίζοντάς μας ότι «…το θέατρο ως ολοκληρωμένη μορφή τέχνης μπορεί να μας κάνει να δούμε τι ήταν, τι είναι και τι θα μπορούσε να είναι ο κόσμος μας.» (ολόκληρο το μήνυμα στα ελληνικά, εδώ).

Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών

Μαρία Καραχάλιου – Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών: «Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση»

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στις Βρυξέλλες φέτος είχε ως θεματικό άξονα τη «Σύγκρουση γενεών», ένα θέμα διαχρονικό και βαθιά ανθρώπινο, που αγγίζει την κοινωνία, την οικογένεια, τη μνήμη, την εξέλιξη και την ανάγκη κάθε γενιάς να βρει τη δική της φωνή χωρίς να χάσει τη σύνδεση με την προηγούμενη. Οι θεατρικές ομάδες που συμμετείχαν προσέγγισαν το θέμα μέσα από διαφορετικά έργα, αισθητικές και σκηνοθετικές γραμμές, δημιουργώντας ένα πολυφωνικό θεατρικό τοπίο, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να δει πολλές και διαφορετικές οπτικές πάνω στο ίδιο ανθρώπινο ζήτημα.

Το εορταστικό διήμερο δεν ήταν απλώς μια σειρά παραστάσεων, αλλά μια ζωντανή συνάντηση ανθρώπων που πιστεύουν στη δύναμη της θεατρικής πράξης. Για δύο ημέρες, η σκηνή έγινε τόπος συνάντησης, επικοινωνίας, μνήμης και συγκίνησης. Ηθοποιοί και θεατές βρέθηκαν στον ίδιο χώρο όχι μόνο για να παρακολουθήσουν παραστάσεις, αλλά για να μοιραστούν εμπειρίες, σκέψεις και συναισθήματα. Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία γίνεται συχνά μέσα από οθόνες και αποστάσεις, το θέατρο μάς θύμισε τη δύναμη της ζωντανής παρουσίας, της ανάσας, της σιωπής, του βλέμματος και του χειροκροτήματος που ενώνει άγνωστους ανθρώπους σε ένα κοινό συναίσθημα.

Σε μια πόλη πολυπολιτισμική όπως οι Βρυξέλλες, τέτοιες θεατρικές συναντήσεις αποκτούν ίσως ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Το θέατρο γίνεται τόπος μνήμης, γλώσσας και πολιτισμού, αλλά και νέων συναντήσεων και συνεργασιών. Για λίγο, όλοι, ηθοποιοί και θεατές, γινόμαστε μια μικρή κοινότητα που μοιράζεται ιστορίες, συναισθήματα και σιωπές. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο βαθύ νόημα του θεάτρου: να μας θυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι, ότι οι ιστορίες των ανθρώπων μοιάζουν και ότι μέσα από την τέχνη μπορούμε να συναντηθούμε πραγματικά.

Η θεατρική ομάδα του ΛΕΒ συμμετείχε στον εορτασμό παρουσιάζοντας δύο θεατρικούς μονολόγους από σύγχρονο ελληνικό έργο, τις «ΒΑΣΕΙΣ» και «ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ» του Γ. Μανιώτη, με ζωντανή μουσική συνοδεία με βιολί και μια λιτή, ατμοσφαιρική σκηνοθετική προσέγγιση που στόχο είχε να αναδείξει κυρίως τον λόγο, την ερμηνεία και την εσωτερικότητα των χαρακτήρων. Η συμμετοχή αυτή ήταν αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς και δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τους εξαιρετικούς συνεργάτες και συντελεστές της ομάδας, τους ηθοποιούς, τον μουσικό, αλλά και τους ανθρώπους που στήριξαν την παράσταση πάνω και πίσω από τη σκηνή. Το θέατρο είναι από τη φύση του ομαδική τέχνη και κάθε αποτέλεσμα είναι πάντα το άθροισμα πολλών ανθρώπων, κόπου, εμπιστοσύνης και κοινής πίστης σε κάτι όμορφο.

Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση ότι το θέατρο εξακολουθεί να συγκινεί, να ενώνει και να δημιουργεί κοινότητα ανθρώπων. Από αυτή τη συμμετοχή κρατάμε τη διαδρομή, τη συνεργασία, τη συγκίνηση και την αίσθηση ότι για λίγο όλοι μαζί δημιουργήσαμε κάτι ζωντανό και αληθινό.

Ένα μεγάλο και βαθιά αληθινό ευχαριστώ στους συνεργάτες μου, στους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα σε αυτή την προσπάθεια με αγάπη, υπομονή, ευαισθησία και πίστη. Στον Βασίλη Πούλο (ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ), την Άννα Μαρία Λυμπεροπούλου (ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ), τον Χρήστο Κωσταντινίδη (BΙΟΛΙ) και την Γεωργία Μανδέκη (BACKSTAGE). Και, φυσικά, στα μέλη του ΔΣ του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών για τη σταθερή στήριξη, την εμπιστοσύνη και την παρουσία τους δίπλα στη θεατρική μας ομάδα. Η υποστήριξη όλων μάς δίνει δύναμη να συνεχίζουμε να δημιουργούμε και να προσπαθούμε για όμορφα και ποιοτικά πράγματα.

Το θέατρο δεν γίνεται ποτέ από έναν άνθρωπο μόνο του. Γίνεται από ανθρώπους που εμπιστεύονται, που μοιράζονται, που εκτίθενται, που κουράζονται, που αμφιβάλλουν και συνεχίζουν μαζί μέχρι να ανάψουν τα φώτα της σκηνής.

Αν κάτι καταφέραμε, το καταφέραμε μαζί. Και αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό από όλα.

Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών

Ηλίας Κοντέας – Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών: «Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας»

Το εορταστικό διήμερο για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου αποτέλεσε μια ουσιαστική και βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, από αυτές που μόνο το θέατρο μπορεί να προσφέρει. Δεν ήταν απλώς μια σειρά θεατρικών παρουσιών, αλλά μια αληθινή συνάντηση ανθρώπων, ομάδων, συναισθημάτων και ιστοριών. Μέσα σε αυτές τις δύο ημέρες αναδείχθηκε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η δύναμη του θεάτρου να ενώνει, να συγκινεί και να δημιουργεί μια κοινότητα έκφρασης και συλλογικής μνήμης.

Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας. Η συνεργασία πραγματοποιήθηκε με σεβασμό, ευαισθησία και κοινή διάθεση προσφοράς, στοιχεία που ανέδειξαν τη σημασία της συνδημιουργίας και της κοινής παρουσίας σε μια τόσο ιδιαίτερη γιορτή. Αξίζουν συγχαρητήρια και ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Τάσο Νυχά, που εμπνεύστηκε αυτή τη γιορτή και συνεχίζει να αποτελεί την ψυχή της.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η ανταπόκριση του κοινού, το οποίο αγκάλιασε συναισθηματικά και ουσιαστικά το διήμερό μας, παρά τον «ανταγωνισμό» από άλλες παράλληλες εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν την ίδια περίοδο, μάλλον χωρίς να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη μια πολιτιστική παράδοση της κοινότητάς μας που μετρά ήδη αρκετά χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το κοινό απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι γνωρίζει να ξεχωρίζει και να στηρίζει τις προσπάθειες που γεννιούνται μέσα από την ίδια την κοινότητα και βασίζονται στη συνέπεια, τη συνεργασία και την αυθεντική αγάπη για το θέατρο.

Η αληθινή θεατρική εμπειρία, άλλωστε, δεν ολοκληρώνεται με το χειροκρότημα, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα μας για μέρες και εβδομάδες μετά και αυτή είναι πάντα η πιο ουσιαστική και βαθιά ικανοποίηση για όλους μας.

Η ομάδα μας, οι Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών, συμμετείχε στον εορτασμό για πρώτη φορά με την παρουσίαση του έργου μικρής φόρμας «Η Καρέκλα», μιας θεατρικής πρότασης που γράφτηκε από εμένα ειδικά για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.

Η «Καρέκλα» δεν παρουσιάστηκε ως ένα απλό αντικείμενο, αλλά ως ένα ισχυρό σύμβολο: ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα σε αυτούς που έμειναν και σε αυτούς που έφυγαν, μια θέση γεμάτη απουσία αλλά και παρουσία, βάρος αλλά και αγκαλιά. Κάθε θεατής μπόρεσε να προβάλλει πάνω της τη δική του εμπειρία και να αναγνωρίσει κάτι προσωπικό: την απώλεια, τη σιωπή, τη μνήμη ή την αίσθηση μιας θέσης που ίσως δεν θα γεμίσει ποτέ ξανά.

Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε ιδιαίτερα συγκινητική και αυτό μας γεμίζει βαθιά ικανοποίηση. Σε επίπεδο ομάδας, η συμμετοχή μας υπήρξε ουσιαστική και πολυεπίπεδη. Η δημιουργική διαδικασία που οδήγησε στη γέννηση της «Καρέκλας» ξεκίνησε από μια συζήτηση με μέλος της ομάδας, τη Λίλα Φωτίδου. Βγαίνοντας από το ταξίδι των «Κόκκινων Φαναριών», της πρώτης μας μεγάλης θεατρικής δουλειάς, νιώσαμε την ανάγκη να δημιουργήσουμε ένα έργο πιο σύγχρονο και άμεσο, με έντονες συναισθηματικές εναλλαγές, με το οποίο θα μπορούσαμε όλοι να ταυτιστούμε.

Ευχαριστώ ιδιαίτερα τη Στέλλα Ανδρουλάκη, τη Ρίτα Ντιναπόγια και τον Νίκο Σαχά, που μαζί με τη Λίλα συνέβαλαν στη διαμόρφωση του θεατρικού σύμπαντος της «Καρέκλας». Αν και ο ρόλος του Νίκου δεν υπήρχε στην αρχική σύλληψη του έργου, πλέον δεν μπορώ να φανταστώ την παράσταση χωρίς την παρουσία του. Σημαντική ήταν και η παρουσία των υπόλοιπων μελών της ομάδας, που ήρθαν και μας στήριξαν.

Ο απολογισμός της συμμετοχής μας είναι βαθιά θετικός. Νιώθουμε ευγνωμοσύνη για την αποδοχή και την αγκαλιά που προσφέρθηκε στις Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών μέσα σε αυτή την ξεχωριστή γιορτή, αλλά και για τη δυνατότητα να συνυπάρξουμε δημιουργικά με άλλες θεατρικές ομάδες σε ένα κοινό πλαίσιο έκφρασης και προσφοράς. Για εμάς, το θέατρο δεν είναι μόνο παράσταση· είναι συνάντηση, μοίρασμα και συναίσθημα.

Μετά από τη συμμετοχή μας στην Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, ανοίγουμε ήδη το επόμενο κεφάλαιο της δημιουργικής μας πορείας. Ξεκινάμε την προετοιμασία της επόμενης θεατρικής μας πρότασης: μιας μαύρης μεταθεατρικής κωμωδίας, την οποία έχω γράψει ο ίδιος και η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει το επόμενο τολμηρό βήμα των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών.

ΘΕΣΠΙΣ

Αριστείδης Λαυρέντζος / ΘΕΣΠΙΣ: «Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο»

Εκ μέρους της θεατρικής ομάδας ΘΕΣΠΙΣ, της οποίας είμαι καλλιτεχνικός διευθυντής από την ίδρυσή της το 2002, ευχαριστώ το newsville.be και τον χαρισματικό διευθυντή του Γιάννη Δήμα, που μου δίνει την ευκαιρία να εκφράσω τις σκέψεις μου για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες στις 27 και 28 Μαρτίου 2026, με συμμετοχή των ελληνικών θεατρικών ομάδων των Βρυξελλών. Ο ΘΕΣΠΙΣ αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή αυτή την πρωτοβουλία, που άρχισε το 2018 με πρόταση του Τάσου Νυχά. Ως βασικός ιδρυτής εγώ ο ίδιος δύο εδώ ελληνικών θεατρικών ομάδων (1992, 2002), και με τον ΘΕΣΠΙ να είναι η ρίζα από την οποία βλάστησαν τουλάχιστον άλλες τρεις – και έχουν απλώσει δικούς τους ωραίους κλώνους, φρονώ ότι συνετέλεσα αποφασιστικά στη διεύρυνση της θεατρικής δημιουργίας από άποψη κοινού, από άποψη ρεπερτορίου, από άποψη σκηνοθετών και από άποψη ηθοποιών. Όντως, μέχρι το 1992 υπήρχε ουσιαστικά μία μόνο σταθερή ελληνική θεατρική ομάδα στις Βρυξέλλες αλλά δεν χωρούσαμε όλοι μέσα σε ένα μόνο σχήμα!

Όταν όμως φτάσαμε να είμαστε εδώ δέκα ελληνικές θεατρικές ομάδες, αφενός μεν αυτό αποτελεί ρεκόρ για το ελληνικό ερασιτεχνικό θέατρο σε οποιαδήποτε πόλη του κόσμου όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο, και είναι ασφαλώς καλόδεχτες όλες οι ομάδες με τις δικές της καλλιτεχνικές αναζητήσεις η καθεμία, αφετέρου όμως η πολυδιάσπαση άρχισε να δημιουργεί κάποια προβλήματα. Στην υπερβολική ίσως αυτή φάση του φυγοκεντρισμού ήρθε η πρόταση του Τάσου, για συνδημιουργία κάθε χρόνο, να διορθώσει τα περισσότερα από τα μειονεκτήματα της πολυδιάσπασης: οι ομάδες μας μια φορά το χρόνο συνδημιουργούν μια παράσταση δύο ημερών στα τέλη Μαρτίου, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου. Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο, ανταλλάσσουμε απόψεις, λειαίνουμε τις αντιθέσεις μας και φέρνουμε επίσης στα ίδια καμαρίνια ηθοποιούς και συντελεστές από όλες τις ομάδες, και επιτυγχάνεται μια επιθυμητή κινητικότητα και συνεργασία.

Σε κάθε ετήσια κοινή παράσταση επιλέγουμε συνήθως ένα κοινό θέμα: εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών – που μπορεί και να είναι διαδοχή γενεών, διάλογος, συνάντηση γενεών. Τεράστιο θέμα στην παγκόσμια δραματουργία, καθώς επιτρέπει στους συγγραφείς και στους σκηνοθέτες να εξερευνήσουν τη ρήξη ανάμεσα στο παλιό και στο νέο, την παράδοση και την αμφισβήτηση. Εκτός αυτού, ύστερα από τη βιολογική ηλικία που έχουμε φτάσει οι παλαιότεροι (75 και άνω) και τη θεατρική ηλικία ορισμένων από εμάς (40 και άνω), η διαδοχή των γενεών εφαρμόζεται και στις ομάδες μας: υπάρχουν καλλιτεχνικοί διευθυντές ή σκηνοθέτες ομάδων μας κατά πολύ νεότεροι, και το θεατρικό τοπίο ανανεώνεται, χωρίς βέβαια να αποκλείει τη συνέχιση από τους παλαιότερους, όσο το επιτρέπουν οι δυνάμεις τους. Είχαμε και συναδέλφους 80 ετών (Γιάννης Οικονομίδης) και έναν άνω των 90 (Γιώργος Ανδρονίδης) που έφυγαν χωρίς να έχουν εγκαταλείψει «το σανίδι» ούτε στους τελευταίους τους μήνες! Αιωνία τους η μνήμη!

Στον φετινό εορτασμό η ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, που χωρίς να παραμερίζει το ελληνικό ρεπερτόριο παίζει κατά προτίμηση έργα από το παγκόσμιο θέατρο, επέλεξε και έπαιξε μια ωραιότατη σκηνή από το έργο «Ο Αρχιμάστορας Σόλνες» του Ίψεν. Στο αυτοβιογραφικό αυτό έργο, γραμμένο το 1892 και πάντοτε επίκαιρο, ο Αρχιμάστορας (στην παράστασή μας ήταν ο Κώστας Δερβένης) εκφράζει στο γιατρό του (Γιώργη Καταλαγαριανάκη) τους φόβους του έναντι της νεότητας, η οποία θα διεκδικήσει να πάρει τα ηνία. Η νεότητα εκπροσωπείται στη σκηνή αυτή από την εντυπωσιακή 22χρονη Χίλντε (Σοφία Κασσελάκη) η οποία θα έρθει από το παρελθόν, με αέρινο ερωτικό τρόπο, να δώσει απάντηση στους φόβους του Αρχιμάστορα. Το τέταρτο πρόσωπο της σκηνής είναι η Αλίνε (Λαμπρινή Γαρμπή), η σύζυγος του Αρχιμάστορα, προσωποποίηση της αξιοπρέπειας και του καθήκοντος, η οποία – δεδομένου του αυτοβιογραφικού χαρακτήρα του έργου – είναι προσωποποίηση της συζύγου του ίδιου του Ίψεν, της Σουζάνα Τόρεσεν, η οποία παρέμεινε μαζί του 48 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του, ενώ οι ερωμένες, «αέρινες» ή μη, έρχονταν και παρέρχονταν…

Ευχαριστώ θερμά τους τέσσερις ως άνω ηθοποιούς, την επί 20 χρόνια σκηνογράφο του ΘΕΣΠΙ Άντα Σωτηροπούλου και τη βοηθό κινησιολογίας Κωνσταντίνα Σλακώνη. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους ηθοποιούς – αυτό είναι σε κάθε παράσταση δουλειά των θεατών και όχι δική μου. Ειπώθηκαν τα καλύτερα αλλά και μόνο το γεγονός ότι ακούστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά στις Βρυξέλλες ο λόγος του Ίψεν ήταν υπέροχο. Θα υπογραμμίσω όμως την ιδιαίτερα επιτυχημένη προσπάθεια της νεόφερτης στις Βρυξέλλες, 22χρονης στη σκηνή και στη ζωή, Σοφίας Κασσελάκη, η οποία κανείς δεν θα πίστευε ότι ήταν πρωτόπειρη: η πειθαρχία της, η συστηματική εργασία της σε όλες τις πρόβες, η άμεση ενσωμάτωση κάθε σκηνοθετικής μου οδηγίας, η εξυπνάδα και το ταλέντο της την έκαναν να ανταποκριθεί πολύ σωστά στις μεγάλες απαιτήσεις του ρόλου.

Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή

Γιώργος Μαγκλής – Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή: «Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα»

O εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες αποτελεί πλέον θεσμό, ξεκίνησε από το 2018 με μονοήμερη εκδήλωση, φτάνοντας στην 6η έκδοση του, το 2020-22 λόγω πανδημίας, με διήμερη παρουσίαση. Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση και σε άλλους τομείς της επί των κοινών ενασχόλησης, πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα. Είναι θα λέγαμε η υγιής πλευρά της ενασχόλησης με τα ‘’κοινά’’ όπου το εγώ, θέλοντας και μη, παραχωρεί την θέση του στο εμείς.

Επί της ουσίας το Ελληνικό Κοινοτικό ή Ομογενειακό, όπως καταγράφτηκε στο 1ο Παγκόσμιο Συνέδριο στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών, στις 24 και 25 Νοεμβρίου 2023, στις Βρυξέλλες διανύει περίοδο ακμής και μεταλαμπάδευσης. Λαμβάνοντας υπόψη πως οι πρώτες θεατρικές εντόπιες θεατρικές δραστηριότητες και παραστάσεις, έστω και σποραδικές, χρονολογούνται στα μέσα της δεκαετίας του 1970 έχουμε να κάνουμε με έναν υγιέστατο οργανισμό άνω τον πενήντα ετών που αριθμεί οχτώ καθιερωμένες θεατρικές ομάδες, τρεις πιο πρόσφατες, ενώ -όπως μαθαίνουμε- ετοιμάζεται και άλλη μία που θα εμφανιστεί επί σκηνής τον φθινόπωρο. Επί το σύνολο
τους οι σημερινές ένδεκα ομάδες καλύπτουν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου και ελληνικού θεατρικού ρεπερτορίου, είναι όμως και χώρος παρουσίασης έργων συμπολιτών μας. Κοντολογίς, σχηματίζεται ένας μικρόκοσμος που αριθμεί μεταξύ 500 και 1000 ατόμων που κινητοποιούνται για κάθε έργο που παρουσιάζεται στο θεατρόφιλο κοινό. Το μέλλον του οποίου έχει θετικό πρόσημο διότι σιγά σιγά η δεύτερη γενιά αναλαμβάνει τα ηνία στην στελέχωση των ομάδων, επιτρέποντας έτσι μια ομαλή ανανέωση και μετάβαση. Παρομοίως κι από την πλευρά των ηθοποιών καινούργια πρόσωπα εμφανίζονται με ζήλο και υγιή περιέργεια. Κλείνοντας θα ευχηθώ υγεία, έμπνευση και δημιουργικότητα σε όλες τις ομάδες, καλή μας επιτυχία στο διήμερο της εφετινής Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου όπως και για ό,τι θα κάνουν το 2026 και δίνουμε ραντεβού για την 7 η έκδοση. Επίσης προκαταβολικά ένα ευχαριστώ στο κοινό που θα έρθει να ψυχαγωγηθεί, να εκ-παιδευτεί και να μας χειροκροτήσει, διότι αυτό αποτελεί την μοναδική αμοιβή μας είτε είμαστε επί ή πίσω από την σκηνή.

Φέτος η Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή παρουσίασε, για δεύτερη φορά στο σύνολο των έξι συμμετοχών της, έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, δυο σημαντικές σκηνές από την κλασσική τραγωδία Αντιγόνη του Σοφοκλή. Έργο στυλοβάτης της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας και μεταξύ των περισσότερο παρουσιασμένων θεατρικών έργων παγκοσμίως.

Οι σκηνές εκφράζουν διαχρονικά ερωτήματα για τη δύναμη του νόμου, της εξουσίας, την ισότητα των φύλων. Σημαντικό στοιχείο που ενυπάρχει είναι η σύγκρουση των γενεών. Η Αντιγόνη, η νέα γενιά, με την ορμή της, την τόλμη και τη δύναμή της συγκρούεται με την παλιά γενιά και την εξουσία της στο πρόσωπο του Κρέοντα. Το ίδιο συμβαίνει μεταξύ του αδιάλλακτου Κρέοντα και του σοφού Τειρεσία.

Ποιο συγκεκριμένα έχουμε -μεταξύ άλλων- τις ακόλουθες κυρίες συγκρούσεις, αντιθέσεις στις δύο σκηνές που παρουσιάζουμε:
Ο Κρέοντας κατέχει την εξουσία, υπερασπίζεται αδιάλλακτος τους νόμους των ανθρώπων. Η εξουσία είναι γένος αρσενικού ενώ η Δικαιοσύνη είναι “τυφλή” και δεν έχει “αισθήματα”.
Η Αντιγόνη, αν και νεότερη, επιμένει στις θέσεις της βασιζόμενη στους νόμους των Θεών, έναντι αυτούς των ανθρώπων, πρέπει να θάψει και τα δύο της αδέρφια, δεν κάνει διάκριση μεταξύ τους («Δεν γεννήθηκα για να μισώ, αλλά για να αγαπώ !», «Ο Άδης όμως ακόμα έχει την αξίωση να εφαρμόζονται εξίσου οι νόμοι για όλους»).
Ο Τειρεσίας, παρότι γέρος, έχει το χάρισμα της σοφίας από τους θεούς, και ως σοφός που είναι, ζητάει από τον Κρέοντα να επιτρέψει την ταφή του Πολυνείκη, και να συμφωνήσει έτσι με την απόφαση της νεότερης του Αντιγόνης. Συγκεκριμένα, του ζητάει να μην είναι ισχυρογνώμων επιμένοντας στο σφάλμα του αλλά να το διορθώσει, γιατί όπως του λέει η Αντιγόνη: «ο νεκρός δεν δικάζεται» : «ο αποθανών δεδικαίωται».
Εμφανίζονται οι διαχρονικές έννοιες της αγάπης, της συγχώρεσης έναντι της αδιαλλαξίας, της ισχυρογνωμίας (εγωισμός).

Εν κατακλείδι, θα μπορούσε να τεθεί το ακόλουθο ερώτημα στο κοινό : “Πως κρίνετε την νεαρή κοπέλα, την Αντιγόνη, που αποφάσισε να συγκρουστεί με τον ανθρώπινο νόμο του βασιλιά Κρέοντα και να ακολουθήσει τις θεϊκές προσταγές, γνωρίζοντας τις συνέπειες που θα είχε η πράξη της αυτή;
Οι δύο σκηνές ήταν διασκευή και σκηνοθεσία του Δημήτρη Αργυρόπουλου (ο παλαιότερος εν ζωή σκηνοθέτης) και τις παρουσίασαν επί σκηνής με αλφαβητική σειρά οι: Αναστάσιος (Τάσος) Φιλιππίδης, Αγγελίνα Μαγκλή (πρωτοεμφανιζόμενη στο θέατρο), Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Γιώργος Μαγκλής.

Νόta Théâtrale

Βούλα Καγιάσα – Νόta Théâtrale: «Η συμμετοχή αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη»

Η συμμετοχή μου στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, μια πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά η οποία έχει γίνει θεσμός από το 2018, αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη.

Η μικρή διάρκεια των περίπου 15 λεπτών που έχει κάθε ομάδα για να παρουσιάσει έργο της τα στην εκδήλωση λειτουργεί για μένα ως δημιουργικός περιορισμός, ανοίγοντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες και δίνοντάς μου την ελευθερία να πειραματιστώ με διαφορετικές, σύντομες φόρμες, αλλά και να παρουσιάσω δικά μου θεατρικά κείμενα, δοκιμάζοντας έναν πιο άμεσο και προσωπικό τρόπο έκφρασης. Συνήθως επιλέγω αυτοτελή κομμάτια, με εξαίρεση τον μονόλογο της Σάρα Κέην που ανεβάσαμε την πρώτη χρονιά, από το «Λαχταρώ», ο οποίος, παρότι απόσπασμα, μπορούσε να σταθεί και αυτόνομα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόκληση μετατρέπεται σε ευκαιρία εξέλιξης, σε ένα πλέον ασφαλές περιβάλλον, το οποίο έχει διαμορφωθεί μέσα από 13 χρόνια παρουσίας της ομάδας μας Νόta Théâtrale στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών και συνεχίζει να στηρίζει τη δημιουργία και να ενθαρρύνει το ρίσκο.

Φέτος είχα τη χαρά και την πρόκληση να αναλάβω τη θεατρική απόδοση κειμένων ενός ταλαντούχου δημιουργού, του Ευθύμη Κάλφα, τον οποίο σκέφτηκα αμέσως όταν ξεκίνησα να αναζητώ υλικό που να συνδέεται με το θέμα μας, τη «Σύγκρουση γενεών». Τον ευχαριστώ θερμά για τη συνεργασία και για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε από την πρώτη στιγμή, παραχωρώντας μου τα κείμενά του. Το έργο που παρουσιάσαμε σε θεατρική stand-up μορφή, αποτελεί μια κωμική και σατιρική αντιπαραβολή ανάμεσα στη δεκαετία του ’90 και στο σήμερα, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση των γενεών μέσα από τις διαφορετικές αντιλήψεις των γονιών και γενικότερα της κοινωνίας, όσον αφορά στην ανατροφή των παιδιών.

Μια επιπλέον πρόκληση ήταν ότι δούλεψα με μια ομάδα όπου οι δύο από τους τρεις βασικούς συμμετέχοντες, η Ιωάννα Τσότσου και ο Κωνσταντίνος Γάτζιος – ο οποίος είχε το μεγαλύτερο μέρος του έργου επάνω του – ανέβαιναν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή. Παράλληλα επέλεξα να εντάξω και παιδιά στην παράσταση, κάτι που αποτέλεσε μια μοναδική εμπειρία καθ΄όλη τη διάρκεια των προβών! Αυτή η συνθήκη απαιτούσε βέβαια λεπτή ισορροπία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και μια πιο προσαρμοσμένη προσέγγιση στην σκηνοθετική καθοδήγηση, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε μια ιδιαίτερη αμεσότητα και ισχυρή δέσμευση από όλους, ιδίως δεδομένου του ότι το εγχείρημα έπρεπε να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από δύο μήνες.

Ο Ιωακείμ Δρόσος, ο τρίτος της παρέας μας, αποτελεί πλέον μια σταθερή εγγύηση καθώς συνεργαζόμαστε σχεδόν σε όλα τα έργα, ενώ με τη συμβολή για δεύτερη χρονιά της Βασιλίνας Σπύρου, η οποία στηρίζει ουσιαστικά όλη τη διαδικασία, καταφέρνουμε να φτάνουμε σε ένα αποτέλεσμα που επικοινωνεί με επιτυχία με το κοινό. Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση του κοινού μας τροφοδοτεί με ενθουσιασμό ενώ η εσωτερική μας ανάγκη για δημιουργία παραμένει ανίκητο κίνητρο που μας ωθεί να συνεχίσουμε δυναμικά και στα επόμενα!

Ελληνικό Θέατρο Βελγίου

Ελένη Καξερή – Ελληνικό Θέατρο Βελγίου: «το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών»

Το Ελληνικό Θέατρο Βελγίου (ΕΘΒ) συμμετείχε και φέτος στην εκδήλωση που οργανώνεται τα τελευταία έξι χρόνια στις Βρυξέλλες, από τις ελληνικές θεατρικές ομάδες της πόλης, για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου.
Αυτή τη φορά η συμμετοχή μας ήταν διαφορετική: συμμετείχαμε «τεχνικο-διαδικαστικά» και όχι στο θεατρικό μέρος.
Εννοώ ότι ένα μέλος της ομάδας (η Γεωργία Νομικού) δημιούργησε την αφίσα της εκδήλωσης και εγώ ανέλαβα την παρουσίασή της. Είχα δηλαδή το «ρόλο» της παρουσιάστριας, οπότε κάτι έπαιξα κι εγώ!

Το θέμα της εκδήλωσης εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών, ένα θέμα πάντα επίκαιρο μια και όπως είπα στην έναρξη της εκδήλωσης το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών: οι συγγραφείς του παρελθόντος συνομιλούν με τους δημιουργούς του παρόντος, οι ηθοποιοί μεταφέρουν μνήμες και οι θεατές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους είτε στην ανυπομονησία της νιότης είτε στη στοχαστικότητα της ωριμότητας.
Οι θεατές μας τίμησαν με την παρουσία τους, ειδικά το Σάββατο που το θέατρο ήταν γεμάτο, γεγονός που ικανοποίησε ιδιαίτερα όλους τους συμμετέχοντες.
Θέλω να πιστεύω πως οι θεατές έμειναν ικανοποιημένοι από την ποικιλία, γιατί τα αποσπάσματα που παρουσιάστηκαν «κάλυπταν όλα τα γούστα». Η σύγκρουση των γενεών παρουσιάστηκε χιουμοριστικά, δραματικά, με τρυφερότητα…
Τα στιγμιότυπα που παρουσιάστηκαν μας συγκίνησαν ή μας έκαναν να σκεφτούμε αν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε κάποια από αυτά. Μήπως κι εμείς αντιδράσαμε παρόμοια σε κάποια από τις συγκρούσεις που είχαμε με τους γονείς μας ή με τα παιδιά μας;

Ελπίζω να είμαστε όλοι καλά και να συναντηθούμε πάλι του χρόνου στον εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου!
Να μην ξεχνάμε πως το θέατρο είναι πολύ σημαντικό γιατί συμβάλει στην αμοιβαία κατανόηση ατόμων και λαών!

Φωτογραφίες: Νίκος Νυχάς

The post Θέατρο που ενώνει: Διήμερο δημιουργίας και συνεργασίας για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου appeared first on .

Ερευνήτρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (1955 κ.εξ.) και διευθύντρια ερευνών από το 1964, εξελέγη καθηγήτρια της Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1967).

The post Πέθανε η ιστορικός Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ appeared first on .

ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΙ | ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ
Επίμετρο: Κατερίνα Διακουμοπούλου, Θάλεια Μπουσιοπούλου
Διαστάσεις 21 × 17 cm
Φιλολογική Επιμέλεια: Σωτηρία Αποστολάκη
Σχεδιασμός Έκδοσης: Ιωάννης Κ. Τσίγκας
Σελίδες 134
Χρονολογία: Δεκέμβριος 2025

Depuis 2017, Dimitris Stasinopoulos contribue avec qualité et originalité à la vie culturelle et théâtrale bruxelloise. Rappelons-nous sa première apparition sur les planches de la Comédie Claude Voltaire (THESPIS – « LA NUIT DES ROIS ») et sur d’autres scènes, notamment en 2020 avec « PHYSIKA », son premier court-métrage grec, tourné en Belgique. Son premier texte théâtral a suivi avec le livre « La Tentative » : publié avec soin en octobre 2021 par Kapa Publishing, son adaptation théâtrale éponyme a rencontré un vif succès lors des cinq représentations à guichets fermés en 2022. À l’époque, l’auteur, metteur en scène et comédien Dimitris Stasinopoulos nous avait confié travailler sur sa deuxième œuvre théâtrale, le livre « PENGUINS », que nous avons aujourd’hui le plaisir de découvrir, également publié par Kapa Publishing. Dans le même temps, l’intention de l’auteur de mettre en scène « Les Pingouins » a été révélée sur les réseaux sociaux et les représentations devraient être annoncées pour la mi-mai. Voyons plus en détail ce que l’auteur, Dimitris Stasinopoulos, a déclaré à Newsville.be.

Dimitris Stasinopoulos : « Les Pingouins, une pièce qui aborde la coexistence »

Écrire est pour moi un besoin de dialoguer avec moi-même et avec la société. Je ne sais pas exactement ce qui m’a poussé à écrire, peut-être lorsque je travaillais en Angleterre et que je prenais le train tous les jours, et qu’à un moment donné, j’ai ressenti le besoin d’écrire plutôt que d’écouter de la musique ou de regarder mon téléphone. « Les Pingouins » est une pièce qui traite de la coexistence : la coexistence avec nous-mêmes, avec nos proches et surtout avec les autres. Même si elle arrive quelques années après « La Tentative », je pense qu’il y a un dialogue entre les deux, pas forcément une suite directe, mais plutôt une conversation faite de contrastes et de points communs.

À l’instar de *The Attempt*, *The Penguins* est publié par la maison d’édition KAPA de Theodoris Kouledakis, et je suis très heureux de cette collaboration constructive, sincère et fructueuse qui a résisté à l’épreuve du temps. Notre collaboration a débuté lorsque Katerina Diakoumopoulou, maître de conférences au département d’études théâtrales de l’Université nationale d’Athènes, a lu *The Attempt* lors de son étude intitulée « Théâtre communautaire et résilience : le cas du théâtre communautaire de la diaspora grecque à Bruxelles », publiée chez Routledge, et m’a mis en contact avec M. Kouledakis.

L’épigraphe de *The Penguins* a été rédigée par Mmes Diakoumopoulou et Bousiopoulou, enseignantes spécialisées au département d’études théâtrales de l’Université nationale d’Athènes. Elles y proposent une analyse approfondie de la pièce et en soulignent avec beaucoup de finesse la complexité.

Je leur suis profondément reconnaissant et les remercie du fond du cœur pour leur soutien constant à mon travail.

La pièce « Penguins » sera présentée à Bruxelles par la compagnie Apopeira Project en mai prochain, et nous sommes impatients de vous dévoiler ce que nous vous avons préparé !

Quelques mots sur le livre

Dans une ville grouillante comme Athènes, divers événements étranges se produisent, comme l’apparition de pingouins à différents endroits. Les habitants les ignorent ou les exterminent, à l’exception d’un journaliste qui tente de les sauver et de les protéger, et qui parvient à convaincre d’autres de faire de même.

Perspectives académiques 

« La pièce est une allégorie dystopique de la transformation et de l’aliénation, où les pingouins deviennent le miroir de l’apathie sociale et des questionnements existentiels humains. […] Les pingouins sont à la fois victimes, symboles et sujets, révélant la fluidité de la société et la nécessité d’un repositionnement moral de l’homme en son sein. […] La pièce ne se limite pas à une simple critique sociale ou à une parabole écologique, mais se conçoit comme un champ d’anthropologie alternative, où la relation homme-animal n’est ni instrumentale ni symbolique, mais constitutive et symbiotique. La dramaturgie de Stassinopoulos embrasse des aspects de la pensée écocritique et dialogue avec les préceptes théoriques de la zooanthropologie, révélant l’animal non comme une représentation ou un médium, mais comme un être agissant, porteur de valeurs morales et existentielles. En définitive, la proposition scénique des « Pingouins » articule une poétique de l’indéterminé et du non-normatif, où l’acte théâtral devient un espace d’ouverture à la différence et où le concept d’humain est déconstruit, afin de… » « être reconstituée à la lumière d’une symbiose non hiérarchique et interspécifique », affirment dans l’Epimeter de la publication K. Diakoumopoulou (professeure adjointe du département d’études théâtrales de l’Université nationale d’Athènes) et Th. Bousiopoulou (personnel pédagogique spécialisé du département d’études théâtrales de l’Université nationale d’Athènes).

The post «ΠΙΓΚΟΥΙΝΟΙ», το νέο βιβλίο του Δημήτρη Στασινόπουλου appeared first on .

Με αφορμή τη φετινή χριστουγεννιάτικη μουσική εκδήλωση της Ελληνικής Χορωδίας Βρυξελλών με τίτλο «Dona Nobis Pacem – Give Us Peace», που πραγματοποιήθηκε στον καθολικό ναό Saint-Paul στις Βρυξέλλες, ο Γιάννης Δήμας συνομιλεί με τον κ. Γκακούδη για το όραμα, τις αξίες και τη φιλοσοφία που διαπερνούν το έργο του συνόλου. Μια συναυλία βαθιά συγκινητική, όπου το εορταστικό πνεύμα των ημερών συναντήθηκε με ένα καθολικό αίτημα για ειρήνη, αλληλεγγύη και προστασία των παιδιών που πλήττονται από τον πόλεμο. Μέσα από τη μουσική, η Ελληνική Χορωδία Βρυξελλών επέλεξε και φέτος να μιλήσει στην καρδιά του κοινού, θυμίζοντας ότι τα Χριστούγεννα δεν είναι μόνο γιορτή, αλλά και στάση ζωής.

Κύριε Γκακούδη, είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τη φετινή Χριστουγεννιάτικη Συναυλία “DONA NOBIS PACEM” (Give Us Peace), μια παραγωγή υψηλής ποιότητας που παρουσιάστηκε στον επιβλητικό καθολικό ναό Saint-Paul στο Woluwe-Saint-Pierre. Πείτε μας λίγα λόγια για τη διοργάνωση και το concept αυτής της ιδιαίτερης βραδιάς.

Η συναυλία «Dona Nobis Pacem» ήταν μια παραγωγή αποκλειστικά της ΕΧΒ και είμαστε περήφανοι για την επιτυχία της, τόσο σε καλλιτεχνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο προσέλευσης του κόσμου. Στόχος μας ήταν, εκτός από το να εισάγουμε το ελληνόφωνο, κι όχι μόνο, κοινό στο πνεύμα των γιορτινών ημερών, να ευαισθητοποιήσουμε, μέσω μιας χριστουγεννιάτικης συναυλίας, που από τη φύση της περνάει μηνύματα χαράς, αγάπης κι ελπίδας, και να εκφραστούμε, δια της μουσικής, υπέρ της ειρήνης και ενάντια σε κάθε μορφή βίας υποστηρίζοντας ευαίσθητες ομάδες, όπως τα ασυνόδευτα παιδιά που τα ίδια ή οι οικογένειές τους επλήγησαν από πολεμικές εχθροπραξίες. Για να τονίσουμε, ταυτόχρονα, το γεγονός ότι τα παιδιά είναι η ελπίδα για ένα καλύτερο κόσμο καλέσαμε την νεοσύστατη παιδική χορωδία της γνωστής στις Βρυξέλλες οργάνωσης δημιουργικής απασχόλησης παιδιών «Ήταν ένα μικρό καράβι», υπό την διεύθυνση της μουσικοπαιδαγωγού Φανής Μώραλη. Με αυτόν τον τρόπο, θελήσαμε, παράλληλα, να ενισχύσουμε και να διαδώσουμε την δράση του νέου παιδικού χορωδιακού συνόλου προτρέποντας τους γονείς να εμπιστευθούν την χορωδία ως μια ενασχόληση για τα παιδιά τους που τους προσφέρει όλα τα θετικά της μουσικής και, την ίδια στιγμή, καλλιεργεί κοινωνικές δεξιότητες. Η δράση, στο σύνολό της ολοκληρώθηκε με την δωρεά των «κερδών» της εκδήλωσης σε δύο οργανώσεις που προσφέρουν φροντίδα σε ασυνόδευτα παιδιά, το «Δίκτυο» στην Αθήνα και την οργάνωση «Άρσις» στη Θεσσαλονίκη. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που συμπτωματικά οι οργανώσεις αυτές συνεργάζονται. Στο σημείο αυτό, εκπροσωπώντας και όλους τους χορωδούς, θέλω να ευχαριστήσω το κοινό που προσήλθε στη συναυλία, όσους συνέβαλαν με οποιοδήποτε τρόπο στην οργάνωσή της, αλλά κυρίως τους συνεργάτες-φίλους μουσικούς, Τέτη Κασιώνη, Γιώργο Αθανασίου, Αγγέλικα Ριζοπούλου και τον πιανίστα μας Ανδρέα Μάντζαρη που συμμετείχαν στηρίζοντας το φιλανθρωπικό σκοπό της εκδήλωσης.

Πώς καταλήξατε στην επιλογή του μηνύματος της ειρήνης και με ποιον τρόπο επιδιώξατε να το επικοινωνήσετε στο κοινό μέσα από τη συναυλία;

Μέσα στο πλαίσιο, που ήδη σας περιέγραψα παραπάνω, κι αφού είχαμε αποφασίσει ότι για τις φετινές γιορτές θα ετοιμάζαμε κάτι πιο μυσταγωγικό και «εσωτερικό», ταιριαστό σε χώρο εκκλησιαστικού ναού, το μήνυμα της ειρήνης προέκυψε αβίαστα, καθώς στις μέρες μας τα σύννεφα του πολέμου, δυστυχώς, πυκνώνουν γύρω μας και θα ήταν μια ευκαιρία να εκδηλώσουμε χωρίς «ταμπέλες», και δια της μουσικής, την αντίθεσή μας σε οποιαδήποτε μορφή βίας, αλλά και την αλληλεγγύη μας σε όσους βάλλονται από αυτή και ιδιαίτερα στα παιδιά. Η επικοινωνία του μηνύματος, που πιστεύουμε ότι ήταν επιτυχής, επιδιώχθηκε και δια του τίτλου της συναυλίας, αλλά και με την απόφασή μας να διαθέσουμε τα έσοδα σε σχετικές φιλανθρωπικές οργανώσεις. Η χορωδία μας, άλλωστε, συνηθίζει, ως μη κερδοσκοπική ένωση προσώπων, στην οποία κανείς δεν αμείβεται γι’ αυτό που προσφέρει, να διαθέτει κάθε χρόνο, με την ευκαιρία μιας συναυλίας, έσοδα για φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Πώς θα παρουσιάζατε την Ελληνική Χορωδία Βρυξελλών στο κοινό το 2025; Ποια είναι σήμερα η ταυτότητα και ο ρόλος της;

Η ΕΧΒ, από την ίδρυσή της, δεν αποτελεί μόνο ένα μουσικό σύνολο που απαρτίζεται από ανθρώπους που τους αρέσει να τραγουδούν χορωδιακά και ενδιαφέρεται μόνο για την διάδοση της ελληνικής μουσικής στο κέντρο της Ευρώπης, αλλά κι ένα σύνολο ανθρώπων κοινωνικά ευαίσθητων, ενεργών πολιτών, που ζουν στον πραγματικό κόσμο αφουγκραζόμενοι τα προβλήματα της καθημερινότητας, με θέληση να προσφέρουν, όσο μπορούν, μέσω του μουσικού συνόλου, στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Μας ενδιαφέρει να αποδεικνύουμε έμπρακτα ότι όλοι μαζί, ως σύνολο, μπορούμε ταυτόχρονα, ενώ αντλούμε προσωπικά οφέλη από το χορωδιακό τραγούδι και τη μουσική, να πετυχαίνουμε περισσότερους και πιο σημαντικούς κοινωνικά στόχους.

Πώς στελεχώνεται η Ελληνική Χορωδία Βρυξελλών και με ποια διαδικασία καθορίζετε τους ετήσιους στόχους σας;

Η ΕΧΒ ήταν ανέκαθεν ανοιχτή στον καθένα που θα ήθελε να τραγουδήσει σε μια χορωδία, χωρίς να απαιτούνται γνώσεις μουσικής. Συνήθως, στην αρχή της κάθε περιόδου, δεχόμαστε ακροάσεις απλά και μόνο για να διαπιστωθεί ότι, όντως, κάποιος μπορεί να τραγουδήσει σε χορωδία, με την έννοια ότι δεν είναι παράφωνος. Αυτό που μας ενδιαφέρει, κυρίως, δεν είναι οι φωνητικές ικανότητες, αλλά η διάθεση να ενταχθεί κάποιος στην ομάδα, με αφοσίωση. Όσον αφορά των καθορισμό των ετήσιων στόχων, πέρα από σχέδια που κάνουμε κάθε φορά για είδη συναυλιών που δεν έχουμε πραγματοποιήσει ή για μέρη, εκτός Βρυξελλών, που θα θέλαμε να τραγουδήσουμε, εν πολλοίς αυτός συντελείται από προσκλήσεις συνεργασιών ή συμμετοχών στο πλαίσιο πολιτιστικών εκδηλώσεων που διοργανώνονται από άλλους πολιτιστικούς φορείς.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στη διαχείριση και καθοδήγηση μιας πολυμελούς χορωδίας, τόσο σε μουσικό όσο και σε ανθρώπινο επίπεδο;

Η μεγαλύτερη πρόκληση στη διαχείριση και στην καθοδήγηση μιας πολυμελούς χορωδίας, προσωπικά, ήταν εξαρχής και εξακολουθεί να είναι η συνεχής εξέλιξή της σε όλα τα επίπεδα. Να συνεχίζουμε όλοι μας, στο πλαίσιο της χορωδιακής πράξης, να βελτιωνόμαστε, τόσο φωνητικά και μουσικά, όσο και ως άνθρωποι, οι οποίοι, διατηρώντας την απαραίτητη ατομικότητά τους, να μπορούν να συνυπάρχουν και συνεργαζόμενοι να πετυχαίνουν, μουσικά ομορφότερο και πιο ομοιογενή ήχο, αλλά και κοινωνικά, να βοηθούν ο ένας τον άλλον και όλοι μαζί το κοινωνικό σύνολο.

Τι θεωρείτε ότι κάνει μια χορωδία “δεμένη”; Ποιος είναι ο ρόλος της τεχνικής και ποιος του συναισθήματος σε αυτό το αποτέλεσμα;

Μια χορωδία τεχνικά-μουσικά είναι «δεμένη», όταν υπάρχει ισοζύγιο στις φωνές, ομοιογένεια στον ήχο και όλα δείχνουν ότι υπάρχει ένα αισθητικό αποτέλεσμα, για το οποίο έχει προηγηθεί δουλειά και προσπάθεια. Ανθρώπινα «δεμένη» μια χορωδία είναι όταν οι χορωδοί, πέρα από το ότι τραγουδούν μαζί, έχουν και προσωπικό-φιλικό δέσιμο. Και, εννοείται ότι, το ανθρώπινο δέσιμο είναι προϋπόθεση του μουσικού. Μια χορωδία θα καταφέρει να είναι «δεμένη» συνολικά όταν πρωτίστως καλλιεργείται, από τον διευθύνοντα κυρίως, οικογενειακό-ανθρώπινο και ομαδικό πνεύμα και ταυτόχρονα καταβάλλεται προσπάθεια και γίνεται συνεχής δουλειά σε τεχνικό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση, η ομάδα πρέπει να σμίγει και πέρα από τις πρόβες και να συνδυάζει συχνά τη διασκέδαση ή ένα ταξίδι με μια καλλιτεχνική υποχρέωση.

Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του 2025 και πραγματοποιούμε έναν απολογισμό των ελληνικών δράσεων της χρονιάς, βλέπουμε ότι βρεθήκατε προσωπικά παντού, ενώ η Ελληνική Χορωδία Βρυξελλών είχε πρωταγωνιστικό ή υποστηρικτικό ρόλο σε πλήθος εκδηλώσεων. Πόση προετοιμασία και πόση ενέργεια απαιτεί αυτή η παρουσία;

Είναι αλήθεια ότι η χρονιά που τελειώνει ήταν μια χρονιά πλούσια σε ελληνική καλλιτεχνική δράση, αλλά και ιδιαίτερα για την ΕΧΒ, μια χρονιά με συμμετοχές σε πολλές και πολύ σημαντικές εκδηλώσεις. Ωστόσο, τόσο σε προσωπικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο χορωδίας, δεν είναι δυνατόν να είναι κανείς παντού. Οι εκδηλώσεις ελληνικού ενδιαφέροντος είναι πια πολύ συχνές, καθώς τα τελευταία χρόνια ο ελληνισμός, ιδίως της πόλης των Βρυξελλών, έχει αυξηθεί πολύ και κατ’ επέκταση και το ενδιαφέρον για εκδηλώσεις με ελληνικό χαρακτήρα. Προσωπικά, επειδή, πέρα από τις οικογενειακές και επαγγελματικές μου υποχρεώσεις, η διεύθυνση και η διαχείριση του χορωδιακού συνόλου πλέον δεν μου αφήνουν στην καθημερινότητα πολύ χρόνο, προσπαθώ να παρίσταμαι σε όσες περισσότερες μπορώ, ενώ ταυτόχρονα προσπαθώ, εδώ που βρισκόμαστε, να μην χάνω και μουσικές παραστάσεις παγκοσμίου ενδιαφέροντος. Γενικά η ενέργεια που απαιτείται είναι πολύ μεγάλη και, σε επίπεδο προετοιμασίας της χορωδίας, οι πρόβες απαιτούν, και πολλή προεργασία απο τη μεριά μου, αλλά και πολλή προσπάθεια και υπομονή από τους χορωδούς. Γι’ αυτό το λόγο τους οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ που με υπομονή και επιμονή ακολουθούν ακούραστοι αυτήν την πρόκληση της συνεχούς εξέλιξης. Τελικά, αυτό ακριβώς είναι που, πέρα από την όποια πρόοδο καταφέρνουμε, μας ανατροφοδοτεί με ενέργεια για να συνεχίζουμε!

Κύριε Γκακούδη, τι θέση έχουν οι συνεργασίες με άλλους ελληνικούς φορείς της πόλης; Ποια είναι τα κριτήρια της Ελληνική Χορωδία Βρυξελλών για τη συμμετοχή σε κοινές πολιτιστικές δράσεις;

Οι συνεργασίες με άλλους ελληνικούς έχουν βασική θέση στις δράσεις της ΕΧΒ, καθώς καλλιεργούνται, τελευταία, ιδιαίτερα και από την Ελληνική Πρεσβεία στο Βέλγιο, η οποία επιδεικνύει μεγάλη δραστηριότητα στον τομέα της οργάνωσης εκδηλώσεων, αλλά και υποστηρίζει ένθερμα πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται από άλλους φορείς και ιδιαίτερα όσες στοχεύουν στην εξωστρέφεια και στην διεθνή προβολή του ελληνικού πολιτισμού. Η ΕΧΒ θα είναι πάντα ανοιχτή σε συνεργασίες που ταιριάζουν στον τρόπο που βλέπει η ίδια τη μουσική και την τέχνη γενικότερα, με σεβασμό στην παράδοση, στους δημιουργούς και στο κοινό και αντιμετωπίζοντας, κάθε φορά, την κάθε εκδήλωση με σοβαρότητα και ως προϊόν προσπάθειας και δουλειάς.

Από τις πρώτες auditions το 2013 μέχρι σήμερα: ποια συναισθήματα σας συνοδεύουν όταν ανατρέχετε σε αυτή τη καλλιτεχνική αλλά και προσωπική διαδρομή;

Από το 2013 μέχρι σήμερα αισθάνομαι συνεχώς περισσότερο περήφανος και ευγνώμων για τους ανθρώπους που συνάντησα και δημιουργήσαμε αυτό το μουσικό σύνολο που συνεχώς εξελίσσεται και προσπαθεί να προσφέρει, τόσο στη μουσική, όσο και στον κόσμο γύρω του. Επίσης, με συγκινεί πολύ που ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι στις Βρυξέλλες, Έλληνες και μη, γνωρίζουν την ελληνική χορωδιακή μουσική και είτε γίνονται μέλη της χορωδίας, είτε την ακολουθούν σε εκδηλώσεις και συναυλίες. Το πιο συγκινητικό, όμως, είναι ότι η μουσική αυτή δίνει και στους ίδιους συγκίνηση και χαρά!

Ποιο είναι το βασικό καλλιτεχνικό όραμα που θέτετε και ποια θεωρείτε ότι είναι τα περιθώρια εξέλιξης για το ήδη επιτυχημένο εγχείρημα της ΕΧΒ τα επόμενα χρόνια;

Περιθώρια εξέλιξης υπάρχουν πάντα και η ίδια αυτή η εξέλιξη, όπως προανέφερα, είναι η κινητήριος δύναμή μας. Όσο για το καλλιτεχνικό όραμα, με τη γνώση ότι μπορούμε να κάνουμε μικρά βήματα κάθε φορά, ως ερασιτέχνες, και χωρίς έπαρση και κομπασμό για την όποια πρόοδο, μακάρι να διευρύνουμε το ρεπερτόριό μας και να διαδώσουμε την πλούσια και πολύ σημαντική ελληνική μουσική σε όσα περισσότερα μέρη υπάρχει ελληνισμός.

Ευχαριστούμε όλη την ομάδα της Newsville.be για την συνεχή υποστήριξη όλα αυτά τα χρόνια! Καλές γιορτές σε όλους με ειρήνη, υγεία, αγάπη και περισσότερη τέχνη!

Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Μιχαηλίδης/EXB

The post Χρήστος Γκακούδης: «Ενα μεγάλο ευχαριστώ στους χορωδούς οι οποίοι με υπομονή και επιμονή ακολουθούν ακούραστοι την πρόκληση» appeared first on .

Σε μια στιγμή επιστροφής, στοχασμού και δημιουργικής εξέλιξης έντεκα χρόνια μετά την πρώτη της προσωπική παρουσία στην ίδια γκαλερί, η καλλιτέχνιδα επιστρέφει «στον γενέθλιο τόπο» με ένα σύνολο έργων που αποκαλύπτει όχι μόνο την τεχνική της διαδρομή, αλλά και την εσωτερική της αλληλουχία: τις εμπειρίες, τους κραδασμούς, τις μνήμες και τις προσδοκίες που τροφοδοτούν τη φαντασία της. Όπως η ίδια έχει επισημάνει στο παρελθόν, τα προσωπικά της βιώματα και ο συναισθηματικός της κόσμος είναι άρρηκτα δεμένα με τις εικόνες που δημιουργεί: Χαρά, λύπη, έρωτας, τρυφερότητα, νοσταλγία και ελπίδα συνυπάρχουν σαν στρώσεις φωτός πάνω σε έναν καμβά που δεν σταματά να μεταμορφώνεται.

Αυτή η ανάγκη έκφρασης –να αποτυπώνει «ό,τι αισθάνεται» και ταυτόχρονα να ανακαλύπτει νέους δρόμους– οδηγεί την Άννα Γερολυμάτου στον ψηφιακό πειραματισμό, σε μια δημιουργικότητα που, όπως λέει, τη βοηθά να ισορροπεί και να ανοίγει ορίζοντες. Η Digital Utopia είναι αποτέλεσμα αυτής της εξελικτικής διαδικασίας: ένα ταξίδι στον κόσμο της γυναίκας, της μνήμης, της φαντασίας και της τεχνολογίας. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η καλλιτέχνιδα μιλά για το πέρασμά της στην ψηφιακή τέχνη, για την αέναη σχέση της με την αυτογνωσία και το συναίσθημα, καθώς και για το πώς βλέπει την τέχνη να μεταμορφώνεται στο κατώφλι μιας εποχής όπου οι εικόνες –αλλά και οι δυνατότητες– πολλαπλασιάζονται.

Η Άννα Γερολυμάτου με τον αρχισυντάκτη του Newsville.be Γιάννη Δήμα (Photo credit Fanis Logothetis)

Κυρία Γερολυμάτου, έντεκα χρόνια μετά την πρώτη προσωπική σας έκθεση στην Αθήνα, επιστρέφετε στην γκαλερί ArtZone42 και στο αθηναϊκό κοινό. Πείτε μας δύο λόγια για αυτή σας την επιλογή.

Η έκθεση Digital Utopia (Ψηφιακή Ουτοπία) είναι η δεύτερη ατομική μου έκθεση στην γκαλερί ArtZone42 στην Αθήνα. Επιστρέφω στον φιλόξενο χώρο της μετά από 11 χρόνια περιπλάνησης και συμμετοχής σε μεγάλες εκθέσεις κυρίως στην Ευρώπη.

Σήμερα στην Αθήνα, τον γενέθλιο τόπο μου, παρουσιάζονται 45 δημιουργίες μου.

Περνώντας στο καθαρά εικαστικό κομμάτι, ποιες είναι οι δημιουργίες που επιλέξατε για την έκθεση αυτή; Με τι θα έρθει αντιμέτωπος ο επισκέπτης της DIGITAL UTOPIA;

Στην Ψηφιακή Ουτοπία, η επιλογή του τίτλου συνάδει ακριβώς με αυτό που παρουσιάζω. Δηλαδή, μια σειρά από ουτοπικές εικόνες, όπου κύριο στοιχείο είναι η γυναίκα και τα διάφορα πρόσωπά της, τα οποία βλέπω μέσα από τις δικές μου προσλαμβάνουσες. Η γυναίκα μια πολυδιάστατη ύπαρξη, γεμάτη αντιθέσεις, όνειρα και ρόλους που διαμορφώνουν συνεχώς την ταυτότητά της. Αυτά τα πρόσωπα που αντανακλούν τις διαφορετικές πτυχές της ζωής της, τις εμπειρίες, τις επιλογές της. Η γυναίκα που εξελίσσεται και μεταμορφώνεται μέσα στο χρόνο χωρίς ποτέ να χάνει την ταυτότητά της. Ένα πλάσμα ζωντανό, πολύπλευρο, αέναο μέσα σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας και έκφρασης που σίγουρα ταυτίζεται και με το δικό μου ταξίδι.

Στα έργα που παρουσιάζω σε αυτή την έκθεση όμως υπάρχουν και έργα με άλλα θέματα εκτός της γυναίκας καθώς η φαντασία μου με οδήγησε και σε άλλα μονοπάτια. Με βάση τα συναισθήματα τα οποία είναι πολύπλοκα και πολυδιάστατα και επηρεάζουν την ανθρώπινη εμπειρία και συχνά είναι δύσκολα να κατανοηθούν, προσπάθησα μέσα από τις χρωματικές αφηγήσεις που δημιούργησα, να προτείνω μια σειρά από έργα που ορίζονται από την επιθυμία μου φορές να επιστρέφω σε στιγμές του παρελθόντος, δίνοντας πολλές νότες νοσταλγίας αλλά πάντα με μια αισθητική να αγγίζει τον κόσμο της ονειρικής ατμόσφαιρας.

Στη δουλειά που παρουσιάζω σε αυτή την έκθεση μου δειλά ξεκίνησα και τη δημιουργία κινούμενων εικόνων και μικρών βίντεο, όπου εδώ πλέον μιλάμε για πειραματισμό με generative art. Το μέρος αυτό της δουλειάς μου παρουσιάζεται ήδη στο YouTube, όπου όποιος ενδιαφέρεται μπορεί την να παρακολουθεί μέσα από το κανάλι μου.

Σε παλαιότερη συνέντευξή μας είχαμε συζητήσει τόσο για τα κίνητρα της εικαστικής δημιουργίας όσο και για την τεχνοτροπία, τη χειροποίητη διαδικασία και τις πρώτες ύλες των έργων. Στην έκθεση DIGITAL UTOPIA βλέπουμε ξεκάθαρα την επιλογή και τον διάλογο με το ψηφιακό στοιχείο. Ποια είναι η ανάγκη έκφρασης μέσα από τη σύγχρονη τεχνολογία;

Στο διάστημα που μεσολάβησε από την τελευταία ατομική μου έκθεση στην Τήνο το 2022 έως την Αθήνα το 2025, πέρασα σε άλλη πλατφόρμα εργασίας, την ψηφιακή. Καθώς έχουμε μπει πλέον σε ένα άλλο κόσμο, ψηφιακό και σίγουρα ουτοπικό, κατά την προσωπική μου άποψη, η τέχνη αυτή επιτρέπει πολλή σκέψη και προκλήσεις σε κρίσιμα και μη ζητήματα. Η ψηφιακή τέχνη επιτρέπει σε μεγαλύτερο κοινό να έρθει σε επαφή με έργα που προηγουμένως ήταν λιγότερο προσβάσιμα.

Αναλογιζόμενη πως η ζωή είναι μια αέναη κυκλικότητα και ότι ο καθένας μας μέσα σε αυτό το εφήμερο την αντιλαμβάνεται με χιλιάδες αποχρώσεις, αποφάσισα να εκθέσω τις ονειροπολήσεις μου μέσα από το ψηφιακό κολάζ. Η μετάβαση στην ψηφιακή τέχνη ήταν ένα πείραμα με εντυπωσιακά αποτελέσματα για εμένα προσωπικά. Ξεκίνησα μια ημέρα να χαράζω καινούργιους δρόμους και κατευθύνσεις, μια επιλογή μέσα από τα πολλά και διαφορετικά μου βιώματα.

Τα έργα μου είναι εμπνευσμένα κυρίως από τα αναγνώσματά μου, την λογοτεχνία αλλά και την ποίηση.

Η Generation Alpha, η οποία «γεννήθηκε» περίπου από το 2010 και μετά, είναι η πρώτη γενιά που ανήκει εξ ολοκλήρου στον 21ο αιώνα και χαρακτηρίζεται από την πλήρη τεχνολογική της εξοικείωση και τις προηγμένες δεξιότητές της. Η συνομιλία σας με το κοινό πώς πιστεύετε ότι θα εξελιχθεί τα επόμενα χρόνια;

Οι σκέψεις μου γύρω από την ψηφιακή τέχνη είναι πολλές. Στις εκθέσεις που έχω δει εκτός Ελλάδας, το κοινό την χειροκροτεί καθώς έχει εξελιχθεί ραγδαία τόσο στον τρόπο δημιουργίας όσο και στην αντίληψη της τέχνης. Το τοπίο της αγοράς έχει αλλάξει, επιτρέποντας τη ψηφιακή ιδιοκτησία και συλλεκτικότητα, με κάποιες αμφιλεγόμενες πτυχές όσον αφορά την ηθική και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Γενικότερα, η ψηφιακή τέχνη χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο για να εκφράσει κοινωνικά μηνύματα και να αμφισβητήσει κατεστημένες αντιλήψεις. Είναι μια συναρπαστική και δυναμική πραγματικότητα που συνεχίζει να εξελίσσεται με τις αδιάκοπτες τεχνολογικές εξελίξεις.

Όμως, όπως όλες οι τέχνες έτσι και αυτή έχει τις δυσκολίες της. Με σωστή ενημέρωση όμως και προσεκτική χρήση, αυτές μπορούν να αντιμετωπιστούν. Το σίγουρο είναι ότι και εδώ μιλάμε για πολλές και διαφορετικές προσκλήσεις όπως υπερπληθώρα εικόνων, κορεσμό αλλά και ψυχολογικές προκλήσεις λόγω σύγκρισης και ανταγωνισμού και φυσικά το πρόβλημα της αυθεντικότητας και της αξίας των έργων.

Θέλοντας και μη, η εποχή μας χαρακτηρίζεται από έντονο διάλογο αναφορικά με τη χρήση της τεχνολογίας σε όλους τους τομείς της ζωής μας, ακόμα και στην Τέχνη. Ένα νέο κομμάτι, αυτό της τεχνητής νοημοσύνης, δείχνει πως ακόμη και η εικαστική δημιουργία μπορεί να γεννηθεί εκτός της ανθρώπινης δυνατότητας. Ποιες είναι οι σκέψεις σας για την Τέχνη σε αυτό το συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον;

Η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας στην τέχνη, χωρίς ακόμα να έχω εντάξει μέσα στη δουλειά μου την τεχνική νοημοσύνη, επεκτείνει τις δυνατότητες της παραδοσιακής δημιουργίας με υλικά. Μου δίνει τη δυνατότητα να «κατασκευάσω» τις σκέψεις μου με πιο πολλά στοιχεία και να φτιάξω ένα ακόμα πιο φαντασιακό κόσμο. Επομένως, εμπλουτίζει το καλλιτεχνικό πεδίο, προσφέροντάς μου νέα εργαλεία για τις δημιουργίες μου. Ο πειραματισμός γίνεται και εδώ συναρπαστικός κυρίως γιατί χρησιμοποιώ διαφορετικά λογισμικά, χωρίς κανένα περιορισμό. Ο ψηφιακός πειραματισμός μου επιτρέπει να να βλέπω αμέσως τα αποτελέσματα των αλλαγών που κάνω, να τις προσαρμόζω άμεσα, ένα στοιχείο που ενισχύει τη δημιουργική διαδικασία. Φυσικά, αυτή η ευελιξία και άμεση ανατροφοδότηση μου δίνει τη δυνατότητα να εκφράζομαι όπως ακριβώς έχω φανταστεί αυτό που θέλω να δημιουργήσω.

Η ψηφιακή τέχνη έχει κάνει τα πρώτα βήματά της με τη χρήση υπολογιστών για τη δημιουργία γραφικών και εικόνων με πρωτοπόρους καλλιτέχνες τον γερμανό μαθηματικό και καλλιτέχνη Frieder Nake, τον Harold Cohen, ο οποίος δημιούργησε το πρόγραμμα AARON, ένα από τα πρώτα προγράμματα που παράγει αυτόματα ζωγραφικά έργα, την Vera Molnár, μια από τις πρώτες γυναίκες που από τη δεκαετία του 1960 πειραματίζεται με γεωμετρικά μοτίβα μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή έως σήμερα με τον Beeple, ο οποίος έγινε γνωστός για τα καθημερινά ψηφιακά έργα του και την πώληση του ΝFT Everydays: The first 5000 days, το οποίο πωλήθηκε για πολλά εκατομμύρια δολάρια, αλλά και τον PAK, ένα μυστηριώδη καλλιτέχνη ο οποίος πειραματίζεται με αφηρημένες μορφές, γνωστός για καινοτόμες προσεγγίσεις στην ψηφιακή ιδιοκτησία και φυσικά πολλοί άλλοι καλλιτέχνες.

Ποια είναι τα προσωπικά και τα καλλιτεχνικά σας σχέδια για το 2026;

Με ρωτάτε για τα μελλοντικά μου σχέδια. Δεν ξέρω να πω με σιγουριά που θα με οδηγήσει η τεχνολογία, καθώς καθημερινά έρχομαι σε επαφή με καινούργια εργαλεία που δίνουν όλο και περισσότερες δυνατότητες.

Όμως στα σχέδια μου εντάσσεται και μια τελείως διαφορετική άποψη, η οποία θα καθορίζεται από την απλότητα και την καθαρότητα των μορφών με μια επιστροφή στη ζωγραφική. Μινιμαλιστική ζωγραφική σε συνδυασμό με κάποιες κατασκευές από διάφορα υλικά. Είναι πολύ νωρίς για να μιλήσω για αυτή την παρουσίαση καθώς ακόμα είμαι στη διαδικασία της έμπνευσης. Είναι μια επιλογή η οποία θα προωθήσει την απομυθοποίηση της πολυπλοκότητας των έως σήμερα έργων μου, μέσα από την οποία θα προσπαθήσω να ισορροπήσω την εύρεση της ουσίας στα βασικά στοιχεία της μορφής και του χρώματος.

H έκθεση DIGITAL UTOPIA της Άννας Γερολυμάτου εκτίθεται στον χώρο της γκαλερί ArtZone42 (Λεωφόρος Βασιλέως Κωνσταντίνου 42, Αθήνα) έως τις 28 Νοεμβρίου 2025.

Μπορείτε να βρείτε την Άννα Γερολύματου στο Facebook και το Instagram

Photo credits: Newsville.be

Photo cover credits: Fanis Logothetis

The post Άννα Γερολυμάτου: «Η γυναίκα εξελίσσεται και μεταμορφώνεται μέσα στο χρόνο χωρίς ποτέ να χάνει την ταυτότητά της» appeared first on .

Μπαίνοντας στο σπίτι της Κλεοπάτρας Λιακοπούλου, το δυνατό φως από τις μεγάλες ανοιχτές μπαλκονόπορτες φωτίζει τους δεκάδες πίνακες που κοσμούν τους τοίχους. Η αίσθηση πως βρίσκομαι σε χώρο τέχνης με κάνει και χαμογελάω, σκεπτόμενος το ίδιο ακριβώς απαράλλακτο συναίσθημα, είκοσι χρόνια νωρίτερα, όταν έμπαινα για πρώτη φορά στον φιλόξενο χώρο της γκαλερί Θεώρημα, στo 39 της rue Berckmans. Κάπως έτσι άρχισε η γνωριμία μας με την Κλεοπάτρα Λιακοπούλου και τώρα, μπαίνοντας στη τρίτη δεκαετία κοινής πορείας, συζητάμε για τα είκοσι τελευταία χρόνια, τις ωραίες στιγμές, τις δυσκολίες αλλά και τις αμέτρητες συναντήσεις με εικαστικούς, επιλεγμένους εκπροσώπους της ελληνικής τέχνης οι οποίοι φιλοξενήθηκαν στη γκαλερί Θεώρημα, στην πόλη-κέντρο της Ευρώπης.

Είκοσι χρόνια παρουσίας για μια γκαλερί ελληνικής τέχνης στις Βρυξέλλες δεν είναι απλώς μια χρονολογική επέτειος· είναι μια απόδειξη πίστης, αντοχής και αδιάκοπης προσφοράς. Η γκαλερί Θεώρημα, υπό τη διεύθυνση της  Κλεοπάτρας Λιακοπούλου, έχει αποτελέσει όλα αυτά τα χρόνια ένα σταθερό σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ελληνική τέχνη στην καρδιά της Ευρώπης. Με βαθιά δέσμευση απέναντι στους καλλιτέχνες, στην καλλιτεχνική δημιουργία και στην ανάγκη να εκπροσωπηθεί η Ελλάδα με συνέπεια και ποιότητα στο εξωτερικό, η Κλεοπάτρα Λιακοπούλου δεν περιορίστηκε στον ρόλο μιας διαχειρίστριας εκθέσεων· ανέλαβε τον ρόλο μιας γέφυρας που μεταφέρει τις ελληνικές εικαστικές «φωνές» στο διεθνές κοινό, με πάθος και ευθύνη.

Στην πορεία αυτών των δύο δεκαετιών, η ίδια έχει επιδείξει μια σπάνια αφοσίωση στον ευγενή στόχο που έθεσε από την πρώτη στιγμή: την ανάδειξη της ελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής, όχι ως περιφερειακό κομμάτι της ευρωπαϊκής σκηνής αλλά ως ουσιαστικό συνομιλητή της. Και ακόμη κι όταν οι συνθήκες —οικονομικές, πολιτικές, πολιτιστικές— έγιναν ιδιαίτερα δύσκολες τόσο για την Ελλάδα όσο και για τον χώρο της τέχνης, η Κλεοπάτρα Λιακοπούλου στάθηκε όρθια, καθοδηγούμενη από την υποχρέωση που η ίδια νιώθει να διατηρεί ζωντανό τον θεσμό του ξεχωριστού αυτού χώρου τέχνης. Με επιμονή, υπομονή και βαθιά συναίσθηση καθήκοντος, κράτησε την γκαλερί Θεώρημα ενεργή, συνεπή και παρούσα. Και έτσι, η φετινή επέτειος δεν αποτελεί απλώς μια γιορτή· είναι ένας φόρος τιμής στη συνεχή προσπάθεια, στο όραμα και στο ανθρώπινο αποτύπωμα μιας γυναίκας που υπηρέτησε και εξακολουθεί να υπηρετεί την ελληνική τέχνη με ακεραιότητα και ψυχή.

Η συντακτική ομάδα του Newsville, εύχεται ολόψυχα στην Κλεοπάτρα Λιακοπούλου και τους συνεργάτες τής Galerie THEOREMA, να συνεχίσει, για πολλά ακόμα χρόνια, να δίνει το φωτεινό παρών και μας φέρνει κοντά στην ελληνική τέχνη.

Κυρία Λιακοπούλου, η Galerie THEOREMA συμπληρώνει φέτος 20 χρόνια. Πώς ξεκίνησε αυτή η διαδρομή; Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να δημιουργήσετε μια γκαλερί σύγχρονης τέχνης στις Βρυξέλλες;

Εδώ θα πρέπει να κάνω μια επισήμανση. Η γκαλερί Θεώρημα ιδρύθηκε το 2004 από τη φίλη Μαρία Πετρίτση, η οποία το 2005 άλλαξε επαγγελματική πορεία. Από την ίδρυση της παρακολουθούσα πολύ στενά και με μεγάλο ενδιαφέρον αυτό το εγχείρημα, οπότε όταν η Μαρία έφυγε από τον χώρο, πήρα εγώ την γκαλερί. Από τότε πέρασαν είκοσι πολύ δημιουργικά χρόνια.
Τολμώ να πω πως κάνω μια δουλειά που δεν την φανταζόμουν, αλλά είναι σαν να την έκανα πάντα! Ακούγεται οξύμωρο αλλά συμβαίνει καμιά φορά στη ζωή και η δουλειά της γκαλερί μπορεί να «αγκαλιάσει» όλη τη ζωή του ανθρώπου που τελικά τάσσεται στην υπηρεσία της.

Ποια ήταν η δική σας προσωπική σχέση με την τέχνη πριν από τη δημιουργία της γκαλερί; Υπήρξε κάποιο γεγονός ή άνθρωπος που σας επηρέασε ιδιαίτερα;

Η σχέση μου με την τέχνη ξεκίνησε μέσα από την λογοτεχνία, την ποίηση και την φιλοσοφία και την πολιτική. Οι βασικές μου σπουδές είναι τα οικονομικά αλλά πάντα η τέχνη σε όλες της τις εκφάνσεις ήταν ο τρόπος να ζω, να βλέπω και να οραματίζομαι τον κόσμο. Η δουλειά μου στην γκαλερί είναι αυτό ακριβώς, το όραμα για έναν καλύτερο κόσμο και η προσπάθειά μου να αφήσω ένα μικρό αποτύπωμα.
Στη συνέχεια οι μεταπτυχιακές μου σπουδές στην φιλοσοφία «φώτισαν» την τέχνη. Ένας ζωγραφικός πίνακας είναι μια αφήγηση, μια καταγραφή, μια θέση. Η ζωγραφική μπορεί να είναι παρηγορητική στους δύσκολους καιρούς που ζούμε, μπορεί όμως και οφείλει να είναι και καταγγελτική. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ιστορικός τέχνης για να ασχολείται ή να μπορεί να εκφέρει άποψη για την τέχνη.
Βρίσκω αυτή την άποψη ελιτίστικη, είναι η γνωστή ρήση «η τέχνη για την τέχνη», άποψη και θέση που με βρίσκει εντελώς αντίθετη. Η τέχνη θα έπρεπε να είναι μέσα στη ζωή όλων των ανθρώπων, εκεί ανήκει.

Πως επιλέχθηκε το όνομα «Θεώρημα»; Έχει μία έντονη φιλοσοφική και επιστημονική χροιά.

Είναι το όνομα που επέλεξε η Μαρία, είναι το Θεώρημα του Παζολίνι, τόσο απλά, αλλά τελικά έχει όπως λέτε μια φιλοσοφική χροιά. Εξέφραζε και μένα όποτε δεν το άλλαξα. Επιβεβαιώνει και την απάντησή μου στην προηγούμενη ερώτησή σας, δηλαδή η τέχνη τελικά είναι μία, είτε είναι ποίηση, είτε λογοτεχνία, κινηματογράφος, είναι όλες εκφάνσεις της δημιουργικότητας.

Από την αρχή, η γκαλερί φάνηκε να εστιάζει στη σύγχρονη ελληνική τέχνη. Γιατί επιλέξατε, η Ελλάδα και οι Έλληνες εικαστικοί, να αποτελέσουν κεντρικό άξονα της δραστηριότητάς σας;

Η γκαλερί θεώρημα έχει μια αποστολή που είναι και η ταυτότητά της. Είναι μια γκαλερί στις Βρυξέλλες που έχει ως σκοπό την ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής τέχνης στο κέντρο της Ευρώπης. Για να το πω λίγο πιο λογοτεχνικά, φιλοδοξεί να είναι το «παράθυρο» της ελληνικής τέχνης στην Ευρώπη. Μέσα από αυτό το «παράθυρο» δεν έρχεται ο θεατής μόνο σε επαφή με την σύγχρονη τέχνη, αλλά με τους προβληματισμούς, τις αγωνίες και τις
Όλη μου η προσπάθεια εστιάζεται σε αυτό. Έχω διαπιστώσει πως η παρουσία μας στην ευρωπαϊκή εικαστική σκηνή δεν είναι αυτή που θα έπρεπε. Είναι μια πολύ μεγάλη συζήτηση το γιατί. Ένας λόγος είναι η γεωγραφική θέση της χώρας μας, όπως και η ιστορία μας. Αυτό δυστυχώς συμβαίνει διαχρονικά.

Πώς περιγράφετε σήμερα την καλλιτεχνική ταυτότητα της THEOREMA; Έχει αλλάξει ή ωριμάσει μέσα στα χρόνια;

Η ταυτότητα ευτυχώς δεν έχει αλλάξει διότι δεν άλλαξε η ανάγκη! Σίγουρα έχει ωριμάσει. Επίσης έχουν αλλάξει και τα «εργαλεία» της δουλειάς μας. Η χρήση της τεχνολογίας είναι ένα πολύ μεγάλο κομμάτι. Αυτό που κατά τη γνώμη μου δεν θα αλλάξει ποτέ είναι οι σχέσεις με τους καλλιτέχνες και με το κοινό, δηλαδή ο ανθρώπινος παράγοντας.

Πώς βλέπετε την εμπορικότητα και την αναγνωρισιμότητα των Ελλήνων καλλιτεχνών στο εξωτερικό; Έχουν αλλάξει τα πράγματα τα τελευταία 20 χρόνια;

Δυστυχώς εδώ δεν είμαι πολύ αισιόδοξη. Όπως είπα και παραπάνω τα ΜΜΕ μας βοηθάνε αλλά λείπει κάτι πιο ουσιαστικό. Δεν νομίζω να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο αν η τέχνη συνεχίσει να θεωρείται ως παραπαίδι ενός ολόκληρου κράτους. Κατά την γνώμη μου, θα έπρεπε όλοι οι εθνικοί φορείς στο εξωτερικό να την αγκαλιάσουν και να την θεωρήσουν μέρος της εθνικής πολιτικής εξωστρέφειας.
Η τέχνη δεν είναι κάτι με το οποίο ασχολούμαστε μετά τον εξωτερικό εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό, είναι αναπόσπαστο μέρος του.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζει ένας Έλληνας εικαστικός όταν προσπαθεί να παρουσιαστεί διεθνώς;

Το ερώτημά σας είναι κεφαλαιώδες και η απάντησή του κρύβεται στην ερώτηση, γιατί δεν έχουμε μια διεθνή αναγνώριση. Εκτός από τους γεωγραφικούς και ιστορικούς λόγους που πολύ συνοπτικά ανέφερα παραπάνω, νομίζω πως μία γκαλερί που έχει ως στόχο και όραμα να «φέρει» την ελληνική τέχνη στη διεθνή σκηνή πρέπει να είναι πολύ αυστηρή με την ανάλυση. Καταρχάς η γνώμη μου είναι πως όντως, δεν έχουμε μια σοβαρή διεθνή αναγνώριση και τα εμπόδια δεν μπαίνουν από τους «άλλους».

Συμμετέχετε και σε διεθνείς εκθέσεις, όπως εκθεσιακά σαλόνια, φεστιβάλ και art fairs. Τι σημαίνει αυτό για την προβολή της γκαλερί και των καλλιτεχνών σας;

Η προβολή αυτή είναι πολύ σημαντική. Εκτός από την εξωστρέφεια που οφείλουμε να έχουμε, πολύ σημαντική είναι και η ζύμωση που πρέπει να υπάρχει. Η ζύμωση αυτή επιτυγχάνεται με το να είμαστε στον ίδιο χώρο και τον ίδιο χρόνο με γκαλερί και καλλιτέχνες από άλλα κράτη και να γίνεται μια καλλιτεχνική «συνομιλία».

Έχετε δουλέψει με πολύ διαφορετικές καλλιτεχνικές «φωνές». Πώς επιλέγετε ποιον καλλιτέχνη θα εκπροσωπήσετε ή θα φιλοξενήσετε;

Η πιο άμεση και ειλικρινής απάντηση είναι μία. Με το ένστικτό μου. Η ψυχολογία λέει βέβαια πως το ένστικτο δεν είναι πάντα μια προσωπική ορμή αλλά είναι η συλλογική εμπειρία. Ένα κριτήριο, ή μάλλον το βασικό για μένα, είναι πως θα εκπροσωπήσω και θα υποστηρίξω έναν καλλιτέχνη που η δουλειά του ερεθίζει το συναίσθημα μου. Αυτό είναι η τέχνη, και κυρίως η ζωγραφική, να ανασύρει κρυμμένα συναισθήματα που μπορεί να θέλουμε ή και όχι να ξανααισθανθούμε. Για αυτό πολλές φορές μας σοκάρει ένας πίνακας ή ακόμη τον αποστρεφόμαστε. Αυτό που μας σοκάρει υπάρχει ήδη μέσα μας, ο πίνακας απλώς μας τον ανασύρει σε συναισθηματικό επίπεδο. Νομίζω όμως πως μπαίνω σε άλλα θεωρητικά χωράφια…

Ποιες τρεις στιγμές ανακαλείτε στη μνήμη από την πολύχρονη πορεία, τα τελευταία 20 χρόνια;

Είναι δύσκολο να επιλέξω. Κάθε έκθεση και εκδήλωση που γινόταν και γίνεται είναι σπουδαία για μένα. Αν έπρεπε να επιλέξω θα διάλεγα την έκθεση της Μαρίας Γιαννακάκη με τίτλο «Mare Monstrum» που έγινε το 2016 σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και είχε ως θέμα το προσφυγικό και τους θανάτους των προσφύγων στο Αιγαίο, εξού και ο τίτλος που είναι παράφραση του mare nostrum. Είναι πεποίθησή μου και πολιτική της γκαλερί, πως η Τέχνη δεν είναι ξεκομμένη από την πραγματικότητα και οφείλει να «μιλάει» για τα μεγάλα προβλήματα των ανθρώπων και των λαών.

Η δεύτερη έκθεση-εκδήλωση έγινε στην Αθήνα τον Ιανουάριο του 2020 και είχε ως θέμα «Νέο γκροτέσκο, 10 χρόνια ελληνικής κρίσης». Η έκθεση αυτή έγινε σε συνεργασία με το Μεταπτυχιακό Τμήμα Φιλοσοφίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Και δω η τέχνη αρθρώνει λόγο, δεν μπορεί η δημιουργία να είναι ανεξάρτητη και ανεπηρέαστη από τις εξωτερικές συνθήκες. Ήταν η πρώτη μας συνεργασία, μέχρι ώρας έχουν γίνει άλλες δύο συνεργασίες όπου η γκαλερί έχει την θεωρητική και εικαστική επιμέλεια. Ήταν προγραμματισμένη η έκθεση να μεταφερθεί τον Ιούνιο του 2020 στο Ευρωκοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, αλλά δυστυχώς μας πρόλαβε η πανδημία και το λοκντάουν.

Μου μένει μία, ε; Δύσκολο να πω. Οι εκθέσεις που έχουν γίνει είναι πια σε τριψήφιο αριθμό. Όλοι οι καλλιτέχνες αξιόλογοι και με δυνατή «φωνή». Θα αναφέρω λοιπόν την έκθεση του Βασίλη Οικονομίδη που έγινε το 2010 με τίτλο «Solo Exhibition 2010″. Ο Βασίλης Οικονομίδης είναι ένας καλλιτέχνης ο οποίος σπούδασε και ζει στις Βρυξέλλες. Ήταν τιμή για μένα να εκθέσει στο Θεώρημα που προβάλλει αμιγώς την σύγχρονη ελληνική τέχνη.

Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε αυτά τα 20 χρόνια, οικονομικές, πολιτισμικές, καλλιτεχνικές;

Οι προκλήσεις ήταν και συνεχίζουν να είναι πολλές. Δυστυχώς οι πιο πολλές είναι οικονομικής φύσης. Ήταν από την αρχή θέση για την γκαλερί πως δεν θα καταστεί κρατικοδίαιτη. Αυτό δεν σημαίνει όμως πως δεν θα έπρεπε να αγκαλιαστεί από τους επίσημους θεσμούς της χώρας μας. Εκεί δυστυχώς σε πολύ λίγες περιπτώσεις είχαμε κάποια υποστήριξη. Και για να το ξεκαθαρίσω δεν εννοώ οικονομική, αλλά ηθική. Θα έλεγα πως πάλευα μόνη αυτά τα χρόνια, εκτός λίγων εξαιρέσεων. Αυτό δεν είναι προσωπικό παράπονο, είναι δυστυχώς μια κάκιστη πολιτική και απαντάει και στο γιατί η ελληνική τέχνη δεν είναι στο διεθνές προσκήνιο.
Μια χώρα, ένα κράτος δεν είναι μόνο οι πολιτικοί και οικονομικοί της θεσμοί. Είναι και η τέχνη της και αυτό θα έπρεπε να «εξάγουμε» ποικιλοτρόπως. Εδώ ως κράτος υπολειπόμαστε.

Υπήρξε κάποια στιγμή που σκεφτήκατε να σταματήσετε; Και τι σας κράτησε στη διαδρομή;

Δεν υπήρξε μία, αλλά πολλές φορές. Αυτό που με κράτησε σε αυτή τη διαδρομή είναι η ευθύνη απέναντι στους εικαστικούς που με εμπιστεύθηκαν και στο όραμα πως μπορεί να καταφέρουμε να βάλουμε την ελληνική τέχνη στη θέση που της αρμόζει.
Με κράτησε η σκέψη πως δεν πρέπει η τέχνη της Ελλάδας να είναι «αόρατη». Αυτή είναι η δουλειά μου, να την καταστήσω ορατή.

Ίσως ακούγονται λίγο θεωρητικά αυτά. Δεν είναι όμως, γιατί για να παραμείνει ένας άνθρωπος πιστός σε ένα όραμα και να παραμείνει στην διαδρομή όπως είπατε πρέπει να υπάρχουν άνθρωποι που πίστεψαν σε αυτόν και στη δουλειά του. Εγώ ευτυχώς είμαι τυχερή και χρωστώ πολλές ευχαριστίες στους ανθρώπους που ήταν δίπλα μου. Καταρχάς στον σύζυγο και τα παιδιά μου που πάντα με πλαισίωναν όπως και να πήγαιναν τα πράγματα στην γκαλερί. Είχε μεγάλη σημασία για μένα η σοβαρότητα με την οποία προσέγγιζαν τη δουλειά μου. Επίσης οι σχέσεις μου με τον Δήμο του St.Gilles, η συνεχής επαφή μαζί τους, και η άψογη συνεργασία που είχαμε με έκανε να αισθάνομαι μέρος της κοινότητας. Θα πρέπει να πω και για σας κύριε Δήμα. Γνωριστήκαμε στην αρχή της διαδρομής αυτής, γίναμε φίλοι και ήσασταν και είστε πάντα αρωγός και συμπαραστάτης της γκαλερί Θεώρημα. Το πιο σπουδαίο είναι η εμπιστοσύνη που υπάρχει μεταξύ μας.
Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να κάνω στον Γιώργο Γιούπη. Είναι συνεργάτης, στυλοβάτης, μέλος του ΔΣ και κυρίως φίλος. Χωρίς τον Γιώργο η γκαλερί δεν θα ήταν ίδια. Έχει καλλιτεχνικό ένστικτο και την ικανότητα να το μετουσιώνει σε ό,τι κάνει. Κάποια στιγμή πρέπει να κάνουμε έκθεση με τις αφίσες που επιμελήθηκε ο Γιώργος, είναι από μόνες τους έργα τέχνης.

Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή γνώσης; Και αν ναι, τι μαθαίνουμε μέσα από αυτήν;

Η τέχνη είναι γνώση. Και δεν αναφέρομαι μόνο στην σοβαρή γνώση που διαθέτουν οι καλλιτέχνες. Η τέχνη έρχεται από πολύ παλιά και κουβαλάει την ιστορία της ανθρωπότητας. Πριν αρκετά χρόνια είχα πάει να επισκεφτώ μία έκθεση ενός διάσημου ζωγράφου. Ήταν μόνο πίνακες που απεικόνιζαν το περίγραμμα ανθρώπινων κεφαλιών. Μέσα ήταν εικόνες από φωτογραφίες του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Σκέφτηκα λοιπόν πως αν για κάποιο λόγο καιγόντουσαν όλα τα ιστορικά βιβλία για τον Πρώτο Παγκόσμιο, αυτοί οι πίνακες, αυτές οι ζωγραφιές θα μπορούσαν να τον αφηγηθούν στις επόμενες γενιές. Ελπίζω να σας απάντησα…

Ποιο είναι το σημείο επαφής σας με την Ελλάδα σήμερα; Πώς διατηρείτε ζωντανό τον δεσμό με την ελληνική πραγματικότητα στο χώρο της τέχνης;

Η επαφή μου με την Ελλάδα είναι πολύ στενή και ουσιαστική, άλλωστε δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Αν κάποιος θέλει πραγματικά να «κοινωνεί» την σύγχρονη ελληνική τέχνη στο διεθνές κοινό γνωρίζει πως δεν «κοινωνεί» μόνο την ζωγραφική και γλυπτική τέχνη, αλλά την καλλιτεχνική δημιουργία που παράγεται στην χώρα. Και η δημιουργία μιας χώρας είναι άρρηκτα δεμένη με τις καλλιτεχνικές, πολιτικές, πολιτιστικές και οικονομικές συνθήκες που βρίσκεται η χώρα.
Μέσα στα είκοσι αυτά χρόνια και έχοντας κάνει πολλές εκθέσεις θα τολμήσω να πω πως είμαι και εγώ ένα μικρό κομμάτι της καλλιτεχνικής δημιουργίας, με την έννοια πως γνωρίζουν τη δουλειά μου και την προσπάθειά μου.

Πώς φαντάζεστε τα επόμενα 20 χρόνια της Galerie THEOREMA; Υπάρχουν σχέδια για νέες μορφές δράσης, άλλους χώρους, ψηφιακές πλατφόρμες ή διεθνή «παραρτήματα»;

Τα 20 χρόνια που γιορτάζουμε φέτος είναι και ένα εφαλτήριο για καινούριες μορφές δράσης. Σίγουρα οι ψηφιακές πλατφόρμες, η συμμετοχή σε διεθνείς φουάρ, και οι συνεργασίες με πολιτιστικούς, ακαδημαϊκούς και με φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης στις Βρυξέλλες, αλλά και στα γειτονικά κράτη είναι στα σχέδιά μας. Ήδη κάποια έχουν αρχίσει ήδη να πραγματώνονται.

Αν γυρίζατε τον χρόνο πίσω, θα το ξανακάνατε; Και τι θα λέγατε στον εαυτό σας στην αρχή αυτής της διαδρομής;

Θα το ξαναέκανα χωρίς δεύτερη σκέψη. Και ευτυχώς δεν θα έλεγα κάτι διαφορετικό από αυτό που πρωτοείπα το 2005. Είμαι εδώ και εργάζομαι για έναν σκοπό που ξεπερνάει το εμπορικό κομμάτι. Για να γίνω πιο σαφής το εμπορικό κομμάτι είναι το τελευταίο σε αυτή τη δουλειά και θα επιτευχθεί μόνο όταν η ελληνική τέχνη προωθηθεί ως ένα σύγχρονο κομμάτι της ευρωπαϊκής τέχνης.

Φωτογραφίες: Yannis Dimas/Newsville.be

Στο πλαίσιο εορτασμού των είκοσι χρόνων λειτουργίας της, θα συναντήσουμε την γκαλερί Θεώρημα στη διεθνή έκθεση art3f στο Heysel καθώς και σε μία ξεχωριστή εκδήλωση που γίνει στη Strofilia στις 27 Νοεμβρίου 2025.

Galerie Theorema

Web, Facebook, Instagram

The post Κλεοπάτρα Λιακοπούλου: 20 χρόνια σύγχρονης ελληνικής τέχνης στο κέντρο της Ευρώπης appeared first on .

Η συνέντευξη, γεμάτη στιγμές προσωπικής εξομολόγησης και μουσικής αναδρομής, φωτίζει μια ζωή αφιερωμένη στο τραγούδι και τη μνήμη.

Ευχαριστούμε τον Χάρη Ξενογιάννη για την αποτύπωση της σημαντική αυτής συνάντησης.

Ραντεβού σήμερα στις 20.00 στο θέατρο Novum για να τραγουδήσουμε και να απολαύσουμε όλοι μαζί τον μεγάλο αυτό καλλιτέχνη.

Παρακολουθείστε ολόκληρη τη συνέντευξη:

The post Η συνέντευξη του Μιχάλη Βιολάρη στον Χάρη Ξενογιάννη appeared first on .

Υπάρχουν λοιπόν βιβλία που διαβάζονται και υπάρχουν βιβλία που «σε θυμούνται». Το ELEUSIS: THE INNER CIRCLE του Γιώργου Κουβίδη ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Με γλώσσα καθαρή, ρυθμική και στοχαστική, ο συγγραφέας επιχειρεί μια τολμηρή ανασύνδεση ανάμεσα στην έρευνα, τη μνήμη και τη μυσταγωγία, μετατρέποντας την Ελευσίνα από τόπο της αρχαιότητας σε ζωντανό σύμβολο εσωτερικής αφύπνισης. Το έργο του δεν είναι απλώς ένα μυθιστόρημα, είναι μια υπενθύμιση της ανάγκης να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει ελληνισμός και πολιτισμός σήμερα — όχι ως ένδοξο κατάλοιπο, αλλά ως ζώσα στάση ψυχής, ως πράξη μνήμης και δημιουργίας.

Σε μια εποχή που ο ορθολογισμός συνθλίβει τη σιωπή και η ύλη επισκιάζει το πνεύμα, ο λόγος του Γιώργου Κουβίδη μάς καλεί να στραφούμε ξανά προς τα μέσα, να αναζητήσουμε την προσωπική μας Ελευσίνα, τον τόπο όπου η γνώση συναντά τη συγκίνηση και η λήθη μετατρέπεται σε φως. Το ELEUSIS: THE INNER CIRCLE δεν απευθύνεται μόνο στους φίλους της λογοτεχνίας ή της φιλοσοφίας, αλλά σε κάθε άνθρωπο που αισθάνεται πως κάτι μέσα του θυμάται ακόμη.

Με βαθιά εκτίμηση στο έργο και το ήθος του συγγραφέα, του ευχόμαστε ολόψυχα καλή συνέχεια στη συγγραφική του πορεία — και με ειλικρινή προσμονή, να δούμε σύντομα το ELEUSIS: THE INNER CIRCLE να κυκλοφορεί και στα ελληνικά, εκεί όπου η Σπείρα του λόγου και της μνήμης μπορεί να επιστρέψει στον φυσικό της τόπο.

Κύριε Κουβίδη, το βιβλίο σας κινείται ανάμεσα στην έρευνα, τη μυθοπλασία και τη μνήμη. Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα που σας έκανε να μετατρέψετε την Ελευσίνα από ιστορικό τόπο σε ζωντανό μυθιστορηματικό σύμβολο;

Ξεκίνησε, μάλλον, από τη σιωπή γύρω από την Ελευσίνα. Όσο περισσότερο ερευνά κανείς τα Μυστήρια, τόσο συνειδητοποιεί πως το πιο συναρπαστικό στοιχείο τους δεν είναι όσα γνωρίζουμε, αλλά όσα έχουν σβηστεί από τη μνήμη.
Αρκεί να θυμηθούμε τη φράση του Κικέρωνα: «Η Αθήνα δεν χάρισε ποτέ στον κόσμο τίποτε πιο υψηλό και θεϊκό από τα Ελευσίνια Μυστήρια.» Με αυτή τη φράση, ο Κικέρων εκφράζει τον βαθύ του σεβασμό προς την πνευματικότητα και τη μυστικιστική διάσταση των Μυστηρίων. Η Αθήνα, λίκνο της φιλοσοφίας, της τέχνης και της δημοκρατίας, πρόσφερε αναρίθμητα αγαθά στον κόσμο· όμως, κατά τον Κικέρωνα, τίποτε δεν ξεπερνούσε την πνευματική ανύψωση και τη θεϊκή εμπειρία που πρόσφεραν τα Μυστήρια της Ελευσίνας.

Η σιωπή δεν είναι πάντα έλλειψη· μπορεί να είναι φόβος, ή ίσως μηχανισμός προστασίας. Εκεί ένιωσα πως μια από τις μακροβιότερες τελετουργικές παραδόσεις του ανθρώπινου πολιτισμού δεν μπορεί απλώς να έχει χαθεί. Τα Μυστήρια διήρκεσαν σχεδόν δύο χιλιετίες, από τα μυκηναϊκά χρόνια ως το 396 μ.Χ., όταν ο Αλάριχος και οι Γότθοι κατέστρεψαν το Τελεστήριο της Ελευσίνας και θανάτωσαν το ιερατείο.

Ήθελα, λοιπόν, να γράψω ένα βιβλίο όπου η Ελευσίνα δεν θα είναι μόνο ιστορικός τόπος, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που θυμάται· ένας τόπος που συνεχίζει να δρα, να επηρεάζει, να «καλεί» όσους πλησιάζουν πολύ κοντά. Μέσα από τη μυθοπλασία προσπάθησα να αγγίξω αυτό που η έρευνα δεν μπορεί να ονομάσει: την αίσθηση ότι οι Μυστικοί Τόποι δεν ανήκουν στο παρελθόν, αλλά βρίσκονται μέσα μας.

Θα έλεγα, τέλος, πως μερικά βιβλία γράφονται από εμάς, ενώ κάποια άλλα γράφονται μέσα από εμάς. Το ELEUSIS – The Inner Circle ανήκει σίγουρα στη δεύτερη κατηγορία.

Μία ερώτηση που σίγουρα περιμένατε, ιδίως αν αναλογιστούμε πως η ελληνική γλώσσα υπήρξε προαπαιτούμενο για τη συμμετοχή στα Ελευσίνια Μυστήρια: γιατί επιλέξατε η συγγραφή του βιβλίου να γίνει στα αγγλικά;

Ναι, είναι πράγματι μια ερώτηση που την περίμενα και την κουβαλούσα κι εγώ μέσα μου όσο έγραφα το βιβλίο.

Η ελληνική γλώσσα είναι ο τόπος της ψυχής μου· μέσα της ανασαίνω, σκέφτομαι, υπάρχω. Κι όμως, όταν άρχισε να διαμορφώνεται το βιβλίο, ένιωσα πως η ιστορία αυτή ζητούσε να ταξιδέψει πιο πέρα, να συνομιλήσει με έναν κόσμο ευρύτερο από τα όρια μιας γλώσσας ή ενός έθνους.

Τα αγγλικά ήρθαν τότε όχι ως παραχώρηση, αλλά ως γέφυρα — ένας τρόπος να μεταφέρω το ελληνικό βίωμα σε ένα παγκόσμιο κοινό. Γιατί τα θέματα του βιβλίου· η συνέχεια, η μνήμη, η πνευματική αφύπνιση είναι οικουμενικά, ανήκουν σε όλους τους ανθρώπους. Και, βαθιά μέσα μου, πιστεύω πως ο ελληνισμός είναι συνώνυμος του κοσμοπολιτισμού: δεν είναι ένα στενό πολιτισμικό όριο, αλλά μια στάση απέναντι στον κόσμο μια αγκαλιά προς το καθολικό, το ανθρώπινο, το φωτεινό.

Η απευθείας συγγραφή στην αγγλική γλώσσα μου δίνει τη δυνατότητα να φτάσει το βιβλίο σε αναγνώστες από διαφορετικούς τόπους και πολιτισμούς, με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Από την άλλη, δεν παύει να είναι μια ελληνική ιστορία, γραμμένη με ελληνική ψυχή. Είναι σαν να ενισχύεις με τεχνικά μέσα μια φωνή, για να ακουστεί πιο δυνατά χωρίς να χάνει το ηχόχρωμά της. Η απόφαση να γράψω στα αγγλικά δεν ήταν αντίφαση, αλλά συνέχεια. Δεν επιδιώκω να απομακρυνθώ από την ελληνικότητα — επιδιώκω να την επεκτείνω.

Σε μια περίοδο απόλυτου προσανατολισμού στην ύλη και στην ορθολογιστική, μικρόψυχη λογική, το ELEUSIS – THE INNER CIRCLE είναι, όπως γράφετε, «όχι φυγή από την πραγματικότητα αλλά πράξη επανασύνδεσης». Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά αυτή η επανένωση;

Η επανένωση, για μένα, δεν είναι μια μυστικιστική έννοια· είναι μια πράξη επιστροφής στο κέντρο, εκεί όπου η ύλη και το πνεύμα παύουν να είναι αντίπαλοι. Ζούμε σε μια εποχή που μας έχει μάθει να περιχαρακώνουμε, να αναλύουμε, να ελέγχουμε — να επιμένουμε σε μια ψευδαίσθηση σταθερότητας. Κι όμως, κάθε φορά που απομακρυνόμαστε από το άγνωστο, χάνουμε ένα κομμάτι της ψυχής μας.

Το ELEUSIS – The Inner Circle δεν είναι φυγή από την πραγματικότητα, αλλά προσπάθεια να τη δεις ολόκληρη. Η επανένωση σημαίνει να θυμηθούμε ότι η γνώση δεν είναι μόνο διανοητική, αλλά και βιωματική, συναισθηματική, σωματική· ότι ο άνθρωπος δεν είναι θεατής, αλλά μέτοχος του κόσμου.

Για μένα, αυτή η επιστροφή είναι μια μορφή λύτρωσης, μια υπενθύμιση πως ακόμη και μέσα στην πιο καθημερινή ύλη, στη γη, στο σώμα, στη μνήμη, ανασαίνει κάτι ιερό. Δεν αρκεί να αναλύουμε τον κόσμο· χρειάζεται να μάθουμε ξανά να υπάρχουμε μέσα του, με επίγνωση, ευαισθησία και ευγνωμοσύνη.

Η επανένωση αυτή προϋποθέτει την αποδοχή του διονυσιακού στοιχείου της ύπαρξης: την έκσταση, το πάθος, τη φθορά, τη διάλυση του εγώ και την ένωση με το Όλον.

Πώς ισορροπείτε ως συγγραφέας ανάμεσα στο μυστήριο και την αποκάλυψη, δεδομένου ότι η σκηνοθετική βάση του βιβλίου σας λειτουργεί με μια αμφίθυμη ισορροπία ανάμεσα στο να κρύβει και να αποκαλύπτει;

Αυτή είναι ίσως η πιο λεπτή ισορροπία που χρειάστηκε να κρατήσω. Το μυστήριο, από τη φύση του, δεν επιτρέπει την πλήρη αποκάλυψη· ζει από τη σκιά του. Από την άλλη, η λογοτεχνία έχει ανάγκη το φως, γιατί μόνο μέσα από την αποκάλυψη ο αναγνώστης μπορεί να συγκινηθεί και να μεταμορφωθεί.

Στο ELEUSIS – The Inner Circle προσπάθησα να γράψω όπως λειτουργούν τα ίδια τα Μυστήρια: να δείχνω χωρίς να εξηγώ, να φωτίζω χωρίς να απογυμνώνω. Ήθελα ο αναγνώστης να βιώσει κάτι —όχι απλώς να το μάθει. Όπως και στην αρχαία τελετή, η ουσία δεν ήταν στην πληροφόρηση, αλλά στην εμπειρία.

Πιστεύω πως η συγγραφή, χρειάζεται ένα μέτρο σιωπής. Κάτι πρέπει πάντα να μένει ανείπωτο, όχι για να κρατήσει την απόσταση, αλλά για να αφήσει χώρο στον αναγνώστη να το ανακαλύψει μόνος του. Εκεί, ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι, βρίσκεται για μένα η αλήθεια της αφήγησης.

Η ηρωίδα σας, η Δρ. Ellie Harrington, ξεκινά από την Οξφόρδη και καταλήγει στην Ελευσίνα. Πόσο συνειδητά χτίσατε αυτή τη διαδρομή ως πορεία μύησης — από τον ορθό λόγο προς την ενσώματη γνώση;

Ναι, η διαδρομή της Ellie δεν είναι τυχαία. Από την αρχή ήθελα να χαράξω μια πορεία μύησης που ξεκινά από τον κόσμο του ορθού λόγου την Οξφόρδη, το κατεξοχήν σύμβολο της επιστημονικής σκέψης και καταλήγει στην Ελευσίνα, εκεί όπου η γνώση δεν μεταδίδεται με λέξεις, αλλά με εμπειρία.

Η Ellie ξεκινά ως επιστήμονας, με την ψευδαίσθηση ότι ο κόσμος μπορεί να εξηγηθεί πλήρως. Όσο όμως πλησιάζει την Ελευσίνα, αναγκάζεται να αφήσει πίσω τη λογική της ασφάλεια και να περάσει στο άγνωστο της ενσώματης εμπειρίας. Είναι μια μετατόπιση από το “γνωρίζω” στο “βιώνω”.

Για μένα, αυτή η πορεία συμβολίζει κάτι βαθύτερο: τη συμφιλίωση ανάμεσα στην επιστήμη και το μυστήριο, ανάμεσα στην ανάλυση και στη βίωση. Η μύηση δεν είναι φυγή από τον λόγο, αλλά επέκτασή του. Η Ellie στην πραγματικότητα, δεν εγκαταλείπει τη γνώση· την ολοκληρώνει, μαθαίνοντας να σκέφτεται και με το σώμα, και με τη σιωπή.

Ο Δρ. Andreas Leontis μιλά για τα Μυστήρια όχι ως τελετουργία, αλλά ως τεχνολογία συνείδησης. Τι σημαίνει αυτό για εσάς ως ιδέα; Είναι η μνήμη κάτι που «τεχνικά» μπορούμε να ανακαλέσουμε;

Η φράση «τεχνολογία συνείδησης» με γοητεύει, γιατί μεταφέρει τη Μύηση από το πεδίο του μεταφυσικού στο πεδίο του βιωματικού. Δεν τη βλέπω με τον ψυχρό όρο της μηχανικής, αλλά ως έναν εσωτερικό μηχανισμό αφύπνισης, ένα σύνολο τρόπων με τους οποίους ο άνθρωπος μπορεί να επεκτείνει την αντίληψή του και να εισχωρήσει βαθύτερα μέσα στην εμπειρία της ύπαρξης.
Αν τα Μυστήρια υπήρξαν κάποτε τελετουργία, ίσως στην ουσία τους να ήταν εργαλεία μετάβασης, μια αρχαία μορφή «τεχνολογίας» που άνοιγε την πύλη ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο.

Για μένα, η μνήμη εδώ δεν είναι απλώς ανάκληση πληροφοριών· υπερβαίνει τη λογική και αγγίζει το αρχέγονο. Δεν την «ανακαλούμε» τεχνικά, όπως ένα δεδομένο· την αναγνωρίζουμε, όταν φτάνουμε σε μια κατάσταση εσωτερικής διαύγειας. Είναι σαν να αφαιρούνται σταδιακά τα στρώματα της λήθης και να αναδύεται κάτι που υπήρχε πάντα· μια γνώση έμφυτη, σιωπηλή, αιώνια.

Ο Δρ. Leontis, μιλώντας για τεχνολογία συνείδησης, αγγίζει ακριβώς αυτή την ιδέα. Η «τεχνολογία» εδώ είναι η ίδια η συνείδηση· το αρχέγονο εργαλείο που κουβαλά ο άνθρωπος μέσα του και το μόνο που μπορεί, όταν αφυπνιστεί, να τον μεταμορφώσει εκ των έσω.

Κεντρικό στοιχείο και ρόλο στη ροή του βιβλίου, στη μυθοπλασία, στους ήρωες αλλά και στην αλήθεια που εισπράττει ο αναγνώστης, αποτελεί η Συνέχεια — «το αδιάσπαστο νήμα της αλήθειας, της μνήμης και της πνευματικής ευθυγράμμισης που μεταφέρεται μέσα στους αιώνες». Με ποιον τρόπο μπορεί αυτή η έννοια να λειτουργήσει σήμερα παραγωγικά, πρωτίστως για εμάς τους Έλληνες;

Για μένα, η Συνέχεια είναι κάτι πολύ βαθύτερο από μια ιστορική αλυσίδα γεγονότων. Είναι μια δόνηση που συντονίζει, ένα νήμα που ενώνει τις ψυχές των ανθρώπων μέσα στον χρόνο. Δεν πρόκειται για μια παγωμένη παράδοση, αλλά για μια ενεργή μνήμη, που μεταφέρεται μέσα μας, σχεδόν ασυνείδητα μέσα από τη γλώσσα, τους μύθους, τα σύμβολα, τον τρόπο που σκεφτόμαστε και αγαπάμε.

Σήμερα, ειδικά για εμάς τους Έλληνες, αυτή η έννοια μπορεί να γίνει βαθιά δημιουργική, αν πάψουμε να αντιλαμβανόμαστε την κληρονομιά μας ως μουσειακό έκθεμα που δεν μας αφορά ή ως απλή επίκληση εθνικής υπερηφάνειας. Οφείλουμε να τη δούμε ως ζωντανό εργαλείο εξέλιξης ως πηγή έμπνευσης και ευθύνης, από όπου μπορούμε να αντλήσουμε μέτρο, ήθος και προσανατολισμό για το παρόν μας.

Γιατί η Συνέχεια είναι, τελικά, η ικανότητα να θυμάσαι χωρίς να επαναλαμβάνεις· να παίρνεις το φως από το παρελθόν και να το χρησιμοποιείς για να φωτίσεις το παρόν.

Τα Ελευσίνια Μυστήρια υπόσχονταν στους μύστες «μια διαφορετική σχέση με τον θάνατο». Πιστεύετε ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι έχουν χάσει την επαφή με αυτό το είδος διαλόγου και ιερής εμπειρίας;

Ναι, πιστεύω πως έχουμε χάσει σε μεγάλο βαθμό αυτή τη σχέση. Ο σύγχρονος άνθρωπος ζει μέσα σε μια συνθήκη λήθης του ιερού, και μαζί της έχει χάσει και τη δυνατότητα να συνομιλεί με τον θάνατο χωρίς φόβο. Στην αρχαιότητα, μέσα από τα Ελευσίνια Μυστήρια, ο θάνατος δεν παρουσιαζόταν ως τέλος αλλά ως μετάβαση· μια εμπειρία αναγέννησης, όχι αφανισμού.

Σήμερα, προσπαθούμε να τον αποσιωπήσουμε, να τον απομακρύνουμε από τη ζωή μας και έτσι χάνουμε την αίσθηση της πληρότητας. Γιατί, χωρίς τη σκιά του θανάτου, η ζωή μένει επίπεδη. Ο διάλογος με το άγνωστο, είτε το ονομάσουμε θάνατο είτε μεταμόρφωση, είναι στην πραγματικότητα διάλογος με τη συνείδηση· η στιγμή που θυμόμαστε πως είμαστε κάτι περισσότερο από σώμα.

Ίσως αυτό ακριβώς να είναι το πιο επίκαιρο μήνυμα της Ελευσίνας σήμερα: ότι δεν χρειαζόμαστε φυγή από τη θνητότητα, αλλά επανένωση μαζί της· να τη δούμε όχι ως απειλή, αλλά ως υπενθύμιση ότι η ζωή αποκτά νόημα μόνο όταν τη ζούμε με επίγνωση του τέλους της. Να ζεις όχι χωρίς τον θάνατο, αλλά παρά την ύπαρξή του.

Το βιβλίο υπονοεί ότι τα Μυστήρια δεν χάθηκαν ποτέ — απλώς κρύφτηκαν. Πιστεύετε πως ο σύγχρονος κόσμος μπορεί να δεχτεί ξανά ένα είδος «μύησης»; Και πώς θα μπορούσε να μοιάζει αυτή σήμερα;

Για μένα, τα Μυστήρια δεν χάθηκαν ποτέ· απλώς κρύφτηκαν μέσα μας. Δεν κατοικούν πια σε ναούς ή σε τελετουργίες, αλλά στις σιωπές, στις ρωγμές της καθημερινότητας, στις στιγμές όπου κάτι μέσα μας θυμάται ποιοι είμαστε.

Η μύηση σήμερα δεν θα ήταν μια μυστική τελετή, αλλά μια πράξη εσωτερικής αφύπνισης, ένα βλέμμα που στρέφεται προς τα μέσα, μια στιγμή αλήθειας όπου ο άνθρωπος συναντά το φως και το σκοτάδι του χωρίς φόβο.

Στην αρχαιότητα, η μύηση στην Ελευσίνα ήταν μια ελεγχόμενη κάθοδος στο σκοτάδι· οι μύστες περνούσαν από τον φόβο του αγνώστου στη χαρά της αποκάλυψης. Η αληθινή μύηση, όμως, δεν υπήρξε ποτέ πράξη εξουσίας ή γνώσης, αλλά μια εσωτερική μετακίνηση· η στιγμή που ο άνθρωπος αντικρίζει τον εαυτό του χωρίς τα προσωπεία του. Σήμερα, αυτή η κάθοδος μπορεί να σημαίνει την επιστροφή στον αληθινό μας εαυτό, τη στιγμή που παύουμε να κινούμαστε μηχανικά και αρχίζουμε να ζούμε συνειδητά.

Ζούμε σε έναν κόσμο υπερκορεσμένο από πληροφορία αλλά φτωχό σε νόημα. Ίσως, λοιπόν, η νέα Μύηση να είναι η επανάκτηση του νοήματος, όχι μέσα από δόγμα, αλλά μέσα από την ειλικρίνεια της εμπειρίας· την αναγνώριση της σιωπής μέσα στον θόρυβο, την ικανότητα να στρεφόμαστε προς τα μέσα, να αντέχουμε την αβεβαιότητα, να βλέπουμε το ιερό μέσα στο καθημερινό.

Ο σύγχρονος κόσμος, παρά τον κυνισμό του, διψά για αυτή τη μύηση· για εμπειρίες που να τον επανασυνδέουν με το αυθεντικό, με ό,τι παραμένει αληθινό πέρα από το προφανές. Νιώθω πως τα Μυστήρια ζουν ακόμη ανάμεσά μας· απλώς μιλούν πιο χαμηλόφωνα. Και όποιος σωπάσει πραγματικά, μπορεί ίσως να τα ακούσει ξανά.

Ο συγγραφέας Γιώργος Κουβίδης

Γρήγορες Ερωτήσεις στον Γιώργο Κουβίδη

Η σιωπή για εσάς είναι άνεση ή εργαλείο;
Εργαλείο· μέσα της ωριμάζουν οι λέξεις πριν ειπωθούν.

Ποιο συναίσθημα σας οδηγεί πιο συχνά στη συγγραφή;
Η Αγάπη

Μύηση ή Μνήμη;
Μνήμη· γιατί μέσα της βρίσκεται ήδη η Μύηση.

Αν δεν ήσασταν συγγραφέας, τι θα ήσασταν;
Δεν νιώθω συγγραφέας· ίσως μεσολαβητής ανάμεσα στη σιωπή και στις λέξεις.

Στο φως ή στο σκοτάδι παρουσιάζεται περισσότερη αλήθεια;
Στο ημίφως· εκεί που το ένα συναντά το άλλο.

Ένα βιβλίο που σας «ξύπνησε»;
Η Γέννηση της Τραγωδίας, του Νίτσε.

Αν η Ελευσίνα ήταν χρώμα, ποιο θα ήταν;
Το φως της αυγής· η στιγμή της αναγέννησης.

Μια λέξη που συνοψίζει το συγγραφικό μέλλον για εσάς;
Συνέχεια.

Μία συμβουλή που θα δίνατε στον Γιώργο, είκοσι χρόνια πριν;
Να είσαι παρών· το ταξίδι ξέρει τον δρόμο καλύτερα από εσένα.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Γιώργος Κουβίδης ζει στο σταυροδρόμι της επιχειρηματικότητας και της εσωτερικής αναζήτησης. Με επαγγελματικό υπόβαθρο στα χρηματοοικονομικά και στις επιχειρήσεις, η ζωή του έχει διαμορφωθεί από δομές, συστήματα και την επιδίωξη της καινοτομίας. Κι όμως, παράλληλα με αυτά, ακολουθούσε πάντα ένα πιο λεπτό νήμα — ένα νήμα που διασχίζει τον μύθο, τη μνήμη και τα σιωπηλά ερωτήματα που αρνούνται να ξεθωριάσουν. Αυτό το βιβλίο είναι το πρώτο του έργο μυθοπλασίας, αν και ίσως θα ήταν πιο ακριβές να το αποκαλέσει κανείς μια ανάμνηση. Όχι μια απόδραση από τον πραγματικό κόσμο, αλλά μια πράξη επανασύνδεσης με τις αλήθειες που κρύβονται κάτω από την επιφάνειά του. Είναι παντρεμένος και περήφανος πατέρας δύο ενήλικων παιδιών. Γράφει όχι ως μελετητής αρχαίων τελετών, αλλά ως μάρτυρας των δονήσεων που ακόμη αντηχούν στον καιρό μας — των σπειροειδών μονοπατιών που όλοι βαδίζουμε, συνειδητά ή όχι.

Το βιβλίο μπορεί να το αγοράσει κάποιος είτε σε φυσική μορφή είτε ηλεκτρονική, από οποιαδήποτε Amazon market.

The post «Η λογοτεχνία έχει ανάγκη το Φως»: Συνέντευξη με τον Γιώργο Κουβίδη για το βιβλίο του ELEUSIS – The Inner Circle appeared first on .