Η Αμαλία Καψάλα με την Υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη και την Πρέσβη της Ελλάδας στο Βέλγιο, Σοφία Γραμματά.

Κυρία Καψάλα καλημέρα σας και σας ευχαριστούμε θερμά για τη σημερινή συζήτηση. Πριν περάσουμε στα τεχνικά θέματα της ελληνόφωνης εκπαίδευσης του εξωτερικού, μπορείτε να μας πείτε ποια είναι τα βασικά καθήκοντα και οι προτεραιότητές σας ως Συντονίστρια Εκπαίδευσης Δυτικής Ευρώπης;

Καλησπέρα σας. Σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία στην ιστοσελίδα σας, την οποία, θέλω να τονίσω, πως παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον. Και απαντάω αμέσως στο ερώτημά σας. Το έργο της Συντονίστριας Εκπαίδευσης Εξωτερικού είναι τρισδιάστατο, καθώς είναι και συμβουλευτικό-επιστημονικό και διοικητικό-κοινωνικό-μορφωτικό αλλά και εποπτικό. Πιο συγκεκριμένα, προΐσταται των αποσπασμένων εκπαιδευτικών και διοικητικών υπαλλήλων στο εξωτερικό, ασκεί όλες τις σχετικές αρμοδιότητες (τοποθετήσεις, άδειες, εποπτεία, αξιολόγηση κ.λπ.) και συνεργάζεται με πρόσωπα και φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την εφαρμογή της ελληνικής εκπαιδευτικής πολιτικής. Παράλληλα, συμβάλλει στη διαμόρφωση πλαισίου λειτουργίας των μονάδων ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης που να είναι συμβατό με το νομικό καθεστώς των χωρών υποδοχής. Είναι προφανές ότι ο συντονισμός της λειτουργίας των εκπαιδευτικών μονάδων του εξωτερικού με την κάλυψη των αναγκών σε εκπαιδευτικό προσωπικό αποτελεί επίσης κύριο μέλημα του Σ.Γ.Ε. Βρυξελλών.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε στη διαχείριση ενός τόσο εκτεταμένου και πολυπολιτισμικού εκπαιδευτικού δικτύου;

Η μεγαλύτερη πρόκληση έγκειται στην αντικειμενική δυσκολία για in situ επισκέψεις σε όλα τα αναγνωρισμένα ΤΕΓ που στελεχώνονται με
αποσπασμένους εκπαιδευτικούς από την Ελλάδα. Ωστόσο, χάρη στις συχνές διαδικτυακές συναντήσεις, φροντίζουμε να καλύπτουμε ως ένα βαθμό αυτό το κενό. Μια άλλη πρόκληση είναι η ιδιαίτερη ανομοιογένεια και οι ξεχωριστές εκπαιδευτικές ανάγκες που παρουσιάζει κάθε μια χώρα ξεχωριστά. Όπως λ.χ. η Ιταλία με τα ελληνόφωνα χωριά.

Πόσα ΤΕΓ λειτουργούν σήμερα στη Δυτική Ευρώπη και ποια είναι η εικόνα της συμμετοχής των μαθητών; Ποιες είναι οι κυριότερες ανάγκες των ΤΕΓ σε προσωπικό, υλικό και υποδομές;

Συνολικά στις 9 χώρες ευθύνης του ΣΓΕ Βρυξελλών κατά το τρέχον σχολικό έτος λειτουργούν 53 αναγνωρισμένα ΤΕΓ, ενώ άλλα 2 έχουν υποβάλει αίτηση αναγνώρισης. Στη ζώνη δράσης του γραφείου μας φοιτούν κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά 5.535 μαθητές και απασχολούνται 101 αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί. Το κυριότερο πρόβλημα εντοπίζεται στην εξεύρεση αιθουσών διδασκαλίας, αφού ελάχιστα ΤΕΓ διαθέτουν ιδιόκτητες υποδομές, ενώ τα περισσότερα φιλοξενούνται σε αίθουσες ξένων σχολείων επί πληρωμή. Πρόβλημα σε εκπαιδευτικό προσωπικό δεν αντιμετωπίζουμε, αφού οι αποσπάσεις τα τελευταία χρόνια πραγματοποιούνται έγκαιρα.

Πώς ανταποκρίνονται τα ΤΕΓ στις ανάγκες των παιδιών δεύτερης και τρίτης γενιάς, που συχνά έχουν διαφορετικό γλωσσικό προφίλ;

Με ευελιξία, διότι αναγνωρίζουμε πως το γλωσσικό προφίλ των μαθητών των Τ.Ε.Γ. είναι ποικίλο και απαιτεί προσαρμογή των διδακτικών στόχων, περιεχομένων και μεθοδολογιών ανάλογα με την ηλικία, το γλωσσικό επίπεδο, τις κοινωνιογλωσσικές συνθήκες.

Η Συντονίστρια Εκπαίδευσης κατά τη διάρκεια του 31ου Συνεδρίου Εκπαιδευτικών Ευρώπης

Ποιος είναι ο ρόλος των γονέων στη λειτουργία των Τ.Ε.Γ. και των σχολείων και πώς συνεργάζεστε με τις ελληνικές κοινότητες, συλλόγους γονέων και πολιτιστικούς φορείς;

Ως επί το πλείστον ο ρόλος τους είναι υποστηρικτικός και συνεργατικός, αφού οι σύλλογοι γονέων και οι ελληνικές κοινότητες δραστηριοποιούνται ενεργά για την διευθέτηση πολλών ζητημάτων που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς καθώς και για την υλοποίηση ποικίλων πολιτιστικών δράσεων. Η δε συνεργασία μας είναι σε γενικές γραμμές εξαιρετική, γεγονός που με γεμίζει με αισιοδοξία για ακόμη πιο δυναμική υποστήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης των ομογενών.

Πώς ανταποκρίνεται η ελληνική εκπαίδευση στις ανάγκες μιας διασποράς που αλλάζει συνεχώς;

Οι ανάγκες της ελληνόφωνης εκπαίδευσης στο εξωτερικό είναι πολύ μεγάλες και διαρκώς διογκώνονται. Σας ανέφερα λόγου χάριν προηγουμένως για τα 2 Τ.Ε.Γ., ένα στη Γαλλία και ένα στην Ιταλία, που είναι υπό αναγνώριση. Το Υπουργείο το γνωρίζει καλά αυτό και αντιλαμβάνεται πως υπάρχουν ακόμη πολλά ανοιχτά ζητήματα. Γι’ αυτό και προσπαθεί να καλύψει όλες τις ανάγκες, παρά το πολύ υψηλό κόστος που αυτό συνεπάγεται.

Υπάρχουν πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ελληνικής ταυτότητας και του πολιτισμού στις νεότερες γενιές;

Σε επίπεδο Γραφείου Συντονιστή Εκπαίδευσης Βρυξελλών (Γ.Σ.Ε.Β.) καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια να είμαστε παρόντες όχι μόνο στα Τ.Ε.Γ. αλλά και σε ξενόγλωσσα σχολεία όπου φοιτούν μαθητές ελληνικής καταγωγής, ώστε να παρέχουμε και σε αυτά τα παιδιά μαθήματα ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού. Αναφέρω χαρακτηριστικά στο Βέλγιο τα τμήματα OLC (Ouverture Langues et Cultures) του γαλλόφωνου Υπουργείου Παιδείας.

Υπάρχουν προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης για μαθητές που ζουν σε περιοχές χωρίς Τ.Ε.Γ.;

Κατά το σχολικό έτος 2025-2026 σε πόλεις όπου λειτουργούσαν μέχρι πρότινος Τ.Ε.Γ., αλλά δεν συγκεντρώνονταν ο απαιτούμενος αριθμός των μαθητών για να γίνονται διά ζώσης τμήματα, δημιουργήθηκαν διαδικτυακά τμήματα ελληνικής γλώσσας. Παράλληλα, για πρώτη φορά λειτουργήσαμε διαδικτυακό τμήμα προετοιμασίας μαθητών για τις εξετάσεις των ομογενών σε Γαλλία, Βέλγιο και Ολλανδία, το οποίο ευελπιστούμε ότι θα έχει περισσότερες συμμετοχές την επόμενη σχολική χρονιά. Για το 2026-2027 έχουμε προβλέψει τη λειτουργία νέων διαδικτυακών τμημάτων που αφορούν στην ελληνική μυθολογία για νήπια, ελληνική ιστορία για παιδιά δημοτικού και ελληνική εφηβική λογοτεχνία για τους μαθητές γυμνασίου και λυκείου. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με όλα τα διαδικτυακά τμήματα οι ενδιαφερόμενοι γονείς μπορούν να επισκέπτονται την ιστοσελίδα ή το Facebook του Γ.Σ.Ε.Β. τα οποία ανανεώνονται κατά τακτά χρονικά διαστήματα.

Ας περάσουμε τώρα στα αμιγή σχολεία. Ποια είναι η εικόνα των αμιγών ελληνικών σχολείων στη Δυτική Ευρώπη σήμερα και ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν;

Στις χώρες ευθύνης του Γ.Σ.Ε.Β. λειτουργούν 2 αμιγή σχολεία σε Βρυξέλλες και Νάπολη Ιταλίας. Την παρούσα χρονική περίοδο τα σχολεία είναι πλήρως στελεχωμένα χωρίς να υπάρχουν ζητήματα χρηματοδότησης, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια για αναβάθμιση του κτιρίου του Κεστεκιδείου και την ενίσχυση των υφιστάμενων υποδομών.

Πώς διασφαλίζεται η ισορροπία ανάμεσα στο ελληνικό πρόγραμμα σπουδών και τις απαιτήσεις των χωρών υποδοχής;

Τα παιδιά που φοιτούν στα Τ.Ε.Γ., και ειδικά αυτά που προέρχονται από μικτούς γάμους, καταβάλλουν τεράστια προσπάθεια για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες δύο σχολείων και αυτό το αναγνωρίζουμε. Για το λόγο αυτό προσπαθούμε να προσφέρουμε όσο το δυνατόν περισσότερο ευέλικτα προγράμματα. Για να παραμένουν οι μαθητές όσο το δυνατόν περισσότερα χρόνια στο ελληνικό σχολείο και ο μέσος όρος φοίτησής τους να ανέβει από τα 6 χρόνια που είναι τώρα.

Κατά τη διάρκεια επίσκεψης της Υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, στις Βρυξέλλες

Ας μιλήσουμε τώρα για τα πανεπιστημιακά τμήματα. Ποια είναι η σημερινή κατάσταση των ελληνικών σπουδών στα πανεπιστήμια της Δυτικής Ευρώπης και πώς στηρίζετε τις έδρες ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού;

Από μία πρόσφατη καταγραφή σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Μάλτα, σε 9 Πανεπιστήμια αυτών των χωρών, λειτουργούν έδρες Νεοελληνικών Σπουδών τις οποίες ενισχύουμε με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς, όταν μας ζητηθεί και βάσει της διαθεσιμότητας. Στόχος μας είναι, μετά και την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, να συμβάλλουμε στην προβολή των τμημάτων αυτών με απώτερο σκοπό την αύξηση των φοιτητών που παρακολουθούν τα προσφερόμενα μαθήματα. Ήδη είμαστε σε στενή συνεργασία με την Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού, η οποία συνδράμει ενεργά προς αυτήν την κατεύθυνση.

Υπάρχει ενδιαφέρον από ξένους φοιτητές για τη νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία;

Μολονότι η ελληνική γλώσσα δεν κατατάσσεται στις πιο εμπορικές ούτε στις πιο χρηστικές γλώσσες του κόσμου, παρατηρούμε ένα μικρό αλλά σταθερό ενδιαφέρον για την εκμάθησή της από μέρους της φοιτητικής-ακαδημαϊκής κοινότητας. Και δεν αναφέρομαι σε φοιτητές ελληνικής καταγωγής, αλλά σε ξένους που θέλουν να μάθουν τη γλώσσα μας και να γνωρίσουν τη λογοτεχνία μας.

Ποιο είναι το όραμά σας για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Δυτική Ευρώπη την επόμενη δεκαετία; Ποιες μεταρρυθμίσεις θεωρείτε πιο αναγκαίες;

Το διακύβευμα είναι να καταφέρουμε να διατηρήσουμε ζωντανή και αναλλοίωτη την ελληνική γλώσσα καθώς και τους δεσμούς με την Ελλάδα στα παιδιά των ομογενών, ο αριθμός των οποίων παρουσιάζει σταθερά αυξητική τάση. Για να πάμε ένα βήμα παραπέρα, το στοίχημα που θα πρέπει να κερδηθεί στα σχολεία του εξωτερικού είναι να ελαχιστοποιήσουμε τις μαθητικές διαρροές, οι οποίες είναι πιο έντονες στους εφήβους, και να οδηγηθούμε σταδιακά από το brain drain στο brain regain. Για το λόγο αυτό και πάντα σε συνεργασία με το ελληνικό υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων αλλά και των ελληνικών κοινοτήτων του εξωτερικού, διευρύνουμε το πλαίσιο της παρεχόμενης ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης.

Μέσω διαδικτυακών μαθημάτων- συναντήσεων, προκειμένου ωφελούμενοι να είναι και όσοι μαθητές δεν δύνανται να προσέλθουν στα ΤΕΓ με φυσική παρουσία είτε λόγω απόστασης είτε λόγω των απαιτήσεων των πρωινών σχολείων στα οποία φοιτούν.

Ποια είναι η μεγαλύτερη επιτυχία της θητείας σας μέχρι σήμερα και ποια η μεγαλύτερη εκκρεμότητα;

Θεωρώ ότι στη διετή θητεία μου στο Σ.Γ.Ε. Βρυξελλών καταφέραμε να ενδυναμώσουμε και να συσφίξουμε τις σχέσεις μας με τους αποσπασμένους εκπαιδευτικούς κυρίως του Βελγίου λόγω της δυνατότητας φυσικής παρουσίας τους στις επιμορφωτικές συναντήσεις μας και να δουλέψουμε ομαδοσυνεργατικά. Επιπλέον, χάρη στην “Πρωτοβουλία των Ελλήνων Εκπαιδευτικών του Εξωτερικού”, εξακολουθεί να υλοποιείται με επιτυχία εδώ και 31 χρόνια το Συνέδριο των Ελλήνων Εκπαιδευτικών του Εξωτερικού με επίκαιρη κάθε φορά θεματολογία, συγκεντρώνοντας συμμετοχές τόσο εκπαιδευτικών που υπηρετούν με απόσπαση στο εξωτερικό όσο και εκπαιδευτικών που υπηρετούν σε εκπαιδευτικές δομές της Ελλάδος και επιθυμούν να μοιραστούν μαζί μας τις εμπειρίες τους και τους προβληματισμούς τους.

Όσον αφορά τη μεγαλύτερη εκκρεμότητα, θα εστίαζα στο γεγονός ότι δεν έχουμε καταφέρει έως τώρα να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο συλλόγων γονέων και κηδεμόνων και ελληνικών κοινοτήτων στις χώρες ευθύνης του Γραφείου Βρυξελλών λόγω του γεγονότος ότι ανανεώνονται συχνά οι εκπρόσωποι αυτών των φορέων. Πάντα υπάρχει χώρος για βελτίωση και υιοθέτηση καλών πρακτικών των οποίων η προστιθέμενη αξία είναι αδιαμφισβήτητη.

Κυρία Συντονίστρια, σας ευχαριστούμε θερμά για την πολύ ενδιαφέρουσα αυτή συνέντευξη και σας ευχόμαστε καλή συνέχεια στο τόσο σημαντικό έργο που επιτελείτε για όλον τον ελληνισμό.

Εγώ σας ευχαριστώ για τον χρόνο και το χώρο που μας διαθέσατε. Πριν κλείσω θα ήθελα να αναφέρω ότι τόσο εγώ όσο και το προσωπικό του Σ.Γ.Ε.Β. είμαστε στη διάθεσή σας όποτε χρειαστεί για την περαιτέρω προώθηση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης και, ειδικά αυτήν την περίοδο, για την ταχεία διεκπεραίωση των αιτημάτων ισοτιμίας απολυτηρίων και αντιστοίχισης τάξεων όσων επαναπατρίζονται. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχηθώ καλό καλοκαίρι στους αναγνώστες και τις αναγνώστριες της ιστοσελίδας σας και να υπενθυμίσω στους γονείς των μαθητών να μην λησμονήσουν να κάνουν τις εγγραφές των παιδιών τους στα Τ.Ε.Γ. πριν τις καλοκαιρινές διακοπές, ώστε έγκαιρα να μπορέσουμε να προγραμματίσουμε τον σχεδιασμό των τμημάτων για την ερχόμενη σχολική χρονιά.

The post Αμαλία Καψάλα: «Να κρατήσουμε ζωντανή και αναλλοίωτη την ελληνική γλώσσα στα παιδιά της ομογένειας» appeared first on .

Λίγες ημέρες πριν από την παρουσίαση της παράστασης στις Βρυξέλλες, η Ραφίκα Σαουίς μιλά στο Newsville για τη γέννηση του έργου, τη διαχρονική δύναμη της τραγωδίας, τη «σινεμάτικ περφόρμανς» που έχει δημιουργήσει και το διεθνές ταξίδι μιας παραγωγής που συνεχίζει να εξελίσσεται σε κάθε νέο σταθμό. Σε μια συζήτηση για την τέχνη, την πολιτική και τη συλλογική μνήμη, εξηγεί γιατί, όπως λέει η ίδια, δεν ζούμε «μετά» την τραγωδία, αλλά εξακολουθούμε να ζούμε μέσα σε αυτήν.

Πείτε μας λίγα λόγια για την παράσταση. Πώς γεννήθηκε η ιδέα και τι ήταν αυτό που σας ώθησε να προσεγγίσετε το συγκεκριμένο έργο σήμερα;

Η αφετηρία δεν ήταν “μια ιδέα για παράσταση”, αλλά μια επιμονή εικόνα: το πώς η βία δεν τελειώνει ποτέ, απλώς αλλάζει γλώσσα, πρόσωπο και σύνορα. Ο Αγαμέμνων ήρθε ως ένας καθρέφτης που δεν κοιτάει το παρελθόν, αλλά επιστρέφει το βλέμμα στο παρόν.

Με ενδιέφερε να δουλέψω πάνω σε αυτό που ονομάζουμε “ένδοξο” και να το απογυμνώσω από τη ρητορική του. Εκεί εμφανίζεται κάτι πιο σκληρό: η μηχανική της εξουσίας, η οικονομία του πολέμου, και κυρίως οι ζωές που μένουν εκτός κάδρου — γυναίκες, πρόσφυγες, σώματα που δεν γράφονται στην επίσημη ιστορία.

Η παράσταση γεννήθηκε μέσα από αυτή την τριβή: ανάμεσα στον μύθο και σε πραγματικές μαρτυρίες, ανάμεσα στον Αισχύλο και σε φωνές που δεν έχουν “χώρο” στο κλασικό δράμα.

Μάνος Βακούσης (Αγαμέμνων), Ραφίκα Σαουίς (Κλυταιμνήστρα)

Η αρχαία τραγωδία εξακολουθεί να συνομιλεί με το σύγχρονο κοινό. Πώς αναδεικνύεται αυτή η σύνδεση στη δική σας προσέγγιση και ποια ζητήματα του σήμερα φωτίζει η παράσταση;

Η τραγωδία δεν είναι κάτι που “συνομιλεί” με το σήμερα — είναι ήδη μέσα του. Αυτό που κάνουμε είναι να αφαιρούμε τα στρώματα εξωραϊσμού.

Στην παράσταση, ο Αγαμέμνων δεν λειτουργεί ως μυθικό πρόσωπο αλλά ως μηχανισμός εξουσίας. Η Κλυταιμνήστρα δεν είναι απλώς μια εκδικητική φιγούρα αλλά ένα συλλογικό σώμα γυναικών που αρνούνται να μείνουν σιωπηλές. Και οι πρόσφυγες μαρτυρίες που ενσωματώνονται λειτουργούν ως ένας ζωντανός χορός — όχι ως σχόλιο, αλλά ως πραγματικότητα.

Αυτό που φωτίζεται είναι η συνέχεια: πόλεμος, εκτοπισμός, πατριαρχία, κρατική βία. Όχι ως εξαιρέσεις, αλλά ως δομές. Η παράσταση επιμένει σε μια άβολη σκέψη: ότι δεν ζούμε “μετά” την τραγωδία — ζούμε μέσα της.

Χαρακτηρίζετε το έργο ως «σινεμάτικ περφόρμανς». Τι σημαίνει αυτή η ορολογία και τι μπορεί να περιμένει το κοινό από αυτή τη συνάντηση θεάτρου και κινηματογραφικής γλώσσας;

Η κινηματογραφική γλώσσα δεν μπαίνει εδώ ως αισθητικό layer, αλλά ως τρόπος θέασης της πραγματικότητας.

Το έργο λειτουργεί σαν μοντάζ: ζωντανή παρουσία, αρχειακό υλικό, projected εικόνες, μαρτυρίες, αποσπασματικοί χρόνοι. Δεν υπάρχει μία γραμμική αφήγηση — υπάρχει η εμπειρία του πώς η μνήμη και η ιστορία κόβονται και ξανακολλιούνται μέσα στο ίδιο σώμα.

Το θέατρο κρατά το “τώρα” του ηθοποιού. Ο κινηματογράφος φέρνει το “εκεί” και το “τότε”. Η συνάντησή τους δημιουργεί μια ρωγμή όπου ο θεατής δεν μπορεί να μείνει απλός παρατηρητής.

Ραφίκα Σαουίς

Ποια είναι η κεντρική ιδέα πίσω από αυτή τη νέα ανάγνωση της κλασικής τραγωδίας; Πώς συνομιλεί με το πρωτότυπο κείμενο και τι θα θέλατε να αποκομίσει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;

Η κεντρική ιδέα είναι ο κύκλος — όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως πολιτική και υπαρξιακή παγίδα. Ο κύκλος της βίας, της εκδίκησης, της εξουσίας που τρέφεται από τον εαυτό της.

Το κείμενο του Αισχύλου δεν αντιμετωπίζεται ως ιερό αντικείμενο αλλά ως ζωντανό υλικό που μπορεί να συνομιλήσει με ποίηση του Ρίτσου, με σύγχρονες μαρτυρίες και με προσωπικό λόγο. Αυτή η συνύπαρξη δεν “εκσυγχρονίζει” το έργο — το αποκαλύπτει ξανά.

Αυτό που θα ήθελα να μείνει είναι μια αίσθηση ευθύνης χωρίς εύκολες απαντήσεις. Ότι η ιστορία δεν είναι κάτι έξω από εμάς. Είναι κάτι που παράγουμε συνεχώς, με τις επιλογές μας, τη σιωπή μας, τη συμμετοχή μας.

Η παράσταση έχει ήδη ταξιδέψει σε διάφορους προορισμούς. Ποιες ήταν οι σημαντικότερες στάσεις αυτής της διαδρομής μέχρι σήμερα και ποια είναι τα σχέδιά σας μετά τις Βρυξέλλες;

Κάθε σταθμός λειτούργησε σαν επαναδιαπραγμάτευση του ίδιου υλικού. Δεν ήταν ποτέ η ίδια παράσταση δύο φορές.

Αυτό που έχει συμβεί με την παράσταση μοιάζει περισσότερο με μια σκηταλοδρομια παρά με μια κλασική περιοδεία. Δηλαδή ένα έργο που δεν σταματά να μετακινείται, να ξανασυστήνεται και να αλλάζει μέσα από κάθε νέο κοινό και κάθε νέο χώρο.

Μετά την πρώτη μεγάλη διεθνή παρουσία στη Νέα Υόρκη, στη La MaMa, η παράσταση συνέχισε την πορεία της στην Αθήνα, στο Θέατρο Ακροπόλ, όπου ξαναβρήκε το ελληνικό της έδαφος και δοκιμάστηκε απέναντι σε ένα κοινό που γνωρίζει πολύ άμεσα την τραγική του αναφορά. Στη συνέχεια, μας κάλεσαν να ανοίξουμε το Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος του Εθνικού Θεάτρου της Βόρειας Μακεδονίας, μια στιγμή ιδιαίτερα φορτισμένη, όπου το έργο συνάντησε ένα διεθνές περιβάλλον με έντονο ιστορικό και πολιτικό υπόστρωμα. Και μετά επιστροφή ξανά στην Αθήνα, σαν ένα συνεχές πέρα-δώθε που κρατά το έργο σε διαρκή επανεξέταση.

Κρις Ραντάνοφ (Αίγισθος), Ραφίκα Σαουίς (Κλυταιμνήστρα)

Οι Βρυξέλλες είναι ένας ακόμη σημαντικός σταθμός αυτής της διαδρομής, όχι ως κατάληξη αλλά ως συνέχεια.

Μετά από εκεί, ο επόμενος προορισμός είναι το φεστιβάλ της Στοκχόλμης, μέσα από έναν από τους βασικούς θεατρικούς οργανισμούς της πόλης, το City Theatre. Παράλληλα, προχωρά η κινηματογράφηση της παράστασης, ώστε να αποκτήσει και κινηματογραφική ζωή — όχι ως απλή καταγραφή αλλά ως αυτόνομη εκδοχή του έργου που μπορεί να ταξιδέψει σε φεστιβάλ κινηματογράφου και διαφορετικές πλατφόρμες.

Την ίδια περίοδο, στις 24 Ιουνίου, συμμετέχω στο Theater of War, το διεθνώς αναγνωρισμένο αμερικανικό θεατρικό πρόγραμμα που ίδρυσε και διευθύνει ο Brian Doerries και η ομάδα του Theater of War Productions. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη μορφή θεατρικής πρακτικής που μεταφέρει την αρχαία τραγωδία σε δημόσιους και πολιτικούς χώρους, λειτουργώντας ως αφετηρία ανοιχτού διαλόγου γύρω από σύγχρονα και συχνά αποσιωπημένα ζητήματα — όχι με στόχο να δοθούν απαντήσεις, αλλά να ενεργοποιηθεί η συλλογική σκέψη και η κοινή εμπειρία.

Στο πλαίσιο αυτό, συμμετέχω στον «Εχθρό του Λαού» του Henrik Ibsen, μαζί με ένα διεθνές καστ ηθοποιών και καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο Willem Dafoe και ο Jason Isaacs, καθώς και άλλοι σημαντικοί δημιουργοί από τον χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Η δράση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Nostos Festival στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, σε μια συνάντηση όπου το θέατρο επιστρέφει στον δημόσιο χώρο ως εργαλείο κριτικής σκέψης, κοινωνικής ευθύνης και συλλογικού διαλόγου.

Ο Σαμουήλ Ακινόλα στο ρόλο του Κήρυκα

Πληροφορίες παράστασης 

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ: Ο Κύκλος του Αίματος
της Ραφίκας Σαουίς

17 Ιουνίου 2026
Espace Lumen, Chau. de Boondael 36, 1050 Ixelles

19:00 στα Αγγλικά, με Ελληνικούς υπέρτιτλους
20:30 στα Ελληνικά, με Αγγλικούς υπέρτιτλους

Εισιτήρια μέσω MORE.

The post Ραφίκα Σαουίς: «Η βία δεν τελειώνει ποτέ, απλώς αλλάζει γλώσσα και πρόσωπο» appeared first on .

Έφυγε από τη ζωή η εκδότρια της ιστορικής ομογενειακής εφημερίδας «Ευρωπαρατηρητής» Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026, σε προχωρημένη ηλικία και ύστερα από μακροχρόνια νοσηλεία σε νοσοκομείο του Βελγίου.

Η Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς, από νεαρή ηλικία, υπηρέτησε με πάθος τη δημοσιογραφία και υπήρξε ιδρύτρια, εκδότρια και αρχισυντάκτρια της εφημερίδας «Ευρωπαρατηρητής» για πάνω από τέσσερις δεκαετίες. Με καταγωγή από τη Μάνη και με μεγάλη αγάπη για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό, η Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς, στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και ύστερα από παρότρυνση του τότε Μητροπολίτη Βελγίου και Κάτω Χωρών Αιμιλιανού (1915–2011), τόλμησε και κατάφερε να δημιουργήσει ένα μέσο ενημέρωσης για τους Έλληνες, όχι μόνο του Βελγίου αλλά και ολόκληρης της διασποράς.

Η εφημερίδα ξεκίνησε αρχικά με το όνομα «Σταυροφόρος», αλλά γρήγορα μετονομάστηκε σε «Παρατηρητής» και, μετά την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε «Ευρωπαρατηρητής»

Τα πρώτα χρόνια και η γέννηση του «Σταυροφόρου».

Μετά την απώλεια της οικογένειάς της στα χρόνια του Εμφυλίου, εγκατέλειψε την Ελλάδα. Η απόσταση από την πατρίδα δεν την απομάκρυνε ποτέ από τον Ελληνισμό και το ελληνικό στοιχείο. Αντίθετα, αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ζωής της στη στήριξη του ελληνισμού της διασποράς και στην ενίσχυση των δεσμών των αποδήμων με την Ελλάδα.

Ο σύζυγός της, Albert Meugens, ήταν Βέλγος με ελληνική καταγωγή από την πλευρά της γιαγιάς του, όπως τόνιζε η ίδια. Τον γνώρισε στην Κεντρική Αφρική, όπου εργαζόταν ως ανταποκρίτρια του λονδρέζικου ομογενειακού περιοδικού «Κρίκος», το οποίο ανήκε στον εφοπλιστή Γιάννη Χατζηπατέρα. Αργότερα εγκαταστάθηκαν μαζί στο Βέλγιο και παντρεύτηκαν. Κατά τη διάρκεια της δημοσιογραφικής της πορείας εργάστηκε επίσης ως ανταποκρίτρια της εφημερίδας «Ακρόπολις» στο Βέλγιο.

Ο Μητροπολίτης κυρός Αιμιλιανός μετά του διαδόχου του Μητροπολίτου Βελγίου κ. Παντελεήμωνος

Η εφημερίδα ξεκίνησε αρχικά με το όνομα «Σταυροφόρος», αλλά γρήγορα μετονομάστηκε σε «Παρατηρητής» και, μετά την ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε «Ευρωπαρατηρητής».

Όπως της άρεσε να αφηγείται η ίδια για την απόφασή της να ξεκινήσει την έκδοση της εφημερίδας, η προτροπή του τότε Μητροπολίτη Βελγίου Αιμιλιανού υπήρξε καθοριστική: «Βγάλε, μπρε, μια εφημερίδα για τους φτωχούς. Εμείς είμαστε εδώ πέρα και θα σε βοηθήσουμε».

«Ό,τι κάναμε ως Έλληνες το κάναμε με την αξία μας (…) Η εφημερίδα στηρίχθηκε από την Εκκλησία, αλλά και στήριξε την Εκκλησία».

Το γραφείο της εφημερίδας βρισκόταν στο σπίτι της, ένα οίκημα ηλικίας δυόμισι αιώνων στο Πλανσενουά (Plancenoit), στο Lasne, δίπλα στην εκκλησία όπου, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, προσευχήθηκε ο Ναπολέων Βοναπάρτης πριν από τη μάχη του Βατερλώ.

Το γραφείο της κοσμούσαν φωτογραφίες από το δυναμικό της παρελθόν: από αποστολές στην Αφρική, από συναντήσεις με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και από άλλες σημαντικές στιγμές της δημοσιογραφικής της πορείας. Η ίδια, πάντως, δήλωνε ιδιαίτερα περήφανη για τη συνέντευξη που είχε πάρει από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο.

Η Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς τόλμησε και κατάφερε να δημιουργήσει ένα μέσο ενημέρωσης για τους Έλληνες όχι μόνο του Βελγίου αλλά και ολόκληρης της διασποράς.

«Ήρθαμε εδώ, στο Πλανσενουά, με τον άντρα μου, γιατί είχα ακούσει ότι ο Ναπολέων είχε μανιάτικες ρίζες και του είπα πως ήθελα να πάμε στον πρόγονό μου. Είμαι κι εγώ Μανιάτισσα, βλέπετε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Για τους Έλληνες της εποχής, μια γυναίκα δημοσιογράφος αποτελούσε κάτι πρωτοποριακό. Η ίδια θυμόταν: «Είχα πάει κάποια στιγμή στην Ελλάδα και το τηλεγράφημα που είχαν στείλει για να με περιμένουν έλεγε ότι θα έρθει δημοσιογράφος. Ο κύριος που ήρθε να με υποδεχθεί έφυγε όταν διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε άνδρας δημοσιογράφος. Φυσικά δεν περίμενε ότι ο δημοσιογράφος θα μπορούσε να είναι γυναίκα».

Στο Βέλγιο, ωστόσο, το γεγονός ότι ήταν γυναίκα σε έναν κατά βάση ανδροκρατούμενο χώρο δεν της δημιούργησε ιδιαίτερα προβλήματα και, γενικότερα, ως Ελληνίδα ένιωθε ότι μπορούσε να δρα ελεύθερα.

«Ό,τι κάναμε ως Έλληνες το κάναμε με την αξία μας. Δεν μπορώ να πω ότι οι Βέλγοι μάς καλοδέχτηκαν, αλλά ούτε και το αντίθετο. Άλλωστε οι Έλληνες δεν δημιουργούσαμε προβλήματα. Η εφημερίδα στηρίχθηκε από την Εκκλησία, αλλά και στήριξε την Εκκλησία. Ξεκινήσαμε δειλά και, χάρη στις διαφημίσεις και στις συνδρομές των ομογενών, καταφέραμε να συνεχίσουμε. Βοήθεια από το κράτος δεν είχαμε καμία. Ούτε οι επίτροποι μάς έδωσαν τη συνδρομή τους», υπογράμμιζε.

Κι όμως, όταν τη ρωτούσαν αν ένιωθε κάποιο παράπονο, απαντούσε κατηγορηματικά: «Παράπονο όχι. Καλά περάσαμε, αλλά με πολύ κόπο».

Ο «Ευρωπαρατηρητής» διέθετε διεθνή συντακτική ομάδα, με συνεργάτες από το Λονδίνο, την Αθήνα, τη Γερμανία και την Ιταλία. Μερικοί από εκείνους που έγραφαν ήδη από το 1975 συνέχισαν να αρθρογραφούν μέχρι και τα τελευταία χρόνια της έκδοσης του «Ευρωπαρατηρητή».

Η Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς συνήθιζε να λέει ότι είχε μόνο ένα παιδί: τον «Ευρωπαρατηρητή». Και πράγματι, τον ανέθρεψε με πολλή αγάπη και αφοσίωση για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.

Η αγάπη της και η στενή της σχέση με την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία και τη Μητρόπολη Βελγίου

Με μία ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Βελγίου Αθηναγόρας έγραψε λίγες ώρες μετά τον θάνατο της Ειρήνης Δημακάκου-Μέγγενς : «Mme Irène Meugens-Dimakakou s’est endormie en le Seigneur, ce vendredi 5 juin 2026, à un âge respectable. Figure très connue dans la communauté hellénique de Belgique, elle aura pendant de longues années servi la diaspora à travers son journal «Evroparatiritis » (Eurobservateur), dont elle était aussi bien la rédactrice en chef que l’éditrice. Présente à tous les grands événements de la communauté, tant civil que religieux, elle marquera l’histoire de l’émigration grecque dans le Benelux. Elle aimait beaucoup l’Eglise et avait été décorée il y a quelques années de « l’Ordre de l’Archange Michel » par Son Eminence le Métropolite Athénagoras de Belgique. Vivant paisiblement dans le Brabant wallon, elle était particulièrement émue de résider à proximité d’une paroisse orthodoxe dédiée, en son honneur, à Sainte Irène la mégalomartyre.»

Σύσταση της Ενορίας των Αγίων Ειρήνης και Παϊσίου, της οποίας τα θυρανοίξια τελέστηκαν το Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου 2017

Όπως οι περισσότεροι Έλληνες που έφθασαν στο Βέλγιο τη δεκαετία του 1960 και 1970, έτσι και η Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς είχε δυνατή πίστη και βρισκόταν, μέχρι την τελευταία στιγμή, κοντά στην Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και στη Μητρόπολη Βελγίου. Από την εγκατάστασή της στο Βέλγιο είχε εξαιρετικές σχέσεις τόσο με τον πρώτο Μητροπολίτη Βελγίου Αιμιλιανό όσο και με τους διαδόχους του, Παντελεήμονα και τον Σεβασμιώτατο νυν  Μητροπολίτη Βελγίου και Κάτω Χωρών Αθηναγόρα.

Σημαντική στιγμή υπήρξε η σύσταση της Ενορίας των Αγίων Ειρήνης και Παϊσίου, της οποίας τα θυρανοίξια τελέστηκαν το Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου 2017. Η ενορία συστήθηκε στο όνομα της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Ειρήνης και του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου. Η Αγία Ειρήνη επιλέχθηκε τιμής ένεκεν για την Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς και για την προσφορά της στη Μητρόπολη Βελγίου.

Τιμητική διάκριση με τον Σταυρό του Τάγματος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ

Στις 20 Μαρτίου 2023, Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, στις Βρυξέλλες, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου και Κάτω Χωρών κ. Αθηναγόρας τίμησε εκ μέρους της Ιεράς Μητροπόλεως την Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς για τη μακρόχρονη προσφορά της στην ελληνική κοινότητα του Βελγίου μέσω της εφημερίδας «Ευρωπαρατηρητής».

ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου και Κάτω Χωρών κ. Αθηναγόρας τίμησε εκ μέρους της Ιεράς Μητροπόλεως την Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς για τη μακρόχρονη προσφορά της στην ελληνική κοινότητα του Βελγίου μέσω της εφημερίδας «Ευρωπαρατηρητής».

The post Έφυγε από τη ζωή η εκδότρια Ειρήνη Δημακάκου-Μέγγενς appeared first on .

Από τον Μένανδρο στον Γκολντόνι: Η Σκυταλοδρομία της Ανθρώπινης Κωμωδίας
Του Γιώργου Μαγκλή

Η φετινή θεατρική μας περιοδεία μας μεταφέρει στη Βενετία του 18ου αιώνα. Το έργο μας «Υπηρέτης Δύο Αφεντάδων» είναι το απόσταγμα μια εξέλιξης. Θα δούμε πώς τρεις κορυφαίοι δραματουργοί μετέτρεψαν τη σκηνή σε καθρέφτη της καθημερινότητας, μέσα από τα μάτια του πανούργου Μπριγκέλα.

Το θέατρο, στην πιο αυθεντική του έκφανση, δεν υπήρξε ποτέ ένας απλός μηχανισμός ψυχαγωγίας, αλλά ένας ζωντανός, παλλόμενος καθρέφτης της κοινωνίας. Όταν η αυλαία ανεβαίνει, ο θεατής δεν αντικρίζει απλώς επινοημένους μύθους, αλλά τις δικές του καθημερινές αγωνίες, τα πάθη, τις αντιφάσεις και τις αδυναμίες του. Αυτή η ανθρωποκεντρική στροφή της δραματουργίας δεν συνέβη τυχαία, · υπήρξε το
αποτέλεσμα μιας μακράς ιστορικής σκυταλοδρομίας, την οποία σφράγισαν τρεις κορυφαίοι αναμορφωτές του παγκόσμιου θεάτρου: ο Μένανδρος, ο Μολιέρος και ο Κάρλο Γκολντόνι.

Φέτος, η θεατρική μας περιοδεία με μεταφέρει στη γεμάτη φως και ίντριγκα Βενετία του 18ου αιώνα. Εκεί, καλούμαι να ανεβαίνω στη σκηνή με το κουστούμι ενός εμβληματικού ήρωα: του Μπριγκέλα. Μέσα από τον δικό μου ρόλο, θα προσπαθήσω, ταπεινά χωρίς καμιά πρόθεση ειδήμονα, μια αναδρομή στις ρίζες μιας θεατρικής παράδοσης που ξεκίνησε από την αρχαία Αθήνα για να κατακτήσει την ευρωπαϊκή σκηνή του 18ου αιώνα.

Οι τρεις σταθμοί της θεατρικής επανάστασης

Η γέννηση αυτού που σήμερα ονομάζουμε «κωμωδία χαρακτήρων» οφείλει τα θεμέλιά της στον Μένανδρο (περ. 342 π.Χ. – 291 π.Χ.). Στην Ελληνιστική περίοδο, ο Μένανδρος εισήγαγε τη «Νέα Κωμωδία», μετατοπίζοντας ριζικά το ενδιαφέρον από την οξεία πολιτική σάτιρα και το φανταστικό στοιχείο του Αριστοφάνη, στην ιδιωτική σφαίρα του απλού ανθρώπου, στις οικογενειακές σχέσεις και στα αδιέξοδα της καθημερινότητας.

Αιώνες αργότερα, υπό το φως του γαλλικού κλασικισμού του 17ου αιώνα, ο Μολιέρος (1622 – 1673) παρέλαβε αυτή την ψυχολογική κληρονομιά και τη μάζεψε με τη δυναμική της λαϊκής φάρσας. Το αποτέλεσμα ήταν η γέννηση της κλασικής κωμωδίας ηθών, μιας διεισδυτικής και συχνά αμείλικτης ανατομίας της κοινωνικής υποκρισίας της εποχής του.

Τον κύκλο αυτό κλείνει και να ανανεώνει ο Κάρλο Γκολντόνι (1707 – 1793) στον 18ο αιώνα, την εποχή του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού. Βλέποντας το ιταλικό θέατρο να βουλιάζει στην τυποποίηση, ο Γκολντόνι πραγματοποίησε μια ριζική μεταρρύθμιση: κατήργησε τις άκαμπτες μάσκες και τον πρόχειρο αυτοσχεδιασμό της Commedia dell” arte, επιβάλλοντας το ολοκληρωμένο γραμμένο κείμενο και την ψυχολογική αλήθεια των ηρώων του.

Ρεαλισμός, γλώσσα και το «διορθωτικό» γέλιο

Παρά τις τεράστιες χρονικές και πολιτισμικές αποστάσεις που τους χωρίζουν, οι τρεις δραματουργοί συνδέονται από μια κοινή καλλιτεχνική φιλοσοφία. Αντικατέστησαν τις μονοδιάστατες καρικατούρες με ολοκληρωμένες προσωπικότητες που διαθέτουν εσωτερικές συγκρούσεις, καθαρά κίνητρα και αναγνωρίσιμα ανθρώπινα πάθη.

Η δράση μεταφέρεται στο αστικό περιβάλλον. Οι γάμοι, οι κληρονομικές διαφορές, οι κοινωνικές συμβάσεις και οι παρεξηγήσεις της διπλανής πόρτας γίνονται ο κεντρικός δραματουργικός ιστός. Παράλληλα, εγκαταλείπεται ο εξεζητημένος, λόγιος λόγος για χάρη της καθομιλουμένης γλώσσας — από την ομιλούμενη αττική του Μενάνδρου μέχρι τα ζωντανά βενετσιάνικα του Γκολντόνι. Στόχος τους; Το χιούμορ να μην είναι ένας φτηνός αυτοσκοπός, αλλά εργαλείο κοινωνικής κριτικής, υπηρετώντας πιστά το κλασικό ρητό ridendo castigat mores (διορθώνει τα έθιμα μέσω του γέλιου).

Η αιώνια μάχη διάνοιας και ενστίκτου: Πώς γεννήθηκε ο χαρακτήρας μου;

Η πιο ανάγλυφη απόδειξη αυτής της θεατρικής συνέχειας αποτυπώνεται στην εξέλιξη των λαϊκών υπηρετών (Zanni), οι οποίοι ανέκαθεν εκπροσωπούσαν δύο αντίθετες δυνάμεις της ανθρώπινης φύσης: τη διάνοια και το ένστικτο. Ως Μπριγκέλα, έχω την τιμή να εκπροσωπώ την πρώτη: τη διάνοια.

Ο χαρακτήρας μου είναι πανούργος, κυνικός και προσαρμοστικός. Δεν γεννήθηκε όμως ξαφνικά στον 18ο αιώνα. Οι ρίζες μου ξεκινούν από τον δολοπλόκο δούλο (servus callidus) του Μενάνδρου, τον πρώτο χαρακτήρα στην ιστορία του παγκόσμιου θεάτρου που εμφανίζεται σαφώς πιο ευφυής από τα αφεντικά του, κινώντας τα νήματα της πλοκής. Αργότερα, ο Μολιέρος με μεταμορφώνει στον ιδιοφυή Σκαπίνο (Scapin) —έναν θρασύ στρατηγό της ίντριγκας με εκλεπτυσμένο λόγο.

Όταν πια φτάνω στα χέρια του Γκολντόνι, ο Βενετσιάνος μεταρρυθμιστής μού αφαιρεί τον παλιό, κακοποιό χαρακτήρα της παλιάς Commedia dell” arte. Μου δίνει κοινωνική αξιοπρέπεια, αναβαθμίζοντάς με σε έναν σοβαρό, υπεύθυνο και έμπιστο επαγγελματία ή ξενοδόχο της αστικής τάξης. Παραμένω πανέξυπνος, αλλά πλέον χρησιμοποιώ το μυαλό μου με ευθύνη.

Στον αντίποδα του δικού μου ρόλου βρίσκεται το καθαρό, πρωτόγονο ένστικτο ο Τρουφαλντίνο. Εκεί που ο Τρουφαλντίνο είναι το «σώμα» που αντιδρά αυθόρμητα, πεινάει, κάνει τούμπες και περιπλέκει την πλοκή με τις γκάφες του, ο Μπριγκέλα, παραμένει ο «εγκέφαλος». Σκέφτομαι, σχεδιάζω, διοικώ και προσπαθώ να συμμαζέψω το δημιουργικό χάος που εκείνος προκαλεί.

Ένα διαχρονικό κάλεσμα στη σκηνή

Η αστική κωμωδία χαρακτήρων που γεννήθηκε στην αρχαία Αθήνα, τελειοποιήθηκε στο Παρίσι και αναγεννήθηκε στη Βενετία, παραμένει έως σήμερα συγκλονιστικά επίκαιρη. Τα προβλήματα της καθημερινότητας μπορεί να άλλαξαν μορφή, αλλά η ανθρώπινη φύση, με τα ελαττώματα και τα μεγαλειώδη σφάλματά της, παραμένει αναλλοίωτη στον χρόνο ως πάντα επίκαιρη.

Το έργο του Κάρλο Γκολντόνι που σας παρουσιάζουμε φέτος συνεχίζει επάξια αυτή τη σπουδαιότερη θεατρική παράδοση. Μέσα από ήρωες με σάρκα και οστά, αυθεντική γλώσσα και ένα κριτικό χιούμορ γεμάτο ευαισθησία, η παράσταση μας προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία: να κοιτάξουμε κατάματα τον καθρέφτη της σκηνής, να γελάσουμε λυτρωτικά με τις αδυναμίες μας και, τελικά, να προβληματιστούμε μαζί.

Κάνοντας μια σύγκριση με το περυσινό μας έργο ‘’ Έρωτα, Έργα, Έωλα ‘’ διαπιστώνει κανείς διαφορές ως προς την πλοκή των δύο έργων. Ο Σαίξπηρ προσφέρει μια εγκεφαλική, ποιητική κωμωδία λόγου. Το έργο βασίζεται στο λεκτικό χιούμορ, στα λογοπαίγνια, στη ρητορική δεινότητα και στη σάτιρα της πνευματικής υπεροψίας. Η πλοκή του έργου είναι απλή. Ενώ στην περίπτωση του Γκολντόνι πρόκειται για μια καθαρή κωμωδία καταστάσεων και παρεξηγήσεων. Στηρίζεται στον καταιγιστικό, σωματικό ρυθμό, στις μεταμφιέσεις και στο σωματικό χιούμορ (lazzi). Εδώ η πλοκή είναι εξαιρετικά δαιδαλώδης και περίπλοκη. Η αντίθεση αυτή είναι φανερή στο επίπεδο των υπηρετών. Ο Κούτρας στον Σαίξπηρ, εκπροσωπεί τον απλοϊκό, γήινο υπηρέτη. Μπερδεύει τις ερωτικές επιστολές των ευγενών, λειτουργώντας ως ο καταλύτης που ξεσκεπάζει την υποκρισία των αφεντικών του. Το χιούμορ του είναι κυρίως γλωσσικό με παρερμηνείες λέξεων. Ο Τρουφαλντίνο στον Γκολντόνι είναι η μετεξέλιξη του Αρλεκίνου. Κινείται από πρωτόγονα ένστικτα (κυρίως την αστείρευτη πείνα του). Είναι ο απόλυτος ακροβάτης της σκηνής, που χρησιμοποιεί το ψέμα και την ευελιξία του για να επιβιώσει. Οι διαφορές παραμένουν και στο τέλος των δύο έργων το ένα διατηρεί την παράδοση του Happy End το άλλο την ανατρέπει.

Η επιτυχία του εγχειρήματος μας θα φανεί στο χειροκρότημα σας, στην ένταση του γέλιου σας και εάν στο τέλος της παράστασης θα είστε ποιο ξεκούραστοί απ΄όταν ήρθατε. Κακά τα ψέματα το θέατρο είναι γιατρικό και η συλλογική δημιουργία προς την παρουσίαση του έργου στο κοινό αποτελεί στήριγμα.

Σας καλούμε λοιπόν, να ταξιδέψουμε προς την Βενετία για να ψυχαγωγηθούμε και εκπαιδευτούμε μέσω του γέλιου. Εμείς προετοιμαστήκαμε επί μήνες, ντυθήκαμε το κοστούμι του ρόλου μας με τις στολές εποχής σας περιμένουμε διότι η αυλαία ανοίγει σε λίγο.

The post Από τον Μένανδρο στον Γκολντόνι: ο Γιώργος Μαγκλής κάνει μια ιστορική αναδρομή στην τέχνη του Θεάτρου appeared first on .

Σε μια εποχή όπου το κοινό αναζητά ολοένα και περισσότερο θεατρικές εμπειρίες που συνδυάζουν ποιότητα, ψυχαγωγία και αισθητική φροντίδα, η συγκεκριμένη παραγωγή επιχειρεί να προσφέρει ακριβώς αυτό: μια κωμωδία για όλη την οικογένεια, γεμάτη έρωτες, παρεξηγήσεις, αυθεντικά κοστούμια εποχής και έντονο ρυθμό. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Αριστείδης Λαυρέντζος παρουσιάζει τους δέκα λόγους για τους οποίους αξίζει να δει κανείς τον Υπηρέτη Δύο Αφεντάδων, σε μια παράσταση που υπόσχεται γέλιο, θεατρικό ταξίδι και μια ξεχωριστή εμπειρία για ελληνόφωνους και ξενόγλωσσους θεατές.

Γράφει ο Αριστείδης Λαυρέντζος

10 λόγοι για να δείτε την παράστασή μας:

1) Η ομάδα μου και εγώ δουλεύουμε ακούραστα επί 7 μήνες για να σας προσφέρουμε μια ευχάριστη και καλλιτεχνικά αξιόλογη παράσταση.

2) Θα έχετε την ευκαιρία να γνωρίσετε ή να ξαναδείτε ένα από τα κορυφαία κλασικά έργα της ιταλικής δραματουργίας και τον συγγραφέα του, Κάρλο Γκολντόνι, που συνέβαλε κατά πολύ στη αναμόρφωση του ιταλικού και κατά συνέπεια του ευρωπαϊκού θεάτρου.

3) Είναι μία κωμωδία για όλη την οικογένεια.

4) Θα μπορείτε να φέρετε και τους τυχόν ξενόγλωσσους φίλους ή παρτενέρ σας. Με τους άψογους υπερτίτλους μας που έχουμε αρχίσει να προβάλλουμε από το 2009, θα μπορέσουν να παρακολουθήσουν άνετα και στα αγγλικά ή γαλλικά όλο το έργο.

5) Θα παρακολουθήσετε το έργο σε μία καινούργια μετάφραση, πιστή στο ιταλικό πρωτότυπο. Η μετάφραση είναι δική μου (προς τα ελληνικά για τους ηθοποιούς και προς τα γαλλικά/αγγλικά για τους υπέρτιτλους) και έχει την έγκριση της μεγαλύτερης ειδικού για τον Γκολντόνι Διδάκτορος Ειρήνης Μουντράκη, Υπεύθυνης Δραματολογίου και Διεθνών Σχέσεων στο Εθνικό Θέατρο. Κατατίθεται στις ελληνικές και ξένες βιβλιοθήκες του θεάτρου.

6) Θα γελάσετε με την καρδιά σας!

7) Ποιος λέει όχι σε ένα έργο που περιλαμβάνει τις διαδρομές τριών ερωτικών ζευγαριών από την αρχή ως το τέλος;

8) Θα έχετε την ευκαιρία να δείτε το έργο σε αυθεντικά κοστούμια εποχής.

9) Σας ταξιδεύουμε στην ονειρεμένη Βενετία με τους εμπόρους της, τα θέατρά της, τα πανδοχεία της, τους έρωτές της…

10) Παίζουμε σε ένα από τα ωραιότερα θέατρα της πόλης.

Στοιχεία παράστασης

COMÉDIE ROYALE CLAUDE VOLTER
avenue des Frères Legrain 98, 1150 Bruxelles

21, 22, 23 Μαΐου στις 20.00 / 24 Μαΐου στις 18:00

Σκηνοθεσία-μετάφραση: Αριστείδης Λαυρέντζος
Σκηνικά-κοστούμια: Άντα Σωτηροπούλου

Ηθοποιοί: Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Ναταλία Καπετανάκη, Βασίλης Μάγνης, Πάρις Κακλαμάνος, Μαρία Μερκούρη, Κωστής Γεραρής, Γιώργος Μαγκλής, Άννα Ρωμανού, Χάρης Ξενογιάννης, Κώστας Δερβένης, Κωνσταντίνος Μανιάτης, Δήμος Αγγελούσης, Τίνα Χατζηθωμά, Σάββας Καρακάσης. 

Εισιτήρια 20 € / 16 €: δείτε αφίσα ή σκανάρετε το QR ή κάνετε κλικ, εδώ.

The post Αριστείδης Λαυρέντζος: «Δέκα λόγοι για να δείτε την νέα θεατρική παράσταση του Θέσπι» appeared first on .

Στον ρόλο του Δικηγόρου συναντάμε τον Δημήτρη Μαλαφέκα, έναν ηθοποιό με πολυετή παρουσία και ιδιαίτερα σημαντική καλλιτεχνική πορεία στο κοινοτικό θέατρο, ο οποίος έχει ξεχωρίσει μέσα από ώριμες και απαιτητικές θεατρικές επιλογές. Με συνέπεια απέναντι σε έργα που διαθέτουν έντονο κοινωνικό και υπαρξιακό αποτύπωμα, ο Δημήτρης Μαλαφέκας προσεγγίζει τους Πιγκουίνους ως ένα έργο «αιχμηρό, ξεβολευτικό και αμείλικτο», αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη ευθραυστότητα που διαπερνά όλους τους χαρακτήρες του. Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά στο Newsville.be και τον Γιάννη Δήμα για τη μακρά και απαιτητική διαδικασία των προβών, τη συνεργασία του με τον Δημήτρη Στασινόπουλο και τη βαθιά αλήθεια ενός έργου που, όσο παράξενο κι αν μοιάζει, αντανακλά με ανησυχητική ακρίβεια τη δική μας πραγματικότητα.

Κύριε Μαλαφέκα, τελική ευθεία για την πρεμιέρα του θεατρικού έργου Πιγκουίνοι. Πείτε μας δυο λόγια για το πώς προετοιμάζεστε για τις παραστάσεις με το Απόπειρα Project;
Μετά από 12 μήνες προβών, έχω την αίσθηση ότι έχουμε χτίσει ένα δικό μας σύμπαν, το σύμπαν των πιγκουίνων, και είμαστε έτοιμοι να το παρουσιάσουμε στο κοινό. Ήταν ( και είναι ακόμα) μια διαδικασία επίπονη αλλά και εξαιρετικά δημιουργική σε ένα πλαίσιο σχεδόν απόλυτης ελευθερίας όπως αυτά που ξέρει να δημιουργεί ο Δημήτρης Στασινόπουλος στις πρόβες του. Πολύς αυτοσχεδιασμός, συζητήσεις, πίτσες και σουβλάκια, και τελικά η συναρμολόγηση μιας παρέας όπου βασιλεύει η άνεση και η συνενοχή. Ανυπομονούμε νομίζω όλοι για την πρεμιέρα.

Τι σας κέντρισε στο κείμενο του Δημήτρη Στασινόπουλου και γιατί αποδεχθήκατε τον ρόλο του Δικηγόρου στους Πιγκουίνους;
Ο Δημήτρης ως συγγραφέας (αλλά και ως σκηνοθέτης) έχει μια αρετή την οποία εκτιμώ απεριόριστα: δεν φοβάται να εκτεθεί και να εκθέσει, να τσαλακωθεί και να τσαλακώσει. Οι Πιγκουΐνοι είναι ένα κείμενο αιχμηρό, ξεβολευτικό, έως και αμείλικτο, αλλά και πολύ αστείο και γενναιόδωρο ταυτόχρονα. Όσο για τον ρόλο μου, μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά από την στιγμή που το έργο μου αρέσει έχει πολύ μικρή σημασία για μένα ποιόν ρόλο θα παίξω. Εφόσον ο Δημήτρης με φαντάστηκε ως δικηγόρο, αυτό θα παίξω. Είναι θέμα εμπιστοσύνης στο κριτήριο του σκηνοθέτη.

Ο χαρακτήρας σας βρίσκεται μέσα σε μια κοινωνία που άλλοτε αγνοεί και άλλοτε εξοντώνει το «διαφορετικό». Πώς προσεγγίσατε υποκριτικά αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρωπιά και την κοινωνική απάθεια;
Το ενδιαφέρον με τους Πιγκουΐνους είναι ότι σχεδόν όλοι οι χαρακτήρες, άλλος λίγο άλλος πολύ, είναι «διαφορετικοί», κάτι σαν πινακοθήκη κοινωνικά απροσάρμοστων, είναι ταυτόχρονα μισάνθρωποι αλλά και πολύ ανθρώπινοι. Υποκριτικά αυτό θέλει πολύ δουλειά γιατί είναι εύκολο να πέσεις στην παγίδα της καρικατούρας.

Οι Πιγκουίνοι φαίνεται να απαιτούν έντονη σωματικότητα και κινησιολογία. Πόσο απαιτητική ήταν αυτή η διαδικασία για εσάς και τι ανακαλύψατε μέσα από αυτήν για το σώμα και την έκφρασή σας πάνω στη σκηνή;
Η σωματικότητα είναι βασικό ζητούμενο στα έργα του Δημήτρη, είναι κάτι που το ενθαρρύνει, φαίνεται από την πρώτη στιγμή ότι θέλει να το πάει όσο πιο μακριά γίνεται. Είναι όντως απαιτητική διαδικασία αλλά τόσο απελευθερωτική που αξίζει τον κόπο. Μας διευκόλυνε η εμπιστοσύνη που δημιουργήθηκε μεταξύ των ηθοποιών αλλά και η άριστη καθοδήγηση της καταπληκτικής κινησιολόγου μας (και όχι μόνο) Μαρίας Νεραντζάκη.

Το έργο κινείται ανάμεσα στο δυστοπικό, το σουρεαλιστικό και το βαθιά ανθρώπινο. Πώς κρατά ένας ηθοποιός την αλήθεια του ρόλου του μέσα σε έναν τόσο παράξενο και αλληγορικό κόσμο;
Αυτό δεν είναι τόσο δύσκολο: Δυστυχώς ο κόσμος των Πιγκουίνων μας είναι στην πραγματικότητα πολύ γνώριμος. Η επικαιρότητα είναι όσο δυστοπική και σουρεαλιστική όσο είναι και το έργο, το μίσος για τον αδύναμο και τον διαφορετικό, η ανθρωποφαγία, το «ο θάνατος σου, η ζωή μου» είναι γύρω μας. Ένα επιπλέον στοιχείο όμως που για μένα βοηθάει πολύ ως προς την «αλήθεια του ρόλου» είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Δημήτρης: ζωντανή, ανεπιτήδευτη, χωρίς εκπτώσεις, χωρίς αυτολογοκρισία, σε κάνει να νοιώσεις άμεσα ότι «ακούγεσαι» αληθινός. Μεγάλο προσόν.

Μέσα από την παράσταση τίθεται συνεχώς το ερώτημα της συνύπαρξης με τον «άλλον». Υπήρξε κάποια στιγμή στις πρόβες που σας έκανε να δείτε διαφορετικά τη δική σας στάση απέναντι στους ανθρώπους γύρω σας;
Δεν θα το έλεγα έτσι. Ο τρόπος που δουλεύουμε στις πρόβες όμως, η ένταση, η τριβή, ή παρέα, μου επέτρεψαν να γνωρίσω καλύτερα 4 ανθρώπους για τους οποίους ήξερα πολύ λίγα πράγματα, να τους δω να δίνουν τα πάντα, να ξεγυμνώνονται στην σκήνη. Κι” αυτό έχει ανεκτίμητη αξία.

Μετά από δώδεκα μήνες προετοιμασίας, τι πιστεύετε ότι θα μείνει τελικά στον θεατή όταν πέσει η αυλαία των Πιγκουίνων — και τι θα μείνει σε εσάς προσωπικά;
Πραγματικά δεν έχω ιδέα τι θα μείνει στον θεατή και χαίρομαι γι” αυτό. Κάτι θα μείνει πάντως… Όσο για μένα, ξέρω ότι θα νιώσω πολύ γεμάτος και πολύ άδειος ταυτόχρονα.

Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ

Φωτογραφίες: Θανάσης Βελούζος 

The post Δημήτρης Μαλαφέκας: «Οι Πιγκουΐνοι είναι ένα κείμενο αιχμηρό, ξεβολευτικό, έως και αμείλικτο» appeared first on .

Μιλώντας ανοιχτά για τον καρκίνο: Εκδήλωση ενημέρωσης και διαλόγου στις Βρυξέλλες, από το United Hellenic Women Club

Με πολυετή εμπειρία στη Γερμανία, σε ένα από τα πιο απαιτητικά ευρωπαϊκά συστήματα υγείας, η Δρ Μαρία Αυγουστίδου επιστρέφει στην Ελλάδα φέρνοντας μαζί της όχι μόνο τη γερμανική πειθαρχία και την αυστηρή ιατρική μεθοδολογία, αλλά και μια βαθιά ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη φροντίδα του ογκολογικού ασθενή. Στη συνέντευξή της, μιλά για τη διαφορά δομών και όχι ικανοτήτων ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Δυτική Ευρώπη, αναδεικνύοντας ως βασικό έλλειμμα την οργάνωση και την ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες. Αναφέρεται στις ραγδαίες εξελίξεις της ογκολογίας —από την ανοσοθεραπεία έως την εξατομικευμένη ιατρική— χωρίς να παραβλέπει το κρίσιμο ζήτημα της ποιότητας ζωής και της έγκαιρης ένταξης της ανακουφιστικής φροντίδας από τη στιγμή της διάγνωσης. Με ευθύτητα και ρεαλισμό, υπογραμμίζει τις καθυστερήσεις στη διαχείριση των ασθενών, τη σημασία της ειλικρινούς επικοινωνίας και της μητρικής γλώσσας στη θεραπευτική σχέση, ενώ ταυτόχρονα καταθέτει μια καθαρή θέση: η σύγχρονη ογκολογία δεν αφορά μόνο τη μάχη με τη νόσο, αλλά κυρίως τη συνοδεία του ανθρώπου σε κάθε στάδιο της διαδρομής του.

Κυρία Αυγουστίδου, πώς επηρέασε την ιατρική σας προσέγγιση στο ελληνικό σύστημα υγείας η πολυετής εκπαίδευση και εργασία σας στη Γερμανία;

Η Γερμανία με δίδαξε κυρίως πειθαρχία στη σκέψη, στη διαδικασία, στην τεκμηρίωση. Εκεί έμαθα ότι η ιατρική δεν είναι μόνο διαίσθηση: είναι πρωτόκολλο, αξιολόγηση, λογοδοσία.

Όταν γύρισα στην Ελλάδα, δεν ήρθα για να «διδάξω», ήρθα για να συνδυάσω αυτή τη μεθοδολογία με κάτι που η Γερμανία δεν μου έδωσε ποτέ εξ ολοκλήρου: την ανθρώπινη εγγύτητα στον ασθενή. Ο Έλληνας ασθενής θέλει να τον δεις ως άνθρωπο, όχι ως περιστατικό. Αυτός ο συνδυασμός, γερμανική μεθοδολογία και ελληνική σχέση, είναι που προσπαθώ να εφαρμόζω κάθε μέρα.

Η διαφορά στον ιατρικό κόσμο μεταξύ Ελλάδας και Δυτικής Ευρώπης είναι χαοτική ή μύθος;

Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι χαοτική παντού. Σε επίπεδο επιστημονικής κατάρτισης, οι Έλληνες γιατροί είναι εξαιρετικοί, αυτό το βλέπεις στο εξωτερικό, όπου τους αναζητούν ακριβώς γι” αυτό.

Το χάσμα υπάρχει στη δομή: στα συστήματα υποστήριξης, στη χρηματοδότηση της έρευνας, στην οργάνωση της καθημερινής φροντίδας. Δεν είναι θέμα ανθρώπων, είναι θέμα υποδομής. Και αυτό είναι πολιτική απόφαση, όχι ιατρική αδυναμία.

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόοδος και το μεγαλύτερο «κενό» στην ογκολογική θεραπεία σήμερα;

Η πρόοδος είναι αδιαμφισβήτητα η μοριακή στόχευση και η ανοσοθεραπεία. Ζούμε μια εποχή που κάποιοι καρκίνοι οι οποίοι πριν από 15 χρόνια ήταν θανατικές καταδίκες, σήμερα ελέγχονται χρόνια. Αυτό είναι θαύμα επιστήμης.

Το κενό όμως είναι η πρόσβαση. Αυτές οι θεραπείες δεν φτάνουν ισότιμα σε όλους, ούτε μέσα στη χώρα, ούτε παγκοσμίως. Επίσης, εξακολουθούμε να υποτιμούμε τη φροντίδα του ανθρώπου παράλληλα με τη φροντίδα της νόσου.

Πότε η ιατρική πρέπει να μετατοπίζεται από τη θεραπεία στη στοχευμένη ανακουφιστική φροντίδα;

Αυτή είναι η ερώτηση που κάνω στους φοιτητές μου από την πρώτη μέρα. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν είναι ο «επίλογος», δεν αρχίζει όταν τελειώνουν οι θεραπείες. Αρχίζει την ημέρα της διάγνωσης.

Η μετατόπιση από την επιθετική θεραπεία γίνεται όταν το «για πόσο καιρό» υπερβαίνει το «με τι ποιότητα ζωής;». Αυτή η κρίση απαιτεί ειλικρίνεια, χρόνο, και κυρίως εμπιστοσύνη μεταξύ γιατρού και ασθενή, κάτι που δεν χτίζεται σε μια συνάντηση.

Ποια η πιο δύσκολη απόφαση που έχετε κληθεί να πάρετε ως ογκολόγος σε ασθενή τελικού σταδίου;

Δεν θα αναφερθώ σε συγκεκριμένο περιστατικό αλλά οι πιο δύσκολες αποφάσεις είναι πάντα ίδιες: το πότε λες «αρκεί». Πότε σταματάς να «κάνεις κάτι» και αρχίζεις απλώς να «είσαι εκεί».

Αυτές οι στιγμές με δίδαξαν ταπεινοφροσύνη. Ότι ο ρόλος μου δεν είναι να νικάω τον καρκίνο κάθε φορά, είναι να συνοδεύω τον άνθρωπο ανεξαρτήτως αποτελέσματος.

Ποια είναι η μεγαλύτερη διαφορά στη φιλοσοφία ανακουφιστικής φροντίδας μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας;

Η Γερμανία έχει σύστημα, υπάρχουν δομές, ομάδες, πρωτόκολλα. Η παρηγορητική φροντίδα εντάσσεται οργανικά στο σύστημα υγείας. Στην Ελλάδα υπάρχει κάτι άλλο που είναι πολύτιμο: η ανθρώπινη παρουσία, η οικογένεια που δεν φεύγει από το κρεβάτι.

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το ανθρώπινο κομμάτι δεν αρκεί από μόνο του. Χρειαζόμαστε και τη δομή. Εκπαιδεύω στην Ανακουφιστική Ιατρική ακριβώς γιατί πιστεύω ότι μπορούμε να έχουμε και τα δύο.

Με τη συμμετοχή σας σε διεθνή συμβούλια, πώς βλέπετε να αλλάζει η εξατομικευμένη θεραπεία τα επόμενα 10 χρόνια;

Τα επόμενα 10 χρόνια θα ζήσουμε επανάσταση στο επίπεδο της πρόβλεψης, όχι μόνο της θεραπείας. Τα μοριακά προφίλ, η τεχνητή νοημοσύνη, η υγρή βιοψία θα μας επιτρέπουν να «βλέπουμε» τον καρκίνο πριν ακόμα εμφανιστεί κλινικά ή πριν υποτροπιάσει.

Παράλληλα, η πρόκληση θα είναι η ισότιμη πρόσβαση. Γιατί η εξατομίκευση χωρίς δικαιοσύνη γίνεται προνόμιο, όχι δικαίωμα.

Ποια είναι τα πιο συχνά λάθη στην αρχική αντιμετώπιση ενός καρκινοπαθούς στην Ελλάδα;

Το πιο συχνό δεν είναι ιατρικό λάθος, είναι χρονική καθυστέρηση. Η διάγνωση αργεί, η παραπομπή αργεί, η έναρξη θεραπείας αργεί. Και στον καρκίνο, ο χρόνος έχει βάρος.

Πέρα από αυτό, βλέπω συχνά έλλειψη πολυδύναμης ομαδικής προσέγγισης, αποφάσεις που παίρνονται από έναν γιατρό μόνο του, χωρίς tumor board. Και βλέπω ακόμα την τάση να εστιάζουμε στη νόσο και να ξεχνούμε τον άνθρωπο δίπλα της.

Αύξηση καρκίνου στους νέους:  μιλάμε για λάθη στον καθημερινό τρόπο ζωής;

Δεν θέλω να ενοχοποιώ μονοδιάστατα τον τρόπο ζωής, γιατί η αιτιολογία είναι πολυπαραγοντική. Αλλά ναι, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων, το χρόνιο στρες, η έλλειψη ύπνου, είναι αποδεδειγμένοι παράγοντες κινδύνου.

Αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι μόνο εκστρατείες ευαισθητοποίησης, είναι πολιτικές δημόσιας υγείας που κάνουν τον υγιεινό τρόπο ζωής προσιτό σε όλους.

Μιλώντας ανοιχτά για τον καρκίνο: Εκδήλωση ενημέρωσης και διαλόγου στις Βρυξέλλες, από το United Hellenic Women Club

Πώς κρατάτε ισορροπία κάτω από ένα τόσο απαιτητικό πρόγραμμα, ψυχικά και σωματικά;

Διαλέγεις αυτήν την ειδικότητα ή αν είμαστε ειλικρινείς, σε διαλέγει αυτή η ειδικότητα γιατί υπάρχει ένα κάλεσμα να συνδράμεις σε έναν ευπαθή συνάνθρωπο με επιστημονικότητα. Όταν ο ασθενής πάει καλά, βγάζεις φτερά, αναγαλλιάζεις, δεν είναι απλά ανακούφιση, είναι ψυχική ανταποδοτικότητα.

Αντίστοιχα, όταν δεν έχει η θεραπεία το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, μαζεύεις κουράγιο να το διαχειριστείς αρχικά μόνος σου και μετά να το ανακοινώσεις στον ασθενή και στο περιβάλλον. Είναι ένα διαρκές roller coaster συναισθημάτων που μαθαίνεις να το διαχειρίζεσαι γιατί πρέπει να ορθοποδείς ψυχικά για να συνεχίσεις τη δουλειά σου. Μεγάλη δύναμη μου δίνει η οικογένεια μου και τα κατοικίδια μου. Δρουν ψυχοθεραπευτικά.

Κάνει διαφορά η ελληνική μητρική γλώσσα στην προσέγγισή σας με τους ασθενείς;

Τεράστια. Δεν είναι μόνο θέμα επικοινωνίας, είναι θέμα εμπιστοσύνης. Όταν ένας ασθενής ακούει τη διάγνωσή του στη γλώσσα που αισθάνεται, στη γλώσσα που ονειρεύεται, αυτό αλλάζει κάτι βαθύ.

Κατανοεί καλύτερα, άγχεται λιγότερο, συνεργάζεται πιο εύκολα. Είχα ασθενείς στη Γερμανία που δεν μιλούσαν καλά γερμανικά και η φροντίδα τους ήταν αντικειμενικά δυσκολότερη, όχι επειδή οι γιατροί δεν ήθελαν, αλλά επειδή η γλώσσα είναι μέρος της θεραπείας.

Το βελγικό σύστημα υγείας εμπεριέχει σε μεγάλο βαθμό την ευθύτητα και την αλήθεια στην δύσκολη  επικοινωνία με τον ασθενή. Χωρίς να κρίνουμε αν είναι σωστό ή λάθος, στην Ελλάδα σπάνια λέγεται όλη την αλήθεια στον ασθενή. Γιατί αυτή η διαφορά; Ποια στάση επιλέγετε;

Εγώ προτιμώ την αλήθεια αλλά όχι σε βαρέλια. Η αλήθεια χρειάζεται χρόνο, προσοχή, το σωστό πλαίσιο και έναν ετοιμασμένο ασθενή.

Ο Βέλγος γιατρός λέει την αλήθεια γιατί το σύστημα και η κουλτούρα το επιτάσσουν και αυτό σέβεται την αυτονομία του ασθενή. Ο Έλληνας γιατρός σπάνια λέει όλη την αλήθεια γιατί νομίζει ότι προστατεύει. Στην πραγματικότητα, πολλές φορές προστατεύει τον εαυτό του από μια δύσκολη συζήτηση. Εγώ έχω επιλέξει να λέω την αλήθεια, με ανθρωπιά, με χρόνο, με υποστήριξη. Αλλά πάντα την αλήθεια.

Έχετε δεύτερες σκέψεις για την απόφασή σας να γυρίσετε στην Ελλάδα;

Υπάρχουν στιγμές αποθάρρυνσης, κυρίως όταν βλέπω το σύστημα να παλεύει με γραφειοκρατία και υποχρηματοδότηση. Αλλά δεύτερες σκέψεις για την ίδια την επιστροφή; Όχι.

Ήρθα πίσω με επίγνωση, όχι με ψευδαισθήσεις. Και η αίσθηση ότι κάνεις τη διαφορά εδώ, στη δική σου χώρα, στη δική σου γλώσσα, δεν συγκρίνεται με τίποτα.

Ποια θα ήταν η συμβουλή σας σε έναν νέο άνθρωπο, Έλληνα, τελειόφοιτο ιατρικής ο οποίος έχει το δίλημμα τού να φύγει στο εξωτερικό ή να μείνει στην Ελλάδα;

Να φύγει, αλλά με σχέδιο επιστροφής. Η εμπειρία στο εξωτερικό είναι αναντικατάστατη: σε ωριμάζει επαγγελματικά, σου ανοίγει ορίζοντες, σε κάνει καλύτερο γιατρό.

Αλλά να μη φύγει για να ξεφύγει, να φύγει για να αποκτήσει εφόδια. Και να ξέρει ότι η Ελλάδα τον χρειάζεται. Εμείς χρειαζόμαστε γιατρούς που έχουν δει κόσμο και επιλέγουν να γυρίσουν. Αυτή είναι η αλλαγή που χρειάζεται η χώρα.

Ποια στοιχεία χαρακτήρα σας βοήθησαν περισσότερο στην πορεία σας;

Η επιμονή, που δεν πρέπει να συγχέεται με πείσμα. Η περιέργεια, γιατί η ιατρική αλλάζει και αν σταματήσεις να μαθαίνεις, μένεις πίσω. Και ένα είδος αισιοδοξίας που δεν είναι αφελής. Ξέρω ότι δεν τους σώζουμε όλους, αλλά πιστεύω ότι αξίζει να προσπαθούμε για τον καθέναν.

Μαρία Αυγουστίδου MD · Παθολόγος-Ογκολόγος · Ειδική Ανακουφιστικής Ιατρικής
Διευθύντρια Ογκολογικής-Παθολογικής Κλινικής · Ιατρικό Κέντρο Αθηνών
Εκπαιδεύτρια Ανακουφιστικής Ιατρικής · Certified Palliative Medicine (Γερμανία)
Διστόμου 1, Μαρούσι – Αθήνα, 15125

The post Μιλώντας ανοιχτά για τον καρκίνο με την Δρ. Μαρία Αυγουστίδου appeared first on .

Οι Πιγκουίνοι είναι ένα πρωτότυπο θεατρικό έργο, γραμμένο και σκηνοθετημένο από τον Δημήτρη Στασινόπουλο, έναν δημιουργό με ιδιαίτερη θεατρική φωνή και σκηνοθετική ματιά που δεν φοβάται να γίνει αιχμηρή, τολμηρή, ακόμη και προκλητική. Μέσα από μια δυστοπική αλληγορία μεταμόρφωσης και αποξένωσης, το έργο θέτει ουσιαστικά κοινωνικά ερωτήματα για τη συνύπαρξη, την ανοχή, τη διαφορετικότητα και τη θέση του «άλλου» στον σύγχρονο κόσμο. Δεν επιδιώκει να δώσει εύκολες απαντήσεις· αντίθετα, καλεί τον θεατή να αναμετρηθεί με τα ερωτήματά του.

Η παράσταση αποτελεί καρπό μιας εξαιρετικά γόνιμης συνεργασίας πολλών συντελεστών και το αποτέλεσμα προμηνύεται πολυεπίπεδο και σκηνoθετικά έντονο, εκρηκτικό. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι και το ισχυρό καστ, που ενώνει την εμπειρία με τη φρεσκάδα: οι Δημήτρης Μαλαφέκας, Ηλίας Ξυδιάς και Γιάννης Ρόδιος συναντούν επί σκηνής τους Θεόκριτο Ζαφειρίου και Γιώργο Σαπουντζόγλου, δημιουργώντας μια δυναμική σύνθεση με ένταση, ευαισθησία και εκρηκτική ενέργεια.

Με αφορμή αυτή τη νέα, φιλόδοξη θεατρική απόπειρα, συνομιλώ με τον Δημήτρη Στασινόπουλο για το πρωτότυπο κείμενό του, τη διαδρομή της δημιουργίας, τις προκλήσεις της σκηνοθεσίας, αλλά και για όλα εκείνα που κάνουν τους Πιγκουίνους μια παράσταση που αξίζει να αναμένουμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Δημήτρη, να σταθώ αρχικά στην απίθανη αφίσα του θεατρικού;
Δεν είναι φανταστική;! Η Ζάκι είναι μια απίθανη σχεδιάστρια με φοβερή ματιά και έχει πιάσει ακριβώς το κέντρο του έργου με αυτή την δημιουργία της και την ευχαριστώ από καρδιάς!

Λιγότερο από τρεις εβδομάδες για την πρεμιέρα και απομονώνοντας επιλεκτικά από το επίμετρο του βιβλίου σου, διαβάζουμε: «Δυστοπική αλληγορία μεταμόρφωσης και αποξένωσης».
Ναι είναι αυτό ακριβώς. Είναι μια αλληγορία σε μια δυστοπική πραγματικότητα όπου η μεταμόρφωση και η αποξένωση έχουν το κεντρικό ρόλο παρόλο που η πολυκοσμία και η πολυφωνία ειναι παρούσες.

Τελικά βοηθάει όταν έχεις γράψει ο ίδιος το κείμενο ή τα κάνει δυσκολότερα τα πράγματα;
Δεν είμαι και τόσο σίγουρος αν βοηθάει τελικά. Αυτό που σίγουρα βοηθάει είναι η συνεργασία και η ομαδική προσέγγιση γιατί κάνουν την παράσταση να αποκτά την δική της ταυτότητα όπου τελικά, και καλώς, ο συγγραφέας μπαίνει σε δεύτερο ρόλο.

Παρακολουθώ στα σόσιαλ την θεατρική ομάδα και βλέπω πως ο αγώνας των Πιγκουίνων άρχισε 12 μήνες πριν;
Ναι περίπου τόσο. Είναι ένα όμορφο και έντονο ταξίδι και θέλαμε πραγματικά να εξερευνήσουμε πολλά πράγματα στην υποκριτική, την κινησιολογία, την μουσική και την ενδυματολογία.

Πρωτότυπο και καλό για εμάς τους θεατές αλλά γιατί επτά παραστάσεις;
Επτά παραστάσεις γιατί θέλουμε να το απολαύσουμε εμείς οι ίδιοι πρώτα. Έχουμε διαπιστώσει στο παρελθόν πως στην τέταρτη παράσταση, έχουμε πάρει τον αέρα του θεάτρου και του χώρου και θέλουμε να κάνουμε και άλλες, αλλά με την προηγούμενη σύμβαση των 4 παραστάσεων, σταματάγαμε… Ε, αυτή την φορά είπαμε να δώσουμε και άλλες τρεις έτσι για το καλό.

Και οι Βρυξέλλες είναι μόνο η αρχή;
Ναι! 20,21 Ιουνίου πάμε για δύο παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη στο θέατρο Τ και τέλη Σεπτεμβρίου στην Αθήνα στην Φάμπρικα για μια παράσταση.

Πέντε ηθοποιοί, πέντε ρόλοι; Η συνύπαρξη Δημήτρη Μαλαφέκα, Ηλία Ξυδιά και Γιάννη Ρόδιου ανεβάζει επικίνδυνα τον πήχυ.
Είμαι πραγματικά πολύ τυχερός για όλους του συντελεστές του έργου που με τιμούν με το ταλέντο τους και τον χρόνο τους. Η συνεργασία Δημήτρη, Ηλία και Γιάννη, ως πιο έμπειρους ηθοποιούς, στην κοινότητα μας, με την νέα υποκριτική ματιά των Θεόκριτου Ζαφειρίου και του Γιώργου Σαπουντζόγλου, δημιουργούν πανέμορφες και εκρηκτικές δυναμικές επί σκηνής. Είναι ένα πολύ δυνατό καστ και θα το δείτε και επί σκηνής.

Κίνηση, χειρονομίες, σωματική έκφραση: Από τα τρέιλερ που έχουν κυκλοφορήσει φαίνεται πως οι Πιγκουίνοι θα ταλαιπωρήσουν τους επί σκηνής ηθοποιούς.
Ω ναι… Αλλά δεν τους πειράζει. Να είναι καλά η Μαρία Νεραντζάκη για την συνεχή δουλειά που κάνει για αυτή την παράσταση και μας έχει ανεβάσει όλους στο κινησιολογικό και χορογραφικό σε πολύ ψηλά επίπεδα. Είμαστε πάρα πολύ τυχεροί που την έχουμε μαζί μας, και εγώ προσωπικά της είμαι ευγνώμων γιατί προσφέρει πάρα πολλά σε όλα τα επίπεδα και έχει τον τρόπο να μας καθοδηγεί και να βγαίνουν όλα αβίαστα και πανέμορφα.

Αλήθεια υπάρχουν πιγκουίνοι στις Βρυξέλλες;
Σίγουρα ναι.

Φαντάζομαι στην έξοδο ενός σταθμού μετρό στο κέντρο της ευρωπαϊκής γειτονιάς, μεταξύ χιλιάδων ανθρώπων να στέκεται ένας μικρόσωμος πιγκουίνος. Μας νοιάζει τελικά ο άλλος; ο δίπλα μας; ποιος είναι ή γιατί αναπνέει κοντά μας;
Θα έπρεπε να μας νοιάζει πολύ περισσότερο από όσο μας νοιάζει τώρα.

Συνύπαρξη ή ανοχή; υπάρχουν ή θα έπρεπε να υπάρχουν κανόνες;
Θα έλεγα ότι η συνύπαρξη απαιτεί την ανοχή. Αν δεν υπάρχει ανοχή πως μπορεί να υπάρξει συνύπαρξη; Και ακριβώς λόγω της ανοχής, οι κανόνες θα έρθουν αναγκαστικά για να προστατέψουν την συνύπαρξη και την ανοχή. Βέβαια αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση που ευχαρίστως να την κάνουμε αφού δείτε και την παράσταση γιατί καταπιάνεται πολύ με αυτό το θέμα.

Οι θεατές θα δούνε ένα έργο ρεαλιστικό, φανταστικό, πραγματικό, ή παράλογο;
Δεν ξέρω… Θα έλεγα ένα σουρεαλιστικό δράμα αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι είμαι ακριβής. Είναι δύσκολο να το τοποθετήσω κάπου.

Λέμε συχνά πως ένα θεατρικό έργο μπορεί να λειτουργήσει ως εκπαιδευτικό μέσο, ως εργαλείο έρευνας και κοινωνικής παρέμβασης. Τι ισχύει με τους Πιγκουίνους;
Δεν ξέρω αν είναι εκπαιδευτικό μέσο, και βασικά δεν θα ήθελα να είναι. Οι πιγκουίνοι δεν θέλουν ούτε να διδάξουν ούτε να εκπαιδεύσουν κανέναν. Περισσότερο να υπάρξουν θέλουν.

Συνήθως ρωτάω τον σκηνοθέτη ποια είναι τα συναισθήματα που θα πάρει μαζί του ο θεατής με το πέσιμο της αυλαίας. Να ρωτήσω ποια περιμένεις να είναι τα δικά σου συναισθήματα, αργά το βράδυ, της τελευταίας μέρα του Μαΐου;
Χα! Καλή ερώτηση… Θα έλεγα ευγνωμοσύνη προς όλους τους συντελεστές της παράστασης που πιστέψανε σε αυτό το έργο και τα έδωσαν όλα χωρίς δεύτερη σκέψη. Ξέρεις είναι περίεργο να εργάζεσαι 12 μήνες για να δείξεις κάτι μόνο για λίγες μέρες, να κάνεις πολλή δουλειά και μετά να τελειώνει απότομα. Είναι μια γλυκόπικρη αίσθηση.

Είναι οι Πιγκουίνοι μία ακόμα απόπειρα;
Ναι. Είναι μια ακόμα απόπειρα. Το κείμενο είναι γραμμένο με διαφορετικό τρόπο από το προηγούμενο έργο μου και η προσέγγιση της παράστασης είναι μια απόπειρα από μόνη της. Δεν θέλουμε να κάνουμε κάτι άλλο εκτός από απόπειρες. Εφόσον μπήκαμε σε αυτό το ταξίδι του θεάτρου, θέλουμε να εξερευνούμε και να ανακαλύπτουμε συνεχώς πράγματα ακόμα και αν κάνουμε λάθη γιατί έτσι μαθαίνουμε.

Πληροφορίες για την παράσταση ΕΔΩ

Φωτογραφίες: Θανάσης Βελούζος 

The post Δημητρης Στασινόπουλος: «Οι πιγκουίνοι δεν θέλουν να εκπαιδεύσουν κανέναν. Να υπάρξουν θέλουν» appeared first on .

Η έκθεση προσέλκυσε έντονο ενδιαφέρον και μεγάλο αριθμό επισκεπτών, δημιουργώντας μια ζωντανή και ιδιαίτερα θερμή ατμόσφαιρα. Συλλέκτες, φιλότεχνοι και επαγγελματίες του χώρου είχαν την ευκαιρία να ανακαλύψουν από κοντά το έργο της καλλιτέχνιδας, καθώς και τις δημιουργίες του σεφ Grégoire Godin.

Η έκθεση γνώρισε ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον για την προσέγγιση της Laura Vetta Bourjac, η οποία δηλώνει ιδιαίτερα επηρεασμένη από τον Ζαν Κοκτώ και τον Αλέκο Φασιανό, ενώ το εκθεσιακό της έργο βρίσκεται ακόμη στα πρώτα του βήματα.

Συγκεκριμένα, η καλλιτέχνιδα επιβεβαίωσε ότι, μετά από αυτή την επιτυχία, επιθυμεί να παρουσιάσει το έργο της στην Αθήνα στο άμεσο μέλλον και βρίσκεται σε αναζήτηση γκαλερί για τα σχέδια και τους πίνακες πάνω στους οποίους εργάζεται αυτή την περίοδο. Μια ιστορία που συνεχίζεται.

Un premier succès prometteur pour Laura Vetta Bourjac à Bruxelles

Une exposition inaugurale remarquée au YASSOU qui marque le début d’un parcours artistique en pleine évolution, avec un regard déjà tourné vers Athènes.

Le vernissage de l’exposition personnelle de Laura Vetta Bourjac s’est tenu avec succès au YASSOU, le nouveau bistrot de Nicolas Jamar à Bruxelles.

L’événement a suscité un vif intérêt et attiré un large public, créant une atmosphère conviviale et particulièrement chaleureuse. Collectionneurs, amateurs d’art et professionnels du secteur ont pu découvrir de près le travail de l’artiste, ainsi que les créations culinaires du chef Grégoire Godin.

L’exposition a reçu un accueil très positif, confirmant l’intérêt pour l’univers artistique de Laura Vetta Bourjac, qui revendique des influences telles que Jean Cocteau et Alekos Fassianos, alors que son parcours d’exposition en est encore à ses débuts.

Suite à cette réussite, l’artiste a indiqué souhaiter présenter prochainement son travail à Athènes. Elle est actuellement à la recherche d’une galerie pour exposer ses dessins et peintures en cours de création. Une trajectoire artistique qui ne fait que commencer.

The post Δυναμικό ξεκίνημα για τη Laura Vetta Bourjac στις Βρυξέλλες appeared first on .

Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι

Τάσος Νυχάς – Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι: «Η ομορφιά, η δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα ηθοποιών και θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή»

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι είδε με ικανοποίηση τον Κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου να πραγματοποιείται για μια ακόμη φορά μετά από δική του πρόταση το 2018. Μια πρωτοβουλία που αγκαλιάστηκε από τις θεατρικές ομάδες των Βρυξελλών αλλά και από το κοινό και τους φίλους που ως θεατές συμμετέχουν κάθε χρόνο. Πραγματικά η αρχική σκέψη να υπάρχει μια κοινή θεατρική εκδήλωση για να τιμηθεί η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 27 Μαρτίου βρήκε στέγη και εφέτος στη φιλόξενη σκηνή του θεάτρου de Lijsterbes, στο Kraainem στην περιφέρεια των Βρυξελλών. Οι ομάδες που συμμετείχαν, η κάθε μια με τη δική της χαρακτηριστική ταυτότητα, αισθητική και καλλιτεχνική ευαισθησία, ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην παρουσίαση ενός θεάματος που είχε ως κοινό θέμα τη σύγκρουση των γενεών. Στη σκηνή αλλά και στα καμαρίνια του θεάτρου, οι τόσο διαφορετικές ομάδες συναντήθηκαν, γνωρίστηκαν καλύτερα και ένιωσαν από κοινού με τους θεατές την ομορφιά, τη δύναμη αλλά και το εφήμερο του θεάτρου και της σκηνικής παράστασης που δεν επαναλαμβάνεται, αφήνει πίσω της μόνο αναμνήσεις, εικόνες και συνδέει για λίγο τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των ηθοποιών και των θεατών στη σκοτεινή αίθουσα και τη φωτισμένη σκηνή. Ας ευχηθούμε λοιπόν «και του χρόνου».

Το Ελληνικό Θεατρικό Εργαστήρι- Atelier Théâtral Grec-δραστήριο στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών συνεχώς από το 1984 που ιδρύθηκε, συμμετείχε και φέτος στον κοινό εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου, με ένα μονόπρακτο μικρής φόρμας του Δημήτρη Ρέπα, συμπολίτη μας των Βρυξελλών, το οποίο είχε ήδη παρουσιάσει σε πρωτόλεια μορφή ως θεατρικό Αναλόγιο, σε ανάλογη εκδήλωση της ομάδας στις Βρυξέλλες, τον Οκτώβριο του 2025. Ο τίτλος του έργου είναι Οικογένεια και παρουσιάζει με χαριτωμένο και εύθυμο τρόπο τις σχέσεις παιδιών και γονέων, σε μια σημερινή τυπική Ελληνική οικογένεια. Ο πατέρας και η μητέρα αγωνίζονται σε μια ασφυκτική καθημερινότητα ενώ τα δύο αγόρια της οικογένειας, ένας φοιτητής και ένα μαθητής ακόμη, ακολουθούν του δικούς τους κώδικες συμπεριφοράς σπρωγμένα από τις ορμές και τα νέα ήθη της νεολαίας. Η σκηνοθεσία ήταν του Τάσου Νυχά, στο ρόλο του πατέρα ο Νίκος Χατζούδης, της μητέρας η Σόνια Καρασσαβίδου, του γιου φοιτητή ο Γιάννης Κρητικός, του γιου μαθητή ο Ιάσων Κρητικός και σε χαρακτηριστικό ρόλο-έκπληξη ενός call girl, η Λίλα Φωτίδου. Ο ίδιος ο συγγραφέας μάλιστα βρισκόταν στην αίθουσα και παρακολούθησε με ανάλογη συγκίνηση το ζωντάνεμα στη σκηνή των χαρακτήρων που είχε σχεδιάσει στο χαρτί.

Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ (Κυπριανός Μουτεβελής, Χρύσα Μπαλτζάκη)

Χρύσα Μπαλτζάκη – Κυπριανός Μουτεβελής – Θεατρική Ομάδα ΑλΜΑ: «Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του EΘΕ έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη»

Άλλος ένας εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου ολοκληρώθηκε με επιτυχία, με τη συμμετοχή έξι ομάδων επί σκηνής, και ακόμα δύο, που είχαν αναλάβει την παρουσίαση της εκδήλωσης και του μηνύματος της ημέρας. Η πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά και του Ελληνικού Θεατρικού Εργαστηρίου έχει γίνει πλέον θεσμός στην πόλη μας και συμβολίζει τη συνεργασία και την συμπερίληψη, που αποτελούν έτσι κι αλλιώς εγγενή συστατικά του θεάτρου. Από τα πιο θετικά στοιχεία της εκδήλωσης ήταν η αύρα ανανέωσης που έφεραν τόσο η παρουσία μιας νέας θεατρικής ομάδας, των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών, όσο και, χάρη και στη θεματική που είχε επιλεγεί φέτος (Σύγκρουση γενεών), η ύπαρξη στη σκηνή και αρκετών παιδιών-ηθοποιών, που γέμισαν με φρεσκάδα την αίθουσα του de Lijsterbes.

Η ομάδα ΑλΜΑ επέλεξε φέτος να μην παρουσιάσει κάποιο θεατρικό δρώμενο, καθώς την παρούσα περίοδο προετοιμάζεται πυρετωδώς για την προσεχή της παράσταση «Το κλάμα βγήκε απ’ τον παράδεισο» των Ρέππα-Παπαθανασίου. Ωστόσο, είχαμε την τιμή να διαβάσουμε στο ξεκίνημα της εκδήλωσης το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου 2026, που γράφτηκε από τον σπουδαίο Αμερικανό ηθοποιό Willem Dafoe. Ένα μήνυμα για την συχνά δύσκολη καθημερινότητα των ανθρώπων που ασχολούνται με το θέατρο, αλλά και την αξία και σημασία του θεάτρου στη σημερινή εποχή, που κυριαρχείται από τα κοινωνικά δίκτυα  και τις νέες τεχνολογίες, που έχουν οδηγήσει στην όλο και μεγαλύτερη απομάκρυνση και απομόνωση των ανθρώπων. Ο Willem Dafoe κλείνει το μήνυμά του υπενθυμίζοντάς μας ότι «…το θέατρο ως ολοκληρωμένη μορφή τέχνης μπορεί να μας κάνει να δούμε τι ήταν, τι είναι και τι θα μπορούσε να είναι ο κόσμος μας.» (ολόκληρο το μήνυμα στα ελληνικά, εδώ).

Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών

Μαρία Καραχάλιου – Λύκειο Ελληνίδων Βρυξελλών: «Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση»

Η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου στις Βρυξέλλες φέτος είχε ως θεματικό άξονα τη «Σύγκρουση γενεών», ένα θέμα διαχρονικό και βαθιά ανθρώπινο, που αγγίζει την κοινωνία, την οικογένεια, τη μνήμη, την εξέλιξη και την ανάγκη κάθε γενιάς να βρει τη δική της φωνή χωρίς να χάσει τη σύνδεση με την προηγούμενη. Οι θεατρικές ομάδες που συμμετείχαν προσέγγισαν το θέμα μέσα από διαφορετικά έργα, αισθητικές και σκηνοθετικές γραμμές, δημιουργώντας ένα πολυφωνικό θεατρικό τοπίο, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να δει πολλές και διαφορετικές οπτικές πάνω στο ίδιο ανθρώπινο ζήτημα.

Το εορταστικό διήμερο δεν ήταν απλώς μια σειρά παραστάσεων, αλλά μια ζωντανή συνάντηση ανθρώπων που πιστεύουν στη δύναμη της θεατρικής πράξης. Για δύο ημέρες, η σκηνή έγινε τόπος συνάντησης, επικοινωνίας, μνήμης και συγκίνησης. Ηθοποιοί και θεατές βρέθηκαν στον ίδιο χώρο όχι μόνο για να παρακολουθήσουν παραστάσεις, αλλά για να μοιραστούν εμπειρίες, σκέψεις και συναισθήματα. Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία γίνεται συχνά μέσα από οθόνες και αποστάσεις, το θέατρο μάς θύμισε τη δύναμη της ζωντανής παρουσίας, της ανάσας, της σιωπής, του βλέμματος και του χειροκροτήματος που ενώνει άγνωστους ανθρώπους σε ένα κοινό συναίσθημα.

Σε μια πόλη πολυπολιτισμική όπως οι Βρυξέλλες, τέτοιες θεατρικές συναντήσεις αποκτούν ίσως ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Το θέατρο γίνεται τόπος μνήμης, γλώσσας και πολιτισμού, αλλά και νέων συναντήσεων και συνεργασιών. Για λίγο, όλοι, ηθοποιοί και θεατές, γινόμαστε μια μικρή κοινότητα που μοιράζεται ιστορίες, συναισθήματα και σιωπές. Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο βαθύ νόημα του θεάτρου: να μας θυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι, ότι οι ιστορίες των ανθρώπων μοιάζουν και ότι μέσα από την τέχνη μπορούμε να συναντηθούμε πραγματικά.

Η θεατρική ομάδα του ΛΕΒ συμμετείχε στον εορτασμό παρουσιάζοντας δύο θεατρικούς μονολόγους από σύγχρονο ελληνικό έργο, τις «ΒΑΣΕΙΣ» και «ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ» του Γ. Μανιώτη, με ζωντανή μουσική συνοδεία με βιολί και μια λιτή, ατμοσφαιρική σκηνοθετική προσέγγιση που στόχο είχε να αναδείξει κυρίως τον λόγο, την ερμηνεία και την εσωτερικότητα των χαρακτήρων. Η συμμετοχή αυτή ήταν αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς και δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς τους εξαιρετικούς συνεργάτες και συντελεστές της ομάδας, τους ηθοποιούς, τον μουσικό, αλλά και τους ανθρώπους που στήριξαν την παράσταση πάνω και πίσω από τη σκηνή. Το θέατρο είναι από τη φύση του ομαδική τέχνη και κάθε αποτέλεσμα είναι πάντα το άθροισμα πολλών ανθρώπων, κόπου, εμπιστοσύνης και κοινής πίστης σε κάτι όμορφο.

Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ήταν για εμάς η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο ουσιαστική επιβεβαίωση ότι το θέατρο εξακολουθεί να συγκινεί, να ενώνει και να δημιουργεί κοινότητα ανθρώπων. Από αυτή τη συμμετοχή κρατάμε τη διαδρομή, τη συνεργασία, τη συγκίνηση και την αίσθηση ότι για λίγο όλοι μαζί δημιουργήσαμε κάτι ζωντανό και αληθινό.

Ένα μεγάλο και βαθιά αληθινό ευχαριστώ στους συνεργάτες μου, στους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα σε αυτή την προσπάθεια με αγάπη, υπομονή, ευαισθησία και πίστη. Στον Βασίλη Πούλο (ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ), την Άννα Μαρία Λυμπεροπούλου (ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ), τον Χρήστο Κωσταντινίδη (BΙΟΛΙ) και την Γεωργία Μανδέκη (BACKSTAGE). Και, φυσικά, στα μέλη του ΔΣ του Λυκείου των Ελληνίδων Βρυξελλών για τη σταθερή στήριξη, την εμπιστοσύνη και την παρουσία τους δίπλα στη θεατρική μας ομάδα. Η υποστήριξη όλων μάς δίνει δύναμη να συνεχίζουμε να δημιουργούμε και να προσπαθούμε για όμορφα και ποιοτικά πράγματα.

Το θέατρο δεν γίνεται ποτέ από έναν άνθρωπο μόνο του. Γίνεται από ανθρώπους που εμπιστεύονται, που μοιράζονται, που εκτίθενται, που κουράζονται, που αμφιβάλλουν και συνεχίζουν μαζί μέχρι να ανάψουν τα φώτα της σκηνής.

Αν κάτι καταφέραμε, το καταφέραμε μαζί. Και αυτό είναι για μένα το πιο σημαντικό από όλα.

Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών

Ηλίας Κοντέας – Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών: «Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας»

Το εορταστικό διήμερο για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου αποτέλεσε μια ουσιαστική και βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, από αυτές που μόνο το θέατρο μπορεί να προσφέρει. Δεν ήταν απλώς μια σειρά θεατρικών παρουσιών, αλλά μια αληθινή συνάντηση ανθρώπων, ομάδων, συναισθημάτων και ιστοριών. Μέσα σε αυτές τις δύο ημέρες αναδείχθηκε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η δύναμη του θεάτρου να ενώνει, να συγκινεί και να δημιουργεί μια κοινότητα έκφρασης και συλλογικής μνήμης.

Η συμμετοχή των θεατρικών ομάδων που ένωσαν τις δυνάμεις τους προσέδωσε στον εορτασμό ζωντάνια, ποικιλία και έντονο αίσθημα συλλογικότητας. Η συνεργασία πραγματοποιήθηκε με σεβασμό, ευαισθησία και κοινή διάθεση προσφοράς, στοιχεία που ανέδειξαν τη σημασία της συνδημιουργίας και της κοινής παρουσίας σε μια τόσο ιδιαίτερη γιορτή. Αξίζουν συγχαρητήρια και ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Τάσο Νυχά, που εμπνεύστηκε αυτή τη γιορτή και συνεχίζει να αποτελεί την ψυχή της.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν και η ανταπόκριση του κοινού, το οποίο αγκάλιασε συναισθηματικά και ουσιαστικά το διήμερό μας, παρά τον «ανταγωνισμό» από άλλες παράλληλες εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν την ίδια περίοδο, μάλλον χωρίς να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη μια πολιτιστική παράδοση της κοινότητάς μας που μετρά ήδη αρκετά χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, το κοινό απέδειξε για ακόμη μία φορά ότι γνωρίζει να ξεχωρίζει και να στηρίζει τις προσπάθειες που γεννιούνται μέσα από την ίδια την κοινότητα και βασίζονται στη συνέπεια, τη συνεργασία και την αυθεντική αγάπη για το θέατρο.

Η αληθινή θεατρική εμπειρία, άλλωστε, δεν ολοκληρώνεται με το χειροκρότημα, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα μας για μέρες και εβδομάδες μετά και αυτή είναι πάντα η πιο ουσιαστική και βαθιά ικανοποίηση για όλους μας.

Η ομάδα μας, οι Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών, συμμετείχε στον εορτασμό για πρώτη φορά με την παρουσίαση του έργου μικρής φόρμας «Η Καρέκλα», μιας θεατρικής πρότασης που γράφτηκε από εμένα ειδικά για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου.

Η «Καρέκλα» δεν παρουσιάστηκε ως ένα απλό αντικείμενο, αλλά ως ένα ισχυρό σύμβολο: ένα σημείο συνάντησης ανάμεσα σε αυτούς που έμειναν και σε αυτούς που έφυγαν, μια θέση γεμάτη απουσία αλλά και παρουσία, βάρος αλλά και αγκαλιά. Κάθε θεατής μπόρεσε να προβάλλει πάνω της τη δική του εμπειρία και να αναγνωρίσει κάτι προσωπικό: την απώλεια, τη σιωπή, τη μνήμη ή την αίσθηση μιας θέσης που ίσως δεν θα γεμίσει ποτέ ξανά.

Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε ιδιαίτερα συγκινητική και αυτό μας γεμίζει βαθιά ικανοποίηση. Σε επίπεδο ομάδας, η συμμετοχή μας υπήρξε ουσιαστική και πολυεπίπεδη. Η δημιουργική διαδικασία που οδήγησε στη γέννηση της «Καρέκλας» ξεκίνησε από μια συζήτηση με μέλος της ομάδας, τη Λίλα Φωτίδου. Βγαίνοντας από το ταξίδι των «Κόκκινων Φαναριών», της πρώτης μας μεγάλης θεατρικής δουλειάς, νιώσαμε την ανάγκη να δημιουργήσουμε ένα έργο πιο σύγχρονο και άμεσο, με έντονες συναισθηματικές εναλλαγές, με το οποίο θα μπορούσαμε όλοι να ταυτιστούμε.

Ευχαριστώ ιδιαίτερα τη Στέλλα Ανδρουλάκη, τη Ρίτα Ντιναπόγια και τον Νίκο Σαχά, που μαζί με τη Λίλα συνέβαλαν στη διαμόρφωση του θεατρικού σύμπαντος της «Καρέκλας». Αν και ο ρόλος του Νίκου δεν υπήρχε στην αρχική σύλληψη του έργου, πλέον δεν μπορώ να φανταστώ την παράσταση χωρίς την παρουσία του. Σημαντική ήταν και η παρουσία των υπόλοιπων μελών της ομάδας, που ήρθαν και μας στήριξαν.

Ο απολογισμός της συμμετοχής μας είναι βαθιά θετικός. Νιώθουμε ευγνωμοσύνη για την αποδοχή και την αγκαλιά που προσφέρθηκε στις Θεατρικές Διαδρομές Βρυξελλών μέσα σε αυτή την ξεχωριστή γιορτή, αλλά και για τη δυνατότητα να συνυπάρξουμε δημιουργικά με άλλες θεατρικές ομάδες σε ένα κοινό πλαίσιο έκφρασης και προσφοράς. Για εμάς, το θέατρο δεν είναι μόνο παράσταση· είναι συνάντηση, μοίρασμα και συναίσθημα.

Μετά από τη συμμετοχή μας στην Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, ανοίγουμε ήδη το επόμενο κεφάλαιο της δημιουργικής μας πορείας. Ξεκινάμε την προετοιμασία της επόμενης θεατρικής μας πρότασης: μιας μαύρης μεταθεατρικής κωμωδίας, την οποία έχω γράψει ο ίδιος και η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει το επόμενο τολμηρό βήμα των Θεατρικών Διαδρομών Βρυξελλών.

ΘΕΣΠΙΣ

Αριστείδης Λαυρέντζος / ΘΕΣΠΙΣ: «Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο»

Εκ μέρους της θεατρικής ομάδας ΘΕΣΠΙΣ, της οποίας είμαι καλλιτεχνικός διευθυντής από την ίδρυσή της το 2002, ευχαριστώ το newsville.be και τον χαρισματικό διευθυντή του Γιάννη Δήμα, που μου δίνει την ευκαιρία να εκφράσω τις σκέψεις μου για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες στις 27 και 28 Μαρτίου 2026, με συμμετοχή των ελληνικών θεατρικών ομάδων των Βρυξελλών. Ο ΘΕΣΠΙΣ αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή αυτή την πρωτοβουλία, που άρχισε το 2018 με πρόταση του Τάσου Νυχά. Ως βασικός ιδρυτής εγώ ο ίδιος δύο εδώ ελληνικών θεατρικών ομάδων (1992, 2002), και με τον ΘΕΣΠΙ να είναι η ρίζα από την οποία βλάστησαν τουλάχιστον άλλες τρεις – και έχουν απλώσει δικούς τους ωραίους κλώνους, φρονώ ότι συνετέλεσα αποφασιστικά στη διεύρυνση της θεατρικής δημιουργίας από άποψη κοινού, από άποψη ρεπερτορίου, από άποψη σκηνοθετών και από άποψη ηθοποιών. Όντως, μέχρι το 1992 υπήρχε ουσιαστικά μία μόνο σταθερή ελληνική θεατρική ομάδα στις Βρυξέλλες αλλά δεν χωρούσαμε όλοι μέσα σε ένα μόνο σχήμα!

Όταν όμως φτάσαμε να είμαστε εδώ δέκα ελληνικές θεατρικές ομάδες, αφενός μεν αυτό αποτελεί ρεκόρ για το ελληνικό ερασιτεχνικό θέατρο σε οποιαδήποτε πόλη του κόσμου όπου υπάρχει ελληνικό στοιχείο, και είναι ασφαλώς καλόδεχτες όλες οι ομάδες με τις δικές της καλλιτεχνικές αναζητήσεις η καθεμία, αφετέρου όμως η πολυδιάσπαση άρχισε να δημιουργεί κάποια προβλήματα. Στην υπερβολική ίσως αυτή φάση του φυγοκεντρισμού ήρθε η πρόταση του Τάσου, για συνδημιουργία κάθε χρόνο, να διορθώσει τα περισσότερα από τα μειονεκτήματα της πολυδιάσπασης: οι ομάδες μας μια φορά το χρόνο συνδημιουργούν μια παράσταση δύο ημερών στα τέλη Μαρτίου, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου. Η συνδημιουργία μάς φέρνει πιο κοντά, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο, ανταλλάσσουμε απόψεις, λειαίνουμε τις αντιθέσεις μας και φέρνουμε επίσης στα ίδια καμαρίνια ηθοποιούς και συντελεστές από όλες τις ομάδες, και επιτυγχάνεται μια επιθυμητή κινητικότητα και συνεργασία.

Σε κάθε ετήσια κοινή παράσταση επιλέγουμε συνήθως ένα κοινό θέμα: εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών – που μπορεί και να είναι διαδοχή γενεών, διάλογος, συνάντηση γενεών. Τεράστιο θέμα στην παγκόσμια δραματουργία, καθώς επιτρέπει στους συγγραφείς και στους σκηνοθέτες να εξερευνήσουν τη ρήξη ανάμεσα στο παλιό και στο νέο, την παράδοση και την αμφισβήτηση. Εκτός αυτού, ύστερα από τη βιολογική ηλικία που έχουμε φτάσει οι παλαιότεροι (75 και άνω) και τη θεατρική ηλικία ορισμένων από εμάς (40 και άνω), η διαδοχή των γενεών εφαρμόζεται και στις ομάδες μας: υπάρχουν καλλιτεχνικοί διευθυντές ή σκηνοθέτες ομάδων μας κατά πολύ νεότεροι, και το θεατρικό τοπίο ανανεώνεται, χωρίς βέβαια να αποκλείει τη συνέχιση από τους παλαιότερους, όσο το επιτρέπουν οι δυνάμεις τους. Είχαμε και συναδέλφους 80 ετών (Γιάννης Οικονομίδης) και έναν άνω των 90 (Γιώργος Ανδρονίδης) που έφυγαν χωρίς να έχουν εγκαταλείψει «το σανίδι» ούτε στους τελευταίους τους μήνες! Αιωνία τους η μνήμη!

Στον φετινό εορτασμό η ομάδα ΘΕΣΠΙΣ, που χωρίς να παραμερίζει το ελληνικό ρεπερτόριο παίζει κατά προτίμηση έργα από το παγκόσμιο θέατρο, επέλεξε και έπαιξε μια ωραιότατη σκηνή από το έργο «Ο Αρχιμάστορας Σόλνες» του Ίψεν. Στο αυτοβιογραφικό αυτό έργο, γραμμένο το 1892 και πάντοτε επίκαιρο, ο Αρχιμάστορας (στην παράστασή μας ήταν ο Κώστας Δερβένης) εκφράζει στο γιατρό του (Γιώργη Καταλαγαριανάκη) τους φόβους του έναντι της νεότητας, η οποία θα διεκδικήσει να πάρει τα ηνία. Η νεότητα εκπροσωπείται στη σκηνή αυτή από την εντυπωσιακή 22χρονη Χίλντε (Σοφία Κασσελάκη) η οποία θα έρθει από το παρελθόν, με αέρινο ερωτικό τρόπο, να δώσει απάντηση στους φόβους του Αρχιμάστορα. Το τέταρτο πρόσωπο της σκηνής είναι η Αλίνε (Λαμπρινή Γαρμπή), η σύζυγος του Αρχιμάστορα, προσωποποίηση της αξιοπρέπειας και του καθήκοντος, η οποία – δεδομένου του αυτοβιογραφικού χαρακτήρα του έργου – είναι προσωποποίηση της συζύγου του ίδιου του Ίψεν, της Σουζάνα Τόρεσεν, η οποία παρέμεινε μαζί του 48 χρόνια, μέχρι τον θάνατό του, ενώ οι ερωμένες, «αέρινες» ή μη, έρχονταν και παρέρχονταν…

Ευχαριστώ θερμά τους τέσσερις ως άνω ηθοποιούς, την επί 20 χρόνια σκηνογράφο του ΘΕΣΠΙ Άντα Σωτηροπούλου και τη βοηθό κινησιολογίας Κωνσταντίνα Σλακώνη. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους ηθοποιούς – αυτό είναι σε κάθε παράσταση δουλειά των θεατών και όχι δική μου. Ειπώθηκαν τα καλύτερα αλλά και μόνο το γεγονός ότι ακούστηκε για πρώτη φορά στα ελληνικά στις Βρυξέλλες ο λόγος του Ίψεν ήταν υπέροχο. Θα υπογραμμίσω όμως την ιδιαίτερα επιτυχημένη προσπάθεια της νεόφερτης στις Βρυξέλλες, 22χρονης στη σκηνή και στη ζωή, Σοφίας Κασσελάκη, η οποία κανείς δεν θα πίστευε ότι ήταν πρωτόπειρη: η πειθαρχία της, η συστηματική εργασία της σε όλες τις πρόβες, η άμεση ενσωμάτωση κάθε σκηνοθετικής μου οδηγίας, η εξυπνάδα και το ταλέντο της την έκαναν να ανταποκριθεί πολύ σωστά στις μεγάλες απαιτήσεις του ρόλου.

Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή

Γιώργος Μαγκλής – Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή: «Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα»

O εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου στις Βρυξέλλες αποτελεί πλέον θεσμό, ξεκίνησε από το 2018 με μονοήμερη εκδήλωση, φτάνοντας στην 6η έκδοση του, το 2020-22 λόγω πανδημίας, με διήμερη παρουσίαση. Αποτελεί αδιαμφισβήτητα παράδειγμα προς μίμηση και σε άλλους τομείς της επί των κοινών ενασχόλησης, πως η συνεργασία και η ομόνοια μπορούν να φέρουν θετικότατα αποτελέσματα. Είναι θα λέγαμε η υγιής πλευρά της ενασχόλησης με τα ‘’κοινά’’ όπου το εγώ, θέλοντας και μη, παραχωρεί την θέση του στο εμείς.

Επί της ουσίας το Ελληνικό Κοινοτικό ή Ομογενειακό, όπως καταγράφτηκε στο 1ο Παγκόσμιο Συνέδριο στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών, στις 24 και 25 Νοεμβρίου 2023, στις Βρυξέλλες διανύει περίοδο ακμής και μεταλαμπάδευσης. Λαμβάνοντας υπόψη πως οι πρώτες θεατρικές εντόπιες θεατρικές δραστηριότητες και παραστάσεις, έστω και σποραδικές, χρονολογούνται στα μέσα της δεκαετίας του 1970 έχουμε να κάνουμε με έναν υγιέστατο οργανισμό άνω τον πενήντα ετών που αριθμεί οχτώ καθιερωμένες θεατρικές ομάδες, τρεις πιο πρόσφατες, ενώ -όπως μαθαίνουμε- ετοιμάζεται και άλλη μία που θα εμφανιστεί επί σκηνής τον φθινόπωρο. Επί το σύνολο
τους οι σημερινές ένδεκα ομάδες καλύπτουν μεγάλο μέρος του παγκόσμιου και ελληνικού θεατρικού ρεπερτορίου, είναι όμως και χώρος παρουσίασης έργων συμπολιτών μας. Κοντολογίς, σχηματίζεται ένας μικρόκοσμος που αριθμεί μεταξύ 500 και 1000 ατόμων που κινητοποιούνται για κάθε έργο που παρουσιάζεται στο θεατρόφιλο κοινό. Το μέλλον του οποίου έχει θετικό πρόσημο διότι σιγά σιγά η δεύτερη γενιά αναλαμβάνει τα ηνία στην στελέχωση των ομάδων, επιτρέποντας έτσι μια ομαλή ανανέωση και μετάβαση. Παρομοίως κι από την πλευρά των ηθοποιών καινούργια πρόσωπα εμφανίζονται με ζήλο και υγιή περιέργεια. Κλείνοντας θα ευχηθώ υγεία, έμπνευση και δημιουργικότητα σε όλες τις ομάδες, καλή μας επιτυχία στο διήμερο της εφετινής Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου όπως και για ό,τι θα κάνουν το 2026 και δίνουμε ραντεβού για την 7 η έκδοση. Επίσης προκαταβολικά ένα ευχαριστώ στο κοινό που θα έρθει να ψυχαγωγηθεί, να εκ-παιδευτεί και να μας χειροκροτήσει, διότι αυτό αποτελεί την μοναδική αμοιβή μας είτε είμαστε επί ή πίσω από την σκηνή.

Φέτος η Ομογενειακή Θεατρική Σκηνή παρουσίασε, για δεύτερη φορά στο σύνολο των έξι συμμετοχών της, έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, δυο σημαντικές σκηνές από την κλασσική τραγωδία Αντιγόνη του Σοφοκλή. Έργο στυλοβάτης της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας και μεταξύ των περισσότερο παρουσιασμένων θεατρικών έργων παγκοσμίως.

Οι σκηνές εκφράζουν διαχρονικά ερωτήματα για τη δύναμη του νόμου, της εξουσίας, την ισότητα των φύλων. Σημαντικό στοιχείο που ενυπάρχει είναι η σύγκρουση των γενεών. Η Αντιγόνη, η νέα γενιά, με την ορμή της, την τόλμη και τη δύναμή της συγκρούεται με την παλιά γενιά και την εξουσία της στο πρόσωπο του Κρέοντα. Το ίδιο συμβαίνει μεταξύ του αδιάλλακτου Κρέοντα και του σοφού Τειρεσία.

Ποιο συγκεκριμένα έχουμε -μεταξύ άλλων- τις ακόλουθες κυρίες συγκρούσεις, αντιθέσεις στις δύο σκηνές που παρουσιάζουμε:
Ο Κρέοντας κατέχει την εξουσία, υπερασπίζεται αδιάλλακτος τους νόμους των ανθρώπων. Η εξουσία είναι γένος αρσενικού ενώ η Δικαιοσύνη είναι “τυφλή” και δεν έχει “αισθήματα”.
Η Αντιγόνη, αν και νεότερη, επιμένει στις θέσεις της βασιζόμενη στους νόμους των Θεών, έναντι αυτούς των ανθρώπων, πρέπει να θάψει και τα δύο της αδέρφια, δεν κάνει διάκριση μεταξύ τους («Δεν γεννήθηκα για να μισώ, αλλά για να αγαπώ !», «Ο Άδης όμως ακόμα έχει την αξίωση να εφαρμόζονται εξίσου οι νόμοι για όλους»).
Ο Τειρεσίας, παρότι γέρος, έχει το χάρισμα της σοφίας από τους θεούς, και ως σοφός που είναι, ζητάει από τον Κρέοντα να επιτρέψει την ταφή του Πολυνείκη, και να συμφωνήσει έτσι με την απόφαση της νεότερης του Αντιγόνης. Συγκεκριμένα, του ζητάει να μην είναι ισχυρογνώμων επιμένοντας στο σφάλμα του αλλά να το διορθώσει, γιατί όπως του λέει η Αντιγόνη: «ο νεκρός δεν δικάζεται» : «ο αποθανών δεδικαίωται».
Εμφανίζονται οι διαχρονικές έννοιες της αγάπης, της συγχώρεσης έναντι της αδιαλλαξίας, της ισχυρογνωμίας (εγωισμός).

Εν κατακλείδι, θα μπορούσε να τεθεί το ακόλουθο ερώτημα στο κοινό : “Πως κρίνετε την νεαρή κοπέλα, την Αντιγόνη, που αποφάσισε να συγκρουστεί με τον ανθρώπινο νόμο του βασιλιά Κρέοντα και να ακολουθήσει τις θεϊκές προσταγές, γνωρίζοντας τις συνέπειες που θα είχε η πράξη της αυτή;
Οι δύο σκηνές ήταν διασκευή και σκηνοθεσία του Δημήτρη Αργυρόπουλου (ο παλαιότερος εν ζωή σκηνοθέτης) και τις παρουσίασαν επί σκηνής με αλφαβητική σειρά οι: Αναστάσιος (Τάσος) Φιλιππίδης, Αγγελίνα Μαγκλή (πρωτοεμφανιζόμενη στο θέατρο), Γιώργης Καταλαγαριανάκης, Γιώργος Μαγκλής.

Νόta Théâtrale

Βούλα Καγιάσα – Νόta Théâtrale: «Η συμμετοχή αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη»

Η συμμετοχή μου στην εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, μια πρωτοβουλία του Τάσου Νυχά η οποία έχει γίνει θεσμός από το 2018, αποτελεί για μένα κάθε φορά μια ουσιαστική εμπειρία καθώς συνδυάζει τη συνεργασία με τις άλλες θεατρικές ομάδες και την προσωπική δημιουργική ευθύνη.

Η μικρή διάρκεια των περίπου 15 λεπτών που έχει κάθε ομάδα για να παρουσιάσει έργο της τα στην εκδήλωση λειτουργεί για μένα ως δημιουργικός περιορισμός, ανοίγοντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες και δίνοντάς μου την ελευθερία να πειραματιστώ με διαφορετικές, σύντομες φόρμες, αλλά και να παρουσιάσω δικά μου θεατρικά κείμενα, δοκιμάζοντας έναν πιο άμεσο και προσωπικό τρόπο έκφρασης. Συνήθως επιλέγω αυτοτελή κομμάτια, με εξαίρεση τον μονόλογο της Σάρα Κέην που ανεβάσαμε την πρώτη χρονιά, από το «Λαχταρώ», ο οποίος, παρότι απόσπασμα, μπορούσε να σταθεί και αυτόνομα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η πρόκληση μετατρέπεται σε ευκαιρία εξέλιξης, σε ένα πλέον ασφαλές περιβάλλον, το οποίο έχει διαμορφωθεί μέσα από 13 χρόνια παρουσίας της ομάδας μας Νόta Théâtrale στα θεατρικά δρώμενα των Βρυξελλών και συνεχίζει να στηρίζει τη δημιουργία και να ενθαρρύνει το ρίσκο.

Φέτος είχα τη χαρά και την πρόκληση να αναλάβω τη θεατρική απόδοση κειμένων ενός ταλαντούχου δημιουργού, του Ευθύμη Κάλφα, τον οποίο σκέφτηκα αμέσως όταν ξεκίνησα να αναζητώ υλικό που να συνδέεται με το θέμα μας, τη «Σύγκρουση γενεών». Τον ευχαριστώ θερμά για τη συνεργασία και για την εμπιστοσύνη που μου έδειξε από την πρώτη στιγμή, παραχωρώντας μου τα κείμενά του. Το έργο που παρουσιάσαμε σε θεατρική stand-up μορφή, αποτελεί μια κωμική και σατιρική αντιπαραβολή ανάμεσα στη δεκαετία του ’90 και στο σήμερα, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση των γενεών μέσα από τις διαφορετικές αντιλήψεις των γονιών και γενικότερα της κοινωνίας, όσον αφορά στην ανατροφή των παιδιών.

Μια επιπλέον πρόκληση ήταν ότι δούλεψα με μια ομάδα όπου οι δύο από τους τρεις βασικούς συμμετέχοντες, η Ιωάννα Τσότσου και ο Κωνσταντίνος Γάτζιος – ο οποίος είχε το μεγαλύτερο μέρος του έργου επάνω του – ανέβαιναν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή. Παράλληλα επέλεξα να εντάξω και παιδιά στην παράσταση, κάτι που αποτέλεσε μια μοναδική εμπειρία καθ΄όλη τη διάρκεια των προβών! Αυτή η συνθήκη απαιτούσε βέβαια λεπτή ισορροπία, αμοιβαία εμπιστοσύνη και μια πιο προσαρμοσμένη προσέγγιση στην σκηνοθετική καθοδήγηση, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε μια ιδιαίτερη αμεσότητα και ισχυρή δέσμευση από όλους, ιδίως δεδομένου του ότι το εγχείρημα έπρεπε να ολοκληρωθεί σε λιγότερο από δύο μήνες.

Ο Ιωακείμ Δρόσος, ο τρίτος της παρέας μας, αποτελεί πλέον μια σταθερή εγγύηση καθώς συνεργαζόμαστε σχεδόν σε όλα τα έργα, ενώ με τη συμβολή για δεύτερη χρονιά της Βασιλίνας Σπύρου, η οποία στηρίζει ουσιαστικά όλη τη διαδικασία, καταφέρνουμε να φτάνουμε σε ένα αποτέλεσμα που επικοινωνεί με επιτυχία με το κοινό. Η ιδιαίτερα θερμή ανταπόκριση του κοινού μας τροφοδοτεί με ενθουσιασμό ενώ η εσωτερική μας ανάγκη για δημιουργία παραμένει ανίκητο κίνητρο που μας ωθεί να συνεχίσουμε δυναμικά και στα επόμενα!

Ελληνικό Θέατρο Βελγίου

Ελένη Καξερή – Ελληνικό Θέατρο Βελγίου: «το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών»

Το Ελληνικό Θέατρο Βελγίου (ΕΘΒ) συμμετείχε και φέτος στην εκδήλωση που οργανώνεται τα τελευταία έξι χρόνια στις Βρυξέλλες, από τις ελληνικές θεατρικές ομάδες της πόλης, για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου.
Αυτή τη φορά η συμμετοχή μας ήταν διαφορετική: συμμετείχαμε «τεχνικο-διαδικαστικά» και όχι στο θεατρικό μέρος.
Εννοώ ότι ένα μέλος της ομάδας (η Γεωργία Νομικού) δημιούργησε την αφίσα της εκδήλωσης και εγώ ανέλαβα την παρουσίασή της. Είχα δηλαδή το «ρόλο» της παρουσιάστριας, οπότε κάτι έπαιξα κι εγώ!

Το θέμα της εκδήλωσης εφέτος ήταν η σύγκρουση των γενεών, ένα θέμα πάντα επίκαιρο μια και όπως είπα στην έναρξη της εκδήλωσης το θέατρο είναι από τη φύση του συνάντηση γενεών: οι συγγραφείς του παρελθόντος συνομιλούν με τους δημιουργούς του παρόντος, οι ηθοποιοί μεταφέρουν μνήμες και οι θεατές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους είτε στην ανυπομονησία της νιότης είτε στη στοχαστικότητα της ωριμότητας.
Οι θεατές μας τίμησαν με την παρουσία τους, ειδικά το Σάββατο που το θέατρο ήταν γεμάτο, γεγονός που ικανοποίησε ιδιαίτερα όλους τους συμμετέχοντες.
Θέλω να πιστεύω πως οι θεατές έμειναν ικανοποιημένοι από την ποικιλία, γιατί τα αποσπάσματα που παρουσιάστηκαν «κάλυπταν όλα τα γούστα». Η σύγκρουση των γενεών παρουσιάστηκε χιουμοριστικά, δραματικά, με τρυφερότητα…
Τα στιγμιότυπα που παρουσιάστηκαν μας συγκίνησαν ή μας έκαναν να σκεφτούμε αν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε κάποια από αυτά. Μήπως κι εμείς αντιδράσαμε παρόμοια σε κάποια από τις συγκρούσεις που είχαμε με τους γονείς μας ή με τα παιδιά μας;

Ελπίζω να είμαστε όλοι καλά και να συναντηθούμε πάλι του χρόνου στον εορτασμό για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου!
Να μην ξεχνάμε πως το θέατρο είναι πολύ σημαντικό γιατί συμβάλει στην αμοιβαία κατανόηση ατόμων και λαών!

Φωτογραφίες: Νίκος Νυχάς

The post Θέατρο που ενώνει: Διήμερο δημιουργίας και συνεργασίας για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου appeared first on .