Από την 1η Μαΐου, τίθεται σε ισχύ μια σειρά από σημαντικές αλλαγές στο Βέλγιο, που επηρεάζουν τόσο τις επιχειρήσεις όσο και την καθημερινότητα των πολιτών. Από το νέο σύστημα ΦΠΑ έως τις ρυθμίσεις για τις φυλακές και τις τιμές στα μουσεία, τα μέτρα σηματοδοτούν μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού και προσαρμογής σε σύγχρονες ανάγκες.
Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά το νέο σύστημα διαχείρισης ΦΠΑ για τις επιχειρήσεις. Ο μέχρι πρότινος λογαριασμός τρεχουσών συναλλαγών καταργείται και αντικαθίσταται από τον λεγόμενο «λογαριασμό προβλέψεων ΦΠΑ», έναν ψηφιακό τραπεζικό λογαριασμό που διαχειρίζεται η φορολογική διοίκηση. Σε αυτόν συγκεντρώνονται τόσο τα πιστωτικά υπόλοιπα από δηλώσεις ΦΠΑ που δεν έχουν ζητηθεί για επιστροφή, όσο και οι πληρωμές που γίνονται εν αναμονή μελλοντικών δηλώσεων. Το νέο σύστημα εφαρμόζεται ήδη στις δηλώσεις του Απριλίου 2026 για τις μηνιαίες επιχειρήσεις και του δεύτερου τριμήνου για τις τριμηνιαίες.
Παράλληλα, τίθεται σε προσωρινή εφαρμογή η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις. Η συμφωνία προβλέπει τη μείωση ή κατάργηση δασμών σε σειρά προϊόντων, διευκολύνοντας τις ευρωπαϊκές εξαγωγές όπως αυτοκίνητα, μηχανήματα, κρασιά και αλκοολούχα ποτά προς τη Νότια Αμερική. Αντίστοιχα, προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη και η σόγια αποκτούν ευκολότερη πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, εν μέσω επιφυλάξεων από τον αγροτικό κόσμο. Η συμφωνία παραμένει υπό αξιολόγηση και θα πρέπει να επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στον τομέα της δικαιοσύνης, εισάγεται ένα νέο πλαίσιο για την υποχρεωτική διενέργεια τεστ ανίχνευσης ναρκωτικών στις φυλακές. Τα τεστ θα πραγματοποιούνται είτε στοχευμένα είτε δειγματοληπτικά, με στόχο την αντιμετώπιση της χρήσης και διακίνησης ουσιών εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων. Αν και δεν επιτρέπεται η χρήση σωματικής βίας, η άρνηση συμμετοχής θα θεωρείται θετικό αποτέλεσμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι κρατούμενοι θα παραπέμπονται σε ιατρικές και ψυχοκοινωνικές υπηρεσίες, ενώ ενδέχεται να επιβληθούν και κυρώσεις.
Την ίδια στιγμή, αλλάζουν και οι όροι πρόσβασης στα πολιτιστικά ιδρύματα, καθώς προχωρά η εναρμόνιση των τιμολογιακών πολιτικών στα ομοσπονδιακά μουσεία. Πλέον, θεσπίζονται ενιαία κριτήρια για δωρεάν ή μειωμένη είσοδο, με συγκεκριμένες ομάδες –όπως άτομα με αναπηρία, εκπαιδευτικοί και δημοσιογράφοι– να αποκτούν δωρεάν πρόσβαση. Προβλέπονται επίσης σημαντικές εκπτώσεις για νέους κάτω των 25 ετών, άτομα άνω των 65 και ανέργους. Επιπλέον, καθιερώνεται δωρεάν είσοδος για όλους την πρώτη Τετάρτη κάθε μήνα από το μεσημέρι, με εξαίρεση το Πλανητάριο. Παράλληλα, τα μουσεία αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς μπορούν πλέον να καθορίζουν αυτόνομα τις βασικές τιμές εισόδου.
Οι αλλαγές αυτές αποτυπώνουν μια ευρύτερη κατεύθυνση προς την απλούστευση διαδικασιών, την ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες και πολιτισμό, με άμεσο αντίκτυπο σε πολλαπλά επίπεδα της κοινωνίας.
Belgique: ce qui change à partir du 1er mai
Fiscalité, commerce, prisons et musées au cœur des nouvelles mesures
À partir du 1er mai, plusieurs réformes importantes entrent en vigueur en Belgique, touchant à la fois les entreprises, les institutions publiques et les citoyens. Ces mesures traduisent une volonté d’adaptation aux réalités actuelles, qu’il s’agisse d’économie, de sécurité ou d’accès à la culture.
Parmi les changements majeurs figure la mise en place d’un nouveau système de gestion de la TVA. Le compte courant traditionnel disparaît au profit d’un compte de provisions TVA, une plateforme numérique centralisée gérée par l’administration fiscale. Ce dispositif permet de regrouper les crédits non réclamés et les paiements anticipés, simplifiant ainsi la gestion pour les entreprises. Les premières déclarations concernées sont celles d’avril 2026 pour les déclarants mensuels et du deuxième trimestre pour les autres.
Sur le plan international, l’accord commercial entre l’Union européenne et le Mercosur entre en application provisoire. Il prévoit une réduction significative des droits de douane, facilitant les échanges entre les deux régions. L’Europe pourra notamment exporter davantage de produits industriels et agricoles transformés, tandis que certains produits sud-américains bénéficieront d’un accès élargi au marché européen. Cet accord reste toutefois controversé et devra encore être validé au niveau européen.
Dans les établissements pénitentiaires, une nouvelle mesure introduit des tests de dépistage de drogues obligatoires. Ceux-ci pourront être réalisés de manière ciblée ou aléatoire afin de lutter contre les trafics et les risques liés à la consommation en prison. En cas de refus, le test sera considéré comme positif. Les détenus concernés seront orientés vers un accompagnement médical, avec des sanctions possibles dans certains cas.
Enfin, une réforme concerne les musées fédéraux, avec une harmonisation des conditions d’accès. Désormais, plusieurs catégories de visiteurs bénéficient de la gratuité, tandis que des réductions importantes sont accordées aux jeunes, aux seniors et aux demandeurs d’emploi. Une entrée gratuite mensuelle est également instaurée pour tous. Par ailleurs, les musées disposent désormais d’une plus grande autonomie pour fixer leurs tarifs.
Ces différentes mesures illustrent une évolution vers davantage de cohérence, de modernisation et d’accessibilité, dans des domaines essentiels de la vie publique en Belgique.