Η 1η Ιουνίου φέρνει μια σειρά από σημαντικές αλλαγές στο Βέλγιο, που επηρεάζουν την υγεία, την κοινωνική ασφάλιση, τις μεταφορές, την κατανάλωση και την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών.
Μία από τις πιο προβεβλημένες αλλαγές αφορά την επέκταση της υποχρεωτικής χρήσης ουδέτερης συσκευασίας σε όλα σχεδόν τα προϊόντα καπνού και συναφή είδη καπνίσματος. Μετά τα τσιγάρα και τον καπνό στριφτού, το μέτρο εφαρμόζεται πλέον και σε πούρα, cigarillos, καπνό πίπας, χαρτάκια, φίλτρα, σωλήνες, πίπες, ναργιλέδες και συσκευές καπνίσματος κανναβιδιόλης (CBD). Οι συσκευασίες δεν θα επιτρέπεται να φέρουν λογότυπα, έντονα χρώματα ή διακριτικά εμπορικά στοιχεία, με στόχο τη μείωση της ελκυστικότητας των προϊόντων, ιδιαίτερα για τους νέους.
Στον τομέα της υγείας, επεκτείνεται η αποζημίωση του εμβολίου Gardasil9 κατά του HPV σε όλους τους νέους ενήλικες ηλικίας 19 έως 30 ετών που δεν έχουν ακόμη εμβολιαστεί. Ο ιός HPV ευθύνεται για περίπου 5% των καρκίνων και συνδέεται με μορφές καρκίνου όπως του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού και του λαιμού. Το κόστος του εμβολίου ανέρχεται στα 120,59 ευρώ ανά δόση, όμως με την παρέμβαση της ασφάλισης υγείας ο πολίτης θα πληρώνει μόλις 12,80 ευρώ. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το μέτρο θα επιτρέψει περίπου 60.000 επιπλέον εμβολιασμούς ετησίως.
Παράλληλα, τα νεογέννητα θα υποβάλλονται πλέον και σε έλεγχο για το SCID (Severe Combined Immunodeficiency), μια σοβαρή συγγενή ανοσολογική διαταραχή που μπορεί να αποβεί μοιραία χωρίς έγκαιρη διάγνωση. Ο έλεγχος θα πραγματοποιείται μέσω του γνωστού τεστ φτέρνας, στο οποίο ήδη υποβάλλεται η συντριπτική πλειονότητα των βρεφών στη χώρα.
Αλλαγές έρχονται και για τους χρήστες των titres-services. Από την 1η Ιουνίου, όσα κουπόνια λήγουν χωρίς να χρησιμοποιηθούν θα επιστρέφονται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται αίτηση από τον πολίτη, αρκεί τα προσωπικά στοιχεία και ο τραπεζικός λογαριασμός να είναι σωστά καταχωρημένα στο προφίλ του χρήστη.
Την ίδια στιγμή, στη Φλάνδρα καταργούνται οριστικά τα έντυπα titres-services και όλες οι νέες εκδόσεις θα είναι αποκλειστικά ψηφιακές. Τα ήδη αγορασμένα χάρτινα κουπόνια θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για διάστημα έως ενός έτους από την ημερομηνία αγοράς τους. Στη Βαλλονία και στις Βρυξέλλες, πάντως, το χάρτινο σύστημα παραμένει προς το παρόν σε ισχύ.
Σημαντικές εξελίξεις υπάρχουν και στον ασφαλιστικό τομέα. Το λεγόμενο «δικαίωμα στη λήθη» διευρύνεται περαιτέρω, καταργώντας πλέον την υποχρέωση δήλωσης παλαιού καρκίνου κατά τη σύναψη ορισμένων ασφαλιστικών συμβολαίων. Επιπλέον, το μέτρο επεκτείνεται και στις ασφαλίσεις ακύρωσης ταξιδιών, ενισχύοντας την προστασία ατόμων που έχουν αναρρώσει από σοβαρές ασθένειες.
Οι eco-cheques αποκτούν επίσης περισσότερες δυνατότητες χρήσης. Από εδώ και πέρα μπορούν να αξιοποιούνται για την αγορά προϊόντων Fairtrade, τόσο στον τομέα των τροφίμων όσο και των υφασμάτων, καθώς και για προϊόντα υδατοκαλλιέργειας με πιστοποίηση ASC. Παράλληλα διευρύνεται η λίστα ενεργειακά αποδοτικών ηλεκτρικών συσκευών που μπορούν να αγοραστούν με τα συγκεκριμένα κουπόνια.
Στον σιδηροδρομικό τομέα, από την 1η Ιουνίου οι νέες προσλήψεις στη SNCB, την Infrabel και την HR Rail θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά με συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Οι προσλήψεις με το παραδοσιακό καθεστώς του μόνιμου δημοσίου υπαλλήλου παύουν πλέον να ισχύουν για τους νεοεισερχόμενους εργαζομένους, στο πλαίσιο μεταρρύθμισης της πολιτικής ανθρώπινου δυναμικού του σιδηροδρομικού τομέα.
Τέλος, ξεκινά σταδιακά και η κατάργηση του ειδικού καθεστώτος ιατρικής συνταξιοδότησης των δημοσίων υπαλλήλων λόγω μόνιμης ανικανότητας προς εργασία. Όσοι ενταχθούν στο δημόσιο από εδώ και στο εξής θα υπάγονται στο γενικό σύστημα ασφάλισης ασθενείας και αναπηρίας, όπως συμβαίνει ήδη στον ιδιωτικό τομέα.
Belgique : de nombreuses nouveautés entrent en vigueur dès le 1er juin
Santé, assurances, chèques-services, tabac et emploi public : plusieurs réformes impactent désormais la vie quotidienne des citoyens
Le mois de juin débute avec une série de mesures qui touchent différents domaines de la vie en Belgique, allant de la santé publique à la protection sociale, en passant par la consommation, les assurances et le secteur ferroviaire.
Parmi les changements les plus visibles figure l’extension du principe de l’emballage neutre à l’ensemble des produits liés au tabac et à la consommation de substances à fumer. Les cigares, cigarillos, tabacs pour pipe, feuilles à rouler, filtres, tubes ainsi que certains accessoires ne pourront plus être commercialisés dans des emballages arborant logos, couleurs attractives ou éléments marketing distinctifs. Les autorités souhaitent ainsi réduire l’impact publicitaire de ces produits, notamment auprès des jeunes.
Autre mesure importante : l’élargissement du remboursement du vaccin Gardasil9 contre le papillomavirus humain (HPV). Désormais, les adultes âgés de 19 à 30 ans qui n’ont pas encore été vaccinés pourront également bénéficier de cette intervention. Le HPV est impliqué dans plusieurs formes de cancers et représente environ 5 % des cas de cancer. Grâce à l’intervention de l’assurance maladie, le coût restant à charge du patient tombe à 12,80 euros par injection, contre plus de 120 euros au tarif public.
Le dépistage néonatal s’enrichit lui aussi d’un nouvel examen. Les nouveau-nés seront désormais testés pour détecter le SCID, une déficience immunitaire sévère pouvant entraîner des complications extrêmement graves dès les premiers mois de vie. Ce contrôle sera réalisé via le prélèvement sanguin effectué au talon peu après la naissance.
Les utilisateurs de titres-services bénéficient quant à eux d’une simplification administrative. Les chèques arrivés à expiration à partir du 1er juin seront automatiquement remboursés, sans démarche supplémentaire, pour autant que les coordonnées bancaires du bénéficiaire soient correctement enregistrées.
En Flandre, une autre évolution marque la fin progressive du papier : les nouveaux titres-services ne seront plus délivrés qu’en version numérique. Les chèques papier déjà achetés resteront toutefois utilisables pendant une période transitoire pouvant aller jusqu’à un an.
Le secteur des assurances connaît également une évolution majeure avec l’élargissement du droit à l’oubli. Les personnes guéries d’un cancer ne devront plus signaler systématiquement cette maladie lors de certaines demandes d’assurance. Cette protection est désormais étendue aux assurances annulation de voyage, en plus des dispositifs déjà existants.
Les écochèques voient leur champ d’utilisation s’élargir. Ils pourront désormais servir à l’achat de produits alimentaires ou textiles certifiés Fairtrade, ainsi que de produits issus de l’aquaculture durable portant le label ASC. De nouveaux appareils électroménagers à haute performance énergétique rejoignent également la liste des achats autorisés.
Du côté des chemins de fer, une réforme importante entre en vigueur : les nouvelles recrues de la SNCB, d’Infrabel et de HR Rail seront engagées sous contrat de travail classique. Le système des nominations statutaires disparaît progressivement pour les futurs employés, dans le cadre d’une modernisation de la gestion des ressources humaines du secteur.
Enfin, le régime spécifique de pension pour inaptitude physique réservé à certains fonctionnaires cesse d’être accessible aux nouveaux entrants. Les futurs agents publics relèveront désormais du régime général d’assurance maladie-invalidité, aligné sur celui du secteur privé, tandis que les bénéficiaires actuels ne seront pas concernés par cette réforme.