Η φάση της αναστήλωσης
Η πρώτη φάση αναστήλωσης του έργου ξεκίνησε το 2012. Τον Μάιο του 2023 ξεκίνησε η τελική φάση, με επίκεντρο την αποκατάσταση των επτά ανώτερων πινάκων που απεικονίζουν τον Αδάμ και την Εύα, τους αγγέλους που ψάλλουν, τη Μητέρα του Θεού, την Αγία Τριάδα, τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Αιτία της καθυστέρησης
Η παράταση του χρονοδιαγράμματος οφείλεται στην ανακάλυψη στρωμάτων βαφής (overpainting) σε αρκετές περιοχές. Όπως εξήγησε η επικεφαλής της ομάδας αναστήλωσης Hélène Dubois: “Στα μέσα του 16ου αιώνα το πολύπτυχο υπέστη εκτεταμένη επαναβαφή για να καλυφθούν μικρές φθορές. Η επιπλέον έρευνα και αφαίρεση των στρωμάτων προκάλεσε φυσιολογικά καθυστερήσεις.”

Ενίσχυση της χρηματοδότησης
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο εργαστήριο αναστήλωσης, ο φλαμανδός υπουργός Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ben Weyts και η υπουργός Πολιτισμού Caroline Gennez ανακοίνωσαν πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 319.000 €, για την ολοκλήρωση της εργασίας. Το συνολικό κόστος της αποκατάστασης φτάνει πλέον τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Η σημασία της αποκατάστασης
Το Πολύπτυχο της Γάνδης αποτελεί αριστούργημα της πρώιμης φλαμανδικής τέχνης, με ανεκτίμητη πολιτιστική και ιστορική αξία. Η αναστήλωσή του είναι κρίσιμη για τη μέγιστη προστασία και ανάδειξη του έργου, ώστε να επιστρέψει στον καθεδρικό ναό σε πλήρη δόξα, προσφέροντας εμπειρία υψηλής αισθητικής και πνευματικής εγρήγορσης στους επισκέπτες από άνοιξη 2027 και μετά.

Η καθυστέρηση της επιστροφής του πολύπτυχου αποτελεί ενδεικτικό δείγμα της προσοχής και τεχνογνωσίας που απαιτείται στην συντήρηση τέτοιων μνημείων. Η πρόσθετη επένδυση διασφαλίζει ότι ο θησαυρός της Γάνδης θα παρουσιαστεί ανακαινισμένος με ασφάλεια και σεβασμό στην κορυφαία τέχνη των Φαν Άικ.

The post Αποκατάσταση του Πολύπτυχου της Γάνδης: καθυστέρηση έως την Άνοιξη του 2027 appeared first on .

Η αποκατάσταση του βωμού ξεκίνησε στις 12 Σεπτεμβρίου 2012 με τα εξωτερικά πάνελ και διήρκεσε μέχρι τον Οκτώβριο του 2016. Η δεύτερη φάση ολοκληρώθηκε το 2019.

The final restoration phase of the Ghent Altarpiece will begin soon in our museum!
Just now, the last panel was wrapped and packed for transport.
You’ll be able to watch the restorers from @kikirpabe live at work in the heart of the museum! pic.twitter.com/BaY0YxI6jX

— MSK Gent (@mskgent) May 2, 2023

Η τρίτη και τελευταία φάση ξεκίνησε την Τρίτη. Η αποκατάσταση τώρα αφορά το άνωθεν κομμάτι του πολύπτυχου και τα εσωρικά κλείστρα. Ήτοι, επτά κομμάτια: τρία κεντρικά της Παναγίας, του Θεού Πατέρα και του Ιωάννη του Βαπτιστή καθώς και τα πλαϊνά πάνελ που αποτελούνται από τον Αδάμ και την Εύα και αγγέλους που τραγουδούν.

Για τα τρία κεντρικά πάνελ, οι ειδικοί θα αντιμετωπίσουν μια πρόκληση λόγω της σημαντικής παρουσίας του μπροκάρ. Πρόκειται για μια εξελιγμένη τεχνική απομίμησης υφασμάτων για την απεικόνιση ακριβών μεταξωτών υφασμάτων. Περιέχει μεταξύ άλλων μπογιά, αλουμινόχαρτο, κερί και φύλλα χρυσού. Η συγκεκριμένη σύνθεση κάνει την αποκατάστασή του μια εξόχως λεπτή διαδικασία.

Αν όλα πάνε όπως είχε προγραμματιστεί, το Πολύπτυχο της Γάνδης θα επιστρέψει στην αρχική του κατάσταση, αυτή του 1432 δηλαδή, το 2026.

Το Πολύπτυχο είναι ένα μνημειώδες έργο της φλαμανδικής τέχνης, δια χειρός των αδερφών Γιάν και Χούμπερτ φαν Άικ. Ολοκληρώθηκε το 1432 και είναι εξαιρετικά φιλοτεχνημένο, με έντονα λαμπερά χρώματα και εξαιρετικές λεπτομέρειες. Αποτελεί έκφραση της χριστιανικής πεποίθησης ότι η σωτηρία του ανθρώπου οφείλεται στη θυσία του Ιησού Χριστού, του Αμνού του Θεού, εξού και το γεγονός ότι το πολύπτυχο είναι γνωστό και ως η Προσκύνηση του Αμνού ή ο Αμνός του Θεού.

Η αποκατάσταση πραγματοποιείται από το Βασιλικό Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Κληρονομιάς (Institut royal du Patrimoine artistique).

The post Τρίτη και τελευταία φάση της αποκατάστασης του Πολύπτυχου της Γάνδης appeared first on .

Η υποχρέωση ισχύει ήδη για τους διανομείς συνδρομητικής τηλεόρασης όπως η Proximus ή η Telenet και υπηρεσίες ροής όπως το Netflix και το Amazon. Αυτές οι εταιρείες κερδίζουν τουλάχιστον μέρος των εσόδων τους από τη μετάδοση φλαμανδικών ταινιών και σειρών. Υποχρεούνται είτε να επενδύσουν απευθείας στην παραγωγή φλαμανδικών ταινιών, σειρών και ντοκιμαντέρ είτε να μεταφέρουν ένα συμφωνημένο ποσό στο Φλαμανδικό Οπτικοακουστικό Ταμείο.

Ο κόσμος των μέσων ενημέρωσης, ειδικά ο κόσμος των ψηφιακών μέσων, εξελίσσεται με αστραπιαία ταχύτητα. Πλέον, φλαμανδικές ταινίες και σειρές αποτελούν κομμάτι της ροής στις δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες όπως το YouTube και το TikTok.

Ως εκ τούτου, η φλαμανδική κυβέρνηση επεκτείνει την επενδυτική υποχρέωση για να καλύψει ψηφιακές πλατφόρμες όπως η Google (με το YouTube), το Meta και το TikTok. Επιπλέον θα πρέπει επίσης να συνεισφέρουν στη χρηματοδότηση φλαμανδικών οπτικοακουστικών παραγωγών.

Ο Φλαμανδός υπουργός ΜΜΕ, Benjamin Dalle, τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους ότι «Θέλουμε όλοι όσοι επωφελούνται από αυτό το φανταστικό περιεχόμενο να συνεισφέρουν σε αυτό. Θα είναι η πρώτη φορά που πλατφόρμες ροής όπως το TikTok, το Meta και το YouTube θα συνεισφέρουν οικονομικά στις φλαμανδικές παραγωγές».

Οι εισφορές καθορίζονται με βάση τον κύκλο εργασιών των εταιρειών μέσων ενημέρωσης. «Θα πρέπει να δώσουν έως και το 4% του τζίρου τους στη Φλάνδρα για να επενδύσουν σε τοπικό περιεχόμενο», πρόσθεσε ο κ. Dalle.

The post Google, Instagram και TikTok υποχρεώνονται να επενδύσουν σε βελγικές ταινίες και σειρές appeared first on .

Για ένα ολόκληρο έτος, το Palais de la Dynastie στις Βρυξέλλες φιλοξένησε την έκθεση πολυμέσων για τον Πίτερ Μπρίγκελ τον Πρεσβύτερο. Πάνω από 60.000 επισκέπτες από όλο τον κόσμο μεταφέρθηκαν πίσω στον 16ο αιώνα για να ζήσουν τον εκπληκτικό κόσμο του Μπρίγκελ. Τώρα είναι η σειρά της τριάδας των φαν Άικ, Μπρίγκελ και Ρούμπενς.

Έμφαση στις λεπτομέρειες

Στο «Meet The Masters», τα έργα των τριών ζωγράφων ζωντανεύουν με την χρήση εικόνων υψηλής τεχνολογίας, χαρτογράφησης βίντεο και προβολών 360°, η οποία καθιστά δυνατή τη μεγέθυνση εντυπωσιακών λεπτομερειών. Μέσα από μια συναρπαστική εμπειρία ήχου και χάρη στον ηχητικό οδηγό που δημιουργήθηκε από ιστορικούς τέχνης και ειδικούς που μελέτησαν εκτενώς τη λογοτεχνία και τις εκδόσεις -τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά- ο επισκέπτης αποκτά μια σφαιρική γνώση για τους μεγάλους δασκάλους και τις μεθόδους εργασίας τους.

Το ηχητικό τοπίο, το εξειδικευμένο ιστορικό υπόβαθρο, η ιστορία και τα πολλά ειδικά εφέ δημιουργούν μια εμπειρία που μοιάζει σαν να μεταφέρει όντως τον θεατή στην εποχή των ζωγράφων.

Χρήσιμες Πληροφορίες

Palais de la Dynastie, Mont des Arts, 1000 Brussels

ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗΣ ΩΣ ΤΙΣ 31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021  

Τρίτη – Κυριακή: 10:00 π.μ. – 6:00 μ.μ.

Γκισέ εισιτηρίων ανοικτό έως και 1 ώρα πριν από το κλείσιμο
Τελευταία πώληση εισιτηρίων στο γκισέ στις 5 μ.μ.
Η τελευταία επίσκεψη ξεκινά στις 5.15 μ.μ.
Προτεραιότητα σε επισκέπτες με online κρατήσεις

Κράτηση εισιτηρίων μέσω διαδικτύου, εδώ.

The post Meet the Masters: φαν Άικ, Ρούμπενς και Μπρίγκελ όπως δεν τους έχετε ξαναδεί appeared first on .

Για παράδειγμα, ο Ρέμπραντ πάντοτε είχε κοντά του τα μολύβια και τα μελάνια του για να αποτυπώσει άμεσα σε εικόνα όλες εκείνες τις ιδέες που γεννούσε στο μυαλό του η αστείρευτη έμπνευσή του. Όπως, επίσης, και στα εμφανώς αυτοσχέδια σκαριφήματά του οργάνωνε τις μελλοντικές, μεγαλόπνοες και περίπλοκες δημιουργίες του.

Όμως στις περισσότερες περιπτώσεις το ίδιο το σχέδιο αποτελεί τον τελικό σκοπό, το εντελές έργο κι όχι την ενδιάμεση σπουδή. Η αποκλειστική ενασχόληση με το σχέδιο του μεγάλου αυτού «δασκάλου» της ζωγραφικής είναι κοινό στοιχείο με πλήθος καλλιτεχνών που έλαμψαν στον λεγόμενο «χρυσό αιώνα» της ολλανδικής ζωγραφικής, όπως περίτρανα το αποδεικνύει η έκθεση «Μεγάλες Γραμμές: σχέδια Ολλανδών και Φλαμανδών από το Μουσείο Βικτόρια και Άλμπερτ», που θα φιλοξενηθεί από την 1η Μαρτίου έως τις 23 Ιουνίου στο Ίδρυμα Μπαριέ της Α Κορούνια στη Γαλικία (Ισπανία), με αφορμή την 350η επέτειο από τον θάνατο του Ρέμπραντ και των 450 χρόνων από εκείνον του Πίτερ Μπρίγκελ του Πρεσβυτέρου.

Η πρώην επιμελήτρια του Μουσείου Βικτόρια και Άλμπερτ (V&A) Λουίζ Κούλινγκ τονίζει πως η ενδελεχής μελέτη και γνώση των σχεδίων της περιόδου εκείνης ήταν έως πρόσφατα αποκλειστικό προνόμιο του ακαδημαϊκού χώρου. Όμως αυτή η σχετική έλλειψη των μελετών διακόπηκε με την έκδοση, το 2014, ενός πλήρους καταλόγου στον οποίον συνεργάσθηκαν δύο διεθνείς ειδήμονες στον τομέα αυτό, η Τζέιν Σόαφ Τέρνερ και Κρίστοφερ Ουάιτ. Οι δύο ειδικοί αφιέρωσαν μία ολόκληρη δεκαετία στην ανάλυση των σχεδίων που βρίσκονται στη συλλογή του V&A, η οποία είναι μία από τις πλουσιότερες στον κόσμο με 700 έργα.

Η έκθεση στην πρωτεύουσα της Γαλικίας φιλοξενεί έργα από 90 δημιουργούς της εποχής, από παγκόσμια αναγνωρισμένους «μαέστρους» όπως οι Ρέμπραντ Φαν Ριν, Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς, Άντονι Φαν Ντικ, Μπρίγκελ ο Πρεσβύτερος, έως λιγότερο γνωστών όπως οι Χανς Μπολ, Μάτις Κοκ, Γιαν Σβαρτ φαν Γκρόνιγκεν, Λάμπερτ Λόμπαρντ και Πίτερ Κέκε φαν Ελστ.

Στη μεγάλη αίθουσα του εκθεσιακού χώρου, τα σχέδια πλαισιώνουν τοποθετημένα σε χρονολογική σειρά τα έργα των μεγάλων δημιουργών, των Ρέμπραντ και Ρούμπενς. Για να παρακολουθήσει ο θεατής τα έργα, μεγάλες επιγραφές εξηγούν τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που περιέβαλαν κι επηρέασαν τη δουλειά των δημιουργών τους. Ιδιαίτερα, υπογραμμίζεται πώς τον 17ο αιώνα η οικονομία της περιοχής αναπτύσσεται και μαζί της αναδύεται μία νέα εθνική ταυτότητα με την ανεξαρτησία της Δημοκρατίας των Κάτω Χωρών στον Βορρά. Ταυτόχρονα, στην ελεγχόμενη από την Ισπανία περιοχή γνωστή ως Φλάνδρα, ανθεί η τέχνη και η κουλτούρα, με πρωτεργάτη τον Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς, καθιστώντας την Αμβέρσα ένα από τα κυριότερα ευρωπαϊκά δημιουργικά κέντρα. Στον καθολικό νότο, η θρησκευτική θεματολογία εξακολουθεί να κυριαρχεί, ενώ στον προτεσταντικό βορρά στον καμβά πρωταγωνιστές είναι τα τοπία, οι σκηνές από καταστήματα και την αγορά και από τη νέα τυπολογία, το «γένος» των σκηνών από την καθημερινή ζωή. Με την αποδημία των προτεσταντών καλλιτεχνών προς τον ελεύθερο βορρά, οι πόλεις της περιοχής (Άμστερνταμ, Χάρλεμ, Ουτρέχτη) μετατρέπονται σε κέντρα πληθωρικής καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Διαιρεμένη σε πέντε τμήματα, η έκθεση αναδεικνύει τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στους καλλιτέχνες στην απόδοση τοπίων, προσωπογραφιών, μελετών βοτανικής, ή σχεδίων για βιτρό. Η αυστηρή διαδοχή των εκτεθειμένων σχεδίων, διαφορετικών σε μέγεθος, τεχνική και τελάρο, διακόπτεται από μία λεπτομερειακή ανάλυση των έργων του Ρέμπραντ και του Ρούμπενς.

Για την μελέτη του Ρέμπραντ, η επιμελήτρια επέλεξε ως κεντρικό θέμα το σχέδιο «Μελέτη του ηθοποιού Βίλεν Ράιτερ ως χωρικού» (1634 περίπου). Στην επιγραφή περιγράφεται πως ο καλλιτέχνης φιλοτέχνησε διάφορες παραλλαγές του προσώπου του ηθοποιού και πως στη συγκεκριμένη ενσωμάτωσε το κοστούμι του χωρικού. Ο Ρέμπραντ χρησιμοποίησε και τα δάκτυλά του για να τροποποιήσει τις φωτοσκιάσεις και τις γραμμές του σχεδίου, ώστε να επιτύχει την καλύτερη αντίθεση στους όγκους του, ενώ πέρασε και με καφετιά μελάνι το χαρτί για να τονίσει την αντίθεση με τη μαύρη μελάνη που χρησιμοποίησε για να ιχνογραφήσει την σιλουέτα του ηθοποιού.

Το δεύτερο σημαντικό σχέδιο στην έκθεση είναι η «Μελέτη καθισμένης γυναίκας» (1606) του Ρούμπενς. Η λεπτεπίλεπτη μορφή της νεαρής γυναίκας, που αναπαριστά την Παρθένο Μαρία, επελέγη επίσης και για την αφίσα της έκθεσης που κανείς μπορεί να δει κολλημένη στους τοίχους του κέντρου της Α Κορούνια. Πρόκειται για ένα σχέδιο σε κόκκινη και μαύρη μελάνη που ο Ρούμπενς φιλοτέχνησε κατά την περίοδο της μαθητείας του στην Ιταλία. Πρόκειται για προκαταρκτική μελέτη για το έργο του «Η περιτομή του Χριστού» που βρίσκεται σε μία εκκλησία της Γένοβας.

Πληροφορίες έκθεσης
«Trazos maestros: dibujos holandeses y flamencos del Victoria and Albert Museum»
1η Μαρτίου – 23 Ιουνίου 2019
Fundación Barrié
Cantón Grande, 9 – 15003 A Coruña
Ιστοσελίδα έκθεσης, εδώ. 

Γιώργης-Βύρων Δάβος
Πηγή: Εl Pais / ΑΠΕ-ΜΠΕ

The post Σχέδια ζωγράφων του ολλανδικού και φλαμανδικού «Χρυσού Αιώνα» σε έκθεση στην Ισπανία appeared first on .

Ο Μπέρναρντ φαν Ορλέι (Bernard van Orley) ήταν ένα από τα σημαντικά πρόσωπα της Αναγέννησης στις Κάτω Χώρες. Γεννήθηκε και απεβίωσε στις Βρυξέλλες και ήταν καλλιτέχνης της Αυλής των ηγεμόνων του οίκου των Αψβούργων (όπως της Μαργαρίτας της Αυστρίας και της Μαρίας της Ουγγαρίας) και «υπηρέτησε ως ένα είδος αρμοστή για τις τέχνες για το δημοτικό συμβούλιο της πόλης των Βρυξελλών». Ήταν ιδιαίτερα παραγωγικός, επικεντρωνόταν στη σχεδίαση των έργων του και άφηνε την εκτέλεσή τους κατά μέγα μέρος σε άλλους, όσον αφορά στη ζωγραφική, και ολοσχερώς όσον αφορά τις ταπισερί και τις υαλογραφίες. Τα θέματα των πινάκων του είναι κυρίως θρησκευτικές συνθέσεις ή πορτρέτα, κυρίως των Αψβούργων, που επαναλαμβάνονταν σε πολλές παραλλαγές από το εργαστήριό του, με λίγα θέματα από τη μυθολογία.

Τα Χαρακτικά της εποχής του Bruegel (Prints in the Age of Bruegel), παρουσιάζεται από κοινού από το BOZAR και τη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Βελγίου. Αντικατοπτρίζει μια εικόνα της τυπογραφίας στη Νότια Ολλανδία στην εποχή του Bruegel. Τα χαρακτικά του γνωστού φλαμανδού είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου: στη σκιά του υπάρχουν πολλά διαμάντια της χαρακτικής τέχνης που περιμένουν να βγουν στο φως. Φυσικά το μέσο, ευέλικτο και ποικίλο, προσφερόταν για διάφορες μορφές χρήσης. Από εκτυπώσεις εφημερίδας μέχρι ως όργανο προπαγάνδας. Συνεπώς, η άφιξη και η άνθηση της τέχνης της εκτύπωσης στην εποχή του Bruegel δεν είναι απλώς μια ιστορική επιτυχία. Η λαμπρή δεξιοτεχνία και το τολμηρό επιχειρηματικό πνεύμα διαδραμάτισαν επίσης σημαντικό ρόλο.

Πληροφορίες για τις εκθέσεις

Bernard van Orley: Brussels and the Renaisance
20 Φεβρουαρίου – 26 Μαΐου 2019
Είσοδος: € 16 – 14 (κάτω των 26 και άνεργοι, τις Τετάρτες: € 2)

Prints in the Age of Bruegel
27 Φεβρουαρίου – 23 Ιουνίου 2019
Είσοδος: € 14 – 12 (κάτω των 26 και άνεργοι, τις Τετάρτες: € 2)

Palais des Beaux-Arts – BOZAR
rue Ravenstein 23, 1000 BXL

The post «Στην εποχή του Bruegel» – διπλή έκθεση στο BOZAR, με επίκεντρο την φλαμανδική τέχνη του 16ου αι. appeared first on .

Προφανώς δεν ήταν εύκολο να είσαι ζωγράφος σε έναν ανδροκρατούμενο, πατριαρχικό κόσμο καλλιτεχνών. Τα έργα της Πέιτερς ταξιδεύουν από το Βασιλικό Μουσείο Καλών Τεχνών της Αμβέρσας, ρίχνοντας τα φώτα της δημοσιότητας σε μία από τις σπάνιες γυναίκες που αποφάσισαν να γίνουν ζωγράφοι στην εποχή των Ρούμπενς και Ρέμπραντ. Σήμερα, η Κλάρα Πέιτερς θεωρείται η πρώτη σημαντική ζωγράφος της Ολλανδικής χρυσής εποχής και η πιο διάσημη Φλαμανδή γυναίκα ζωγράφος του 17ου αιώνα.

Γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για το έργο της παρά για τη ζωή της, της οποίας πολλές πτυχές ακόμα και σήμερα εξακολουθούν να είναι ασαφείς, ιδιαίτερα εκτός της περιόδου 1607-1621 από την οποία αντλούμε πληροφορίες μέσω των έργων της. Ενώ οι γυναίκες ζωγράφοι ειδικεύονται σε νεκρές φύσεις, κυρίως λουλούδια, που δεν απαιτούν γνώση της ανατομίας, κάτι αδύνατον για τις γυναίκες της εποχής, η Πέιτερς ζωγράφισε κυρίως θέματα, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και ήταν η σημαντικότερη από τους καλλιτέχνες που διαμόρφωσαν τις παραδόσεις των Ολλανδών ontbijtjes. Απλά φαγητά και απλά δοχεία, σκηνές πρωινού, ενώ στα έργα της υπάρχει η προσεκτική απεικόνιση διαφόρων ειδών τυριού.

Το πρώτο χρονολογημένο και υπογεγραμμένο έργο της Πέιτερς είναι του 1607. Η τεχνική του βερνικιού και η συνθετική πολυπλοκότητα αυτού του έργου δείχνουν, όπως και σε άλλα πρώιμα έργα, την ικανότητα ενός άρτια εκπαιδευμένου καλλιτέχνη. Από αυτό συμπεραίνεται ότι εκπαιδεύτηκε στην Αμβέρσα, μια πόλη όπου οι καλλιτέχνες τόνιζαν τη λεπτομέρεια και το προσεκτικό φινίρισμα στους πίνακές τους.

Όμως κανένα αρχείο της μαθητείας της δεν έχει βρεθεί. Οι περισσότεροι καλλιτέχνες, καθώς και οι μαθητευόμενοι συμπεριλήφθηκαν στα αρχεία του τοπικού Τάγματος του Αγίου Λουκά. Ωστόσο, το όνομά της δε βρίσκεται σε κανένα από τα αρχεία της συντεχνίας στην Αμβέρσα, ούτε εκείνες του Άμστερνταμ, Χάρλεμ, Ντελφτ, τη Χάγη. Οι μελετητές εικάζουν ότι μπορεί να ήταν κόρη ζωγράφου, έτσι το όνομά της δεν αρχειοθετήθηκε ποτέ.

Υπάρχουν κάποιοι που αναζητούν μια σχέση ανάμεσα στην Πέιτερς και το ζωγράφο Osias Beert, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των νεκρών φύσεων τύπου «breakfast» και θεωρείται μέχρι και σήμερα ένας από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες της πρώιμης γενιάς των ζωγράφων της Φλάνδρας. Το όνομά της έχει επίσης συνδεθεί με καλλιτέχνες όπως ο Hans van Essen και οJan van der Beeck, ενώ άλλοι θεωρούν πως ίσως ο Jan Bruegel ο Πρεσβύτερος ήταν πιθανώς δάσκαλός της.

Στο αρχείο της πόλης της Αμβέρσας υπάρχουν έγγραφα που δείχνουν ότι η Clara Peeters, κόρη του Jan Peeters, βαφτίστηκε στις 15 Μαΐου του 1594 στην εκκλησία του Αγίου Walburga στην Αμβέρσα. Ένα δεύτερο έγγραφο αναφέρει ότι ο γάμος ανάμεσα στην Clara Peeters και τον Henricus Joosen έγινε στις 31 Μαΐου 1639 στον ίδιο ναό. Ωστόσο, τόσο το Clara και ιδιαίτερα το Peeters ήταν κοινά ονόματα στην Αμβέρσα. Αν βαφτίστηκε το 1594 αυτό σημαίνει ότι  τα έργα του 1607 έγιναν όταν ήταν 12 ή 13. Πράγμα απίθανο λένε οι ειδικοί, που υποστηρίζουν ότι πρέπει να γεννήθηκε γύρω στα 1580. Η Πέιτερς σταμάτησε όπως φαίνεται να ζωγραφίζει το 1621. Λόγω των πολλών αντιγράφων των έργων της, κάποιοι εικάζουν ότι μπορεί να ήταν επικεφαλής ενός μικρού σχολείου καλλιτεχνών. Η ημερομηνία του θανάτου της δεν έχει βρεθεί σε κανένα αρχείο.

Η Πέιτερς, εκτός από σπουδαία ζωγράφος, ήταν μια πολύ θαρραλέα γυναίκα, σε έναν κόσμο που οι άντρες κυριαρχούσαν με κάθε τρόπο. Για να γίνει μια γυναίκα ζωγράφος ή γλύπτης, έπρεπε να περάσει από πολύ σχολαστικές και εκλεπτυσμένες διαδικασίες μαθητείας. Το κοινωνικό καθεστώς των καλλιτεχνών, ακόμα και στις ακαδημίες, εξακολουθούσε να είναι ανδροκρατούμενο, αιώνες μετά. Οι γυναίκες ήταν καταδικασμένες να ζωγραφίζουν λουλούδια, καθώς δεν είχαν καμία σχέση με την ανατομία και το γυμνό. Η ανάδειξή τους από τα μουσεία του κόσμου ήταν εξίσου δύσκολη. Μπορεί να μην έχουν τη μεγαλοπρέπεια και το κύρος των ανδρών συναδέλφων τους, αλλά έχουν δύναμη και ηρωισμό. Οι σπάνιες εκθέσεις που γίνονται για να τις συστήσουν σήμερα στο κοινό, μας κάνουν να ανατρέχουμε στην εποχή τους με ανανεωμένο ενδιαφέρον για τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν.

Ας θυμηθούμε τι επικρατούσε στη δική μας Σχολή Καλών Τεχνών. Ο εικοστός αιώνας αρχίζει με μια γενική διάθεση αυτοδιοίκησης και ανεξαρτησίας του Σχολείου Καλών Τεχνών του Ιδρύματος. Οι σπουδαστές της σχολής, στις αρχές του 20ού αιώνα, «άφηναν γένια, φορούσαν τζογέ παντελόνια, δεν τους έλειπε το τσιγάρο ούτε η μαγκιά». Οι καλές οικογένειες της Αθήνας δίσταζαν να στείλουν τις κόρες τους στο περιβάλλον αυτό των νεαρών τραμπούκων. Παρ’ όλα αυτά, η νοοτροπία αρχίζει να αλλάζει. Η Σοφία Λασκαρίδου καταφεύγει στο βασιλέα προκειμένου να κάμψει την αντίσταση του Λύτρα και καταφέρνει να φοιτήσουν κορίτσια σε ένα τμήμα θηλέων στο οποίο διδάσκει ο Ροϊλός «μόνο για αντιγραφή τοπίων και ανθέων». Τα κορίτσια πληρώνουν «15 δραχμάς» για τη Σχολή. Είναι σε ένα τμήμα εντελώς ανεξάρτητο. Η πρόοδος των σπουδών τους δεν είναι πολύ ενθαρρυντική, με αποτέλεσμα να κληθούν σε εξετάσεις. «Εις ουδεμία δεσποινίδα επιτρέπεται του λοιπού να φοιτά εις την τάξιν της αγαλματογραφίαςπριν διά διαγωνισμού να καταδειχθή η προς τούτο ικανότης αυτής».

—

Info έκθεσης: The Art of Clara Peeters | 25 Οκτωβρίου 2016 – 19 Φεβρουαρίου 2017 | Museo del Prado

Πηγή: elculture.gr

The post Το μουσείο Πράδο κάνει την πρώτη έκθεση σε γυναίκα μετά από 200 χρόνια appeared first on .