Μεταξύ των συμμετεχόντων θα είναι η Μαρία Καρυστιανού, Πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων Τεμπών, ο Χρήστος Ράμμος, πρώην Πρόεδρος της ΑΔΑΕ και επίτιμος Αντιπρόεδρος του ΣτΕ, καθώς και κορυφαίοι νομικοί επιστήμονες όπως ο Juan Fernando López Aguilar, ευρωβουλευτής του S&D, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης της Ισπανίας, ο Ιωάννης Δρόσος, Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών, και η Daniela Mainenti, Καθηγήτρια Συγκριτικού Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο UniNettuno της Ρώμης.

Στόχος της συζήτησης είναι να εξεταστεί ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Δικαίου σε περιπτώσεις όπου εθνικές συνταγματικές ρυθμίσεις —όπως το άρθρο 86, που αφορά την ποινική ευθύνη υπουργών— εμποδίζουν την έρευνα των ευρωπαϊκών αρχών και την πλήρη εφαρμογή των θεμελιωδών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η προβληματική χρήση του άρθρου 86 έχει επανειλημμένα αναδειχθεί ως εργαλείο που οδηγεί σε ατιμωρησία, δημιουργώντας στην πράξη πολίτες δύο ταχυτήτων: προνομιούχους και μη.

Όπως τονίζει ο διοργανωτής, ο έλληνας ευρωβουλευτής Νικόλας Φαραντούρης, η εκδήλωση δεν φέρει κομματικό χαρακτήρα. Σκοπός της είναι να ανοίξει ένας καθαρός, σοβαρός και επιστημονικός διάλογος για ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα του κράτους δικαίου. «Ήρθε η ώρα να μιλήσουμε ανοιχτά, χωρίς κομματικά στεγανά. Μόνο με την αλήθεια και τη δικαιοσύνη ως οδηγό», σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Η πρωτοβουλία επιδιώκει να φωτίσει τα πεδία όπου το ευρωπαϊκό και το εθνικό δίκαιο συγκρούονται, προωθώντας μια συζήτηση απαραίτητη για τη λειτουργία της δημοκρατίας και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.

9 Δεκεμβρίου 2025, ώρα 12.00 – 14.00
Αίθουσα 01C51 Spaak, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

The post Άρθρο 86: ανοιχτή συζήτηση για την υπεροχή του Ευρωπαϊκού Δικαίου και τα όρια του Συντάγματος appeared first on .

Το βελγικό Σύνταγμα εγκρίθηκε σαν σήμερα (7 Φεβρουαρίου) το 1831. Ενώ εξακολουθεί να ισχύει σήμερα —παραμένει το θεμέλιο του κράτους δικαίου— και επηρεάζει τις ζωές των ανθρώπων που ζουν στη χώρα σε καθημερινή βάση, η γνώση για το σύνταγμα είναι περιορισμένη στο Βέλγιο, ειδικά σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες για παράδειγμα, του οποίου οι τροποποιήσεις αναφέρονται σε καθημερινή σχεδόν βάση.

«Το βελγικό Σύνταγμα είναι ένα από τα παλαιότερα που εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται. Μόνο το αμερικανικό και το νορβηγικό είναι παλαιότερα», δηλώνει ο καθηγητής του KU Leuven, Stefan Sottiaux, ο οποίος ειδικεύεται στο συνταγματικό δίκαιο. «Μπορούμε να είμαστε πολύ περήφανοι για αυτό».

Πέρα από την ιστορική σημασία, η γνώση του Συντάγματος αποτελεί σημαντικό θεμέλιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Αυτός ο οδηγός καθορίζει όλα όσα χρειάζεται (και θέλετε) να γνωρίζετε σχετικά με τη βελγική νομοθεσία και τα δικαιώματα.

Πέντε μέρες για το προσχέδιο

Το βελγικό Σύνταγμα έχει τις ρίζες του από τη βελγική επανάσταση του 1830 και του 1831. Στις 25 Αυγούστου 1830, μια ομάδα ταραχοποιών συγκεντρώνεται γύρω από το θέατρο Monnaie στις Βρυξέλλες, λίγα λεπτά μακριά από την Grand Place.

Εδώ, η όπερα La Muette de Portici ανεβαίνει για τα γενέθλια του προτεστάντη βασιλιά, Γουλιέλμου του Α” των Κάτων Χωρών (Willem I), ο οποίος βασίλεψε στη Βόρεια και Νότια Ολλανδία (μετέπειτα Βέλγιο) με εκτεταμένη δυσαρέσκεια, προκαλώντας τοπικές ταραχές, πρώτα στις Βρυξέλλες αλλά αργότερα και στις καθολικές πόλεις και επαρχίες του Νότου, οδηγώντας τελικά σε ανοιχτή εξέγερση κατά της ολλανδικής κυβέρνησης.

Ο Βασιλιάς προσπάθησε να ελέγξει αυτές τις εξεγέρσεις, αλλά ο στρατός ήταν επίσης διχασμένος, με τους νότιους στρατιώτες να εγκαταλείπουν μαζικά. Εξαιτίας αυτής της ήττας του στρατού, η Προσωρινή Κυβέρνηση του Βελγίου ανακήρυξε τη χώρα ανεξάρτητη στις 4 Οκτωβρίου 1830 με διάταγμα – αυτό αναγνωρίστηκε από τη Συνθήκη του Λονδίνου το 1832 – και διορίζει νέο βασιλιά: τον Λεοπόλδο Α”, της Σαξονίας-Κοβούργου-Ζάαλφελντ.

Γαλλική έμπνευση

Όταν ολοκληρώθηκαν οι συζητήσεις για το Βελγικό Σύνταγμα, το έγγραφο ψηφίστηκε και εγκρίθηκε από το Λαϊκό Συμβούλιο στις 7 Φεβρουαρίου 1831. Το νέο έγγραφο έδωσε στο Βέλγιο το καθεστώς μιας εθνικής, κληρονομικής, συνταγματικής και αντιπροσωπευτικής μοναρχίας.

Τότε αποτελούταν από 139 άρθρα χωρισμένα σε οκτώ τίτλους, εκ των οποίων ο τρίτος είναι ένας από τους σημαντικότερους, καθώς τα άρθρα του αφορούν τον διαχωρισμό νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας.

Σε αυτό συμπεριλήφθηκαν όσο το δυνατόν περισσότερες ελευθερίες, ωστόσο, δόθηκε μια ισορροπία μεταξύ σταθερότητας και ευελιξίας, πράγμα που σημαίνει ότι υπήρχε χώρος για την προσαρμογή του κειμένου σχετικά εύκολα, αλλά ο φιλοσοφικός πυρήνας παραμένει άθικτος. Αυτό διασφαλίζει ότι τα σύγχρονα θέματα, όπως η ταυτότητα φύλου, μπορούν να ενσωματωθούν εύκολα στο σύνταγμα.

Πολλές πτυχές του βελγικού Συντάγματος, όπως αποφασίστηκε τότε, βασίζονται στις ιδέες φιλοσόφων όπως ο Μοντεσκιέ και ο Μπενζαμέν Κονστάν, καθώς μεγάλο μέρος της βάσης του βρίσκεται στη φιλοσοφία του γαλλικού φιλελευθερισμού: με μότο το «liberte en tout et pour tous», το Βέλγιο βρήκε μέχρι και το δικό του σύνθημα για να ταιριάζει μ” αυτό της Γαλλίας (liberte, égalité, fraternité).

Είναι ενδιαφέρον ότι, καθώς πολλά από τα βασικά πρόσωπα πριν από τη Βελγική Επανάσταση ήταν δημοσιογράφοι, η ελευθερία του Τύπου και η απαγόρευση της λογοκρισίας συγκαταλέγονται στις κεντρικές ελευθερίες του κειμένου. Οι συγγραφείς του ήταν επίσης σχεδόν όλοι γύρω στα είκοσι, γεγονός που εξηγεί γιατί το κείμενο είναι τόσο προοδευτικό, ειδικά για την εποχή.

Το Σύνταγμα σήμερα

Η αρχική έκδοση του Συντάγματος φυλάσσεται σε θησαυροφυλάκιο στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. Είναι ακόμη ημιτελές, καθώς οι δημιουργοί ήθελαν να προσθέσουν ένα «προοίμιο», ένα εισαγωγικό κείμενο που εξηγεί τη φιλοσοφία και τα θεμέλια, όπως συνηθίζεται παγκοσμίως, αλλά αυτό δεν κατέστη ποτέ δυνατό μέχρι σήμερα.

Το ισχύον Σύνταγμα περιλαμβάνει 198 άρθρα που ορίζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τη βασική δομή του Βελγίου.

Για να τιμήσει την 192η επέτειο του Βελγικού Συντάγματος, το Βελγικό Πανεπιστήμιο KU Leuven δημιούργησε έναν ιστότοπο για να τονίσει τη σημασία του στο ευρύ κοινό. Αναλυτικά η ιστορία του, συγκεκριμένα διατάγματα του Συντάγματος, καθώς και επεξηγήσεις επίκαιρων θεμάτων και συζητήσεων στις οποίες εξακολουθεί να διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο.

Ο Raf Geenens, καθηγητής ηθικής και φιλοσοφίας του δικαίου και εισηγητής της ιστοσελίδας, σημείωσε ότι το γεγονός ότι το Σύνταγμα δεν είναι ευρέως γνωστό στο Βέλγιο είναι λόγω του καθεστώτος του ως ομοσπονδιακού κράτους, το οποίο αποτελείται από μια κεντρική κυβέρνηση και έναν αριθμό οντοτήτων που όλες έχουν τις δικές τους εξουσίες που δεν μπορούν να περιοριστούν από την κεντρική αρχή. «Ίσως το ομοσπονδιακό μοντέλο να έχει γίνει λιγότερο δημοφιλές».

The post 192 χρόνια Βελγικού Συντάγματος: μια σύντομη αναδρομή appeared first on .

Η πρόταση, που παρουσιάστηκε από την Gitta Vanpeborgh των Φλαμανδών Σοσιαλδημοκρατών, στοχεύει να εισαγάγει το άρθρο 22 στο Σύνταγμα, το οποίο εγγυάται το δικαίωμα των ατόμων με αναπηρία στην πλήρη ένταξη στην κοινωνία. Το κείμενο έλαβε ομόφωνη υποστήριξη από τη Γερουσία, με εξαίρεση τις αποχές του συντηρητικού κόμματος N-VA και του δεξιού Vlaams Belang. Η πλειοψηφία των δύο τρίτων απαιτείται ακόμη στο Σώμα.

Το Βέλγιο επικύρωσε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες το 2009. Ωστόσο, μια έρευνα που διεξήγαγε η Unia σε 1.144 άτομα με αναπηρίες έδειξε ότι η κατάσταση διαβίωσής τους δεν είχε βελτιωθεί τα τελευταία έξι χρόνια. Το 60% εξ αυτών δήλωσε ότι η αναπηρία τους ήταν εμπόδιο για ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο. Ένα παρόμοιο ποσοστό θεώρησε ότι ο τρόπος που τους βλέπουν οι άλλοι τους εμπόδισε να ζήσουν τη ζωή που επιθυμούσαν.

The post Το Βέλγιο προχωρά στην συνταγματική κατοχύρωση δικαιωμάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες appeared first on .