Παρά τις μεγάλες καθυστερήσεις και τις αυξήσεις κόστους, τα έργα που εντάσσονται στο ευρωπαϊκό δίκτυο TEN-T θεωρούνται καθοριστικά για το μέλλον των μεταφορών στην ήπειρο. Σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2025, το κόστος των οκτώ μεγαλύτερων έργων του δικτύου έχει αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 82% σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις, ενώ η ολοκλήρωσή τους παρουσιάζει καθυστερήσεις που φτάνουν κατά μέσο όρο τα 17 χρόνια.

Παρόλα αυτά, οι υποστηρικτές των έργων εκτιμούν ότι πρόκειται για επενδύσεις που μπορούν να μεταμορφώσουν τον ευρωπαϊκό σιδηρόδρομο. Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη στρατηγική παίζουν οι λεγόμενες «σήραγγες βάσης» (base tunnels), οι οποίες κατασκευάζονται σε χαμηλότερο υψόμετρο μέσα στα ορεινά συγκροτήματα, αποφεύγοντας τις μεγάλες κλίσεις και τις διαδοχικές στροφές των παραδοσιακών γραμμών.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα είναι η Σήραγγα Βάσης του Γκόταρντ (Gotthard Base Tunnel) στην Ελβετία. Με κόστος περίπου 9,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι δίδυμες σήραγγες της διανοίχθηκαν σε βάθος που ξεπερνά τα 2.200 μέτρα κάτω από τις Άλπεις, επιτρέποντας τη σύνδεση της Ζυρίχης με το Μιλάνο σε μόλις δυόμισι ώρες, έναντι περίπου τεσσάρων ωρών στο παρελθόν.

Το έργο αποτελεί μέρος του δικτύου NEAT (Neue Eisenbahn Alpentransversale), που δημιουργεί έναν σιδηροδρομικό άξονα υψηλής χωρητικότητας ανάμεσα στη Βόρεια Θάλασσα και τις βιομηχανικές περιοχές της Ιταλίας, μέσω της Ελβετίας.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Αυστρία με τη Σήραγγα Βάσης του Μπρένερ (Brenner Base Tunnel), η οποία θα συνδέει το Ίνσμπρουκ με το Μπολτσάνο της Ιταλίας. Το έργο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2032, έπειτα από σχεδόν 38 χρόνια κατασκευής και τη διάνοιξη συνολικά 225 χιλιομέτρων σηράγγων. Με επένδυση περίπου 8,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα μειώσει τον χρόνο ταξιδιού από δύο ώρες σε μόλις 50 λεπτά.

Νότια της Βιέννης κατασκευάζεται επίσης η Σήραγγα Βάσης του Ζέμμερινγκ (Semmering Base Tunnel), μήκους 27 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 4,3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η νέα γραμμή, που αναμένεται να λειτουργήσει το 2030, θα ενισχύσει τις συνδέσεις της Αυστρίας με την Ιταλία, τη Σλοβενία και την Αδριατική. Παράλληλα, θα υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την ιστορική Semmeringbahn, η οποία σήμερα προστατεύεται ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Ωστόσο, η πρόοδος δεν είναι ίδια σε όλη την Ευρώπη. Η Γερμανία εξακολουθεί να υστερεί στην ανάπτυξη των απαραίτητων συνδέσεων στη Βαυαρία, ενώ η Γαλλία αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες στο έργο της σύνδεσης Λυών – Τορίνο μέσω της σήραγγας Mont Cenis στις Άλπεις.

Το έργο στοχεύει να μειώσει κατά περίπου ένα εκατομμύριο ετησίως τις διελεύσεις βαρέων οχημάτων από τις ορεινές διαδρομές και να μεταφέρει σημαντικό μέρος της κυκλοφορίας από τους δρόμους στους σιδηροδρόμους. Παράλληλα, προβλέπεται να αυξήσει τα διεθνή επιβατικά δρομολόγια από 6 σε 22 την ημέρα και να επιτρέψει ένα ταξίδι Παρίσι – Μιλάνο σε μόλις τέσσερις ώρες. Ωστόσο, εξαιτίας νομικών προσφυγών και τεχνικών δυσκολιών, η ολοκλήρωσή του ενδέχεται να μετατεθεί έως και το 2045.

Πέρα από τα βουνά, η Ευρώπη επενδύει και σε υποθαλάσσιες συνδέσεις. Το Fehmarnbelt Tunnel, αξίας 7,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα ενώσει τη Γερμανία με τη Δανία κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Η υποθαλάσσια σήραγγα μήκους 18 χιλιομέτρων θα συνδέει το γερμανικό νησί Fehmarn με το δανικό Lolland, χρησιμοποιώντας βυθισμένα τμήματα σκυροδέματος για τη διέλευση τόσο τρένων όσο και οχημάτων. Με την ολοκλήρωσή της, αναμένεται να μειώσει τον χρόνο μετακίνησης κατά περίπου δύο ώρες.

Παράλληλα με τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η επιτυχία του νέου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χάρτη δεν εξαρτάται μόνο από τις υποδομές. Ο γενικός γραμματέας της συμμαχίας σιδηροδρομικών φορέων ALLRAIL, Nick Brooks, υπογραμμίζει ότι απαιτείται καλύτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες κράτησης εισιτηρίων, δίκαιος ανταγωνισμός μεταξύ των εταιρειών, ίσοι όροι πρόσβασης στις γραμμές και επαρκής χρηματοδότηση.

Όπως επισημαίνει, οι νέες σήραγγες μπορούν να προσφέρουν ταχύτερα ταξίδια, περισσότερα δρομολόγια, χαμηλότερες τιμές και καλύτερες διεθνείς συνδέσεις, μόνο εφόσον συνοδευτούν από τις κατάλληλες πολιτικές και ρυθμίσεις. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος τα έργα δισεκατομμυρίων ευρώ να παραμείνουν υποχρησιμοποιημένα, χωρίς να επιτύχουν τον μετασχηματιστικό ρόλο που τους αποδίδεται σήμερα.

L’Europe mise sur des tunnels géants pour révolutionner le transport ferroviaire

Des Alpes à la mer Baltique, plusieurs projets colossaux ambitionnent de raccourcir les trajets, réduire les émissions de CO₂ et renforcer les liaisons ferroviaires internationales

L’Union européenne poursuit le développement d’un vaste réseau ferroviaire destiné à renforcer les connexions entre les pays du continent. Au cœur de cette stratégie figurent plusieurs méga-projets d’infrastructure, notamment des tunnels traversant massifs montagneux et fonds marins, avec l’objectif de rendre le train plus compétitif face à l’avion et à la voiture.

Ces investissements s’inscrivent dans le cadre du réseau européen TEN-T, même si leur réalisation s’avère plus complexe que prévu. Selon un rapport publié début 2025 par la Cour des comptes européenne, les grands projets actuellement en cours affichent des dépassements budgétaires moyens de 82 % et des retards atteignant en moyenne 17 années.

Malgré ces difficultés, les acteurs du secteur ferroviaire considèrent ces infrastructures comme essentielles pour l’avenir de la mobilité européenne. Une grande partie de ces réalisations repose sur le concept des tunnels de base, construits à faible altitude sous les chaînes montagneuses afin d’éviter les tracés sinueux et les fortes pentes.

La Suisse constitue aujourd’hui l’exemple le plus avancé avec le tunnel de base du Gothard, un ouvrage de référence dont les galeries ont été percées sous plus de 2.200 mètres de roche. Cette infrastructure a considérablement amélioré les liaisons entre le nord et le sud de l’Europe, réduisant notamment le trajet entre Zurich et Milan à environ deux heures et demie.

Le Gothard s’intègre dans le programme suisse NEAT, conçu pour créer un corridor ferroviaire performant reliant l’Italie au nord du continent et aux grands ports de la mer du Nord.

L’Autriche suit une trajectoire similaire avec le futur tunnel de base du Brenner, destiné à relier les réseaux autrichien et italien. Prévu pour entrer en service en 2032, cet immense chantier représente un investissement de près de 8,5 milliards d’euros. Une fois achevé, il permettra de réduire considérablement les temps de parcours entre le Tyrol autrichien et le nord de l’Italie.

Autre projet stratégique : le tunnel de base du Semmering, situé au sud de Vienne. Long de 27 kilomètres, il facilitera les échanges entre l’Autriche, la Slovénie, l’Italie et la région adriatique à partir de 2030, tout en complétant un réseau ferroviaire en pleine modernisation.

À l’ouest des Alpes, le projet Lyon-Turin demeure l’un des dossiers les plus débattus. Son objectif est de transférer une partie importante du trafic routier vers le rail, de réduire le nombre de poids lourds traversant les montagnes et de renforcer les liaisons internationales. Les promoteurs du projet estiment qu’il pourrait à terme permettre de relier Paris à Milan en environ quatre heures. Cependant, plusieurs recours juridiques et difficultés techniques ont ralenti le chantier, dont l’aboutissement pourrait ne pas intervenir avant le milieu des années 2040.

L’Europe développe également des infrastructures sous-marines. Le spectaculaire tunnel du Fehmarnbelt, entre l’Allemagne et le Danemark, constitue l’un des plus grands projets de ce type au monde. Long de 18 kilomètres et évalué à 7,7 milliards d’euros, il reliera l’île allemande de Fehmarn à l’île danoise de Lolland grâce à des éléments immergés sous la mer Baltique. Le gain de temps attendu pour les voyageurs est estimé à environ deux heures.

Pour les spécialistes du secteur, ces investissements ne suffiront toutefois pas à eux seuls. Ils soulignent que l’efficacité du futur réseau européen dépendra également d’une meilleure intégration des systèmes de réservation, d’une concurrence plus ouverte entre opérateurs ferroviaires et d’un accès équitable aux infrastructures.

Selon plusieurs acteurs du transport ferroviaire, ces conditions sont indispensables pour exploiter pleinement les nouvelles capacités offertes par les tunnels et les lignes à grande vitesse. Dans le cas contraire, certains projets risqueraient de ne pas atteindre le potentiel de transformation que leurs promoteurs leur attribuent aujourd’hui.

The post Η Ευρώπη σκάβει γιγαντιαίες σήραγγες κάτω από βουνά και θάλασσες και αλλάζει το τοπίο στις μετακινήσεις appeared first on .

Ο Πρόεδρος της Ελβετικής Συνομοσπονδίας Γιόχαν Σνάιντερ-Άμαν, η γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ, ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι και ο νέος καγκελάριος της Αυστρίας Κρίστιαν Κερν επιβιβάστηκαν στην αμαξοστοιχία «Gottardo 2016″ για τη διέλευση της σήραγγας, διάρκειας περίπου 30 λεπτών.

Πρόκειται για την μεγαλύτερη σιδηροδρομική σήραγγα στον κόσμο, η οποία ενώνει τη βόρεια και τη νότια Ευρώπη και θα αποτελέσει μια από τις βασικές σιδηροδρομικές συνδέσεις στις Άλπεις.

ΠΗΓΗ: REUTERS/ RUBEN SPRICH

Η διάνοιξη της σήραγγας ξεκίνησε το 1996 και κόστισε 12,2 δισεκατομμύρια ελβετικά φράγκα (10,9 δισ. ευρώ). Δίνει τη δυνατότητα ημερήσιας κυκλοφορίας 260 εμπορευματικών αμαξοστοιχιών, με ωριαία ταχύτητα 100 χλμ., και 65 επιβατηγών τρένων, με ταχύτητα μέχρι και 200 χλμ./ώρα. Η μεταφορά εμπορευμάτων έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει τον Δεκέμβριο του 2016.

ΠΗΓΗ: REUTERS/ RUBEN SPRICH

Στρατηγικός στόχος για την κατασκευή της σήραγγας αποτελεί η αύξηση της χρήσης του σιδηροδρόμου και η αποσυμφόρηση των οδικών αρτηριών στη μεταφορά προϊόντων στον άξονα Ρήνου-Αλπεων που ξεκινά από το Ρότερνταμ και καταλήγει στη Γένοβα.

Πηγή: cnn.gr

The post Gotthard Base: H μεγαλύτερη σιδηροδρομική σήραγγα του κόσμου appeared first on .

Η σήραγγα Gotthard Base θα συνδέσει σιδηροδρομικά με γραμμή υψηλής ταχύτητας τη βόρεια και τη νότια Ευρώπη και θα αποτελέσει μια από τις βασικές σιδηροδρομικές συνδέσεις στις Άλπεις και η μεγαλύτερη παγκοσμίως, με μήκος περίπου 57,1 χιλιομέτρων.

Στα επίσημα εγκαίνια της σήραγγας αναμένεται να παρευρεθούν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων από τις γειτονικές χώρες της Ελβετίας, οι υπουργοί Μεταφορών των κρατών κατά μήκος του διαδρόμου εμπορευματικών μεταφορών Ρότερνταμ-Γένοβα καθώς και 1.100 επισκέπτες και εκπρόσωποι μέσων ενημέρωσης.

Το Σαββατοκύριακο στις 4 και 5 Ιουνίου, οι επισκέπτες θα μπορούν να διασχίσουν με ειδικούς συρμούς τη μακρύτερη σιδηροδρομική σήραγγα του κόσμου, σύμφωνα με την πηγή της ελβετικής κυβέρνησης.

Η μεταφορά εμπορευμάτων έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει τον Δεκέμβριο του 2016. Η κατασκευή της σήραγγας ξεκίνησε το 1996, με το συνολικό κόστος να διαμορφώνεται στα 9,8 δισεκ. ελβετικά φράγκα ή 10,3 δισεκ. αμερικανικά δολάρια.

Πηγή: tanea.gr

The post Ελβετία: Εγκαινιάζεται την 1η Ιουνίου η μεγαλύτερη σιδηροδρομική σήραγγα του κόσμου appeared first on .