Η φάση της αναστήλωσης
Η πρώτη φάση αναστήλωσης του έργου ξεκίνησε το 2012. Τον Μάιο του 2023 ξεκίνησε η τελική φάση, με επίκεντρο την αποκατάσταση των επτά ανώτερων πινάκων που απεικονίζουν τον Αδάμ και την Εύα, τους αγγέλους που ψάλλουν, τη Μητέρα του Θεού, την Αγία Τριάδα, τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Αιτία της καθυστέρησης
Η παράταση του χρονοδιαγράμματος οφείλεται στην ανακάλυψη στρωμάτων βαφής (overpainting) σε αρκετές περιοχές. Όπως εξήγησε η επικεφαλής της ομάδας αναστήλωσης Hélène Dubois: “Στα μέσα του 16ου αιώνα το πολύπτυχο υπέστη εκτεταμένη επαναβαφή για να καλυφθούν μικρές φθορές. Η επιπλέον έρευνα και αφαίρεση των στρωμάτων προκάλεσε φυσιολογικά καθυστερήσεις.”

Ενίσχυση της χρηματοδότησης
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο εργαστήριο αναστήλωσης, ο φλαμανδός υπουργός Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ben Weyts και η υπουργός Πολιτισμού Caroline Gennez ανακοίνωσαν πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 319.000 €, για την ολοκλήρωση της εργασίας. Το συνολικό κόστος της αποκατάστασης φτάνει πλέον τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Η σημασία της αποκατάστασης
Το Πολύπτυχο της Γάνδης αποτελεί αριστούργημα της πρώιμης φλαμανδικής τέχνης, με ανεκτίμητη πολιτιστική και ιστορική αξία. Η αναστήλωσή του είναι κρίσιμη για τη μέγιστη προστασία και ανάδειξη του έργου, ώστε να επιστρέψει στον καθεδρικό ναό σε πλήρη δόξα, προσφέροντας εμπειρία υψηλής αισθητικής και πνευματικής εγρήγορσης στους επισκέπτες από άνοιξη 2027 και μετά.

Η καθυστέρηση της επιστροφής του πολύπτυχου αποτελεί ενδεικτικό δείγμα της προσοχής και τεχνογνωσίας που απαιτείται στην συντήρηση τέτοιων μνημείων. Η πρόσθετη επένδυση διασφαλίζει ότι ο θησαυρός της Γάνδης θα παρουσιαστεί ανακαινισμένος με ασφάλεια και σεβασμό στην κορυφαία τέχνη των Φαν Άικ.

The post Αποκατάσταση του Πολύπτυχου της Γάνδης: καθυστέρηση έως την Άνοιξη του 2027 appeared first on .

Η αποκατάσταση του βωμού ξεκίνησε στις 12 Σεπτεμβρίου 2012 με τα εξωτερικά πάνελ και διήρκεσε μέχρι τον Οκτώβριο του 2016. Η δεύτερη φάση ολοκληρώθηκε το 2019.

The final restoration phase of the Ghent Altarpiece will begin soon in our museum!
Just now, the last panel was wrapped and packed for transport.
You’ll be able to watch the restorers from @kikirpabe live at work in the heart of the museum! pic.twitter.com/BaY0YxI6jX

— MSK Gent (@mskgent) May 2, 2023

Η τρίτη και τελευταία φάση ξεκίνησε την Τρίτη. Η αποκατάσταση τώρα αφορά το άνωθεν κομμάτι του πολύπτυχου και τα εσωρικά κλείστρα. Ήτοι, επτά κομμάτια: τρία κεντρικά της Παναγίας, του Θεού Πατέρα και του Ιωάννη του Βαπτιστή καθώς και τα πλαϊνά πάνελ που αποτελούνται από τον Αδάμ και την Εύα και αγγέλους που τραγουδούν.

Για τα τρία κεντρικά πάνελ, οι ειδικοί θα αντιμετωπίσουν μια πρόκληση λόγω της σημαντικής παρουσίας του μπροκάρ. Πρόκειται για μια εξελιγμένη τεχνική απομίμησης υφασμάτων για την απεικόνιση ακριβών μεταξωτών υφασμάτων. Περιέχει μεταξύ άλλων μπογιά, αλουμινόχαρτο, κερί και φύλλα χρυσού. Η συγκεκριμένη σύνθεση κάνει την αποκατάστασή του μια εξόχως λεπτή διαδικασία.

Αν όλα πάνε όπως είχε προγραμματιστεί, το Πολύπτυχο της Γάνδης θα επιστρέψει στην αρχική του κατάσταση, αυτή του 1432 δηλαδή, το 2026.

Το Πολύπτυχο είναι ένα μνημειώδες έργο της φλαμανδικής τέχνης, δια χειρός των αδερφών Γιάν και Χούμπερτ φαν Άικ. Ολοκληρώθηκε το 1432 και είναι εξαιρετικά φιλοτεχνημένο, με έντονα λαμπερά χρώματα και εξαιρετικές λεπτομέρειες. Αποτελεί έκφραση της χριστιανικής πεποίθησης ότι η σωτηρία του ανθρώπου οφείλεται στη θυσία του Ιησού Χριστού, του Αμνού του Θεού, εξού και το γεγονός ότι το πολύπτυχο είναι γνωστό και ως η Προσκύνηση του Αμνού ή ο Αμνός του Θεού.

Η αποκατάσταση πραγματοποιείται από το Βασιλικό Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Κληρονομιάς (Institut royal du Patrimoine artistique).

The post Τρίτη και τελευταία φάση της αποκατάστασης του Πολύπτυχου της Γάνδης appeared first on .

Η μετακίνηση από τη μία πλευρά του καθεδρικού ναού της Γάνδης στην άλλη ήταν μια λεπτή επιχείρηση που αφορούσε το αριστούργημα του 15ου αιώνα, φιλοτεχνημένο από τους αδελφούς Χούμπερτ και Γιαν φαν Άικ (Hubert & Jan Van Eyck).

«Τα κομμάτια του πολύπτυχου αφαιρέθηκαν ένα προς ένα από το ατσάλινο πλαίσιο τους και μεταφέρθηκαν στη νέα θέση όπου μπήκαν σε ένα νέο πλαίσιο. Ο νέος χώρος είναι υπερσύγχρονος: ο φωτισμός, η θερμοκρασία, η πυρασφάλεια και οι προφυλάξεις κλοπής είναι κορυφαίες», εξηγεί ο ιερέας του Καθεδρικού, Ludo Collin.

Το θαυμάσιο αυτό έργο στέκεται τώρα στο παρεκκλήσι της Θείας Ευχαριστίας. Ο καθεδρικός ναός του Αγίου Μπάβο (St Bavo ή Sint Baafskathedraal στα φλαμανδικά) είναι επί του παρόντος κλειστός, αλλά το ολοκαίνουργιο κέντρο επισκεπτών θα ανοίξει στις 25 Μαρτίου. Μέσω ψηφιακής ξενάγησης, ο επισκέπτης είναι σε θέση να μάθει για την ιστορία του καθεδρικού ναού καθώς και του έργου προτού το θαυμάσει δια ζώσης.

Το Πολύπτυχο της Γάνδης ανατέθηκε από έναν ευγενή, τον Joos Vijd, και βρίσκεται στον καθεδρικό ναό από το 1432. Η παρούσα αποκατάσταση ξεκίνησε το 2012.

«Έχουμε έρθει αντιμέτωποι με μια σειρά εκπλήξεων από τότε», λέει ο Ludo Collin. «Η αποκατάσταση έπρεπε να διαρκέσει τεσσεράμισι χρόνια, αλλά λόγω της εντυπωσιακής ανακάλυψης κι άλλων στρώσεων χρώματος, χρειάστηκε λίγο περισσότερος χρόνος, ανεβάζοντας και το κόστος της αποκατάστασης. Η τρίτη και τελευταία φάση θα ξεκινήσει την επόμενη άνοιξη: η αποκατάσταση των κορυφαίων πάνελ, συμπεριλαμβανομένης της μορφής του Χριστού στο κέντρο, της Παναγίας, του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, των αγγέλων που τραγουδούν και παίζουν μουσική καθώς και του Αδάμ και της Εύας».

Οι εν λόγω πίνακες θα πρέπει στη συνέχεια να αφαιρεθούν για λίγο καθώς η εργασία εκτελείται σε ένα στούντιο στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Γάνδης.

Η φλαμανδική κυβέρνηση συνδράμει στο κόστος της αποκατάστασης, διοχετεύοντας ειδικό κονδύλι για το έργο, μαζί με δωρεά από ιδιώτη (Baillet-Latour). Από κοινού, έχουν επενδυθεί 2 εκατομμύρια ευρώ στην επιχείρηση αποκατάστασης του μνημειώδους έργου. Ο φλαμανδός υπουργός Πολιτισμού, Jan Jambon (εθνικιστής απελευθερώνει 800.000 ευρώ και αυτό ταιριάζει από τον υπουργό κληρονομιάς Diependaele (εθνικιστής).

Οι δύο αρμόδιοι υπουργοί της Φλάνδρας, ο Jan Jambon (Πολιτισμού) και ο Matthias Diependaele (πολιτιστικής Κληρονομιάς) παρακολούθησαν την μεταφορά των κομματιών του Πολύπτυχου, πριν από λίγες ημέρες. «Ήταν μια μοναδική εμπειρία», σχολίασε ο Jambon. «Πρέπει να το δεις από κοντά. Ο φαν Άικ αποτελεί παγκόσμια κληρονομιά. Στην έκθεσή του που είδαμε πρόσφατα στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Γάνδης, όλος ο κόσμος έδωσε το παρών».

Δυστυχώς, ένα τμήμα του έργου δεν περιλαμβάνεται στην αποκατάσταση (αυτό στην κάτω αριστερά πλευρά του, το οποίο είναι και σύγχρονο αντίγραφο) καθώς το αρχικό εκλάπη το 1934 και εξακολουθεί να αγνοείται!

The post Νέος χώρος για το μνημειώδες Πολύπτυχο της Γάνδης: τέλη Μαρτίου ανοίγει στο κοινό appeared first on .

Το Τέμπλο της Γάνδης είναι ένα από τα πιο επιδραστικά έργα τέχνης που έχουν φιλοτεχνηθεί και συνάμα από τα πιο ποθητά. Εξού και είναι ένα από τα πιο….κλεμμένα έργα τέχνης.

Σήμερα (σημ. 12 Οκτωβρίου) κι ύστερα από τέσσερα χρόνια εκτενούς συντήρησης, εκτίθεται για πρώτη φορά στον Καθεδρικό Ναό του Sint Bavo, στην Γάνδη.

Το Τέμπλο, στην διάρκεια της 6 αιώνων ιστορίας του, έχει κλαπεί έξι φορές, ενώ έχει αποτελέσει επίκεντρο 13 άλλων εγκλημάτων, πολλά εκ των οποίων ακόμα παραμένουν άλυτα.

Η ιστορία λέει ότι ο Hubert van Eyck ξεκίνησε να το φιλοτεχνεί το 1426, ύστερα από λίγο όμως τον βρήκε ο θάνατος, έτσι το έργο συνέχισε και ολοκλήρωσε ο αδερφός του, Jan van Eyck. Εύλογο ερώτημα παραμένει το αν έχει επιβιώσει στον πίνακα κάποιο κομμάτι από την δουλειά του Hubert.

Το έργο είναι πολύπτυχο, αναπαριστώντας στο σύνολο πάνω από 100 φιγούρες. Στην εξωτερική του πλευρά, η οποία φαίνεται όταν το τέμπλο είναι κλειστό, παρουσιάζει την σκηνή του Ευαγγελισμού, ενώ στο εσωτερικό του τμήμα, όταν δηλαδή το πολύπτυχο είναι ανοιχτό, παρουσιάζεται στο κάτω τμήμα η θυσία του Αμνού, που αντιπροσωπεύει τον Κύριο,  ενώ στο πάνω τμήμα η Δέησις, με μορφές ( Παναγία, Θεός και Ιωάννης ο Βαπτιστής) που παραπέμπουν αρκετά στην βυζαντινή αγιογραφία.

Η εκτενής αποκατάσταση εμφάνισε πολλά μυστικά του διάσημου έργου. Σημεία του πίνακα αποκαλύφθηκαν, ενώ αρκετές λεπτομέρειες που ήταν χαμένες, ήρθαν στο φως. Οι επιστήμονες φυσικά κατάφεραν να «δουν» και πίσω από την εικόνα, πως δηλαδή κάθε σκηνή ή λεπτομέρειες μιας σκηνής είχαν αποδοθεί από τους αδερφούς van Eyck αρχικά. Το ενδιαφέρον είναι ότι μόλις το ένα τρίτο των «μυστικών» του έργου έχει αποκαλυφθεί. Άρα τι θα μπορούσαμε να περιμένουμε για την συνέχεια;

Φαίνεται πως το πολύπτυχο της Γάνδης μόλις άρχισε να μας αποκαλύπτει τα μυστικά του….

Πηγή: theguardian.com
cover photo: Francois Lenoir / Reuters

The post Το «Τέμπλο της Γάνδης» αποκαλύπτεται appeared first on .