Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η εικόνα ενός τυφλού, αποστεωμένου άνδρα, ξυπόλυτου μέσα στο χιόνι, υποτίθεται στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Flossenbürg. Με την πρώτη ματιά μοιάζει με αυθεντικό ιστορικό ντοκουμέντο· στην πραγματικότητα, πρόκειται για εικόνα που έχει δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη.

Η ομάδα Factcheck του AFP διαπιστώνει τους τελευταίους μήνες ραγδαία αύξηση τέτοιων παραπλανητικών δημοσιεύσεων στα κοινωνικά δίκτυα. Ειδικοί του Ολοκαυτώματος προειδοποιούν ότι τα ψευδή αυτά οπτικά τεκμήρια υπονομεύουν την αξιοπιστία της ιστορικής πραγματικότητας, είτε από αναθεωρητικά κίνητρα είτε για καθαρά οικονομικό όφελος.

Μεταξύ των εικόνων που γνώρισαν μεγάλη διαδικτυακή απήχηση περιλαμβάνεται και εκείνη μιας μικρής κοπέλας με σγουρά μαλλιά, παρουσιασμένης ως Hannelore Kaufmann, μιας 13χρονης από το Βερολίνο που φέρεται να πέθανε στο Άουσβιτς. Ωστόσο, καμία καταγεγραμμένη κρατούμενη με αυτό το όνομα δεν υπήρξε ποτέ. Αντίστοιχα, ο υποτιθέμενος «Hank», ένας Τσέχος βιολονίστας στο Άουσβιτς, αποδείχθηκε επίσης κατασκεύασμα τεχνητής νοημοσύνης — μια δημοσίευση που καταγγέλθηκε επισήμως από το ίδιο το μουσείο του στρατοπέδου.

«Με τη ραγδαία πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης, το φαινόμενο εντείνεται», τονίζει στο AFP ο Jens-Christian Wagner, ιστορικός και επικεφαλής του ιδρύματος που διαχειρίζεται τους χώρους μνήμης των Buchenwald και Mittelbau-Dora. Όπως επισημαίνει η ιστορικός Iris Groschek, που εργάζεται στα μνημεία μνήμης του Αμβούργου, στα τέλη του 2025 υπήρχαν λογαριασμοί που δημοσίευαν παραποιημένες εικόνες «σχεδόν κάθε λεπτό».

Ανοιχτή προειδοποίηση από θεσμούς μνήμης

Στις 13 Ιανουαρίου, μνημεία και ενώσεις μνήμης απηύθυναν ανοιχτή επιστολή προειδοποιώντας για τον «αυξανόμενο αριθμό» τέτοιων «πλήρως κατασκευασμένων» περιεχομένων. Οι υπογράφοντες διακρίνουν δύο βασικά κίνητρα: το οικονομικό και το πολιτικό.

Από τη μία πλευρά, λεγόμενες «φάρμες περιεχομένου» εκμεταλλεύονται τη συναισθηματική φόρτιση του Ολοκαυτώματος για να αποκομίσουν «κλικ και διαφημιστικά έσοδα» με ελάχιστο κόστος. Η ψευδής εικόνα του κρατούμενου στο Flossenbürg, για παράδειγμα, διακινήθηκε από λογαριασμό στο Facebook που ισχυριζόταν ότι «μοιράζεται αληθινές, ανθρώπινες ιστορίες από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας».

Από την άλλη, υπάρχουν εικόνες που στοχεύουν ευθέως στη «σύγχυση των ιστορικών γεγονότων» και στη διάδοση αναθεωρητικών αφηγήσεων. Ο Wagner αναφέρει χαρακτηριστικά εικόνες κρατουμένων που εμφανίζονται «καλοθρεμμένοι», αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι συνθήκες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης δεν ήταν τόσο απάνθρωπες.

Το Κέντρο Εκπαίδευσης Anne Frank, με έδρα τη Φρανκφούρτη, καταγγέλλει ότι μέσω τέτοιων πρακτικών «το Ολοκαύτωμα αμφισβητείται, σχετικοποιείται ή οι ίδιοι οι νεκροί γελοιοποιούνται».

Πολύ πραγματικές συνέπειες

Η παραποίηση της Ιστορίας έχει, όπως τονίζουν οι ειδικοί, απτές επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι νεότερες γενιές την περίοδο του ναζισμού. Η Iris Groschek επισημαίνει ότι αυτό γίνεται αισθητό κατά τις επισκέψεις νέων στις τοποθεσίες μνήμης, ιδίως σε αγροτικές περιοχές της ανατολικής Γερμανίας, όπου —όπως σημειώνει ο Wagner— η ακροδεξιά σκέψη έχει καταστεί σε μεγάλο βαθμό κυρίαρχη.

Προκλητικά σχόλια, γέλια, απρεπείς στάσεις, αλλά και περιστατικά ναζιστικών χαιρετισμών και γκράφιτι με σβάστικες καταγράφονται όλο και συχνότερα. Αν και πρόκειται για μειοψηφία, «εμφανίζεται όλο και πιο αποθρασυμένη», προειδοποιούν οι υπεύθυνοι των χώρων μνήμης.

Τα ιδρύματα ζητούν από τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να συνεργαστούν ενεργά για την καταπολέμηση αυτών των ψευδών και να αποκλείσουν από τα προγράμματα monetisation τους λογαριασμούς που τα διακινούν για κερδοσκοπικούς ή προπαγανδιστικούς σκοπούς.

Ο Γερμανός υπουργός Πολιτισμού Wolfram Weimer υπενθυμίζει ότι ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) υποχρεώνει τις πλατφόρμες να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους. Ωστόσο, έως την παραμονή της Ημέρας Μνήμης, κανένας αμερικανικός κολοσσός —συμπεριλαμβανομένης της Meta— δεν είχε απαντήσει στα αιτήματα των μνημείων. Αντίθετα, η κινεζική TikTok δήλωσε ότι προτίθεται να αποκλείσει τους επίμαχους λογαριασμούς από τη monetisation και να εφαρμόσει «αυτοματοποιημένο έλεγχο».

Παρά ταύτα, στο Facebook, οι ψευδείς εικόνες της Hannelore και του Hank συνεχίζουν να κυκλοφορούν.

Des images falsifiées de la Shoah, générées par l’IA, se multiplient sur les réseaux sociaux et inquiètent

Historiens et institutions mémorielles alertent sur une déformation de l’Histoire et des dérives révisionnistes

Déportés inventés, scènes de camps de concentration créées de toutes pièces. La diffusion massive d’images liées à la Shoah générées par l’intelligence artificielle suscite une vive inquiétude parmi les historiens et les institutions mémorielles, qui mettent en garde contre une altération profonde de la vérité historique et la résurgence de récits révisionnistes.

L’un des exemples les plus frappants montre un homme aveugle, émacié et pieds nus, debout dans la neige du camp nazi de Flossenbürg. À première vue, l’image semble authentique. En réalité, elle a été entièrement produite par une IA.

L’équipe Factcheck de l’AFP constate, ces derniers mois, une multiplication rapide de ces contenus trompeurs sur les réseaux sociaux. Des spécialistes de la Shoah s’alarment : ces faux minent la crédibilité de la réalité historique, motivés tantôt par des intérêts idéologiques, tantôt par la recherche de profits.

Parmi les images devenues virales figure celle d’une fillette aux cheveux bouclés, présentée comme Hannelore Kaufmann, une Berlinoise de 13 ans prétendument morte à Auschwitz. Or, aucune victime de ce nom n’y a jamais été recensée. Autre exemple, « Hank », décrit comme un violoniste tchèque interné à Auschwitz, s’est révélé être un pur produit de l’IA — une publication dénoncée par le musée du camp lui-même.

« Avec les progrès exponentiels de l’intelligence artificielle, le phénomène s’amplifie », alerte Jens-Christian Wagner, historien et directeur de la fondation en charge des sites de Buchenwald et de Mittelbau-Dora. De son côté, l’historienne Iris Groschek, spécialisée dans les lieux de mémoire de Hambourg, souligne qu’à la fin de 2025, certains comptes publiaient des images truquées « presque à la minute ».

Une alerte officielle

Le 13 janvier, plusieurs mémoriaux et associations ont publié une lettre ouverte dénonçant le « nombre croissant » de contenus « entièrement inventés ». Ils identifient deux moteurs principaux : l’appât du gain et des objectifs politiques.

D’un côté, des « fermes à contenus » exploitent la charge émotionnelle de la Shoah pour générer « clics et revenus publicitaires ». La fausse image du détenu de Flossenbürg a, par exemple, été relayée par un compte Facebook affirmant diffuser « des histoires vraies et humaines issues des pages les plus sombres de l’Histoire ».

De l’autre, des images visent explicitement à brouiller les faits historiques et à diffuser des récits révisionnistes. Jens-Christian Wagner cite notamment des représentations de détenus « bien nourris », laissant entendre que les conditions de détention dans les camps n’étaient pas si inhumaines.

Le Centre éducatif Anne Frank, basé à Francfort, dénonce une Shoah « niée, relativisée ou tournée en dérision ».

Des conséquences bien réelles

Selon les historiens, ces manipulations ont des effets concrets sur la perception de la période nazie. Iris Groschek observe ces dérives lors de visites de jeunes dans les mémoriaux, notamment dans des zones rurales de l’est de l’Allemagne où, selon Wagner, la pensée d’extrême droite est devenue largement hégémonique.

Remarques provocatrices, attitudes irrespectueuses, saluts hitlériens ou graffitis à la croix gammée : les incidents se multiplient. Bien que minoritaires, ces comportements sont, selon les responsables des mémoriaux, de plus en plus assumés.

Les institutions mémorielles appellent donc les grandes plateformes à coopérer activement pour lutter contre ces falsifications et à exclure de la monétisation les comptes qui diffusent ces contenus à des fins commerciales ou de propagande.

Le ministre allemand de la Culture, Wolfram Weimer, rappelle que le Digital Services Act (DSA) européen impose aux plateformes d’assumer leurs responsabilités. À la veille de la Journée de commémoration, aucun géant américain — dont Meta — n’avait répondu aux mémoriaux. À l’inverse, TikTok a indiqué vouloir exclure les comptes concernés de la monétisation et mettre en place un système de « vérification automatisée ».

En attendant, sur Facebook, les images falsifiées de Hannelore et de Hank continuent de circuler.

The post Ψευδείς εικόνες του Ολοκαυτώματος από τεχνητή νοημοσύνη εξαπλώνονται στα κοινωνικά δίκτυα και προκαλούν ανησυχία appeared first on .

Δέκα καλλιτέχνες διαφορετικών καταβολών και ηλικιών από την Ολλανδία, τη Γερμανία και το Βέλγιο εργάστηκαν στην έκθεση, δημιουργώντας ιστορίες βασισμένες σε τρία ναζιστικά στρατόπεδα: Neuengamme στη Γερμανία, τους στρατώνες Dossin στο Βέλγιο και το Westerbork στην Ολλανδία.

Τα σχέδιά τους έχουν προκύψει μέσα από ιστορικά αντικείμενα, οπτικοακουστικά αποσπάσματα από ειδικούς, καθώς και μέσα από μαρτυρίες και πληροφορίες για τη δημιουργική διαδικασία.

Στην καρδιά του Picturing the Unimaginable βρίσκεται ένα graphic novel 80 ετών που ανακαλύφθηκε σε ένα αμερικανικό αρχείο.

Για να δώσει στους αναγνώστες μια ιδέα για το τι συνέβαινε στην Ευρώπη, ο εικονογράφος August M Froehlich απεικόνισε τι συνέβη μετά την άφιξη ενός τρένου απέλασης. Η γελοιογραφία δημοσιεύτηκε στις αρχές του 1945 ενώ τα περισσότερα γερμανικά στρατόπεδα θανάτου βρίσκονταν ακόμη σε λειτουργία.

«Τα κόμικς είναι ένα ισχυρό μέσο για να οικοδομήσουμε μια γέφυρα μεταξύ του ζωντανού κόσμου των νέων και της ιστορικής ιστορίας που αφηγείται το Kazerne Dossin», λέει ο διευθυντής του κέντρου Tomas Baum. «Με αυτό το είδος εκπαιδευτικής πρωτοβουλίας, θέλουμε να παρέχουμε σε ένα ευρύ κοινό τα εργαλεία για να μάθει και να προβληματιστεί για την ιστορία, με σκοπό τη συνειδητή ιδιότητα του πολίτη».

Το Picturing the Unimaginable αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Remembrance Center Camp Westerbork στην Ολλανδία και το Gedenkstätte Neuengamme στη Γερμανία, το NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies και την εκδοτική Scratch Books. Μπορείτε να το επισκεφθείτε δωρεάν μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου στο Kazerne Dossin. Περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση, εδώ.

Το μουσείο, το μνημείο και το κέντρο τεκμηρίωσης του Ολοκαυτώματος βρίσκεται στους πρώην Στρατώνες Dossin, όπου κρατούνταν Εβραίοι, Ρομά, Σίντι και άλλες διωκόμενες ομάδες πριν μεταφερθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης κατά τη διάρκεια του Β” Παγκοσμίου Πολέμου.

The post Δημιουργοί κόμικς απεικονίζουν τη φρίκη του Ολοκαυτώματος σε μια εφήμερη έκθεση appeared first on .

Ακόμη και σήμερα, χιλιάδες επιζώντες του Ολοκαυτώματος τρέμουν, κάθε φορά που φέρνουν στη μνήμη τους το Άουσβιτς και τις θηριωδίες των Ναζί.

Το Ολοκαύτωμα

Ο όρος «Ολοκαύτωμα» χρησιμοποιείται συνήθως για την περιγραφή της πολιτικής, που εφάρμοζε η Ναζιστική Γερμανία αναφορικά με τη γενοκτονία του εβραϊκού λαού (1933-1945), μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Για την εξόντωση των Εβραίων και διάφορων άλλων εθνικών, θρησκευτικών, κοινωνικών και πολιτικών ομάδων δημιουργήθηκαν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, των οποίων ο αριθμός έφτασε τις 14.033.

Το στρατόπεδο εξόντωσης Άουσβιτς ΙΙ Μπίρκεναου, το οποίο και οι περισσότεροι συνδέουν με το όνομα «Άουσβιτς», ήταν το μεγαλύτερο στρατόπεδο. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κρατήθηκαν φυλακισμένοι εκεί και εκατομμύρια από αυτούς δολοφονήθηκαν.

Μνήμες από το Άουσβιτς

Η κα Αλεξάνδρα Γκρουσκό όταν φέρνει στο νου της τις ημέρες από το Άουσβιτς αισθάνεται πόνο και θλίψη. Οι εικόνες που περιγράφει προκαλούν ανατριχίλα. «Αν κάποιος είχε μικρό μέτωπο, του έκαναν τρυπανισμό, του αφαιρούσαν το κρανίο και παρατηρούσαν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Έπαιρναν μια γυναίκα, της άνοιγαν την κοιλιακή κοιλότητα, την τάιζαν με κάποιες ειδικές (τροφές) και παρατηρούσαν τη λειτουργία του εντέρου. Στη συνέχεια ήταν η μπανιέρα, όπου έβαζαν κάποιον και μέσα σε 40 λεπτά, το μόνο που απέμενε ήταν το δέρμα και τα κόκκαλα», προσθέτει η επιζήσασα.

Στις 27 Ιανουαρίου του 1945 τα Σοβιετικά στρατεύματα μπήκαν στο Άουσβιτς και το απελευθέρωσαν από τις ναζιστικές δυνάμεις.

Ο Νταβίντ Ντούσμαν, βετεράνος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το μόνο που θυμάται από εκείνες τις στιγμές είναι εικόνες με στοιβαγμένους και εξαντλημένους ανθρώπους.

«Όταν φτάσαμε στο Άουσβιτς δεν πρόλαβα να δω πολλά πράγματα. Δώσαμε όλα τα τρόφιμα που είχαμε στους φυλακισμένους, καταστρέψαμε το συρματόπλεγμα με τα τανκς και φύγαμε», λέει ο Ντούσμαν.

Ημέρα Μνήμης για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος

Στο Άουσβιτς εκτιμάται πως έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 1,1 με 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι.

Το 2005 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ανακήρυξε την 27η Ιανουαρίου ως Διεθνής Ημέρα Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος.

Σήμερα στα πρώην στρατόπεδα συγκέντρωσης έχουν δημιουργηθεί μουσεία και μνημεία.

Πηγή: sputniknews.gr

The post Ολοκαύτωμα: Η μεγαλύτερη τραγωδία στην ιστορία της ανθρωπότητας appeared first on .

Σε μία συγκινησιακά φορτισμένη συνεδρίαση, είκοσι χρόνια μετά την ιδρυτική Διακήρυξη της Στοκχόλμης, οι Υπουργοί των 34 χωρών-μελών της Διεθνούς Συμμαχίας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στις αρχές της Στοκχόλμης και ανανέωσαν τους στόχους της Συμμαχίας μέσα από ένα εμπνευσμένο κείμενο δεκατεσσάρων σημείων.

Στη συνεδρίαση παρενέβησαν επιζώντες του Ολοκαυτώματος και ο επίτιμος Πρόεδρος της Συμμαχίας, Καθηγητής Yehuda Bauer.

Την Ελλάδα εκπροσώπησε στην ιστορική διάσκεψη ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, ο οποίος στην παρέμβασή του περιέγραψε τα μέχρι τώρα επιτεύγματα της προσπάθειας καταπολέμησης του αντισημιτισμού στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων είναι η εξάλειψη της κοινοβουλευτικής παρουσίας της ναζιστικής οργάνωσης της Χρυσής Αυγής.

Σημείωσε, χαρακτηριστικά, πως στη χώρα μας ο αντισημιτισμός δεν γίνεται ανεκτός στην Ελλάδα, μόνο δια Νόμου, αλλά και στην πράξη. Υπενθύμισε δε την πρόσφατη ανακοίνωση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι η Ελλάδα υιοθέτησε πλήρως τον Ορισμό Εργασίας του IHRA για τον Αντισημιτισμό καθώς και τον Ορισμό Εργασίας για την Άρνηση και τη Στρέβλωση του Ολοκαυτώματος στις 8 Νοεμβρίου 2019 και έγινε, μάλιστα, η πρώτη χώρα που προέβη σε αυτήν την ενέργεια.

«Στην Ελλάδα, θέλουμε να κρατήσουμε τη μνήμη ζωντανή», πρόσθεσε χαρακτηριστικά. Και ανέφερε ορισμένες από τις πρωτοβουλίες της ελληνικής πολιτείας σε αυτήν την κατεύθυνση, όπως ότι το ελληνικό Κοινοβούλιο ενέκρινε νομοθεσία σχετικά με την ανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας από Ισραηλινούς Εβραίους που γεννήθηκαν στην Ελλάδα πριν από το 1945, την αποζημίωση για την Εβραϊκή Κοινότητα Θεσσαλονίκης για το παλαιό εβραϊκό νεκροταφείο που καταστράφηκε από τους Ναζί και την αποκατάσταση της Έδρας Εβραϊκών Σπουδών (έκλεισε το 1935) στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στη μνήμη των Ελλήνων Εβραίων, μαρτύρων και ηρώων του Ολοκαυτώματος.

Επίσης, αναφέρθηκε στους στόχους της Ελληνικής Προεδρίας της Διεθνούς Συμμαχίας για το 2021, που συμπίπτει με την 200η επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης, οι οποίοι αφορούν την εκπαίδευση και τον ρόλο των μέσων μαζικής επικοινωνίας στη διαδικασία καταπολέμησης του αντισημιτισμού και της προάσπισης της μνήμης του Ολοκαυτώματος.

O Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης

Από Δ.Τ. 

The post Ιστορική Διάσκεψη στις Βρυξέλλες για τον Αντισημιτισμό και το Ολοκαύτωμα appeared first on .