Βέλγιο – Συντηρήσεις & Επαναχρησιμοποίηση

Στην κατηγορία Conservation & Adaptive Reuse, το Αίθριο του Δημαρχείου της Αμβέρσας ανακηρύχθηκε πρότυπο συντήρησης. Το κτίριο του 16ου αιώνα υποβλήθηκε σε ολοκληρωμένη αποκατάσταση μεταξύ 2018–2022, διατηρώντας την ιστορική του ουσία και ενσωματώνοντας σύγχρονες ενεργειακές βελτιώσεις. Η κριτική επιτροπή επαίνεσε την «υποδειγματική συνδυαστική πορεία διατήρησης κατασκευής και ενεργειακής αποδοτικότητας».

Το Hôtel Solvay στις Βρυξέλλες, σχεδιασμένο από τον Victor Horta, συνέχισε την παράδοση. Η αποκατάστασή του αντιμετώπισε κρίσιμα προβλήματα δομικής στεγανότητας, ενώ παράλληλα λειτούργησαν ξεναγήσεις στο κοινό κατά τη διάρκεια των εργασιών — προσφέροντας ένα παράδειγμα συνδυασμού παραδοσιακής τεχνικής, τεχνολογίας και διαφάνειας στην κληρονομιά.

Στην κατηγορία Research, το Heritage Trees Project στη Φλάνδρα τιμήθηκε για την προσπάθεια διατήρησης της γενετικής ποικιλίας και της πολιτιστικής αξίας αρχαίων δέντρων μέσω αναπαραγωγής από τους απογόνους τους. Η πρωτοβουλία συνδυάζει διαφάνεια, εκπαίδευση κοινότητας και δράσεις για το κλίμα.

Ελλάδα – Κάμπονες 1615 στη Νάξο

Η Ελλάδα διακρίθηκε στην ίδια κατηγορία των συντηρήσεων, με το έργο Kάμπονες 1615 στη Νάξο. Πρόκειται για συντηρητικό έργο σε ένα ενετικό πύργο πέντε αιώνων, όπου εφαρμόστηκαν παραδοσιακές τεχνικές με στόχο την υπεύθυνη ανάδειξη της αγροτικής και αρχιτεκτονικής ταυτότητας της περιοχής. Η επιτροπή χαρακτήρισε το έργο «μοντέλο βιώσιμης αγροτικής αναγέννησης μέσω κληρονομιάς».

Η σημασία των διακρίσεων

Τα European Heritage Awards / Europa Nostra Awards επιβραβεύουν κάθε χρόνο έργα εξαιρετικής επιμέλειας σε διατήρηση, έρευνα, εκπαίδευση, ευαισθητοποίηση και προσωπική δέσμευση στην κληρονομιά. Κάθε νικητής αντανακλά την ποικιλία των πολιτιστικών τοπίων της Ευρώπης και ενισχύει τη διασυνοριακή ανταλλαγή γνώσης και ορατότητα.

Οι διακρίσεις για το Βέλγιο και την Ελλάδα αποδεικνύουν πώς η προστασία μας παρελθόντος μπορεί να συνυπάρχει με βιώσιμες λύσεις, κοινοτική ενδυνάμωση και σύγχρονες απαιτήσεις. Τα έργα αυτά λειτουργούν ως ορόσημα πόρων, δεξιοτήτων και έμπνευσης για την Ευρώπη του αύριο.

Η επίσημη τελετή βράβευσης θα πραγματοποιηθεί στις 13 Οκτωβρίου 2025 στο κτίριο Flagey στις Βρυξέλλες, κατά τη διάρκεια του European Cultural Heritage Summit. 

Δείτε ολόκληρη τη λίστα των βραβευμένων έργων, εδώ. 

The post Βραβευμένα έργα πολιτιστικής κληρονομιάς: Βέλγιο και Ελλάδα λάμπουν στα European Heritage Awards 2025 appeared first on .

Πολίτες από όλη την Ευρώπη κι όλο τον κόσμο μπορούν πλέον να ψηφίσουν διαδικτυακά για το Βραβείο κοινού κι έτσι να προσελκύσουν επιπλέον υποστήριξη για τα νικηφόρα επιτεύγματα είτε της χώρας τους είτε άλλης ευρωπαϊκής χώρας

Ανάμεσα στις αξιοσημείωτες «ιστορίες επιτυχίας» της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς που βραβεύτηκαν το 2018 συμπεριλαμβάνονται: η αποκατάσταση της βυζαντινής εκκλησίας στην Νάξο, με τις μοναδικές ανεικονικές τοιχογραφίες του 8^ου – 9^ου αιώνος, έργο που επιτεύχθηκε χάριν της εποικοδομητικής συνεργασίας ανάμεσα σε Ελληνικούς κι Ελβετικούς οργανισμούς· η ανάπτυξη μιας νέας μεθοδολογίας για τη συντήρηση του ιστορικού οικιστικού αποθέματος της Ευρώπης, αποτέλεσμα μίας συνεργασίας πέντε ινστιτούτων που βρίσκονται στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία· η προσφορά ενός διεθνούς δικτύου ΜΚΟ αφιερωμένου στην προστασία της Βενετίας για περισσότερο από 30 χρόνια· και η καθιέρωση ενός δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος που δίνει την ευκαιρία σε παιδιά και νέους στην Φινλανδία να εμπλακούν ενεργά με την πολιτιστική τους κληρονομιά και που μπορεί να αποτελέσει έμπνευση για παρόμοιες πρωτοβουλίες σε όλη την Ευρώπη.

«Θέλω να δώσω θερμά συγχαρητήρια στους φετινούς «πολιτιστικούς πρωταθλητές» που επελέγησαν ως νικητές για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς / Διάκριση Europa Nostra. Είμαστε ιδιαιτέρως εντυπωσιασμένοι με τις εξαιρετικές ικανότητες, τη δημιουργικότητα, την αφοσίωση και τη γενναιοδωρία τόσων πολλών επαγγελματιών, εθελοντών κι υποστηρικτών από όλη την Ευρώπη που ασχολούνται με την πολιτιστική κληρονομιά. Αξίζουν κάθε έπαινο και περαιτέρω υποστήριξη. Οι νικητές των βραβείων μας είναι η ζωντανή απόδειξη πως η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι κάτι περισσότερο από μία ανάμνηση του παρελθόντος· στην πραγματικότητα αποτελεί το κλειδί κατανόησης του παρόντος και σημαντικό πόρο για το μέλλον. Γι αυτό το λόγο, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το Ευρωπαϊκό Έτος Πολιτιστικής Κληρονομιάς σαν μία ευκαιρία  αναγνώρισης της αξίας της κοινής μας πολιτιστικής κληρονομιάς για το μέλλον της Ευρώπης!», δήλωσε ο Plácido Domingo, περιώνυμος τενόρος και Πρόεδρος της Europa Nostra.

«Η πολιτιστική κληρονομιά σε όλες της τις εκφάνσεις είναι ένα από τα πιο πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία της Ευρώπης. Μπορεί να χτίσει γέφυρες ανάμεσα σε ανθρώπους και κοινότητες , ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον. Αποτελεί βασικό στοιχείο της ταυτότητάς μας ως Ευρωπαίων και έχει έναν ζωτικής σημασίας ρόλο στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη κάθε τόπου. Συγχαίρω τους νικητές των Ευρωπαϊκών Βραβείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς / Διακρίσεις Europa Nostra 2018 και τις ομάδες τους για την εξαιρετική και πρωτοποριακή τους δουλειά. Χάρη στο ταλέντο και την αφοσίωσή τους, πολυάριθμοι ευρωπαϊκοί πολιτιστικοί θησαυροί διασώθηκαν και αναγεννήθηκαν. Επίσης είναι πολύ σημαντικό ότι το έργο τους επιτρέπει σε όλους τους ανθρώπους να ανακαλύψουν, να διευρενήσουν και να εμπλακούν στην πλούσια πολιτιστική μας κληρονομιά, διάσταση που εντάσσεται πλήρως στο πνεύμα του Ευρωπαϊκού Έτους Πολιτιστικής Κληρονομιάς που εορτάζουμε το 2018.» είπε ο Tibor Navracsics, Ευρωπαίος Επίτροπος για την Εκπαίδευση, τον Πολιτισμό, τη Νεότητα και των Αθλητισμό.

Ανεξάρτητοι επιστημονικοί κριτές εξέτασαν συνολικά 160 αιτήσεις, που υποβλήθηκαν από οργανισμούς και άτομα προερχόμενα από 31 χώρες όλης της Ευρώπης, και επέλεξαν τους νικητές.

Οι νικητές θα τιμηθούν στην Τελετή Ευρωπαϊκών Βραβείων, στην οποία οικοδεσπότες θα είναι ο Ευρωπαίος Επίτροπος Tibor Navracsics και ο Μαέστρος Plácido Domingo, το βράδυ της 22^ης Ιουνίου στο Συνεδριακό Κέντρο του Βερολίνου. Επτά νικητές Grand Prix (οι οποίοι θα λάβουν €10,000) καθώς και ο νικητής του Βραβείου Κοινού, επιλεγμένος από τα νικηφόρα έργα αυτής της χρονιάς, θα ανακοινωθούν κατά τη διάρκεια της τελετής.

Την Τελετή Βραβείων Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς θα τιμήσει με την παρουσία του ο Dr. Frank-Walter Steinmeier, Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ως επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Έτους Πολιτιστικής Κληρονομιάς στη Γερμανία. Στην τελετή θα παρευρεθεί ένα σύνολο 1.000 ατόμων, που θα περιλαμβάνει από υψηλά στελέχη Ευρωπαϊκών Ινστιτούτων και κρατών μελών, μέχρι σημαντικούς εκπροσώπους πολιτιστικών οργανισμών από όλη την Ευρώπη.

Οι νικητές θα παρουσιάσουν τα επιτεύγματά τους στο Excellence Fair στις 21 Ιουνίου στο AllianzForum. Επίσης θα παρευρεθούν σε διάφορες εκδηλώσεις στα πλαίσια της Συνάντησης Κορυφής για την Πολιτιστική Κληρονομιά που θα έχει τον τίτλο «Συμμετοχή στην Πολιτιστική Κληρονομιά – Συμμετοχή στις Αξίες» από τις 18 μέχρι τις 24 Ιουνίου στο Βερολίνο. Οικοδεσπότες της Συνάντησης αυτής είναι η Europa Nostra, η Γερμανική Επιτροπή Πολιτιστικής Κληρονομιάς (DNK) και το Πρωσικό Ίδρυμα για την Πολιτιστική Κληρονομιά (SPK). Στόχος της Συνάντησης κορυφής είναι η προώθηση μίας μεγαλόπνοης Ευρωπαϊκής Προγραμματικής Ατζέντας και ενός Σχεδίου Δράσης για την πολιτιστική κληρονομιά, ως παρακαταθήκη του Ευρωπαϊκού Έτους Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Νικητές Βραβείων 2018

Κατηγορία Αποκατάσταση

Ροτόντα Αγίου Wenceslas, Πράγα, ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Ιεραποστολή του Poul Egede, Ilimanaq, Γροιλανδία, ΔΑΝΙΑ

Σανατόριο του δρ. Barner, Braunlage, ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Winzerberg: αμπελώνας σε βαθμιδωτή διάταξη, Πότσνταμ, ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Κυριακής, Νάξος, ΕΛΛΑΔΑ

Συλλογικό έργο αποκατάστασης των ψηφιδωτών της Μεταμόρφωσης στην αψίδα της βασιλικής στη Μονή Αγίας Αικατερίνης, Σινά, ΑΙΓΥΠΤΟΣ/ΕΛΛΑΔΑ/ΙΤΑΛΙΑ

Βοτανικός κήπος του Εθνικού Παλατιού του Queluz, Sintra, ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Κιόσκι του πρίγκιπα Miloš στο Bukovička Spa, Aranđelovac, ΣΕΡΒΙΑ

Φρούριο του Bač, Bač, ΣΕΡΒΙΑ

Πρόσοψη του Κολεγίου San Ildefonso, Alcalá de Henares, ΙΣΠΑΝΙΑ

Σχέδια της Ισπανίας του Σορόγια, Βαλένθια, ΙΣΠΑΝΙΑ

Κατηγορία Έρευνα

EPICO: Ευρωπαϊκό πρωτόκολλο για την προληπτική συντήρηση, συντονισμός στις Βερσαλλίες, ΓΑΛΛΙΑ

«Υφάσματα από τη Γεωργία», Τιφλίδα, ΓΕΩΡΓΙΑ

CultLab3D: Τεχνολογία αυτοματοποιημένης σάρωσης για τρισδιάστατη ψηφιοποίηση, Darmstadt, ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Έρευνα και καταλογογράφηση της κρατικής συλλογής έργων τέχνης, Βελιγράδι, ΣΕΡΒΙΑ

Κατηγορία Μακροχρόνιας Προσφοράς

Υποστηρικτές των Θαυμάτων της Βουλγαρίας, ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Κ. Stéphane Bern, ΓΑΛΛΙΑ

Ένωση των διεθνών ιδιωτικών επιτροπών για την προστασία της Βενετίας, ΙΤΑΛΙΑ

Ένωση Hendrick de Keyser, ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

Κα Tone Sinding Steinsvik, ΝΟΡΒΗΓΙΑ

Ιδιοκτήτες ιδιωτικών υδάτων των περιοχών Argual και Tazacorte, Κανάριοι Νήσοι, ΙΣΠΑΝΙΑ

Κατηγορία Εκπαίδευση, Κατάρτιση & Ευαισθητοποίηση

Υποστηρικτές των Θαυμάτων της Βουλγαρίας, ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

Κ. Stéphane Bern, ΓΑΛΛΙΑ

Ένωση των διεθνών ιδιωτικών επιτροπών για την προστασία της Βενετίας, ΙΤΑΛΙΑ

Ένωση Hendrick de Keyser, ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

Κα Tone Sinding Steinsvik, ΝΟΡΒΗΓΙΑ

Ιδιοκτήτες ιδιωτικών υδάτων των περιοχών Argual και Tazacorte, Κανάριοι Νήσοι, ΙΣΠΑΝΙΑ

Διάκριση Europa Nostra αποδίδεται επίσης σε ένα αξιοσημείωτο έργο πολιτιστικής κληρονομιάς από μία χώρα που δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα EU Creative Europe.

Κατηγορία Αποκατάσταση

Ελληνικό σχολείο Ζωγράφειο, Κωνσταντινούπολη, ΤΟΥΡΚΙΑ

Βυζαντινός ναός Αγίας Κυριακής, Νάξος, Ελλάδα

Η Αγία Κυριακή είναι μία βυζαντινή εκκλησία, στην οποία διασώζεται ένα σπάνιο σύνολο ανεικονικού διακόσμου, που φιλοτεχνήθηκε στην πρώτη ή στη δεύτερη Εικονοκλαστική περίοδο (726-787 μ.Χ., 813-843 μ.Χ.). Η εκκλησία βρίσκεται σε μία απομακρυσμένη αγροτική περιοχή, η οποία ήταν για πολλά χρόνια παραμελημένη. Το έργο αποκατάστασής της αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα ευρωπαϊκής συνεργασίας. Οι πηγές χρηματοδότησής του ήταν αποκλειστικά ιδιωτικές χορηγίες, προερχόμενες αρχικά από την πρωτοβουλία Swiss Initiative, και εν συνεχεία από τον σύνδεσμο “Association Hagia Kyriaki”, με τη συνδρομή του ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστόπουλου. Επιπροσθέτως, σημαντική χρηματοδότηση προήλθε από την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, που έλαβε χορηγίες από το Ίδρυμα Λεβέντη και το ζεύγος Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου.

Η Αγία Κυριακή είναι ένας μονόχωρος τρουλλαίος ναός. Ο ναός διαθέτει ένα παράλληλο προς αυτόν καμαροσκεπές παρεκκλήσιο νοτίως, κι έναν κοινό επίσης καμαροσκεπή νάρθηκα στη δυτική πλευρά, που προστέθηκαν στο βασικό οικοδόμημα σύντομα μετά το πέρας της κατασκευής του. Επιπροσθέτως, ένα ακόμα μικρό παρεκκλήσιο -που βρίσκεται σε ερειπιώδη κατάσταση- προστέθηκε νοτίως του ναού. Μέχρι προσφάτως, η εκκλησία ήταν προσβάσιμη μόνο μέσω ενός μονοπατιού, που ξεκινούσε από την Απείρανθο.

Ο ναός της Αγίας Κυριακής είναι εξαιρετικής σημασίας, καθώς ο αρχικός ανεικονικός διάκοσμός του διασώζεται σχεδόν ακέραιος μέχρι σήμερα. Οι τοιχογραφίες της εικονοκλαστικής περιόδου περιορίζονται σε αναπαραστάσεις σταυρών και ζώων καθώς και σε γεωμετρικά και φυτικά θέματα. Αυτός ο ανεικονικός διάκοσμος αποτελεί μαρτυρία της διαμάχης μεταξύ οπαδών κι αντιπάλων των εικόνων, που δίχασε την Βυζαντινή αυτοκρατορία για παραπάνω από έναν αιώνα, και αρχαιολογικές μαρτυρίες της οποίας διασώζονται σε ελάχιστες περιπτώσεις. Μεταξύ αυτών, οι τοιχογραφίες της Αγίας Κυριακής είναι οι καλύτερα διατηρημένες στο σύμπλεγμα των Κυκλάδων.

Η διείσδυση υδάτων μέσω της στέγης προκάλεσε σοβαρές φθορές τόσο στον φέροντα οργανισμό του κτηρίου, δηλαδή στους τοίχους και στους θόλους, όσο και στις τοιχογραφίες. Το 1993 οι ελβετικοί σύνδεσμοι “J.-G. Eynard of Geneva”και“Amitiés gréco-suisses” ξεκίνησαν τις προσπάθειες διάσωσης του μνημείου. Το 2004 ιδρύθηκε στην

Ελβετία ένας σύνδεσμος εθελοντών “Association Hagia Kyriaki”, με μοναδικό σκοπό τη διάσωση αυτού του απειλούμενου μνημείου από την περαιτέρω φθορά.

Η αποκατάσταση της Αγίας Κυριακής ήταν επιτυχέστατη καθώς διασώθηκε το οικοδόμημα και ο μοναδικός διάκοσμός του, ενώ ταυτοχρόνως προστατεύθηκε με σχολαστικότητα η αυθεντικότητα του μνημείου, με την αποφυγή προσθήκης στοιχείων που θα απέκρυπταν το πέρασμα του χρόνου και την ιστορία του.

Οι κριτές δήλωσαν: «Το έργο αποκατάστασης του οικοδομήματος και του διακόσμου του, που συνδέονται άμεσα με μία σημαντική περίοδο της ευρωπαϊκής σκέψης, έγιναν με σεβασμό κι ευαισθησία. Τα εξαιρετικά αποτελέσματα επετεύχθησαν χάρη σε μία διεθνή και διεπιστημονική συνεργασία, καθώς και στην συνέργεια ιδιωτικών και δημοσίων φορέων».

Επίσης επεσήμαναν: «Έχει επιδειχθεί εξαιρετική προσοχή στη διατήρηση του μνημείου με σεβασμό, εντός ενός μοναδικού περιβάλλοντος και φυσικού τοπίου σε μία απομακρυσμένη περιοχή. Με ιδιαίτερη φροντίδα αποκαταστάθηκε ένα μνημείο που ανήκει, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε μία συχνά παραμελημένη κατηγορία πολιτιστικής κληρονομιάς». Το έργο αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για παρόμοια μνημεία της Νάξου, όπου δεκάδες ερειπωμένες εκκλησίες αναμένουν τη λήψη άμεσων μέτρων για την προστασία τους.

Πηγή: europa.eu

The post Διάκριση Europa Nostra 2018 για τον βυζαντινό ναό της Αγίας Κυριακής στην Νάξο appeared first on .

Πρόκειται κυρίως για πελεκημένες πέτρες (πυριτόλιθος), αλλά και για μικρή ποσότητα σμύριδας και ακόμα μικρότερες ποσότητες μαρμάρου.

Η έρευνα που συνεχίζεται αλλάζει τα δεδομένα στη χρονολόγηση της προϊστορικής εποχής στις Κυκλάδες καθώς μέχρι πρόσφατα οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα στα νησιά ξεκινούσε γύρω στην 5η χιλιετία π.Χ.. Ένας από τους στόχους του νέου ερευνητικού προγράμματος είναι η χρονολόγηση της θέσης με τη χρήση επιστημονικών τεχνικών ώστε να διευκρινισθεί πότε οι πρώιμοι άνθρωποι μετανάστευσαν στην Ευρώπη μέσω της λεκάνης του Αιγαίου και αν η μετανάστευση αυτή έγινε με ναυσιπλοΐα. Επίσης, θα γίνει λεπτομερής τυπολογική ανάλυση των τεχνικών έργων και θα διερευνηθούν οι σχέσεις συμπεριφοράς (λατόμευση και κατασκευή εργαλείων) των πρώιμων ανθρώπων στην περιοχή, δηλαδή των Νεάντερταλ και των Homo sapiens.

Πηγή

The post Καναδοί ερευνητές βρήκαν ίχνη Νεάντερταλ στη Νάξο appeared first on .