Το Einstein Telescope αποτελεί μια νέα γενιά ανιχνευτή βαρυτικών κυμάτων, ο οποίος θα κατασκευαστεί υπόγεια και θα επιτρέπει στους επιστήμονες να «ακούν» κοσμικά γεγονότα, όπως συγκρούσεις μαύρων τρυπών ή άστρων νετρονίων. Μέσα από αυτή τη νέα μορφή παρατήρησης, οι ερευνητές ελπίζουν να φωτίσουν τα πρώτα στάδια της δημιουργίας του σύμπαντος και να ξεκλειδώσουν άγνωστες μέχρι σήμερα πτυχές της κοσμικής ιστορίας.

Η τοποθεσία του έργου αναμένεται να αποφασιστεί έως το τέλος του 2026, με την Ευρωπεριφέρεια Meuse-Rhin – μια συνεργασία μεταξύ Βελγίου, Ολλανδίας και Γερμανίας – να διεκδικεί την κατασκευή του. Το εγχείρημα συγκρίνεται συχνά με το CERN, υπογραμμίζοντας τη σημασία και την κλίμακά του για την ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα.

Μια εμπειρία πέρα από τα όρια της φαντασίας
Η έκθεση δεν περιορίζεται σε θεωρητική γνώση, αλλά μετατρέπεται σε ένα πλήρως βιωματικό ταξίδι. Οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν τον κόσμο των βαρυτικών κυμάτων μέσα από εικονική πραγματικότητα, να «ταξιδέψουν» μέσα στο ίδιο το τηλεσκόπιο ή ακόμα και να βρεθούν κοντά σε ένα άστρο νετρονίων. Παράλληλα, διαδραστικές εφαρμογές επιτρέπουν στο κοινό να ανακαλύψει πώς παραμορφώνεται ο χωροχρόνος ή να εντοπίσει συγκρούσεις μαύρων τρυπών μέσα από προσομοιωμένα δεδομένα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο διαδραστικός παρεμβολόμετρος, μια μικρογραφία του τηλεσκοπίου, που δίνει στους επισκέπτες την ευκαιρία να κατανοήσουν στην πράξη πώς ανιχνεύονται τα βαρυτικά κύματα. Μέσα από αυτές τις εμπειρίες, η επιστήμη γίνεται προσιτή, ζωντανή και άκρως εντυπωσιακή.

Ένα νέο «παράθυρο» στο σύμπαν
Μέχρι σήμερα, η γνώση μας για το σύμπαν βασίζεται κυρίως στην παρατήρηση του φωτός και άλλων ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων. Ωστόσο, τα βαρυτικά κύματα ανοίγουν έναν εντελώς νέο δρόμο, επιτρέποντας πιο ακριβείς μετρήσεις και βαθύτερη κατανόηση φαινομένων που μέχρι πρότινος παρέμεναν αόρατα.

Η έκθεση στο VUB αναδεικνύει ακριβώς αυτή τη μετάβαση, παρουσιάζοντας πώς η σύγχρονη επιστήμη διευρύνει τα όριά της και φέρνει τον άνθρωπο πιο κοντά στα μυστήρια του σύμπαντος.

Η έκθεση πραγματοποιείται έως την Κυριακή 26 Απριλίου, με ελεύθερη είσοδο, καθημερινά από τις 10:00 έως τις 21:30, στο campus Etterbeek του VUB. Πρόκειται για μια μοναδική ευκαιρία για όλους όσοι θέλουν να ζήσουν μια εμπειρία γνώσης και εξερεύνησης, που συνδυάζει τεχνολογία, επιστήμη και φαντασία.

Plongée au cœur de l’univers : une exposition fascinante à Bruxelles

À la VUB, une expérience interactive autour du télescope Einstein ouvre une nouvelle fenêtre sur les mystères cosmiques.

À Bruxelles, la science se vit désormais comme une véritable aventure. Sur le campus d’Etterbeek de la Vrije Universiteit Brussel (VUB), une exposition immersive invite le public à découvrir l’un des projets scientifiques les plus ambitieux d’Europe : le Einstein Telescope, futur observatoire dédié à l’étude des ondes gravitationnelles.

Conçu pour être installé en profondeur sous terre, cet instrument de nouvelle génération permettra aux chercheurs de capter des phénomènes extrêmes de l’univers, tels que les collisions de trous noirs ou d’étoiles à neutrons. Grâce à ces observations inédites, les scientifiques espèrent mieux comprendre les origines du cosmos et explorer des aspects encore inconnus de son évolution.

Le site d’implantation du télescope doit être déterminé d’ici fin 2026. Parmi les candidats figure l’Eurorégion Meuse-Rhin, fruit d’une collaboration entre la Belgique, les Pays-Bas et l’Allemagne. Par son ampleur, ce projet est souvent comparé à celui du CERN, soulignant son importance stratégique pour la recherche européenne.

Une exposition qui rend la science vivante
Bien plus qu’une simple présentation, l’exposition propose une immersion complète dans l’univers de la physique moderne. Les visiteurs peuvent expérimenter des simulations interactives, explorer des environnements cosmiques en réalité virtuelle ou encore observer les effets spectaculaires de la déformation de l’espace-temps.

Certaines installations permettent même de se glisser dans la peau d’un chercheur, en analysant des données simulées pour identifier des événements cosmiques majeurs. Un modèle interactif d’interféromètre, inspiré du futur télescope, illustre concrètement le fonctionnement de ces technologies de pointe.

Vers une nouvelle manière d’observer le cosmos
Jusqu’à présent, l’exploration de l’univers reposait essentiellement sur l’étude de la lumière. L’analyse des ondes gravitationnelles marque une avancée décisive, offrant une perspective complémentaire et ouvrant l’accès à des phénomènes invisibles par les méthodes traditionnelles.

À travers cette exposition, la VUB met en lumière cette révolution scientifique et rend accessibles des concepts complexes, dans un cadre à la fois pédagogique et captivant.

Ouverte jusqu’au dimanche 26 avril, de 10h00 à 21h30, l’exposition est accessible gratuitement sur le campus d’Etterbeek. Une occasion idéale de s’immerger dans une expérience scientifique unique, à la croisée de la technologie, de la découverte et de l’imaginaire.

The post Μια διαδραστική έκθεση για το τηλεσκόπιο Αϊνστάιν, ανοιχτή για όλους, στο VUB appeared first on .

Ο Ιταλός μηχανικός Alberto Donini, μελετώντας τα ίχνη διάβρωσης των λίθων της πυραμίδας, κατέληξε σε παρατηρήσεις που αμφισβητούν τη συμβατική χρονολόγηση του μνημείου. Στην έρευνά του χρησιμοποίησε μια καινοτόμο προσέγγιση, τη λεγόμενη «μέθοδο σχετικής διάβρωσης», προκειμένου να εκτιμήσει τον χρόνο έκθεσης των λίθων στα φυσικά στοιχεία.

Η βασική αρχή της μεθόδου είναι απλή: όλες οι πέτρες διαβρώνονται σταδιακά από τις κλιματικές συνθήκες. Αν είναι γνωστός ο χρόνος έκθεσης μιας επιφάνειας, μπορεί να υπολογιστεί και ο ρυθμός διάβρωσής της. Στην περίπτωση της Πυραμίδας του Χέοπα –η οποία θεωρείται ότι ανεγέρθηκε περίπου το 2560 π.Χ.– η διάβρωση θα έπρεπε να αντανακλά δύο βασικές περιόδους: την εποχή της κατασκευής της και τον 14ο αιώνα μ.Χ., όταν αφαιρέθηκε μεγάλο μέρος της εξωτερικής επένδυσης, εκθέτοντας τα εσωτερικά στρώματα.

Ο Donini ανέλυσε δώδεκα σημεία στη βάση της πυραμίδας και συνέκρινε τα ίχνη φθοράς του ασβεστόλιθου με άλλα, ήδη χρονολογημένα δείγματα. Σύμφωνα με τα ευρήματά του, ορισμένες πέτρες εμφανίζουν ομοιότητες με υλικά εξαιρετικά μεγάλης ηλικίας. Η διάβρωση υποδηλώνει ότι ενδέχεται να ήταν εκτεθειμένες στο περιβάλλον ήδη από το τέλος της Παλαιολιθικής περιόδου, δηλαδή από την Προϊστορία.

Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη εκτιμά ότι ορισμένα τμήματα της βάσης θα μπορούσαν να χρονολογούνται μεταξύ 6.000 και 40.000 ετών πριν από σήμερα. Αν και το εύρος αυτό είναι ιδιαίτερα μεγάλο, ο ίδιος ο ερευνητής διευκρινίζει ότι δεν πρόκειται για βεβαιότητα. Η στατιστική του ανάλυση δείχνει περίπου 68% πιθανότητα η βάση της πυραμίδας να έχει κατασκευαστεί μεταξύ 9.000 και 37.000 π.Χ. — μια εποχή κατά την οποία, σύμφωνα με τη σύγχρονη αρχαιολογία, ο άνθρωπος δεν διέθετε τις τεχνικές δυνατότητες για μνημειακή αρχιτεκτονική.

Μια «ανακυκλωμένη» πυραμίδα;

Φυσικά, η ιδέα ότι η σημερινή Πυραμίδα του Χέοπα είναι εξ ολοκλήρου προϊστορική θεωρείται ακραία. Τα αρχαιολογικά και ιστορικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για τον τάφο του φαραώ Χέοπα της 4ης Δυναστείας, ο οποίος έζησε πριν από περίπου 4.600 χρόνια. Ωστόσο, η μελέτη επαναφέρει μια παλαιότερη, περιθωριοποιημένη υπόθεση: μήπως η πυραμίδα ανεγέρθηκε πάνω σε προϋπάρχον, πολύ αρχαιότερο μνημείο, επαναχρησιμοποιώντας πέτρες για τη βάση της;

Μια τέτοια «αρχιτεκτονική ανακύκλωση» δεν θα ήταν κάτι πρωτοφανές στην ιστορία, καθώς υπάρχουν πολλά παραδείγματα μνημείων που οικοδομήθηκαν πάνω σε παλαιότερες κατασκευές, όπως μεσαιωνικές εκκλησίες πάνω σε ρωμαϊκούς ναούς.

Η υπόθεση αυτή θα προϋπέθετε την ύπαρξη μιας προφαραωνικής αιγυπτιακής κοινωνίας ικανής να κατασκευάζει μεγάλα λίθινα έργα σε μια εποχή όπου, θεωρητικά, κάτι τέτοιο δεν παρατηρείται αλλού στον κόσμο. Πρόκειται για σενάρια που συχνά υιοθετούνται από συνωμοσιολογικές θεωρίες, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, και τροφοδοτούνται από τα αληθινά –αλλά ακόμη ανεξήγητα– μυστήρια της πυραμίδας.

Ο ίδιος ο Donini, πάντως, κρατά αποστάσεις από τέτοιες ερμηνείες. Αναγνωρίζει ότι η έντονη διάβρωση μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες: στο πιο υγρό κλίμα του παρελθόντος, στην άμμο που κάλυπτε τη βάση για αιώνες, αλλά και στη σύγχρονη ρύπανση και τον μαζικό τουρισμό.

Η μελέτη χαρακτηρίζεται από τον ίδιο ως προκαταρκτική και διερευνητική, καλώντας σε περαιτέρω έρευνες για την κατανόηση της ασυνήθιστης διάβρωσης. Δεν αποκλείεται, πάντως, η αναφορά σε μια «προϊστορική πυραμίδα» να λειτουργεί και ως τρόπος προσέλκυσης της προσοχής σε ένα επιστημονικό έργο που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

La pyramide de Khéops serait-elle antérieure à l’Égypte pharaonique ?

Une étude de l’Université de Bologne relance le débat sur l’âge réel du monument le plus emblématique de l’Antiquité

Et si la pyramide de Khéops n’avait pas été construite à l’époque des pharaons ? Et si la dernière merveille du monde antique encore debout était bien plus ancienne que ce que l’on pense ? C’est l’hypothèse audacieuse avancée par une récente étude de l’Université de Bologne, qui suscite déjà de nombreuses réactions.

En analysant l’érosion des blocs de pierre composant la pyramide, l’ingénieur italien Alberto Donini affirme avoir identifié des indices remettant en question la chronologie admise. Sa recherche repose sur une approche innovante, baptisée « méthode d’érosion relative », visant à estimer le temps d’exposition des pierres aux conditions environnementales.

Le raisonnement est le suivant : toutes les surfaces rocheuses s’érodent avec le temps sous l’effet du climat. Si l’on connaît la durée d’exposition d’une pierre, il est possible d’en déduire la vitesse d’érosion. Dans le cas de la pyramide, traditionnellement datée d’environ 2560 av. J.-C., cette érosion devrait refléter deux périodes clés : sa construction et le XIVe siècle, lorsque les pierres de revêtement ont été retirées, exposant les couches inférieures.

En étudiant douze points situés à la base du monument, Donini a comparé les traces d’usure du calcaire à d’autres échantillons datés. Certaines similitudes avec des pierres extrêmement anciennes l’ont conduit à envisager que certaines parties aient été exposées depuis la fin du Paléolithique.

Selon l’étude, certaines pierres pourraient ainsi dater de 6 000 à 40 000 ans, une estimation large que l’auteur reconnaît lui-même comme incertaine. Son analyse statistique suggère toutefois une probabilité de 68 % que la base de la pyramide ait été édifiée entre 9 000 et 37 000 av. J.-C., une période durant laquelle l’architecture monumentale est jugée improbable par l’archéologie moderne.

Loin de conclusions sensationnalistes, Donini souligne le caractère préliminaire de son travail et rappelle que de nombreux facteurs peuvent expliquer une érosion accélérée : climat ancien plus humide, accumulation de sable durant des siècles, pollution moderne ou encore pression touristique. L’étude appelle ainsi à des recherches complémentaires, tout en reconnaissant que l’évocation d’une pyramide « préhistorique » attire inévitablement l’attention sur un débat scientifique encore ouvert.

The post Μήπως η Πυραμίδα του Χέοπα είναι παλαιότερη από την φαραωνική Αίγυπτο; appeared first on .

Αρχικά, ο Πύργος σχεδιάστηκε ως φόρος τιμής στους επιστήμονες που συνέβαλαν στη γαλλική επιστημονική πρόοδο μεταξύ 1789 και 1889, στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων από τη Γαλλική Επανάσταση. Ωστόσο, τα ονόματα που επιλέχθηκαν τότε –Lavoisier, Ampère, Foucault και άλλοι– ήταν αποκλειστικά ανδρικά.

Η δήμαρχος Παρισιού Anne Hidalgo ανακοίνωσε ότι η ιστορική αυτή ανισορροπία διορθώνεται: μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ο Πύργος θα φιλοξενήσει τα ονόματα 72 γυναικών που άφησαν το αποτύπωμά τους στις επιστήμες, πολλές από τις οποίες παρέμειναν άγνωστες στο ευρύ κοινό.

Ανάμεσά τους βρίσκονται εμβληματικές μορφές, όπως η Marie Curie και η κόρη της Irène Joliot-Curie, αλλά και λιγότερο γνωστές προσωπικότητες, όπως η Angélique du Coudray, μαία του 18ου αιώνα που δίδαξε πρακτικές τοκετού σε μια εποχή όπου η ιατρική εκπαίδευση των γυναικών ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Η λίστα περιλαμβάνει επίσης διεθνείς μορφές, όπως η Βρετανίδα Rosalind Franklin, που συνέβαλε καθοριστικά στην ανακάλυψη της δομής του DNA, και η Σενεγαλέζα Rose Dieng-Kuntz, πρωτοπόρος στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε επιστήμονες που σχεδόν «σβήστηκαν» από την ιστορία, θύματα του λεγόμενου «φαινομένου Matilda», δηλαδή της συστηματικής υποβάθμισης ή απόδοσης του έργου τους σε άνδρες συναδέλφους. Παραδείγματα αποτελούν η αυτοδίδακτη παλαιοντολόγος Henriette Delamarre de Moncheux ή η Nicole Girard-Mangin, η μοναδική γυναίκα γιατρός στο γαλλικό μέτωπο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία έφτασε κρυφά στο μέτωπο και στη συνέχεια ανέλαβε τη διεύθυνση μεγάλου νοσοκομείου στο Παρίσι.

Τα ονόματα θα τοποθετηθούν στον πρώτο όροφο του Πύργου, με την ίδια γραμματοσειρά και το ίδιο μέγεθος με εκείνα των ανδρών. Η τελική λίστα τελεί ακόμη υπό έγκριση από τις γαλλικές επιστημονικές ακαδημίες.

Η Anne Hidalgo υπογράμμισε ότι «είναι καιρός αυτό το βαθιά συμβολικό μνημείο να αγκαλιάσει την ισότητα και να αποδώσει στις γυναίκες τη θέση που τους αξίζει σε ένα μνημείο αφιερωμένο στην επιστήμη». Αν και το έργο αναμένεται να υλοποιηθεί μετά τις επερχόμενες δημοτικές εκλογές του Μαρτίου, η δήμαρχος εκφράζει τη βεβαιότητα ότι δεν θα ακυρωθεί ακόμη και σε περίπτωση πολιτικής αλλαγής, καθώς ο Πύργος του Άιφελ ανήκει στον Δήμο Παρισιού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τέτοιες παρεμβάσεις είναι εφικτές επειδή ο Πύργος δεν έχει χαρακτηριστεί ιστορικό μνημείο, κάτι που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις στη Γαλλία. Ένας τέτοιος χαρακτηρισμός θα επέβαλλε αυστηρούς περιορισμούς, δυσχεραίνοντας εργασίες συντήρησης και ανανέωσης.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική της δημοτικής αρχής για την ενίσχυση της παρουσίας των γυναικών στον δημόσιο χώρο. Από την ανάληψη των καθηκόντων της Anne Hidalgo, ο αριθμός δρόμων, σχολείων και σταθμών με γυναικεία ονόματα στο Παρίσι έχει υπερδιπλασιαστεί. Μια προσπάθεια που τοποθετεί τη γαλλική πρωτεύουσα μπροστά από άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως οι Βρυξέλλες, όπου μόλις το 6% των οδών φέρουν γυναικεία ονόματα.

72 femmes scientifiques bientôt inscrites sur la tour Eiffel

Un symbole parisien s’ouvre à l’égalité dans l’histoire des sciences

La tour Eiffel s’apprête à franchir une étape symbolique majeure. Plus d’un siècle après son inauguration en 1889, les noms de 72 femmes scientifiques seront ajoutés de manière permanente, en lettres d’or, aux côtés de ceux des 72 hommes de science déjà inscrits sur le monument.

À l’origine, cette liste rendait hommage aux figures scientifiques ayant contribué au rayonnement de la France entre 1789 et 1889, à l’occasion du centenaire de la Révolution française. Mais elle reflétait aussi les inégalités de son époque, en ne citant que des hommes.

La maire de Paris, Anne Hidalgo, a annoncé une évolution historique : le premier étage de la tour accueillera bientôt les noms de 72 femmes ayant marqué l’histoire des sciences, certaines mondialement connues, d’autres largement oubliées.

Parmi elles figurent Marie Curie et Irène Joliot-Curie, mais aussi des personnalités moins médiatisées comme Angélique du Coudray, sage-femme du XVIIIᵉ siècle et pionnière de l’enseignement obstétrical. La sélection inclut également des scientifiques non françaises, à l’image de Rosalind Franklin, dont les travaux ont été décisifs dans la découverte de la structure de l’ADN, ou de la Sénégalaise Rose Dieng-Kuntz, spécialiste reconnue de l’intelligence artificielle.

L’initiative vise à corriger ce que l’on appelle l’« effet Matilda », c’est-à-dire l’effacement ou la minimisation du rôle des femmes dans les disciplines scientifiques. Des parcours comme ceux de Henriette Delamarre de Moncheux, paléontologue autodidacte du XIXᵉ siècle, ou de Nicole Girard-Mangin, seule femme médecin sur le front français durant la Première Guerre mondiale, illustrent cette invisibilisation.

Les nouveaux noms seront peints avec la même typographie et les mêmes dimensions que ceux déjà présents. La liste définitive reste toutefois soumise à la validation des académies scientifiques françaises.

Pour Anne Hidalgo, il s’agit d’un geste fort : « Il est temps que ce monument emblématique reflète pleinement l’égalité entre les femmes et les hommes et rende justice aux femmes scientifiques. » Le projet devrait être concrétisé après les élections municipales de mars, sans que son avenir ne soit remis en cause, quelle que soit l’issue du scrutin.

Cette évolution est rendue possible par le fait que la tour Eiffel n’est pas classée monument historique, un statut qui, bien que surprenant, permet des adaptations nécessaires à son entretien et à son évolution.

Enfin, cette décision s’inscrit dans une politique plus large menée par la municipalité parisienne pour renforcer la visibilité des femmes dans l’espace public. En quelques années, le nombre de lieux portant des noms féminins a fortement augmenté à Paris, plaçant la capitale en tête sur ce terrain, loin devant d’autres villes européennes comme Bruxelles, où seules 6 % des voiries portent un nom de femme.

The post 72 γυναίκες επιστήμονες «ανεβαίνουν» στον Πύργο του Άιφελ appeared first on .

Ερευνητές από το Εργαστήριο Φωνητικής και Φωνολογίας (LPP) στο Πανεπιστήμιο Sorbonne Nouvelle, σε συνεργασία με επιστήμονες από το Νοσοκομείο Foch και το Πανεπιστήμιο των Βερσαλλιών Saint-Quentin-en-Yvelines, κατάφεραν να ανακατασκευάσουν τη φωνή του Βασιλιά Ερρίκου Δ΄ από το μουμιοποιημένο κεφάλι του, το οποίο διατηρείται σε άριστη κατάσταση.

Πώς αναδημιούργησαν όμως οι ερευνητές τη φωνή του;

Φημισμένος για την υπογραφή του Διατάγματος της Νάντης, το οποίο τερμάτισε τους αιματηρούς θρησκευτικούς πολέμους μεταξύ Καθολικών και Προτεσταντών, ο βασιλιάς Ερρίκος Δ΄ μνημονεύεται επίσης για την εντυπωσιακή δολοφονία του, η οποία έλαβε χώρα στον δρόμο – ενώ ο βασιλιάς βρισκόταν μέσα στην άμαξά του – από τον φανατικό Καθολικό, Φρανσουά Ραβαγιάκ.

Τον 19ο αιώνα, το μουμιοποιημένο κεφάλι του ανακαλύφθηκε ξανά, έχοντας διαχωριστεί από το σώμα του, το οποίο είχε βρεθεί στη Βασιλική του Σεν Ντενί κατά τη Γαλλική Επανάσταση. Το 2010, η απόδοσή του στον βασιλιά Ερρίκο Δ΄ επικυρώθηκε από μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον ιατροδικαστή Philippe Charlier, ο οποίος ξεκίνησε το επιστημονικό αυτό έργο.

Για αρκετά χρόνια, οι ερευνητές, σε συνεργασία με επιστήμονες, χρησιμοποίησαν πειραματικές τεχνικές στον τομέα της φωνητικής για να ανακατασκευάσουν τη φωνή του.

Το πρώτο βήμα περιελάμβανε τη σάρωση του μουμιοποιημένου κρανίου προκειμένου να δημιουργηθεί ένα τρισδιάστατο μοντέλο. Επειδή το κρανίο ήταν παραμορφωμένο, το μοντέλο διορθώθηκε ψηφιακά για να επισημανθούν οι ανατομικές δομές που ήταν απαραίτητες για το έργο. Στη συνέχεια, οι ερευνητές ανακατασκεύασαν τη φωνητική οδό, από τα χείλη μέχρι τον λάρυγγα, συμπεριλαμβανομένων των φωνητικών χορδών. Από αυτό το κομμάτι μπόρεσαν να εκτιμήσουν, μέσω συντονισμού, τη φωνητική χροιά του βασιλιά.

Επιστημονικές Προοπτικές

Το αποτέλεσμα είναι, πράγματι, αρκετά εκπληκτικό. Αυτό το σύντομο απόσπασμα μας επιτρέπει να ακούσουμε πώς ο Ερρίκος Δ΄ μπορούσε να προφέρει αυτά τα λίγα μικρά φωνήεντα.

Αλλά αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα. Στόχος των ερευνητών είναι να τον κάνουν να προφέρει ολοκληρωμένες προτάσεις. Σε συνέντευξή του στο Franceinfo, ο Philippe Charlier, ωστόσο, προειδοποιεί ότι δεσμεύεται από ηθικούς περιορισμούς. Δεν τίθεται θέμα να τον κάνουμε να πει οτιδήποτε, μας διαβεβαιώνει ο ιατροδικαστής. Αντίθετα, ο στόχος είναι να τον κάνουμε να προφέρει προτάσεις που ο βασιλιάς Ερρίκος Δ΄ θα μπορούσε στην πραγματικότητα να είχε πει, όπως οι πρώτες γραμμές του Διατάγματος της Νάντης.

Τέλος, σύμφωνα πάντα με τον Philippe Charlier, αυτή η έρευνα μπορεί επίσης να έχει ιατρική χρήση: η τεχνική που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο αυτού του έργου θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια λαρυγγικών επεμβάσεων για να επιτρέψει στους ασθενείς να γνωρίζουν πώς θα ακούγεται η φωνή τους μετά τη διαδικασία.

The post Η Επιστήμη μίλησε: ερευνητές ανακατασκευάζουν τη φωνή του βασιλιά της Γαλλίας, Ερρίκου Δ΄ appeared first on .

Η εγκατάσταση καταλαμβάνει κεντρική θέση στο μουσείο και εντάσσεται και στο πρόγραμμα του φεστιβάλ τέχνης ‘MoMeNT’ της περιοχής Tongeren-Borgloon.

«Η έκθεση διηγείται την ιστορία και την πορεία της ανθρωπότητας, από την αρχή μέχρι τον κόσμο του αύριο», εξηγεί ο Mark Swysen. «Όλα συνοψίζονται σε 50 μικρές σκηνές, μέσα σε έναν κύβο 6,5 τετραγωνικών μέτρων.»

Στο επίκεντρο της εγκατάστασης βρίσκεται ένα φωτεινό δένδρο της ζωής, το “arbre de vie”, με διαφανή κορμό που περιέχει μια έλικα RNA – το θεμελιώδες μόριο της ζωής. Γύρω του, μια “πλανητική κάψουλα” παρουσιάζει δεκάδες μικροσκηνές μπροστά από καθρέφτες, δημιουργώντας μια αίσθηση βάθους και διαχρονίας.

Σε λιγότερο από 10 λεπτά, οι επισκέπτες διασχίζουν 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια ιστορίας: από τη γέννηση της Γης, την εμφάνιση της φωτιάς και της γεωργίας, τη δημιουργία γλώσσας και θρησκείας, έως τη βιομηχανική επανάσταση, την αεροδιαστημική και την ψηφιακή εποχή.

Ο Mark Swysen ξεκίνησε να δημιουργεί αυτό το έργο το 2023. Με σπουδές στη βιολογία, θεωρεί τον άνθρωπο «το πιο συναρπαστικό ζώο που έζησε ποτέ στον πλανήτη» και ήθελε να αποτυπώσει την πορεία του με απλά, οικεία υλικά – όπως μικρές φιγούρες από baby-foot – για να καταστήσει την τέχνη του προσβάσιμη σε όλους.

«Μου αρέσει ο επισκέπτης να αισθάνεται ότι το έργο του ανήκει», λέει. «Δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκο για να είναι ουσιαστικό.»

Η ιδέα να εκθέσει στο γαλατικό-ρωμαϊκό Μουσείο γεννήθηκε αυθόρμητα, όταν παρατήρησε ότι η πλειονότητα των βιβλίων στο πωλητήριο του μουσείου αφορούσε την ανθρώπινη εξέλιξη. Έτσι, αποφάσισε να προτείνει το πρότζεκτ του – κι έγινε δεκτό με ενθουσιασμό.

Η υπεύθυνη Τουρισμού An Christiaens (Tongeren-Borgloon.nu) δήλωσε πως στόχος της πόλης είναι να αναδείξει τη μόνιμη συλλογή του μουσείου μέσω σύγχρονης και προσιτής τέχνης, προσελκύοντας νέο κοινό.

Η έκθεση “Arbre de vie” θα παραμείνει ανοιχτή έως το τέλος του έτους, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους σε ένα οπτικοακουστικό ταξίδι μέσα στον χρόνο – ή όπως το αποκαλεί ο ίδιος ο δημιουργός: «η εξελικτική ανάβαση του φιλοσόφου χιμπατζή».

Το Musée gallo-romain de Tongres-Borgloon λειτουργεί Τρίτη με Παρασκευή 09:00-17:00 και Σαββατοκύριακα & αργίες 10:00-18:00. Περισσότερες πληροφορίες: gallo-romeinsmuseum.be.

The post «Arbre de vie»: ένα καλλιτεχνικό ταξίδι στην εξέλιξη του ανθρώπου στο Μουσείο του Tongres appeared first on .

Η διαδρομή κατασκευάστηκε προσκαλώντας καλλιτέχνες να μιλήσουν με επιστήμονες από διάφορες σχολές του πανεπιστημίου. Οι καλλιτέχνες έμαθαν πάνω σε τι εργάζονται οι επιστήμονες και τα θέματα που αποτελούν μέρος της έρευνάς τους. Από τις συζητήσεις αυτές προέκυψαν οκτώ εικαστικά έργα και οκτώ ποιήματα, τα οποία βρίσκονται σε γνωστές και λιγότερο γνωστές τοποθεσίες σε όλη την πόλη.

Η διαδρομή ονομάζεται And So, Change Comes in Waves (Και έτσι, η αλλαγή έρχεται σε κύματα), αναφερόμενη στον ωκεανό. «Δεν μπορείς να απομονώσεις ένα κύμα από τη θάλασσα: είναι μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου», λέει ο επιμελητής Stéphane Symons. «Είναι επίσης δύσκολο να προσδιορίσεις ακριβώς πού και πώς ένα κύμα παίρνει μορφή και πώς φτάνει στην ακτή: αυτό είναι συγκρίσιμο με τις τεχνολογικές καινοτομίες και την επιστημονική έρευνα. Είναι εξίσου απρόβλεπτες και δυναμικές».

Ο καλλιτέχνης Sammy Baloji δημιούργησε μια εγκατάσταση που απεικονίζει έναν μεγεθυμένο κρύσταλλο ουρανίου, αναφερόμενος στον ρόλο του Βελγίου στην ανάπτυξη της πρώτης ατομικής βόμβας. Η ποιήτρια Maud Vanhauwaert, η οποία επιμελήθηκε επίσης το τμήμα ποίησης, έγραψε ένα ποίημα του οποίου οι γραμμές έχουν διασκορπιστεί σε διάφορα σημεία της πόλης.

Ο περίπατος έχει μήκος 5,5 χιλιόμετρα και διαρκεί 3,5 ώρες. Μπορεί επίσης να γίνει με ποδήλατο. Θα παρουσιαστεί στο κοινό το Σάββατο 17 Μαΐου με μια σειρά από ξεναγήσεις, συζητήσεις με τους καλλιτέχνες και περφόρμανς. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα, εδώ. 

The post Η τέχνη και η επιστήμη συναντώνται για τους εορτασμούς της 600ής επετείου του KU Leuven appeared first on .

Πειράματα, εργαστήρια, εκδηλώσεις, εργαστήρια και εκθέσεις θα σας βυθίσουν στον κόσμο της επιστήμης και της τεχνολογίας. Η φετινή, είναι η πέμπτη έκδοση του I Love Science Festival και θα είναι γεμάτη με διαδραστικά περίπτερα, που θα παρουσιάζουν τα πάντα, από τη χημεία μέχρι την κωδικοποίηση, μέσω του διαστήματος, της τεχνητής νοημοσύνης, των ρομπότ και των περιβαλλοντικών πειραμάτων. Μια μοναδική ευκαιρία για μικρούς και μεγάλους να μάθουν διασκεδάζοντας και να αφυπνίσουν τον επιστήμονα σε όλους.

I Love Science Festival

13-15 Οκτωβρίου 2023
Tour & Taxis, Sheds 1 & 2
Avenue du Port 86c
Είσοδος ελεύθερη

Περισσότερα, εδώ. 

The post I Love Science: ταξιδέψτε στην καρδιά της επιστήμης, στις Βρυξέλλες appeared first on .

Προσφέροντας στους επισκέπτες σχεδόν 120 απατηλές εμπειρίες και με τις πέντε αισθήσεις: όραση, ήχος, αφή, γεύση και όσφρηση, το WOM άνοιξε τις πόρτες του στην διευρυνόμενη τοποθεσία δίπλα στο κανάλι.

«Θέλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι υπάρχουν περισσότερες από μία πραγματικότητες», δήλωσε ο ιθύνων νους του μουσείου, Henry Dupuis, με αφορμή τα εγκαίνια του νέου χώρου. Ως μέλος της εκθεσιακής ομάδας Tempora που σχεδίασε το μουσείο, τόνισε ότι η πραγματικότητα είναι υποκειμενική και επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία του ίδιου του θεατή.

Με τις Βρυξέλλες να διαθέτουν ήδη το Μουσείο των Ψευδαισθήσεων, το WOM είναι «πιο επιστημονικό», λέει ο Dupuis. Λεπτομερείς τεχνικές επεξηγήσεις για κάθε εμπειρία είναι διαθέσιμες στα Γαλλικά, Ολλανδικά και Αγγλικά, μέσω barcode. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να μην τους ευχαριστεί όλους, αλλά εξοικονομεί χώρο: «Αν μεταφράζαμε τα πάντα, θα είχαμε ένα μουσείο με πίνακες πληροφοριών», προσθέτει χαρακτηριστικά.

Η εξήγηση της επιστήμης πίσω από κάθε εμπειρία στο μουσείο είναι σημαντική, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και βαρετή. Τουναντίον: η ομάδα του μουσείου θέλει να κάνει τις εμπειρίες προσβάσιμες σε παιδιά ηλικίας έως πέντε ετών. «Στόχευαμε να διατηρήσουμε τον εκπαιδευτικό και διασκεδαστικό χαρακτήρα στον χώρο και όλες οι εμπειρίες έχουν τεσταριστεί από χιλιάδες ανθρώπους».

Πράγματι, μια περιήγηση στο WOM κάθε άλλο παρά στατική είναι. Διαθέτει μια σειρά από διαδραστικές προκλήσεις όπως το Stroop Test. Σε αυτήν την εργασία, όταν κοιτάτε μια σειρά λέξεων, πρέπει να πατήσετε «πράσινο» αντί για «κόκκινο» εάν η λέξη «κόκκινο» είναι γραμμένη με πράσινο χρώμα. Σε ένα άλλο παιχνίδι, την ψευδαίσθηση μεγέθους-βάρους «Charpentier», η πρόκληση είναι να σηκώσετε τρεις κύβους διαφορετικού μεγέθους και να μαντέψετε το βάρος τους. Αυτό τεστάρει την κοινή αντίληψη ότι αυτόματα θεωρούμε πως το μεγαλύτερο είναι και το πιο βαρύ.

Το MOM περιλαμβάνει πολλά δοκιμασμένα ψυχολογικά πειράματα ή εγκαταστάσεις όπως το Zoetrope που δημιουργήθηκε το 1834 – ένας κύλινδρος με σχισμές κομμένες κάθετα στα πλάγια. Όταν τις κοιτάτε, οι διαδοχικές εικόνες που σχεδιάζονται μέσα σε αυτήν την πρώιμη μορφή τεχνολογίας κινούμενων σχεδίων φαίνεται να κινούνται.

Ένα άλλο αγαπημένο είναι η οπτική ψευδαίσθηση «Ames Room». Εδώ, ένας ενήλικας που στέκεται σε μια γωνιά του δωματίου φαίνεται σαν γίγαντας, ενώ ένας άλλος στην αντίθετη γωνία του ίδιου τοίχου μοιάζει περισσότερο με νάνο. Ή το πάντα δημοφιλές Δωμάτιο των Καθρεπτών.

Το WOM παρουσιάζει επίσης βίντεο που δείχνουν την ηθοποιό Clara Laureys να ζητά από τον πατέρα της, τον διάσημο Βέλγο νευρολόγο καθηγητή Steven Laureys, να εξηγήσει την επιστήμη πίσω από τα πειράματα: «Με αυτόν τον διάλογο πατέρα/κόρης θέλουμε να απομυθοποιήσουμε τον επιστημονικό κόσμο και να δείξουμε ότι είναι μέσα σε όλους μας», λέει η Clara. Το να είσαι ανοιχτός στην επιστήμη και σε νέες εμπειρίες, ή σε ανθρώπους γενικά, είναι ένα καλό μήνυμα στη σημερινή πολυπολιτισμική κοινωνία, προσθέτει.

Πέρα από τα μηνύματα, το WOM ξεχειλίζει από ενδιαφέρουσες πληροφορίες και ψευδαισθήσεις που σε ακολουθούν ακόμη και στις τουαλέτες – οι τοίχοι του σε προκαλούν να μετρήσεις στύλους ή να πεις αν ο κύβος που απεικονίζεται είναι 2D ή 3D. Εν κατακλείδι, το μήνυμα του WOM, που χαρακτηρίζεται ως ένας τόπος μάθησης και διασκέδασης, είναι ξεκάθαρο σε μία εγκατάσταση: δύο λέξεις που μπορούν να διαβαστούν διαφορετικά ανάλογα με το πώς το αντιλαμβάνεται το μάτι σας. Όποιο κι αν δείτε πρώτο: το μήνυμα είναι το ίδιο – η «Επιστήμη» είναι «Μαγική».

World Of Mind (WOM)

Ανοιχτό Τρίτη έως Παρασκευή 9.00-17.00. Σάββατο και Κυριακή 10.00-18.00
Τυπικό εισιτήριο: 17,50 €
Κάτων των 26 €14,50 

Tour & Taxis (υπόστεγο 4bis)
Avenue du Port 86C
1000 Βρυξέλλες

Περισσότερες πληροφορίες και εισιτήρια, εδώ. 

The post «Challenge your brain»: Το μουσείο World Of Mind ανοίγει στο Tour & Taxis appeared first on .

Ο υπουργός Εσωτερικών της Φλάνδρας, Bart Somers, πρότεινε την αλλαγή στη νομοθεσία για να διευκολυνθεί η δωρεά σώματος μετά θάνατον.

Μια απλή δήλωση, που θα αναγράφει τις τελευταίες επιθυμίες του θανόντος θα είναι αρκετή, εξήγησε ο Bart Somers (Open VLD). Αυτό το κείμενο μπορεί επίσης να περιέχει οδηγίες όπως η επιλογή μεταξύ ταφής ή αποτέφρωσης, ή του δήμου που επιλέχθηκε ως τελευταίος τόπος ανάπαυσης.

Αυτή η τροποποίηση του διατάγματος εντάσσεται στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας για τα νεκροταφεία που προτείνει ο Υπουργός.

Τα πανεπιστήμια χρειάζονται ακόμη πολλά σώματα

Το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας αντιδρά θετικά στη νέα νομοθεσία. «Χρειαζόμαστε ακόμα πολλά σώματα», λέει ο Luc Van Nassauw από το Κέντρο Χειρουργικής Εκπαίδευσης, Ανατομίας και Έρευνας στην Αμβέρσα.

«Σε διάφορους τομείς σπουδών, ανατέμνουμε σώματα για να μελετήσουμε το ανθρώπινο σώμα. Χρειαζόμαστε επίσης σώματα για να μάθουμε και να εξασκούμε νέες χειρουργικές τεχνικές. Ως εκ τούτου, τα σώματα καθίστανται σημαντικά για την επιστημονική έρευνα», εξηγεί ο Luc Van Nassauw.

Δεν είναι πάντα εύκολο για τους μαθητές να ανατέμνουν ένα σώμα, ειδικά την πρώτη φορά. «Προσπαθούμε να το διαχειριστούμε αυτό φέρνοντάς τα σε επαφή με «προτετμημένα μέρη του σώματος» στην αρχή, ώστε να το συνηθίσουν».
Είναι δυνατόν οι μαθητές να αναγνωρίσουν ένα σώμα; «Προσπαθούμε να το αποφύγουμε αυτό επαληθεύοντας όσο το δυνατόν περισσότερο ότι δεν είναι μέλη της οικογένειάς τους».

Τι συμβαίνει μετά την εξέταση ενός σώματος; «Όταν το σώμα απελευθερώνεται από το πανεπιστήμιο, επιστρέφεται στην οικογένεια. Συνήθως, στη συνέχεια αποτεφρώνεται, μερικές φορές θάβεται», εξηγεί ο Luc Van Nassauw.

«Ένα σώμα μένει εδώ το πολύ για ένα χρόνο, αλλά γενικά απελευθερώνεται μετά από 2 ή 4 εβδομάδες, όταν έχει ολοκληρωθεί η επιστημονική εξέταση», καταλήγει ο Luc Van Nassauw.

Μετά την αποτέφρωση, οι στενοί φίλοι μπορούν επίσης να πάρουν μερικές από τις στάχτες του νεκρού.
Μετά την καύση, στενοί φίλοι μπορούν επίσης να κρατήσουν ένα συμβολικό μέρος της στάχτης, εάν δεν υπάρχουν άμεσοι συγγενείς.
«Αυτή τη στιγμή, αυτό δεν είναι ακόμη δυνατό, αλλά η νομοθεσία πρέπει να λάβει υπόψη τις νέες κοινωνικές εξελίξεις νέων μορφών συμβίωσης και να ανταποκριθεί στις επιθυμίες των συγγενών», προσθέτει ο Bart Somers.

«Διαπιστώνουμε ότι μερικές φορές ο αποθανών δεν έχει πλέον στενούς συγγενείς και τότε θα πρέπει να είναι δυνατό για έναν στενό φίλο που κάνει την κηδεία να κρατήσει τη στάχτη».

Στη Φλάνδρα, το 74% των νεκρών αποτεφρώθηκε το 2020, σε σύγκριση με το 57,4% δέκα χρόνια νωρίτερα.

The post Δωρεά σώματος: απλοποίηση της διαδικασίας στη Φλάνδρα, χαιρετίζει το Πανεπιστήμιο της Αμβέρσας appeared first on .

Είτε πρόκειται για μέθοδο εργασίας είτε για αντικείμενο ονειροπόλησης, η επιστήμη πάντα πρόσφερε μια πληθώρα εφευρετικών εισόδων στην καλλιτεχνική και μουσική δημιουργία.

Επίτιμη καλεσμένη του φεστιβάλ, η αμερικανίδα μουσικός και συνθέτρια της avant-garde, Laurie Anderson, της οποίας το στούντιο άλμπουμ Big Science γιορτάζει τα 40 χρόνια του. Κορυφαίο πρόγραμμα είναι το Marathon Family Event στο Brigittines Chapel στις 20 Νοεμβρίου, με τέσσερις εκδηλώσεις που παρουσιάζουν τους ήχους της φύσης, της επιστήμης και της μουσικής.

Ars Musica – Big Science

18 Νοεμβρίου έως 2 Δεκεμβρίου

Σε διάφορους χώρους στις Βρυξέλλες (συν Namur και Mons)
Πληροφορίες και εισιτήρια, εδώ

The post Ars Musica: «μια μουσική, επιστημονική, ζωτική εμπειρία» appeared first on .