Η Ελληνίδα αγρότισσα Ζαχαρούλα Βασιλάκη ατενίζει με θαυμασμό μια τεράστια ελιά που λέγεται ότι είναι διακοσίων ετών και η οποία, παρά τον κεραυνό που την χτύπησε πριν από αρκετά χρόνια, εξακολουθεί να παράγει καρπούς. Όμως στην περιοχή της Χαλκιδικής, η κλιματική αλλαγή, ιδιαίτερα η απουσία χειμώνα, αποδεικνύεται δύσκολο να αντιμετωπιστεί, ακόμη και για έναν τόσο ανθεκτικό δέντρο. «Το κλίμα έχει αλλάξει και τα δέντρα δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν. Δεν έχουμε πια καθόλου χειμώνα» εξηγεί η 48χρονη βιοκαλλιεργήτρια από τον Πολύγυρο.

Στα μέσα Νοεμβρίου, το θερμόμετρο εξακολουθούσε να δείχνει πάνω από 15°C στην περιοχή. «Αυτή τη στιγμή οι θερμοκρασίες θα πρέπει να είναι 10 βαθμούς», εξηγεί ο Νίκος Άνοιξας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Doepel, της ελληνικής εθνικής διεπαγγελματικής οργάνωσης επιτραπέζιας ελιάς.

Λίγο πιο μακριά, ο Βαγγέλης Ευαγγελινός, 62 ετών, που από παιδί καλλιεργούσε βρώσιμες ελιές στη γη της οικογένειάς του, δεν θυμάται τόσο δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες όσο αυτές που υπέστη η περιοχή του φέτος, ούτε τόσο κακή σοδειά.

Σύντομες βροχοπτώσεις

«Η βροχόπτωση είναι έντονη και σύντομη, το αντίθετο από αυτό που είναι απαραίτητο για τον εμπλουτισμό του εδάφους», σημειώνει. Αυτή η κατάσταση έχει καταστρέψει εκατομμύρια δέντρα στην περιοχή, σύμφωνα με παραγωγούς και ειδικούς. Αποτέλεσμα: πολλά από αυτά δεν παράγουν πλέον ελιές.

«Αυτό είναι ένα πρόβλημα που έχουμε παρατηρήσει τα τελευταία πέντε χρόνια», προσθέτει η Ζαχαρούλα Βασιλάκη. Γιατί «χρειάζονται περίπου ένας με δύο μήνες κρύου για να ξεκουραστεί το δέντρο (…) για να μπορέσει να δώσει (καρπό) αργότερα», εξηγεί.

Ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα

Οι κολοσσοί του κλάδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Ιταλία και Ισπανία, αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, ανεβάζοντας τις τιμές του ελαιολάδου και των ελιών, βασικών πυλώνων τροφίμων στην περιοχή της Μεσογείου.

Ο μεγαλύτερος παραγωγός ελαιολάδου στον κόσμο, η Ισπανία, είχε μια πολύ δύσκολη χρονιά το 2022 και η φετινή ξηρασία έχει επιδεινώσει το πρόβλημα.

Αύξηση θερμοκρασίας δύο βαθμών κατά τους μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2022 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ισχυρίζεται ο γεωπόνος και διευθυντής του εργαστηρίου δενδροκομίας του ΑΠΘ, Αθανάσιος Μολασιώτης. Αυτό επηρέασε τους οφθαλμούς της ελιάς, ιδιαίτερα την ποικιλία Χαλκιδικής, η οποία «χρειάζεται χαμηλές θερμοκρασίες το χειμώνα», εξηγεί.

Σε αυτή την περιοχή, γνωστή και για τα κρυστάλλινα νερά και τις παραλίες με τη λευκή άμμο, παράγονται περίπου οι μισές επιτραπέζιες ελιές της Ελλάδας, ή με άλλα λόγια 120.000 με 150.000 τόνοι κατά μέσο όρο κάθε χρόνο, σύμφωνα με το περιφερειακό εμπορικό επιμελητήριο.

Τεράστιες επιπτώσεις

Περισσότερες από 150 εταιρείες στην περιοχή δραστηριοποιούνται στην επεξεργασία και εμπορία ελιών και πάνω από το 90% των προϊόντων εξάγονται σε όλο τον κόσμο. Φέτος, η πτώση της ελαιοκομίας βυθίζει τους επιχειρηματίες σε απόγνωση. «Φοβάμαι ότι η κατάσταση θα χειροτερέψει», δηλώνει με απογοήτευση ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου, Γιάννης Κουφίδης.

Οι οικονομικές επιπτώσεις στους παραγωγούς είναι ήδη «τεράστιες», σύμφωνα με τον ίδιο, με απώλεια τζίρου περίπου 200 εκατ. ευρώ, μόνο στη Χαλκιδική.

Στην τοπική μονάδα επεξεργασίας ελιάς, η οποία διαχειρίζεται επίσης αφίξεις από όλη τη χώρα, η διοίκηση λέει ότι η παραγωγή μειώνεται τουλάχιστον κατά 70%.

Μελέτη για την κλιματική αλλαγή από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο δείχνει ότι η μέση θερμοκρασία στην περιοχή αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,5 έως 2 βαθμούς τα επόμενα χρόνια, στο καλύτερο σενάριο. Έτσι, για τους παραγωγούς, η ελπίδα μπορεί να βρίσκεται στη δημιουργία μιας τοπικής ποικιλίας ελιάς που απαιτεί λιγότερο χειμερινό καιρό. Το περιφερειακό εμπορικό επιμελητήριο συνεργάζεται με το ΑΠΘ σε αυτό το «πολύ δύσκολο» έργο, υπογραμμίζει ο Γιάννης Κουφίδης. «Αλλά δεν μπορούμε να μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια».

Photos: Newsville.be

The post Γιατί αυξάνεται η τιμή του ελαιολάδου; appeared first on .

Σύμφωνα με το διεθνές ειδησεογραφικό δίκτυο, η Ελλάδα αποτυγχάνει να κερδίσει τα μέγιστα δυνατά οφέλη από την εξαγωγή ελαιολάδου, όντας ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως. Σημειώνει δε, ότι μεγάλο μέρος της παραγωγής αποτελείται από υψηλά ποσοστά εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου. Ενώ την ίδια στιγμή, μόλις το 27% του ελληνικού ελαιολάδου καταφέρνει να φτάσει στις αγορές του εξωτερικού με ελληνική σήμανση και επωνυμία και το υπόλοιπο καταλήγει να πωλείτε σε τιμές χονδρικής μαζικά στην Ιταλία, όπου και συσκευάζεται και εξάγεται σε supermarket στην Ευρώπη με premium ιταλικές ετικέτες.

Το δημοσίευμα φιλοξενεί δηλώσεις ελαιοπαραγωγών, αλλά επισημαίνει, επίσης, με έμφαση, τα προβλήματα και τις δυστοκίες στη λειτουργία των αγροτικών συνεταιρισμών, οι οποίοι συνήθως μεσολαβούν για τη συγκέντρωση της απαραίτητης προς εξαγωγή ποσότητας, με πολλούς να ισχυρίζονται ότι οι συνεταιρισμοί εμφανίζουν συχνά φαινόμενα διαφθοράς.  Παραγωγοί εκφράζουν ανοικτά τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι πουλάνε στους συνεταιρισμούς σε τιμή πολύ κάτω του κόστους παραγωγής και δεν είναι λίγοι αυτοί που προσπαθούν να κινηθούν μόνοι τους για την πώληση της παραγωγής τους μέσω διαδικτύου. Τα πράγματα βέβαια δείχνουν να βελτιώνονται καθώς η ποσότητα συσκευασμένου ελαιολάδου ανήλθε σε περισσότερο από 30,000 τόνους το 2018 ενώ το 2005 ανήλθε στους 10,000 τόνους. Τα περιθώρια βελτίωσης βέβαια είναι σημαντικά, όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, καθώς η ετήσια παραγωγή ελαιολάδου είναι της τάξεως των 300.000-400.000 τόνων.

Ο συντάκτης αναφέρει ότι υπάρχει πρόταση της συμβουλευτικής εταιρείας McKinsey, σχετικά με μια ενοποιημένη βιομηχανία ελληνικού ελαιολάδου, που θα διαθέτει δύο ή τρεις τεράστιες εγκαταστάσεις μαζικής επεξεργασίας και συσκευασίας για τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας.

Οι ελαιοπαραγωγοί, με τους οποίους συνομίλησε το Politico, θεωρούν πάντως ότι η ιδέα αυτή δεν κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Η κριτική κατά της εταιρείας McKinsey επισημαίνει ότι η εταιρεία μελετά μοντέλα παραγωγής που ταιριάζουν στην ισπανική παραγωγή ελαιολάδου παρά τις μείζονες διαφορές των δύο χωρών σε γεωγραφία και κλίμακα. Ένας ελαιοπαραγωγός εκφράζει την ανησυχία ότι μία τέτοια στρατηγική εξυπηρετεί την παραγωγή χαμηλότερης ποιότητας ποικιλιών. Αντ’ αυτού, η κυβέρνηση θα πρέπει να εστιάσει στην προώθηση του ελληνικού ελαιολάδου με την ίδια προσέγγιση που έχει υιοθετήσει για στον τουρισμό, ως ενός υψηλού ποιότητας ελληνικού προϊόντος. Συμπληρώνουν δε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να προσφέρει φορολογικά κίνητρα σε μικρούς παραγωγούς, αλλά και να μειώσει το κόστος των καυσίμων.

Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η Κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα για τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των συνεταιρισμών, αλλά δεν υπάρχει κάποιο ευρύτερο σχέδιο. Τα ελληνικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι ο Υπουργός Γεωργίας επιδιώκει την δημιουργία ενός σχεδίου εθνικής στρατηγικής από την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου.

Ενημέρωση: Γραφείο ΟΕΥ Βρυξελλών

The post Εκτενές δημοσίευμα της Politico για το ελληνικό ελαιόλαδο με τίτλο: «Η Ελλάδα δεν αξιοποιεί τον πλούτο της στο ελαιόλαδο» appeared first on .

The post Copa-Cogeca: Ανακάμπτει η παραγωγή ελαιολάδου στην ΕΕ appeared first on .

The post «Η φέτα και το λάδι ως ελληνικά εργαλεία μάρκετινγκ» appeared first on .