Κατά την διάρκεια της διαμαρτυρίας τοποθετήθηκαν πινακίδες που επεσήμαναν τα διάφορα κλεμμένα εκθέματα του μουσείου. Ο François Kamate, ακτιβιστής για το περιβάλλον και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ήταν μεταξύ των συμμετεχόντων. Απευθύνθηκε στους επισκέπτες του μουσείου, εξηγώντας τα κίνητρα πίσω από τη δράση. Μια από τις πινακίδες έγραφε: «Αυτό το αντικείμενο είναι πηγή οικονομικού, συμβολικού και πολιτιστικού κέρδους. Αυτό το κέρδος προέρχεται από την κλοπή και τη νομισματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του Κονγκό. Παραδέξου την ενοχή σου. Επιστρέψτε τα κλεμμένα αντικείμενα».

Today, on Indigenous Resistance Day, #DebtforClimate (@DettepourClimat, @Debt4ClimateNL, Tunisia, @detteclimatrdc & Belgium), Bascule Coop, @XR_Belgium, @XRAntwerp, & @GrowthKills took action at the Royal Museum for Central Africa in #Brussels

1/4 #IndigenousResistance pic.twitter.com/BNrz3y1NQ9

— Debt for Climate (@DebtforClimate) October 12, 2024

Σε ένα δελτίο τύπου, ο Kamate εξήγησε τη σημασία αυτών των αντικειμένων, λέγοντας: «Τα αντικείμενα που πάρθηκαν από το Κονγκό κατά τη διάρκεια της βελγικής αποικιοκρατίας είναι κάτι περισσότερο από κλεμμένα αντικείμενα – αποτελούν μέρος ενός μεγαλύτερου πολιτιστικού χρέους που οφείλει το Βέλγιο στον λαό του Κονγκό. Η απομάκρυνσή τους έχει διαταράξει την πολιτιστική συνέχεια και την ταυτότητα του λαού του Κονγκό, ενώ το Βέλγιο έχει ωφεληθεί πάρα πολύ – οικονομικά, συμβολικά και πολιτιστικά – από την έκθεση και τη διατήρησή τους».

Αποζημιώσεις

Το Debt 4 Climate συνηγορεί ώστε η επιστροφή αυτών των αντικειμένων να είναι «άνευ όρων» και να γίνεται σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών στο Κονγκό καθώς και με την κονγκολέζικη διασπορά στο Βέλγιο. Υποστηρίζει ότι εάν οι αρχές του Κονγκό ή η κοινωνία των πολιτών αποφασίσουν να μην ζητήσουν την επιστροφή ορισμένων αντικειμένων, το Βέλγιο θα πρέπει τουλάχιστον να παράσχει οικονομική αποζημίωση, «πληρώνοντας ενοίκιο για τα συνεχιζόμενα κέρδη που προκύπτουν από αυτά τα αντικείμενα, έτσι ώστε η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό να επωφεληθεί οικονομικά από την κληρονομιά που συνεχίζει να έχει όφελος για τους βελγικούς θεσμούς σήμερα».

Το κίνημα βλέπει αυτό το ζήτημα ως ζήτημα δικαιοσύνης. «Οι αποζημιώσεις για τις φρικαλεότητες της αποικιοκρατίας δεν αφορούν μόνο τη διόρθωση ιστορικών λαθών, αλλά την αποκατάσταση της θεμελιώδους ανθρώπινης δικαιοσύνης. Το Βέλγιο πρέπει να επανορθώσει για τις προηγούμενες φρικαλεότητες του και να επιστρέψει όλα τα κλεμμένα έργα τέχνης. Αυτή η δέσμευση είναι ζωτικής σημασίας για την οικοδόμηση ενός δίκαιου και χωρίς αποκλεισμούς μέλλοντος», καταλήγει το Debt 4 Climate.

The post Ακτιβιστές ζητούν την επιστροφή κλεμμένων αντικειμένων στο Μουσείο της Αφρικής appeared first on .

Οι συζητήσεις για την αποκατάσταση και την επιστροφή αντικειμένων από την περίοδο της αποικιοκρατίας συνεχίζονται εδώ και αρκετό καιρό. Από το 2022, το Βέλγιο διαθέτει νομικό πλαίσιο για την επιστροφή αντικειμένων που λεηλατήθηκαν κατά την περίοδο της αποικιοκρατίας, κυρίως από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Αυτά τα αντικείμενα βρίσκονται στην κατοχή του κράτους, κυρίως στο AfricaMuseum.

Βία, κλοπή και χειραγώγηση

«Μερικά από τα αντικείμενα της συλλογής μας είναι το δίχως άλλο αμφιλεγόμενα και αποκτήθηκαν μέσω βίας, κλοπής ή χειραγώγησης», λέει ο διευθυντής του μουσείου, Bart Ouvry. «Θέλουμε να είμαστε απολύτως διαφανείς σχετικά με αυτό».

Ο Ouvry, πρώην διπλωμάτης που ηγείται του μουσείου από το 2022, επισκέφτηκε τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό τον Σεπτέμβριο για να συζητήσει το θέμα με την υπουργό Πολιτισμού του Κονγκό, Catherine Kathungu Furaha. Έκτοτε, η χώρα έχει συστήσει μια εθνική επιτροπή υπεύθυνη για τον επαναπατρισμό πολιτιστικών αγαθών, αρχείων και ανθρώπινων λειψάνων, κονγκολέζικης προέλευσης.

Η ίδια η έκθεση επικεντρώνεται στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα αντικείμενα για να ανακαλύψει πώς κατέληξαν στο Βέλγιο, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως ετικέτες δωρεών, ανάλυση μεταδεδομένων και προφορική ιστορία. Η ReThinking Collections παρουσιάζει περίπου 60 αντικείμενα που έχουν υποβληθεί σε τέτοια έρευνα.

Στο επίκεντρο μιας συλλογής βρίσκεται ένα άγαλμα από την περιοχή Μπόμα του Κονγκό, το οποίο λεηλατήθηκε και μεταφέρθηκε στο Βέλγιο το 1878. Υπάρχουν επίσης κομμάτια αγγείων από τάφους και ένα περιδέραιο που ανήκει σε έναν σημαντικό Αφρικανό έμπορο. Η έκθεση καλύπτει τις περιόδους πριν, κατά και μετά τον αποικισμό.

«Η έρευνα δεν μπορεί να απαντήσει σε κάθε ερώτηση για κάθε αντικείμενο. Πολλά κομμάτια θα παραμείνουν «σιωπηλά κομμάτια», όπου δεν είναι δυνατό να εντοπιστεί πλήρως η προέλευσή τους», λέει η επιστήμονας Sarah Van Beurden. «Ως εκ τούτου, το ερώτημα εάν ένα αντικείμενο πρέπει να επιστραφεί δεν θα πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από την έρευνα για την προέλευσή του. Θα έπρεπε να υπάρχουν κι άλλα μονοπάτια που θα μπορούν να δώσουν απαντήσεις».

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τα τέλη Σεπτεμβρίου. Aναλυτικές πληροφορίες, εδώ. 

The post Η νέα έκθεση στο AfricaMuseum ρίχνει φως στην έρευνα για την προέλευση της συλλογής appeared first on .

Έντεκα προτάσεις με ρατσιστικές προεκτάσεις και πολυάριθμα άρθρα στον Τύπο που αφηγούνται πρόσφατα περιστατικά φέρνουν τους επισκέπτες απέναντι σε αυτό το φαινόμενο που εξακολουθεί να διατηρεί τις ρίζες του στις σημερινές κοινωνίες. Περισσότερες δραστηριότητες θα προστεθούν τις επόμενες εβδομάδες και μήνες, όπου θα εξεταστεί κριτικά το παρελθόν, το παρόν και ο μελλοντικός ρόλος του μουσείου και επιστημονικού ιδρύματος.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη AfricaMuseum (@africamuseumbe)

Για τον γενικό διευθυντή, Bart Ouvry, το AfricaMuseum σκοπεύει να εκπληρώσει την κοινωνική του αποστολή, ενώ το ίδρυμα υπήρξε κάποτε αντικείμενο κριτικής για το όραμά του, που κάποτε ήταν πολύ διαποτισμένο με αποικιακές εικόνες. «Είναι ένας χώρος εκπαίδευσης, προβληματισμού και συζήτησης για τον ρατσισμό, ο οποίος συνδέεται με το αποικιακό παρελθόν του μουσείου μας», εξήγησε η Salomé Ysebaert, συντονίστρια του έργου. «Ως αποικιακό ίδρυμα και εργαλείο προπαγάνδας, το AfricaMuseum συνέβαλε στη δημιουργία και τη διάδοση ρατσιστικών στερεοτύπων. Μια μελέτη της Unia που δημοσιεύθηκε το 2011 έδειξε ξεκάθαρα ότι ο ρατσισμός που στρέφεται εναντίον ανθρώπων υποσαχάριας καταγωγής επηρεάζεται έντονα από την αποικιακή ιστορία. Ο ρατσισμός μπορεί να θεωρηθεί ως μια κληρονομιά της σκλαβιάς και της αποικιοκρατίας».

Ως εκ τούτου, το μουσείο έχει την ευθύνη να αναγνωρίσει το παρελθόν του και να προσφέρει ένα μέρος για να σκεφτούμε τον ρατσισμό, καταλήγει. «Αυτός ο χώρος βρίσκεται σε ένα ουσιαστικό σημείο διέλευσης για όλους τους επισκέπτες, γιατί μεταφέρει ένα μήνυμα που βρίσκεται στο επίκεντρο της εντολής μας», πρόσθεσε ο Bart Ouvry. «Θέλουμε να μεταδώσουμε ορισμένες αξίες και να εργαστούμε για καλύτερες σχέσεις μεταξύ των πολιτών της Αφρικής και της Ευρώπης».

The post Το AfricaMuseum στο Tervuren εγκαινιάζει έναν νέο χώρο για τον ρατσισμό appeared first on .

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται και στην συνοπτική παρουσίαση, στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Οι πιο ηλικιωμένοι λέγανε ότι έπραξα σωστά, οι νεότεροι έλεγαν ότι ήταν πολύ κρίμα να εξοντωθεί ένας ελέφαντας απλώς επειδή σκότωσε έναν κούλη. […] Ωστόσο αναρωτιόμουνα συχνά αν κανένας άλλος είχε καταλάβει ότι πυροβόλησα τον ελέφαντα μόνο και μόνο επειδή δεν ήθελα να φανώ ηλίθιος.

Αν και συχνά θεωρείται ως μια μεταφορά και κριτική της αυτοκαταστροφικής λογικής που αποτέλεσε τη βάση του βρετανικού ιμπεριαλισμού, οι σιωπές στο δοκίμιο του Όργουελ μιλούν περισσότερο από τα λόγια του. Δεν γίνεται παρά να αισθανθείς άβολα μπροστά στην απεικόνιση του αποικιοκράτη ως το απόλυτο θύμα της ιστορίας.

Ερχόμαστε, λοιπόν στο Σήμερα. Ένας ταριχευμένος ελέφαντας αποτελεί το κεντρικό θέμα στην αίθουσα «Τοπία & Βιοποικιλότητα» του Βασιλικού Μουσείο Κεντρικής Αφρικής, μέσα στο πάρκο Tervuren. To Mουσείο στεγάζεται σε ένα επιβλητικό παλάτι, μια μικρογραφία των Βερσαλλιών, που χτίστηκε το 1897 με αφορμή την τότε Διεθνή Έκθεση των Βρυξελλών.

Η έκθεση, με οικοδεσπότη τον μονάρχη Λεοπόλδο τον 2ο, παρουσίασε «θησαυρούς» από τις αποικίες του Βελγίου. Ανάμεσά τους κι έναν ανθρώπινο «ζωολογικό κήπο», όπου 267 κονγκολέζοι παρουσιάζονταν σαν εκθέματα. Επτά εξ αυτών έχασαν τότε τη ζωή τους, λόγω των συνθηκών, και πετάχτηκαν σε μαζικούς τάφους.

Όσο για τον ελέφαντα; Αυτός θανατώθηκε λίγες δεκαετίες αργότερα, για άλλη μια Διεθνή Έκθεση, με ακόμα μια θλιβερή παρουσία ενός «ανθρώπινου ζωολογικού κήπου». Ήταν το 1958, έχοντας πλέον φτάσει στο 2ο μισό του 20ου αιώνα. Ήταν η ίδια Διεθνής Έκθεση για την οποία κατασκευάστηκε και το Atomium, που έμελλε να γίνει το σήμα κατατεθέν των Βρυξελλών.

Μετά την ανεξαρτητοποίηση του Κονγκό, το 1960, το Μουσείο παρέμεινε, ίσως για να θυμίζει το τελευταίο αποικιακό μουσείο της Ευρώπης.

Και ύστερα, φτάνουμε στο 1998. Ήταν η χρονιά που εκδόθηκε το βιβλίο «Το Φάντασμα του Βασιλιά Λεοπόλδου» του Άνταμ Χότσιλντ (Adam Hochschild: King Leopold’s Ghost). O Χότσιλντ καταθέτει έναν παθιασμένο απολογισμό των πεπραγμένων των αποικιοκρατών στο Βελγικό Κονγκό. Το βιβλίο εξετάζει τη συγκλονιστική ιστορία της νυν Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, εστιάζοντας σε έναν από τους μεγαλύτερους εγκληματίες όλων των εποχών, το Βασιλιά Λεοπόλδο Β.

Το μουσείο έκλεισε το 2013 για να ανοίξει εκ νέου μετά από πέντε χρόνια ανακαίνισης. Μία μόνιμη έκθεση -ρατσιστικού περιεχομένου- έφυγε και την θέση της πήραν αντικείμενα τέχνης, θέματα για τον πολιτισμό και τις γλώσσες και την κουλτούρα της Αφρικής. Ωστόσο, ακόμα και σήμερα, τα θύματα της αποικιακής βίας στερούνται τη φωνή και τη μνήμη. Κι ο ελέφαντας εξακολουθεί να στέκεται εκεί. Παρά τους άρρηκτους δεσμούς του μουσείου με το αποικιακό παρελθόν – όχι μόνο λόγω της ουσίας του ως τόπου της ιστορικής κατανόησης αλλά, στην περίπτωση αυτή, από την ίδια τη θέση και την προέλευσή του – μόνο ένα δωμάτιο είναι αφιερωμένο στην ιστορία του Κονγκό. Ένα ακόμα μικρότερο κομμάτι αφορά τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν εκεί. Και οι παραλείψεις αυτές φέρνουν στο νου την συμπεριφορά του Όργουελ απέναντι στους βιρμανούς. Η σχεδόν ολοκληρωτική υποδούλωση ενός πληθυσμού περιγράφεται ευφημιστικά ως «βία μεγάλης κλίμακας».Παρά την ομόφωνη παραδοχή ότι ο αριθμός των ανθρώπινων απωλειών κυμαίνεται από 5 έως 15 εκατομμύρια, το συνολικό «έλλειμμα του πληθυσμού» θεωρείται ότι ανέρχεται σε πολλές εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως ακόμη και αρκετά εκατομμύρια.Παρόλο που είναι ευρέως διαθέσιμες, οι εικόνες των θυμάτων του Λεοπόλδου δεν εμφανίζονται πουθενά. Όπως πουθενά δεν θα βρει κανείς καμία αναφορά στις διεθνείς αντιδράσεις, πόσο μάλλον στην τοπική αντίσταση. Οι Κονγκολέζοι έχουν γίνει μια υποσημείωση στην δικιά τους την Ιστορία.Και σαν κερασάκι στην τούρτα. Ένας χάρτης με όλες τις ευρωπαϊκές αποστολές στο Κονγκό, που συνοδεύεται από την επιγραφή:
Ouvrir à la civilisation la seule partie de notre globe où elle n’ait point encore pénétré, percer les ténèbres qui enveloppent des populations entières, c’est une croisade digne de ce siècle de progrès. Léopold II, 1876.

Κι όμως, ήταν ο ίδιος ο Λεοπόλδος που άπλωσε το σκοτάδι σε έναν ολόκληρο λαό. Κι η τελευταία του νίκη δεν είχε έρθει ακόμα. Όταν παρέδωσε το Κονγκό στο Βέλγιο, το 1908, κατέστρεψε όλα τα αρχεία και κάθε ίχνος που μαρτυρούσε τις θηριωδίες του. «Μπορούν να πάρουν το Κονγκό μου, αλλά δεν θα μάθουν ποτέ τι έκανα εκεί».

Τα θύματα του Λεοπόλδου Β” δεν μπόρεσαν να έχουν φωνή, όσο έζησαν. Είναι τα σώματά τους που βασανίστηκαν, η ελευθερία που τους στερήθηκε, η αξιοπρέπειά τους που καταστράφηκε. Ας είναι όλα αυτά η δική μας μνήμη.

Πηγή: brusselstimes.com
Photos: wikipedia / AfricaMuseum facebook page

The post «Πυροβολώντας έναν Ελέφαντα»: Ιστορία και μνήμη στο μουσείο του Tervuren appeared first on .

«Στο όνομα της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης, εκφράζω την συγνώμη μου για τις αδικίες και την βαναυσότητα που υπέστησαν οι «μέτις» κατά την αποικιακή παρουσία του Βελγίου στο Κονγκό», δήλωσε ο πρωθυπουργός Σαρλ Μισέλ ενώπιον του Κοινοβουλίου, την Πέμπτη.

«Εύχομαι αυτή η στιγμή να είναι απλά ένα ακόμα βήμα προς την κατεύθυνση της γνώσης και της συνειδητοποίησης αυτής της σελίδας της ιστορίας μας».

Μόλις πέρσι το βελγικό Κοινοβούλιο κατέθεσε ψήφισμα ζητώντας από την Κυβέρνηση να αναγνωρίσει τον ρόλο που έπαιξε το Βέλγιο και η Καθολική Εκκλησία κατά την διάρκεια της αποικιοκρατικής περιόδου σε Κονγκό, Ρουάντα και Μπουρουντί.

Είναι γνωστό εξάλλου πως η κυριαρχία του Βελγίου στη σημερινή Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ήταν ιδιαιτέρως σκληρή, ειδικά μεταξύ 1885 και 1908, όταν η χώρα λειτουργούσε ως ιδιωτικό φέουδο του βασιλιά Λεοπόλδου του 2ου. Η απάνθρωπες συνθήκες εργασίας (για την επεξεργασία καουτσούκ), τα βασανιστήρια και η κακοποίηση, κόστισε τη ζωή σε 10 με 15 εκατομμύρια ανθρώπους.

Είναι πολλοί στο σημερινό Βέλγιο που αγνοούν αυτή τη μαύρη περίοδο της χώρας. Μόλις πριν λίγους μήνες ειδικό συμβούλιο εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ παρουσίασε μια έκθεση, που παρουσίαζε τα αποτελέσματα της «“άγνοιας» αυτής, που εν μέρει εξηγεί και τις σημερινές αντιλήψεις.

Ήταν την ίδια περίοδο που το Βέλγιο εγκαινίασε το ανακαινισμένο μουσείο Αφρικανικής Ιστορίας, σε μια προσπάθεια να αλλάξει την εικόνα που έχουν οι Βέλγοι για το αποικιακό παρελθόν της χώρας στην Αφρικανική Ήπειρο, μια κίνηση που επικρίθηκε από μερίδα κόσμου, σαν μη επαρκής. Ίσως η δημόσια συγνώμη του Σαρλ Μισέλ να είναι ένα βήμα προς την σωστή κατεύθυνση, λένε κάποιοι.

Πηγή: Reuters.com
Photo: Ο Πρωθυπουργός Charles Michel κατά το διάγγελμά του στο Κοινοβούλιο / @Photo News

The post Το Βέλγιο ζητά συγνώμη για το αποικιακό παρελθόν του appeared first on .

Κατά μέσο όρο, 2.000 άνθρωποι την ημέρα επισκέπτονται το μουσείο – και 1/4 εξ αυτών είναι κάτω των 18 ετών, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που εξέδωσε το μουσείο.

«Δεν ήταν σίγουρα κάτι που περιμέναμε», είπε η διεύθυνση του μουσείου. «Η περίοδος των εορτών συνήθως δεν είναι καλή για τα μουσεία, έτσι το να έχουμε τόσους πολλούς επισκέπτες είναι φανταστικό».

Το ανακαινισμένο μουσείο ήταν γνωστό ως το «τελευταίο αποικιακό μουσείο» της Ευρώπης, όπως το αποκαλούσαν λόγω του τρόπου και της εικόνας που παρουσίαζε την Αφρική. Με την πρόσφατη ανακαίνισή του και με νέα μόνιμη έκθεση, το Μουσείο Κεντρικής Αφρικής επικεντρώνεται τώρα στην σύγχρονη Αφρική και όχι σε μια ήπειρο που βλέπει κανείς μέσα από τα μάτια μιας αποικιακής δύναμης, αντιμετωπίζοντας το παρελθόν με μια κριτική ματιά και εστιάζοντας στο σύγχρονο πρόσωπο της αχανούς Ηπείρου.

Με 58.724 επισκέπτες, η επισκεψιμότητα του Μουσείου Αφρικής είναι ίδια με του Kanal, τον νέου πολιτιστικού κόμβου των Βρυξελλών, ο οποίος προσέλκυσε επίσης 60.000 άτομα στον πρώτο μήνα. Το Atomium προσελκύει 48.000 άτομα κατά μέσο όρο ανά μήνα.

Πηγή: xpats.com

The post Ρεκόρ επισκέψεων στο ανακαινισμένο Βασιλικό Μουσείο της Κεντρικής Αφρικής, στις Βρυξέλλες appeared first on .