Σοβαρές αναταράξεις στις σιδηροδρομικές μετακινήσεις αναμένεται να προκαλέσει η πενθήμερη απεργία που εξήγγειλαν τα σιδηροδρομικά συνδικάτα στο Βέλγιο. Η κινητοποίηση θα ξεκινήσει την Κυριακή 25 Ιανουαρίου στις 22:00 και θα ολοκληρωθεί την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου στις 22:00, επηρεάζοντας το σύνολο του δικτύου της SNCB.
Η εταιρεία έχει ανακοινώσει ότι θα εφαρμόσει υπηρεσία ελάχιστης εξυπηρέτησης, ωστόσο προς το παρόν δεν έχει διευκρινιστεί ποια δρομολόγια θα εκτελούνται και ποια θα ακυρωθούν. Οι επιβάτες αναμένεται να ενημερωθούν λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της απεργίας.
Αντίδραση στη μεταρρύθμιση του εργασιακού καθεστώτος
Η απεργία συνδέεται άμεσα με το νομοσχέδιο του υπουργού Κινητικότητας Jean-Luc Crucke, το οποίο εγκρίθηκε από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση λίγο πριν τις διακοπές των Χριστουγέννων. Το κείμενο προβλέπει την κατάργηση του μόνιμου διορισμού για τους νέους εργαζομένους στη SNCB και την Infrabel από τον Ιούνιο του 2026 και μετά.
Τα συνδικάτα εκφράζουν έντονες ανησυχίες, θεωρώντας ότι το καθεστώς μόνιμης πρόσληψης αποτελεί θεμελιώδη εγγύηση για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων. Όπως επισημαίνει ο Koen de Mey από την ACV Transcom, η μονιμότητα προστατεύει τόσο τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία εντός της εταιρείας όσο και τον εργαζόμενο που ενδεχομένως χρειαστεί να αρνηθεί μια εντολή για λόγους ασφαλείας, χωρίς να φοβάται απώλεια της εργασίας του.
Αλλαγές στη κοινωνική διαβούλευση
Πέρα από το εργασιακό καθεστώς, το νομοσχέδιο προβλέπει και τροποποιήσεις στον τρόπο λήψης αποφάσεων στο πλαίσιο της κοινωνικής διαβούλευσης. Συγκεκριμένα, η απαίτηση πλειοψηφίας δύο τρίτων για κρίσιμες αποφάσεις στην αρμόδια επιτροπή θα μπορεί πλέον να παρακαμφθεί. Σε αυτή την περίπτωση, η HR Rail θα έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει χωρίς τη συναίνεση έστω και ενός συνδικάτου.
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μονομερείς αποφάσεις που αφορούν ωράρια, ετήσια κατανομή του χρόνου εργασίας και γενικότερα τις εργασιακές συνθήκες.
Τι γνωρίζουμε για την εφαρμογή της απεργίας
Το προειδοποιητικό σήμα απεργίας αφορά το σύνολο του προσωπικού για όλη τη διάρκεια των πέντε ημερών. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, εξετάζεται το ενδεχόμενο διαφοροποίησης των ημερών απεργίας ανά κατηγορία εργαζομένων, χωρίς ωστόσο να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες λεπτομέρειες.
Παρότι προβλέπονται ακόμη συναντήσεις με τη διοίκηση, τα συνδικάτα εκτιμούν ότι οι διαβουλεύσεις δύσκολα θα οδηγήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές, καθώς η κινητοποίηση στρέφεται κυρίως κατά κυβερνητικών αποφάσεων.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νομικών ενεργειών
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Δικαιοσύνη, καθώς ορισμένες πτυχές του νομοσχεδίου θεωρούνται νομικά αμφισβητήσιμες. Υπενθυμίζεται ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν έχει ακόμη γνωμοδοτήσει επί του κειμένου.
Η SNCB καλεί τους επιβάτες να επισκέπτονται τον επίσημο ιστότοπό της τις ημέρες πριν από τις 25 Ιανουαρίου, προκειμένου να ενημερώνονται για τα δρομολόγια που θα διατηρηθούν κατά τη διάρκεια της απεργίας.
Grève ferroviaire de cinq jours en Belgique
Réseau perturbé, tensions sociales et incertitude pour les voyageurs
La fin du mois de janvier s’annonce compliquée pour les usagers du rail en Belgique. Les organisations syndicales du secteur ferroviaire ont annoncé une grève de cinq jours qui débutera le dimanche 25 janvier à 22 heures et prendra fin le vendredi 30 janvier à la même heure. L’ensemble du personnel de la SNCB est concerné par le préavis.
Un service minimum sera mis en place, conformément à la législation en vigueur, mais la compagnie ferroviaire n’a pas encore précisé quels trains circuleront durant cette période. Les voyageurs devront attendre les communications officielles prévues peu avant le début de l’action pour organiser leurs déplacements.
Une contestation liée à une réforme structurelle
Au cœur du conflit se trouve un projet de réforme porté par le ministre fédéral de la Mobilité, Jean-Luc Crucke. Adopté par le gouvernement juste avant la pause hivernale, ce texte prévoit la suppression du recrutement statutaire pour les nouveaux employés de la SNCB et d’Infrabel à partir de juin 2026.
Pour les syndicats, cette évolution remet en question des principes essentiels du service public ferroviaire. Ils estiment que le statut protège non seulement les travailleurs, mais aussi la sécurité du réseau, en garantissant une indépendance professionnelle indispensable dans un secteur où les décisions peuvent avoir des conséquences majeures.
Des règles de concertation remises en cause
Le projet de loi ne se limite pas au statut du personnel. Il modifie également le fonctionnement de la concertation sociale, en permettant de contourner la majorité qualifiée requise jusqu’ici pour certaines décisions au sein des instances paritaires. Dans ce nouveau cadre, HR Rail pourrait être amenée à trancher seule sur des dossiers sensibles.
Cette perspective inquiète fortement les syndicats, qui redoutent une remise en cause des équilibres existants et une marginalisation du dialogue social sur des sujets clés comme l’organisation du travail ou les horaires.
Une mobilisation encore floue dans sa mise en œuvre
Si le préavis couvre l’ensemble de la période du 25 au 30 janvier, les modalités concrètes de la grève restent à définir. Des scénarios impliquant une participation alternée selon les catégories de personnel sont évoqués, sans confirmation officielle à ce stade.
Des échanges avec la direction doivent encore avoir lieu, mais les syndicats se montrent prudents quant à leur efficacité, soulignant que la contestation vise avant tout une décision politique prise au niveau fédéral.
Des recours juridiques à l’étude
Enfin, les organisations syndicales n’excluent pas de saisir la justice pour contester certains aspects du projet de loi. Elles rappellent que le Conseil d’État n’a pas encore rendu son avis, laissant planer une incertitude juridique sur la réforme.
En attendant, la SNCB recommande aux voyageurs de consulter régulièrement son site internet dans les jours précédant le 25 janvier afin de connaître l’offre de trains maintenue pendant cette semaine de perturbations.