Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητά την πόλη που θα φιλοξενήσει τη νέα Τελωνειακή Αρχή (EU Customs Authority, ή EUCA εν συντομία), στο πλαίσιο της συνολικής μεταρρύθμισης του τελωνειακού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εννέα χώρες έχουν καταθέσει υποψηφιότητα και αναμένουν την τελική απόφαση, η οποία θα ληφθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.
Η δημιουργία της νέας αρχής εντάσσεται στη μεταρρυθμιστική πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάιο του 2023, ως απάντηση στην εκρηκτική άνοδο του ηλεκτρονικού εμπορίου και στις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές συνθήκες. Το σχέδιο προβλέπει τη σύσταση της EUCA, τη δημιουργία ενός κεντρικού ευρωπαϊκού κόμβου τελωνειακών δεδομένων που θα λειτουργεί υπό την ίδια αρχή, την απλοποίηση και εναρμόνιση των διαδικασιών, καθώς και την κατάργηση του ορίου απαλλαγής δασμών για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ.
Τα κριτήρια επιλογής βασίστηκαν σε καθιερωμένες παραμέτρους: ετοιμότητα και καταλληλότητα των κτιριακών εγκαταστάσεων, προσβασιμότητα της τοποθεσίας, δυνατότητα πρόσβασης σε εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, καθώς και ποιότητα κοινωνικών υποδομών όπως εκπαίδευση και υγεία. Οι αξιολογήσεις διαβιβάστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 20 Ιανουαρίου 2026.
Η Λιέγη στο Βέλγιο προβάλλει τη γεωγραφική της θέση στο κέντρο της Ευρώπης, το εμπορικό της αεροδρόμιο και το εσωτερικό λιμάνι, καθώς και το ακαδημαϊκό υπόβαθρο της πόλης, με εξειδικευμένα προγράμματα τελωνειακού και εμπορικού δικαίου στο University of Liège.
Η Μάλαγα στην Ισπανία στηρίζει την πρότασή της στο ανεπτυγμένο τεχνολογικό οικοσύστημα της περιοχής, με περισσότερες από 700 επιχειρήσεις, και σε μια διεθνοποιημένη αγορά εργασίας. Παράλληλα, διαθέτει πανεπιστημιακά προγράμματα με εξειδίκευση σε τελωνειακά ζητήματα.
Η Λιλ στη Γαλλία αναδεικνύει τη στρατηγική της θέση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Βρυξελλών, τη διαθεσιμότητα των προτεινόμενων εγκαταστάσεων ήδη από τις αρχές του 2026 και την ανεπτυγμένη αστική υποδομή, με πανεπιστήμια, ξενοδοχεία και συνθήκες διαβίωσης που χαρακτηρίζονται ως προσιτές και βιώσιμες.
Το Ζάγκρεμπ στην Κροατία προβάλλει τη θέση του στον βαλκανικό διάδρομο, σε περιοχή που θεωρείται αυξημένου κινδύνου για την ΕΕ, καθώς και τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού. Οι εγκαταστάσεις που προτείνονται δηλώνονται πλήρως λειτουργικές και έτοιμες να υποδεχθούν άμεσα τη νέα αρχή.
Η Ρώμη στην Ιταλία διαθέτει υφιστάμενο κτίριο της δεκαετίας του 1950, το οποίο απαιτεί περιορισμένες παρεμβάσεις. Το ιταλικό σχέδιο προβλέπει αξιοποίηση της τεχνογνωσίας εθνικών φορέων, όπως οι τελωνειακές υπηρεσίες, τα πανεπιστήμια και η οικονομική αστυνομία, ενώ τονίζεται και η ανάγκη γεωγραφικής ισορροπίας των ευρωπαϊκών οργανισμών, με ενίσχυση της παρουσίας τους στη Μεσόγειο.
Η Χάγη στην Ολλανδία προτείνει υφιστάμενες εγκαταστάσεις που χρειάζονται εκτεταμένες εργασίες προσαρμογής διάρκειας 66 εβδομάδων, με βασική διαθεσιμότητα από τα μέσα του 2032. Μέχρι τότε θα προβλεφθούν προσωρινοί χώροι. Η πόλη υπογραμμίζει την εμπειρία της στη φιλοξενία διεθνών θεσμών και το ανεπτυγμένο κοινωνικό της περιβάλλον.
Η Βαρσοβία στην Πολωνία προβάλλει σύγχρονες και ασφαλείς υποδομές, με έμφαση στην κυβερνοασφάλεια και σε προστατευμένους χώρους γραφείων. Η πρόταση υποστηρίζει ότι η επιλογή της θα ενισχύσει τη γεωγραφική ισορροπία και την εκπροσώπηση της ευρωπαϊκής πολυμορφίας.
Το Πόρτο στην Πορτογαλία επικαλείται επίσης την ανάγκη δίκαιης γεωγραφικής κατανομής των οργανισμών της ΕΕ. Η πόλη αναδεικνύει την ιστορική της σχέση με το διεθνές εμπόριο και τη θέση της ως δυτικότερο άκρο της Ένωσης, ενώ δηλώνει ετοιμότητα φιλοξενίας από τα μέσα του 2027.
Το Βουκουρέστι στη Ρουμανία προβάλλει τη θεσμική και νομική σταθερότητα, τις άμεσα διαθέσιμες εγκαταστάσεις, την ύπαρξη πολυγλωσσικού ανθρώπινου δυναμικού και τις απευθείας αεροπορικές συνδέσεις με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Σύμφωνα με την πρόταση, η επιλογή του θα ενισχύσει την εκπροσώπηση των νεότερων κρατών-μελών.
Η σημασία της τελωνειακής ένωσης για την οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα υψηλή. Η αξία του εμπορίου που διαχειρίζεται υπερβαίνει τα 4,3 τρισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοιχώντας περίπου στο 14% του παγκόσμιου εμπορίου. Παράλληλα, τα τελωνειακά έσοδα αποτελούν κρίσιμο πυλώνα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 14% των συνολικών εσόδων, με συνεισφορά 21,2 δισ. ευρώ το 2023.
Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί το ακριβές χρονοδιάγραμμα για την τελική επιλογή της έδρας, ωστόσο η απόφαση αναμένεται να ληφθεί σε πολιτικό επίπεδο από τους ευρωβουλευτές και το Συμβούλιο της ΕΕ.
Réforme douanière de l’UE : une nouvelle autorité, une future capitale
Les candidatures en lice et les enjeux économiques
La Commission européenne a lancé le processus de sélection de la ville appelée à accueillir la future EU Customs Authority (EUCA), pierre angulaire de la réforme du cadre douanier de l’Union européenne. Neuf États membres ont officiellement déposé leur candidature. La décision finale reviendra au Parlement européen et au Conseil de l’Union européenne.
Annoncée en mai 2023, la réforme vise à adapter l’union douanière à la montée en puissance du commerce électronique et aux nouvelles réalités géopolitiques. Elle prévoit la création d’une autorité centrale chargée de coordonner les politiques douanières, la mise en place d’un hub européen unique de données douanières placé sous sa responsabilité, une simplification et une harmonisation accrues des procédures, ainsi que la suppression du seuil d’exonération de droits pour les envois inférieurs à 150 euros.
Les candidatures ont été examinées selon des critères classiques pour l’implantation d’une agence européenne : disponibilité rapide de bâtiments adaptés, accessibilité internationale, bassin d’emploi qualifié, qualité des infrastructures sociales telles que les systèmes éducatif et de santé. Les évaluations ont été transmises par la Commission au Parlement et au Conseil le 20 janvier 2026.
La ville de Liège met en avant sa position centrale en Europe, son aéroport cargo et son port intérieur, ainsi que l’expertise académique développée à l’Université de Liège dans les domaines du droit douanier et commercial.
Málaga souligne la vitalité de son écosystème technologique, fort de plus de 700 entreprises, et son marché du travail ouvert à l’international. La présence de formations universitaires spécialisées dans les questions douanières figure également parmi ses atouts.
Lille insiste sur sa situation stratégique entre le Royaume-Uni et Bruxelles, sur la disponibilité rapide des locaux proposés dès 2026 et sur la qualité de son cadre de vie, combinant infrastructures développées, offre universitaire et accessibilité.
Zagreb met en avant sa position sur la route des Balkans, considérée comme sensible pour l’Union, ainsi que la présence de personnel expérimenté. Les autorités croates assurent que les infrastructures proposées sont opérationnelles sans délai.
Rome propose un bâtiment existant nécessitant des adaptations limitées et valorise l’expérience des administrations italiennes compétentes en matière douanière et financière. La candidature souligne également l’enjeu d’un meilleur équilibre géographique des agences européennes, notamment en Méditerranée.
La Haye, déjà siège de plusieurs institutions internationales, présente des locaux à adapter, avec une disponibilité complète envisagée à l’horizon 2032 et des solutions temporaires d’ici là. La solidité de son environnement institutionnel et social est mise en avant.
Varsovie insiste sur la modernité de ses infrastructures, la sécurité des installations et le niveau élevé de cybersécurité. La proposition polonaise évoque aussi la nécessité de refléter la diversité géographique de l’Union.
Porto met en avant son héritage historique lié au commerce international, sa position à l’extrémité occidentale de l’Union et sa capacité à accueillir l’agence dès 2027. La question de la répartition équilibrée des agences européennes figure également au cœur de son argumentaire.
Bucarest, enfin, avance des garanties de stabilité institutionnelle, des locaux immédiatement disponibles, une main-d’œuvre multilingue et des connexions aériennes directes avec de nombreuses capitales européennes. La candidature roumaine souligne l’importance d’une représentation accrue des États membres plus récents.
L’enjeu économique est considérable : l’union douanière européenne supervise des échanges évalués à plus de 4.300 milliards d’euros, soit environ 14 % du commerce mondial. Les droits de douane constituent par ailleurs une ressource essentielle pour le budget de l’UE, représentant près de 14 % des recettes totales, soit 21,2 milliards d’euros en 2023.
Aucune date précise n’a encore été communiquée pour la décision finale, mais celle-ci interviendra à l’issue des délibérations politiques au sein du Parlement européen et du Conseil.