Νέα μελέτη του KU Leuven προειδοποιεί ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες για τα νοικοκυριά στο Βέλγιο, καθώς ολοένα και περισσότερες κατοικίες κινδυνεύουν να εκτεθούν σε ακραίες θερμοκρασίες, εφόσον δεν ληφθούν άμεσα μέτρα και η πολιτική παραμείνει αμετάβλητη. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν την Τρίτη από το KU Leuven και τη Verozo, τη βελγική επαγγελματική ένωση για συστήματα ηλιοπροστασίας και ρολά.
Η μελέτη εξετάζει τα πρώτα πιθανά χρονικά σημεία κατά τα οποία η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας θα μπορούσε να υπερβεί τα όρια των 2 και 3 βαθμών Κελσίου, τα οποία τοποθετούνται στο 2039 και στο 2063 αντίστοιχα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μια τέτοια εξέλιξη θα είχε εκτεταμένες επιπτώσεις στις κατοικίες και τα νοικοκυριά της χώρας.
Σήμερα, τα σπίτια στο Βέλγιο εκτίθενται σπάνια σε εξωτερικές θερμοκρασίες άνω των 25 βαθμών Κελσίου για περισσότερες από 40 ημέρες τον χρόνο. Ωστόσο, σε περίπτωση αύξησης της θερμοκρασίας κατά 2 βαθμούς έως το 2039, ένα στα πέντε σπίτια ενδέχεται να εκτίθεται σε ακραία ζέστη πέρα από αυτό το όριο. Σε σενάριο ανόδου κατά 3 βαθμούς, εννέα στα δέκα σπίτια θα επηρεάζονταν.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης δεν εξελίσσονται γραμμικά. «Κάθε επιπλέον δέκατο του βαθμού οδηγεί σε δυσανάλογη αύξηση του αριθμού των κατοικιών που εκτίθενται σε ακραία ζέστη», δήλωσε η Nicole van Lipzig, καθηγήτρια γεωγραφίας και επιστήμονας του κλίματος.
Αναγκαίες οι παθητικές λύσεις δροσισμού
Εφόσον τα μοντέλα και οι προβολές επιβεβαιωθούν, η πλειονότητα των βελγικών κατοικιών δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη ούτε για το μέλλον ούτε για τις νέες κλιματικές συνθήκες, σημειώνει η μελέτη. Οι ερευνητές τονίζουν, ωστόσο, ότι υπάρχουν μέτρα που μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο υπερθέρμανσης, εφόσον εφαρμοστούν εγκαίρως. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ενίσχυση της φυσικής σκίασης μέσω δενδροφυτεύσεων και ο σχεδιασμός κτιρίων με τρόπο που περιορίζει την εισροή θερμότητας στο εσωτερικό.
Σύμφωνα με τον Joost Declercq, πολιτικό μηχανικό και αρχιτέκτονα στο Archipelago Architects και συνεργάτη του UHasselt, οι παθητικές στρατηγικές πρέπει να προηγούνται των ενεργητικών συστημάτων ψύξης. «Η ενεργητική ψύξη αυξάνει τη ζήτηση αιχμής στο ηλεκτρικό δίκτυο και συμβάλλει στην περαιτέρω άνοδο της θερμοκρασίας στο εξωτερικό περιβάλλον», επισημαίνει.
Le changement climatique menace la majorité des habitations belges d’exposition à des chaleurs extrêmes
Une nouvelle étude de la KU Leuven avertit que le réchauffement climatique pourrait avoir des conséquences sérieuses pour les ménages belges, avec un risque croissant de surchauffe des logements si aucune mesure immédiate n’est prise et si les politiques actuelles restent inchangées. Les résultats ont été présentés mardi par la KU Leuven et Verozo, l’association professionnelle belge du secteur des protections solaires et des volets.
L’étude analyse les premières échéances plausibles auxquelles le réchauffement mondial pourrait dépasser les seuils de 2 et 3 degrés Celsius, estimées respectivement à 2039 et 2063. Selon les chercheurs, un tel scénario aurait des répercussions importantes sur les habitations et les ménages en Belgique.
Actuellement, les logements belges sont rarement exposés à des températures extérieures supérieures à 25 degrés Celsius pendant plus de 40 jours par an. En cas d’augmentation de 2 degrés d’ici 2039, un logement sur cinq pourrait toutefois être exposé à des chaleurs extrêmes au-delà de ce seuil. Dans un scénario à +3 degrés, neuf habitations sur dix seraient concernées.
Les chercheurs soulignent que l’impact du réchauffement climatique n’est pas linéaire. « Chaque dixième de degré supplémentaire entraîne une augmentation disproportionnée du nombre de logements exposés à une chaleur extrême », a déclaré Nicole van Lipzig, professeure de géographie et climatologue.
Les stratégies de refroidissement passif à privilégier
Si les modèles et projections se confirment, la majorité des habitations belges ne sont ni adaptées aux défis futurs ni suffisamment résilientes face aux évolutions climatiques, indique l’étude. Les chercheurs insistent néanmoins sur le fait qu’une série de mesures peut permettre de limiter les risques de surchauffe, à condition d’agir à temps. Parmi celles-ci figurent le renforcement de l’ombrage naturel par la plantation d’arbres ainsi qu’une conception architecturale visant à réduire les apports de chaleur à l’intérieur des bâtiments.
Selon Joost Declercq, ingénieur civil et architecte au sein d’Archipelago Architects et affilié à l’UHasselt, les stratégies passives devraient être privilégiées avant le recours aux systèmes de climatisation. « Le refroidissement actif augmente la demande de pointe sur le réseau électrique et contribue au réchauffement supplémentaire de l’environnement extérieur », souligne-t-il.