Η Βελγική κοινωνία εξακολουθεί να συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πιο προοδευτικές της Ευρώπης σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+, ωστόσο η τελευταία ετήσια κατάταξη της ILGA-Europe δείχνει πως η στασιμότητα μπορεί να κοστίσει ακόμη και στις χώρες που θεωρούνται πρωτοπόρες. Παρά το γεγονός ότι το Βέλγιο διατήρησε υψηλή βαθμολογία 85% στη φετινή Rainbow Map, υποχώρησε από τη δεύτερη στην τέταρτη θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται κυρίως με τη θεαματική άνοδο της Ισπανίας, η οποία πέρασε για πρώτη φορά στην κορυφή με ποσοστό 89%, εκτοπίζοντας τη Μάλτα, που κρατούσε την πρώτη θέση επί μία δεκαετία. Στην τρίτη θέση βρέθηκε η Ισλανδία με 86%, ενώ το Βέλγιο μοιράζεται πλέον την ίδια βαθμολογία με τη Δανία.
Η ετήσια αξιολόγηση της ILGA-Europe εξετάζει συνολικά 49 ευρωπαϊκές χώρες και βασίζεται σε 76 διαφορετικά κριτήρια, τα οποία αφορούν ζητήματα όπως η ισότητα και η μη διάκριση, τα εγκλήματα μίσους, η νομική αναγνώριση φύλου, τα δικαιώματα οικογένειας, η προστασία αιτούντων άσυλο και τα δικαιώματα των intersex ατόμων.
Παρά τη συνολικά θετική εικόνα του Βελγίου, η οργάνωση κάνει λόγο για «στασιμότητα και κυβερνητική αδράνεια», επισημαίνοντας ότι η χώρα δεν προχωρά πλέον με τον ίδιο ρυθμό μεταρρυθμίσεων όπως τα προηγούμενα χρόνια. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη απαγόρευσης μη συναινετικών ιατρικών επεμβάσεων σε intersex παιδιά, καθώς και στη δημιουργία μηχανισμών αποζημίωσης για τα θύματα τέτοιων πρακτικών.
Ελλείψεις καταγράφονται επίσης στην προστασία ΛΟΑΤΚΙ+ αιτούντων άσυλο, αλλά και σε ζητήματα νομικής αναγνώρισης φύλου και ισότητας στην καθημερινότητα, όπως οι περιορισμοί που εξακολουθούν να ισχύουν για την αιμοδοσία.
Παράλληλα, οργανώσεις όπως η φλαμανδική çavaria προειδοποιούν ότι το αίσθημα ανασφάλειας στην LGBTQIA+ κοινότητα αυξάνεται, ιδιαίτερα στα κοινωνικά δίκτυα. Η οργάνωση καταγγέλλει ότι η ρητορική μίσους στο διαδίκτυο παραμένει ουσιαστικά ατιμώρητη στο Βέλγιο, καθώς τα σχετικά αδικήματα θεωρούνται αδικήματα Τύπου και σπάνια οδηγούνται ενώπιον δικαστηρίων.
Ο Βέλγος υπουργός Ισότητας των Ευκαιριών Rob Beenders παραδέχθηκε ότι «η ακινησία ισοδυναμεί συχνά με οπισθοδρόμηση», υπογραμμίζοντας ότι τα κεκτημένα δικαιώματα χρειάζονται συνεχή προστασία και ενίσχυση.
Στον αντίποδα, η Ισπανία θεωρείται το μεγάλο παράδειγμα της φετινής χρονιάς. Η χώρα βρέθηκε στην κορυφή της κατάταξης χάρη στην εφαρμογή νέων σχεδίων ισότητας, τη δημιουργία ανεξάρτητης αρχής ίσης μεταχείρισης και την πλήρη αποπαθολογικοποίηση των trans ατόμων στο σύστημα υγείας.
Η έκθεση αποτυπώνει, πάντως, και τις μεγάλες αντιθέσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ευρώπη. Στις τελευταίες θέσεις βρίσκονται η Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν και η Τουρκία, με εξαιρετικά χαμηλές επιδόσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ILGA-Europe, συγκαταλέγεται στις χώρες που διαθέτουν πλήρες νομικό πλαίσιο κατά των διακρίσεων με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου και τα χαρακτηριστικά φύλου. Επιπλέον, βρίσκεται ανάμεσα στις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν απαγορεύσει περιττές ιατρικές επεμβάσεις σε intersex παιδιά, μαζί με χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Μάλτα.
Συνολικά, η φετινή Rainbow Map αναδεικνύει ότι η Ευρώπη παραμένει βαθιά διχασμένη στα ζητήματα ισότητας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παρότι αρκετές χώρες προχωρούν σε μεταρρυθμίσεις, η ILGA-Europe προειδοποιεί ότι η άνοδος λαϊκιστικών και αντι-ΛΟΑΤΚΙ+ ρευμάτων σε πολλές περιοχές της ηπείρου δημιουργεί ένα νέο, αβέβαιο περιβάλλον για τις κοινότητες που διεκδικούν ισότητα και ορατότητα.
Le recul de la Belgique dans le classement européen des droits LGBTQIA+ malgré un score élevé
La Belgique reste l’un des pays les plus avancés d’Europe en matière de droits des personnes LGBTQIA+, mais le dernier classement annuel publié par ILGA-Europe montre qu’en matière d’égalité, l’immobilisme peut rapidement faire perdre du terrain. Bien que le pays conserve un score élevé de 85 % dans la Rainbow Map 2026, il recule cette année de la deuxième à la quatrième place du classement européen.
Cette évolution s’explique principalement par la progression spectaculaire de l’Espagne, qui prend pour la première fois la tête du classement avec 89 %, devant Malte, longtemps considérée comme la référence européenne en matière de droits LGBTQIA+. L’Islande complète le podium avec 86 %, tandis que la Belgique partage désormais son score avec le Danemark.
Chaque année, la Rainbow Map évalue 49 pays européens sur la base de dizaines de critères liés à la non-discrimination, aux droits familiaux, aux crimes de haine, à la reconnaissance juridique du genre, aux droits des personnes intersexes ou encore à la protection des demandeurs d’asile LGBTQIA+.
Même si la Belgique reste parmi les meilleurs élèves du continent, ILGA-Europe estime que le pays souffre aujourd’hui d’un manque de nouvelles avancées législatives. L’organisation évoque une forme de stagnation politique, notamment sur la question des interventions médicales pratiquées sans consentement sur les enfants intersexes, un domaine dans lequel plusieurs pays européens ont déjà adopté des interdictions explicites.
Des critiques sont également formulées concernant la reconnaissance juridique du genre, la protection des personnes LGBTQIA+ demandant l’asile ainsi que certaines limitations toujours en vigueur, notamment autour du don de sang.
Les associations belges tirent également la sonnette d’alarme face à la montée du sentiment d’insécurité au sein de la communauté. L’organisation flamande çavaria dénonce notamment l’impunité persistante autour des discours de haine diffusés en ligne, estimant que la législation belge actuelle reste insuffisante pour lutter efficacement contre ces comportements.
Le ministre fédéral de l’Égalité des chances, Rob Beenders, a lui-même reconnu que « ne pas avancer revient parfois à reculer », rappelant que les droits acquis doivent continuer à être défendus et renforcés.
À l’inverse, l’Espagne apparaît cette année comme le modèle européen le plus dynamique. Le pays a mis en œuvre plusieurs réformes majeures, notamment des plans d’action pour l’égalité, une autorité indépendante chargée de l’égalité de traitement et une dépathologisation complète des personnes trans dans le système de santé.
Le rapport met aussi en lumière les fortes disparités qui persistent à travers le continent. À l’extrémité opposée du classement figurent la Russie, l’Azerbaïdjan et la Turquie, où les protections légales restent extrêmement faibles.
Concernant la Grèce, le rapport souligne plusieurs avancées importantes. Le pays fait partie des États européens disposant d’un cadre juridique complet contre les discriminations liées à l’orientation sexuelle, à l’identité de genre et aux caractéristiques sexuelles. La Grèce figure également parmi les rares pays ayant interdit certaines interventions médicales inutiles sur les enfants intersexes.
Au-delà du classement, la Rainbow Map 2026 reflète une Europe profondément contrastée. Alors que certains États renforcent leurs politiques d’égalité et de protection des minorités, d’autres connaissent un recul préoccupant des libertés et une montée des discours hostiles envers les communautés LGBTQIA+.