Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραδέχεται πλέον ανοιχτά ότι το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System – EES) εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες, την ώρα που χιλιάδες ταξιδιώτες συνεχίζουν να έρχονται αντιμέτωποι με πολύωρες ουρές στα αεροδρόμια της Ευρώπης, εν μέσω της θερινής τουριστικής περιόδου.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Ιρλανδία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναγνώρισε ότι η εφαρμογή του νέου ψηφιακού συστήματος δεν εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί, σημειώνοντας ότι η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση των τεχνικών προβλημάτων.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν» ώστε να ομαλοποιηθεί η λειτουργία του συστήματος.
Ουρές έως και πέντε ώρες στα σύνορα
Το EES τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στις 10 Απριλίου 2026, ολοκληρώνοντας μια σταδιακή διαδικασία που είχε ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2025.
Το νέο σύστημα αντικαθιστά τις σφραγίδες στα διαβατήρια των περισσότερων ταξιδιωτών εκτός ΕΕ που εισέρχονται στη Ζώνη Σένγκεν, καταγράφοντας ψηφιακά:
- τη φωτογραφία του προσώπου,
- τα δακτυλικά αποτυπώματα,
- καθώς και τα στοιχεία κάθε εισόδου και εξόδου.
Στόχος του είναι η ενίσχυση της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων, η αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και ο εντοπισμός όσων παραμένουν στη Σένγκεν πέραν του επιτρεπόμενου χρονικού διαστήματος.
Ωστόσο, η πρώτη καταχώριση των βιομετρικών στοιχείων αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρονοβόρα, προκαλώντας σημαντικές καθυστερήσεις κυρίως στα μεγάλα διεθνή αεροδρόμια.
Αεροδρόμια και αεροπορικές κάνουν λόγο για «κρίσιμη κατάσταση»
Οι οργανισμοί ACI Europe, Airlines for Europe (A4E) και η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) προειδοποίησαν αυτή την εβδομάδα ότι η κατάσταση έχει πλέον φτάσει σε «κρίσιμο σημείο».
Σε κοινή επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επισημαίνουν ότι σε περιόδους αιχμής οι επιβάτες περιμένουν έως και πέντε ώρες για να ολοκληρώσουν τον έλεγχο διαβατηρίων.
Όπως αναφέρουν, σε αρκετές περιπτώσεις οι ταξιδιώτες αναγκάστηκαν να περιμένουν ακόμη και εκτός των τερματικών σταθμών ή σε χώρους στάθμευσης, επειδή οι συνοριακές υπηρεσίες αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν τον όγκο των αφίξεων.
Παράλληλα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν δημοσιευθεί δεκάδες βίντεο με υπερπλήρεις αίθουσες αφίξεων και μεγάλες ουρές σε αεροδρόμια της Ευρώπης.
Η Κομισιόν υπερασπίζεται το νέο σύστημα
Παρά τα προβλήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι το EES αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει:
- περισσότεροι από 40.000 ταξιδιώτες έχουν ήδη λάβει άρνηση εισόδου λόγω μη έγκυρων εγγράφων ή επειδή δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις εισόδου,
- ενώ πάνω από 1.000 άτομα έχουν εντοπιστεί ως πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια.
Η Επιτροπή υποστηρίζει επίσης ότι τα κράτη-μέλη και τα αεροδρόμια είχαν επαρκή χρόνο προετοιμασίας, τονίζοντας πως η ευθύνη για την επαρκή στελέχωση και τις απαραίτητες υποδομές ανήκει κυρίως στις εθνικές αρχές.
Προτάσεις για μεγαλύτερη ευελιξία
Ο αεροπορικός κλάδος ζητά πλέον από τις Βρυξέλλες να επιτρέψουν στα κράτη-μέλη να αναστέλλουν προσωρινά τις βιομετρικές καταγραφές όταν η πίεση στα συνοριακά σημεία γίνεται υπερβολική.
Η πρόταση προβλέπει ότι, σε εξαιρετικά αυξημένη κίνηση κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, θα πραγματοποιούνται μόνο οι κλασικοί διαβατηριακοί έλεγχοι, με την καταγραφή βιομετρικών στοιχείων να μετατίθεται για μεταγενέστερο χρόνο.
Παράλληλα, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC) ζητά καλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών, ευρύτερη αξιοποίηση της εφαρμογής Travel to Europe για προκαταχώριση στοιχείων και καλύτερη ενημέρωση των επιβατών πριν από το ταξίδι.
Κάποιες χώρες λαμβάνουν ήδη μέτρα
Ορισμένα κράτη έχουν ήδη προχωρήσει σε προσωρινές παρεμβάσεις.
Η Ελλάδα, για παράδειγμα, έχει αναστείλει προσωρινά τη συλλογή βιομετρικών στοιχείων σε ορισμένα συνοριακά σημεία κατά τις περιόδους αυξημένης κίνησης, ενώ και ο διαχειριστής του αεροδρομίου της Ρώμης έχει ανακοινώσει ότι εξετάζει αντίστοιχες λύσεις, ώστε να περιοριστούν οι καθυστερήσεις στις πιο πολυσύχναστες εβδομάδες του καλοκαιριού.
Οι καθυστερήσεις ίσως συνεχιστούν για 1-2 χρόνια
Παρά τις προσπάθειες βελτίωσης, οι ευρωπαϊκές αρχές προειδοποιούν ότι δεν αναμένεται άμεση επίλυση του προβλήματος.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή εκτελεστικό διευθυντή της Frontex, Uku Särekanno, ενδέχεται να χρειαστούν από ένα έως δύο χρόνια μέχρι να σταθεροποιηθεί πλήρως η λειτουργία του EES, καθώς η πρώτη καταγραφή δακτυλικών αποτυπωμάτων και φωτογραφίας προσώπου παραμένει το πιο απαιτητικό στάδιο της διαδικασίας.
Μέχρι τότε, οι αεροπορικές εταιρείες συνιστούν στους ταξιδιώτες που εισέρχονται στη Ζώνη Σένγκεν από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης να προσέρχονται στα αεροδρόμια πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο, ιδιαίτερα όταν ταξιδεύουν μέσω μεγάλων διεθνών αεροδρομίων.
Système EES : Bruxelles reconnaît les difficultés, les voyageurs doivent encore s’armer de patience
La Commission européenne admet que le nouveau contrôle numérique aux frontières nécessite encore des ajustements, tandis que le secteur aérien redoute des perturbations durables
La Commission européenne reconnaît que la mise en œuvre du Entry/Exit System (EES) est encore loin d’être pleinement maîtrisée. En pleine saison estivale, les files d’attente restent importantes dans plusieurs grands aéroports européens et les autorités européennes admettent que des améliorations restent indispensables.
Interrogée en Irlande, Ursula von der Leyen a confirmé que les États membres travaillent avec Bruxelles pour résoudre les difficultés techniques observées depuis l’entrée en vigueur complète du dispositif en avril 2026. Selon elle, « beaucoup de travail reste à accomplir » avant que le système fonctionne de manière fluide.
Le EES remplace les traditionnels tampons apposés sur les passeports des voyageurs non européens par un enregistrement numérique comprenant notamment les empreintes digitales, la photographie faciale et les informations de voyage. L’Union européenne considère cet outil comme essentiel pour renforcer la sécurité des frontières extérieures, détecter les séjours irréguliers et lutter contre les fraudes documentaires.
Dans la pratique, les premiers enregistrements biométriques ralentissent fortement les contrôles. Les principales organisations représentant les aéroports et les compagnies aériennes européennes évoquent désormais une situation préoccupante, certains voyageurs devant patienter jusqu’à cinq heures avant de franchir les postes-frontières.
Malgré ces difficultés, la Commission souligne que le système produit déjà des résultats. Plus de 40.000 personnes se seraient vu refuser l’entrée dans l’Union pour non-respect des conditions requises, tandis que plus de 1.000 individus auraient été identifiés comme présentant un risque potentiel pour la sécurité.
Les professionnels du transport aérien demandent toutefois davantage de souplesse pendant les pics de fréquentation de l’été. Ils souhaitent que les États puissent suspendre temporairement certaines procédures biométriques lorsque les capacités des contrôles sont dépassées, tout en maintenant les vérifications classiques des passeports.
Certains pays ont déjà pris des mesures temporaires. La Grèce a allégé les contrôles biométriques sur plusieurs points d’entrée lors des périodes de forte affluence, tandis que l’aéroport de Rome envisage une approche similaire afin de limiter les perturbations.
Les autorités européennes préviennent enfin que les voyageurs devront encore faire preuve de patience. Selon Frontex, la période d’adaptation du système pourrait durer entre un et deux ans, le temps que les premiers enregistrements biométriques soient effectués pour la majorité des voyageurs concernés. En attendant, les compagnies aériennes recommandent d’arriver largement en avance dans les aéroports pour les vols à destination de l’espace Schengen.