Οι καθιερωμένες περίοδοι των χειμερινών και θερινών εκπτώσεων αποτελούν εδώ και δεκαετίες σταθερό στοιχείο της εμπορικής ζωής στο Βέλγιο. Ωστόσο, μία πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας φαίνεται πως μπορεί να αλλάξει ριζικά το τοπίο γύρω από τις προσφορές και τη χρήση του όρου «εκπτώσεις» στη λιανική αγορά.
Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της χώρας ακύρωσε πρόστιμα που είχαν επιβληθεί σε τρεις μεγάλες αλυσίδες ένδυσης επειδή χρησιμοποίησαν τον όρο «sales» εκτός των επίσημων περιόδων εκπτώσεων. Σύμφωνα με την απόφαση, η βελγική νομοθεσία δεν συνάδει πλήρως με το ευρωπαϊκό δίκαιο που διέπει τις εμπορικές πρακτικές.
Παρότι οι εταιρείες δεν κατονομάστηκαν επισήμως, βελγικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι πρόκειται για τις αλυσίδες ZEB, Point Carré και The Fashion Store, οι οποίες ανήκουν στον όμιλο The Fashion Society, θυγατρική της Colruyt.
Στο Βέλγιο, οι επιχειρήσεις επιτρέπεται παραδοσιακά να πραγματοποιούν μεγάλες εκπτώσεις μόνο κατά τη διάρκεια δύο συγκεκριμένων περιόδων: τον Ιανουάριο και τον Ιούλιο. Εκτός αυτών των χρονικών πλαισίων, ισχύουν αυστηροί κανόνες ως προς τις προωθητικές ενέργειες και τη χρήση του όρου «εκπτώσεις», με στόχο την προστασία των μικρότερων ανεξάρτητων καταστημάτων απέναντι στις μεγάλες εμπορικές αλυσίδες.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν καταργεί άμεσα το υφιστάμενο σύστημα, δημιουργεί όμως ένα ιδιαίτερα ισχυρό νομικό προηγούμενο. Ουσιαστικά, ανοίγει τον δρόμο ώστε παρόμοια πρόστιμα να ακυρώνονται στο μέλλον, γεγονός που αρκετοί στον κλάδο θεωρούν ως την αρχή του τέλους για το σημερινό καθεστώς.
Η διευθύντρια marketing της ZEB, Erika Mees, χαρακτήρισε την εξέλιξη ως ένα «de facto τέλος» των περιορισμών γύρω από τις εκπτώσεις, υποστηρίζοντας ότι πλέον οι επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν τον όρο «sales» και εκτός των επίσημων περιόδων χωρίς φόβο κυρώσεων. Η ίδια ανακοίνωσε μάλιστα ότι η εταιρεία σχεδιάζει νέα εμπορική καμπάνια άμεσα.
Η ZEB βρίσκεται σε δικαστική διαμάχη με το βελγικό κράτος γύρω από τη νομοθεσία των εκπτώσεων εδώ και περίπου 15 χρόνια, υποστηρίζοντας ότι οι περιορισμοί δεν ανταποκρίνονται πλέον στη σύγχρονη ευρωπαϊκή αγορά.
Αντίθετα, οι εκπρόσωποι των μικρών και ανεξάρτητων εμπόρων αντιμετωπίζουν την απόφαση με ιδιαίτερη ανησυχία. Η ομοσπονδία ανεξάρτητων καταστημάτων μόδας Mode Unie προειδοποιεί ότι η πλήρης απελευθέρωση των εκπτώσεων μπορεί να οδηγήσει πολλούς μικρούς επαγγελματίες σε οικονομικό αδιέξοδο.
Η διευθύντρια της οργάνωσης, Isolde Delanghe, τόνισε ότι οι ισχύοντες κανόνες λειτουργούν ως δίχτυ προστασίας απέναντι στον αθέμιτο ανταγωνισμό από μεγάλες αλυσίδες που μπορούν να αντέξουν μακροχρόνιες περιόδους ζημιογόνων προσφορών. Όπως προειδοποίησε, χωρίς αυτό το πλαίσιο δεν αποκλείεται να προκύψει κύμα λουκέτων στον ανεξάρτητο εμπορικό τομέα.
Το ομοσπονδιακό υπουργείο Οικονομίας του Βελγίου ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει αναλυτικά τις αποφάσεις του δικαστηρίου και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην αγορά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών αλλαγών στη νομοθεσία.
Belgique : une décision de justice pourrait bouleverser le système des soldes
L’annulation d’amendes infligées à plusieurs chaînes de magasins relance le débat sur l’avenir des périodes officielles de soldes en Belgique
Le modèle belge des soldes, longtemps considéré comme l’un des plus encadrés d’Europe, pourrait entrer dans une nouvelle phase après une décision remarquée du Conseil d’État. La haute juridiction administrative a annulé des sanctions visant plusieurs enseignes de prêt-à-porter qui avaient utilisé le mot « soldes » en dehors des périodes autorisées.
Pour les juges, certaines dispositions belges relatives aux promotions commerciales ne seraient plus totalement compatibles avec les règles européennes en matière de concurrence et de commerce.
Selon plusieurs médias flamands, les enseignes concernées seraient ZEB, Point Carré et The Fashion Store, appartenant toutes au groupe The Fashion Society, lié au distributeur Colruyt.
En Belgique, les commerces sont traditionnellement soumis à un calendrier précis : les grandes opérations de soldes sont limitées à janvier et juillet. En dehors de ces périodes, les réductions restent possibles, mais sous des conditions strictes, notamment concernant l’usage du terme « soldes » dans la communication commerciale.
Ce système avait été conçu pour protéger les petits commerçants face aux grandes chaînes capables de pratiquer des rabais massifs durant toute l’année. Mais la récente décision judiciaire fragilise désormais cet équilibre historique.
Même si les périodes de soldes ne disparaissent pas officiellement à ce stade, cette affaire crée un précédent juridique majeur. Dans les faits, de nombreux observateurs estiment que les sanctions futures liées à l’usage du mot « soldes » risquent désormais d’être systématiquement contestées et annulées.
Du côté des grandes enseignes, la décision est accueillie comme une victoire importante. Erika Mees, responsable marketing de ZEB, estime que cette évolution marque pratiquement la fin du système actuel. L’entreprise prévoit déjà de lancer de nouvelles campagnes promotionnelles en dehors des périodes traditionnelles.
Le débat reste toutefois très sensible pour les commerces indépendants. La fédération Mode Unie, qui représente les détaillants de mode flamands, redoute une pression accrue sur les petits magasins incapables de rivaliser avec les moyens financiers des grands groupes.
Sa directrice, Isolde Delanghe, avertit qu’une libéralisation totale des soldes pourrait entraîner une vague de faillites dans le commerce indépendant, en supprimant les protections dont bénéficiaient jusqu’ici les plus petites structures.
Face à cette situation, le SPF Économie a annoncé vouloir analyser attentivement les conséquences juridiques et économiques de cette décision, alors que le débat sur l’avenir du commerce de détail belge semble désormais pleinement relancé.