Χτισμένο ως σύμβολο ειρήνης, δημοκρατικής συνεργασίας και επιστημονικής αισιοδοξίας για την Expo 58, το εμβληματικό Atomium των Βρυξελλών γιορτάζει 20 χρόνια από τη σημαντική ανακαίνιση του 2006 που ανανέωσε ριζικά την εμπειρία των επισκεπτών στο μοντερνιστικό μνημείο.
Το επετειακό πρόγραμμα, που θα κορυφωθεί το 2026 στον χώρο του Heysel με τίτλο “Brighter than ever since 2006”, ξεκινά ήδη με μια σειρά δράσεων και τρεις νέες ψηφιακές εγκαταστάσεις που παρουσιάζονται έως τις 3 Φεβρουαρίου του 2027. Οι παρεμβάσεις αυτές μεταμορφώνουν το εσωτερικό του κτηρίου, προσθέτοντας κίνηση, ήχο και ατμόσφαιρα σε έναν κατά τα άλλα στατικό αρχιτεκτονικό χώρο.
Ο Arnaud Bozzini, διευθυντής εκθέσεων του Atomium, τονίζει ότι το μνημείο συνεχίζει να υπηρετεί την αρχική του αποστολή ως χώρος προόδου και εξέλιξης. Όπως επισημαίνει, η στροφή προς την ψηφιακή τέχνη επιτρέπει έναν διάλογο για το τι σημαίνει σύγχρονη μοντερνικότητα σήμερα και πώς αυτή θα συγκρίνεται με το 2058.
Το νέο πρόγραμμα απευθύνεται τόσο σε λάτρεις της τέχνης και νέους επισκέπτες όσο και σε όσους επιστρέφουν συχνά στο μνημείο. Οι εγκαταστάσεις βρίσκονται σε άμεσο διάλογο με την αρχιτεκτονική του κτηρίου, προσφέροντας την ευκαιρία για μια διαφορετική ανάγνωση του ίδιου του χώρου. Όλα τα έργα δημιουργήθηκαν αποκλειστικά για το Atomium και δεν έχουν παρουσιαστεί αλλού.
Nimbus by Visual System
Η μνημειώδης εγκατάσταση Nimbus της καλλιτεχνικής συλλογικότητας Visual System αποδομεί τη γνώριμη γεωμετρία του Atomium. Κύματα φωτός διατρέχουν τον χώρο σε διαρκή μεταμόρφωση, ενώ η πρωτότυπη ηχητική σύνθεση του Thomas Vaquié ενισχύει την ατμόσφαιρα, δημιουργώντας ένα σχεδόν προστατευτικό φωτοηχητικό πέπλο γύρω από τον επισκέπτη.
Το αποτέλεσμα είναι εμβυθιστικό και ελαφρώς αποπροσανατολιστικό. Η εμπειρία αποκτά στιγμές ονειρικής και σχεδόν σουρεαλιστικής έντασης, με τον χρόνο να μοιάζει να επιβραδύνεται. Η συνεργασία της Visual System με το Atomium διαρκεί πάνω από μία δεκαετία, με το μνημείο να λειτουργεί ως εργαστήριο για τη σχέση ψηφιακής τέχνης και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Supply Chain by Romain Tardy
Σε μια άλλη σφαίρα του Atomium, το έργο Supply Chain του Romain Tardy εξερευνά τις αθέατες υποδομές της τεχνολογίας. Καθρέφτες, LED μονάδες και βιομηχανικές κατασκευές συνθέτουν μια χορογραφία αντανακλάσεων και φωτεινών δεσμών, καλώντας τον θεατή να σκεφτεί τα υλικά και βιομηχανικά συστήματα που στηρίζουν τον ψηφιακό κόσμο.
Το ηχητικό τοπίο του Le Motel προσθέτει μια έντονη, συχνά ψυχεδελική αλλά και υπόγεια ανησυχητική διάσταση, μετατρέποντας την εμπειρία σε θεατρική και απορροφητική.
Rotonde by Dirty Monitor
Η τρίτη εγκατάσταση, Rotonde, αποκαλύπτεται πλήρως μετά τη δύση του ηλίου. Τοποθετημένη μόνιμα γύρω από τον χαμηλότερο θόλο, η κυκλική LED κατασκευή και η συγχρονισμένη ηχητική σύνθεση του συλλογικού Dirty Monitor από το Σαρλερουά μεταμορφώνουν το Atomium σε ζωντανή παρουσία και κατά τις νυχτερινές ώρες.
Με το έργο αυτό, το μνημείο παύει να αποτελεί απλώς ημερήσιο αξιοθέατο και αποκτά ενεργό ρόλο στο αστικό τοπίο μετά το σκοτάδι.
Περισσότερες επετειακές δράσεις
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης τη δεύτερη σεζόν του podcast Renovation, με μαρτυρίες μηχανικών, εργαζομένων και κατοίκων που έζησαν την ανακαίνιση πριν από δύο δεκαετίες. Στις 22 Απριλίου διοργανώνεται οικογενειακή ημέρα με θέμα τα Στρουμφάκια, ενώ στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθούν ημέρες επιστήμης σε συνεργασία με το ULB και το VUB, με έμφαση στην ενθάρρυνση των νέων και στην ανάδειξη του ρόλου των γυναικών στην επιστήμη.
Για τον Bozzini, η επέτειος δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία αναδρομής αλλά και πρόσκληση προς τις νεότερες γενιές να ανακαλύψουν το Atomium ως πολιτιστικό χώρο, ως αρχιτεκτονικό σύμβολο και ως ζωντανή κληρονομιά της Expo 58.
Atomium : lumière, son et art numérique pour un anniversaire spectaculaire
Le monument emblématique de l’Expo 58 célèbre les 20 ans de sa rénovation avec de nouvelles installations immersives
Construit comme symbole de paix, de coopération démocratique et d’optimisme scientifique pour l’Expo 58, l’iconique Atomium de Bruxelles célèbre les 20 ans de la grande rénovation de 2006 qui a profondément transformé l’expérience des visiteurs.
Le programme anniversaire, qui culminera en 2026 sur le site du Heysel sous le titre “Brighter than ever since 2006”, débute avec une série d’événements et trois nouvelles installations d’art numérique présentées jusqu’au 3 février. Ces œuvres transforment l’intérieur du bâtiment en y ajoutant mouvement, son et atmosphère.
Arnaud Bozzini, directeur des expositions de l’Atomium, rappelle que le monument poursuit sa mission initiale de bâtiment dédié au progrès et au développement. Le recours à l’art numérique permet d’interroger la modernité actuelle et son évolution à l’horizon 2058.
Le programme s’adresse autant aux amateurs d’art et aux nouveaux visiteurs qu’aux habitués. Les installations dialoguent directement avec l’architecture du lieu et ont été créées spécifiquement pour l’Atomium.
Nimbus du collectif Visual System dissout la géométrie familière du bâtiment à travers des vagues lumineuses en perpétuelle mutation, accompagnées d’une composition sonore de Thomas Vaquié. L’expérience est immersive, presque onirique, avec une sensation de temps suspendu.
Supply Chain de Romain Tardy explore quant à lui les infrastructures invisibles de la technologie contemporaine grâce à un jeu de miroirs, de modules LED et de structures industrielles. Le paysage sonore signé Le Motel ajoute une dimension puissante et parfois psychédélique.
Enfin, Rotonde du collectif Dirty Monitor s’active pleinement à la nuit tombée autour du dôme inférieur. Cette installation permanente transforme l’Atomium en présence lumineuse active dans la ville après le crépuscule.
Le programme anniversaire comprend également une nouvelle saison du podcast Renovation, une journée familiale sur le thème des Schtroumpfs le 22 avril, ainsi que des journées scientifiques organisées les 25 et 26 septembre en partenariat avec l’ULB et la VUB, mettant l’accent sur la jeunesse et la place des femmes dans la science.
Pour Bozzini, cet anniversaire est autant un regard vers le passé qu’un pont vers les jeunes générations, invitées à redécouvrir l’Atomium comme espace culturel vivant, architecture emblématique et héritage durable de l’Expo 58.