Αεροπορικές εταιρείες οφείλουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ στην Περιφέρεια Βρυξελλών-Πρωτεύουσας, καθώς – σύμφωνα με έρευνα της εφημερίδας Le Soir – μόνο το 20% των προστίμων που επιβλήθηκαν από το 2000 για παραβιάσεις των ορίων θορύβου γύρω από το Αεροδρόμιο Βρυξελλών έχει τελικά πληρωθεί.
Σε διάστημα 25 ετών έχουν εκδοθεί περισσότερα από 1.500 πρόστιμα, με το συνολικό ποσό να ανέρχεται σε 32 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, μόλις έξι εκατομμύρια έχουν εισπραχθεί, ενώ παραμένουν εκκρεμή τόσο σημαντικά ποσά όσο και δικαστικά έξοδα. Τουλάχιστον 10,8 εκατομμύρια ευρώ έχουν ήδη διαγραφεί, πάνω από έξι εκατομμύρια θεωρούνται «ανεπίδεκτα είσπραξης» – αν και οι διαδικασίες μπορούν να συνεχιστούν έως και για δέκα χρόνια – ενώ οκτώ εκατομμύρια ευρώ αποτελούν αντικείμενο προσφυγών.
Το ζήτημα της ηχορύπανσης αφορά άμεσα περίπου 220.000 κατοίκους της πρωτεύουσας, σύμφωνα με μελέτη του 2023 από τη φλαμανδική περιβαλλοντική οργάνωση Bond Beter Leefmilieu. Παρά τις προσπάθειες περιορισμού του προβλήματος, οι υπερβάσεις παραμένουν συχνές. Το 2023 το αεροδρόμιο εισήγαγε νέο σύστημα τιμολόγησης, κατατάσσοντας τα αεροσκάφη σε οκτώ κατηγορίες και επιβάλλοντας έως και 20 φορές υψηλότερα τέλη στα πιο θορυβώδη και ρυπογόνα αεροπλάνα σε σχέση με τα πιο σύγχρονα μοντέλα.
Η διαμάχη για τον θόρυβο και τις αεροπορικές διαδρομές στην περιοχή των Βρυξελλών διαρκεί εδώ και χρόνια. Μελέτη του 2017 είχε δείξει ότι στο Woluwe-Saint-Lambert το 28% των πτήσεων παραβίαζε τα όρια θορύβου, κυρίως μεταξύ 6 και 7 το πρωί. Οι νυχτερινές πτήσεις θεωρούνται ιδιαίτερα επιβαρυντικές, με ειδικούς να επισημαίνουν επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία, ιδίως στους άνδρες.
Το 2024, η περιβαλλοντική υπηρεσία των Βρυξελλών προσέφυγε για πρώτη φορά στη δικαιοσύνη κατά αεροπορικών εταιρειών, βασιζόμενη σε 63 επίσημες καταγγελίες από τον Μάιο του ίδιου έτους. Το θέμα επανήλθε στην επικαιρότητα μετά τις δηλώσεις του ομοσπονδιακού υπουργού Μεταφορών Jean-Luc Crucke, ο οποίος ανακοίνωσε νέες διαβουλεύσεις με δημάρχους των Βρυξελλών για την αντιμετώπιση της ηχορύπανσης.
Οι δήμαρχοι είχαν καταγγείλει «απαράδεκτες καθυστερήσεις» έπειτα από μήνες πιέσεων, κάνοντας λόγο για απογοητευτική συνάντηση στις 4 Φεβρουαρίου. Ο Crucke επιχείρησε να ρίξει τους τόνους, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «τεχνικό και κανονιστικό», που απαιτεί «αυστηρή και υπεύθυνη προσέγγιση».
Des millions d’euros d’amendes impayées pour nuisances sonores à Bruxelles
Seule une amende sur cinq a été effectivement réglée depuis 2000, alors que 220.000 habitants subissent le bruit des avions
Les compagnies aériennes doivent plusieurs dizaines de millions d’euros à la Région de Bruxelles-Capitale pour des infractions répétées aux normes de bruit autour de l’aéroport de Bruxelles. Une enquête du quotidien Le Soir révèle que seulement 20% des amendes infligées au cours des vingt-cinq dernières années ont été payées.
Depuis 2000, plus de 1.500 sanctions administratives ont été prononcées, pour un montant total de 32 millions d’euros. À ce jour, à peine six millions ont été effectivement récupérés. Une partie de la créance – 10,8 millions d’euros – a déjà été abandonnée, plus de six millions sont considérés comme difficilement récupérables, tandis qu’environ huit millions font encore l’objet de procédures d’appel.
La problématique touche directement près de 220.000 riverains, selon une étude publiée en 2023 par Bond Beter Leefmilieu. Malgré diverses initiatives, les dépassements persistent. En 2023, l’aéroport a revu sa grille tarifaire, classant les avions en huit catégories et imposant des redevances nettement plus élevées aux appareils les plus bruyants, pouvant atteindre vingt fois celles appliquées aux avions les plus récents.
La controverse autour des trajectoires aériennes et des nuisances sonores n’est pas nouvelle. Une étude de 2017 montrait qu’à Woluwe-Saint-Lambert, 28% des vols dépassaient les seuils autorisés, principalement aux premières heures de la matinée. Les vols de nuit restent particulièrement problématiques, avec des effets documentés sur la santé cardiovasculaire.
En 2024, Bruxelles Environnement a pour la première fois traduit en justice certaines compagnies sur la base de 63 constats dressés depuis mai. Le dossier a refait surface après que le ministre fédéral de la Mobilité, Jean-Luc Crucke, a annoncé de nouvelles concertations avec plusieurs bourgmestres bruxellois.
Ces derniers dénoncent des retards jugés inacceptables et un manque d’avancées concrètes. Le ministre, de son côté, appelle à un traitement « technique et réglementaire » du dossier, plaidant pour une approche rigoureuse et responsable afin de sortir durablement de l’impasse.